Download to read offline
![Τεκμηριωμέ
νη κλινική
ένδειξη
• Κλινική εξέταση
• Test ταχείας διάγνωσης (strep test,
rapid Covid/ influenza/ RSV, rota-
αδενοϊός κοπράνων)
• Δείκτες φλεγμονής, Καλλιέργιες
φάρυγγα, ούρων, πύου, κοπράνων,
αρνητικό αντιγόνο PCV ούρων
αποκλείει PCV λοίμωξη
• Lipshaw MJ, Florin TA, Krueger S, et al. Factors Associated With Antibiotic
Prescribing and Outcomes for Pediatric Pneumonia in the Emergency
Department. Pediatr Emerg Care. 2021 Dec 1. 37 (12):e1033-8.
[QxMD MEDLINE Link]
• Laijen W, Snijders D, Boersma WG. Pneumococcal urinary antigen test: diagnostic
yield and impact on antibiotic treatment. Clin Respir J 2017; 11:999.](https://image.slidesharecdn.com/q1-251115191212-7f9389d5/85/pptx-5-320.jpg)
Ορθολογική Χρήση Αντιβιοτικών στην Κοινότητα-Συχνά Λάθη: .pptx
- 1. Ορθολογική Χρήση Αντιβιοτικών στην Κοινότητα- ΣυχνάΛάθη Ν. Κοντολαιμάκη Παιδίατρος, Ιεράπετρα, μέλος ΔΣ ΠΠΕ Σχολιασμός: Ε. Βεργαδή Παιδίατρος επίκουρος καθηγήτρια παιδιατρικής ιατρικής σχολής Πανεπιστημίου Κρήτης
- 2. Τι είναι ορθολογική χρήση αντιβιοτικών; Ηορθολογική χρήση αντιβιοτικών συνίσταται στο πλαίσιο όπου οι ασθενείς λαμβάνουν κατάλληλα αντιβιοτικά, για τις ορθές ενδείξεις, σε δόσεις και για χρονικό διάστημα που εξατομικευμένα αντιστοιχεί σε καθένα βάσει διεθνών πρωτοκόλλων (WHO 1983). Ορθολογική χρήση αντιβιοτικών Σωστές ενδείξεις Σωστή δόση Σωστή διάρκεια θεραπείας Σωστή συχνότητα χρήσης Σωστή οδός χορήγησης Σωστό follow up Σωστές οδηγίες προς ασθενείς
- 3. Για ποιο λόγοείναι σημαντική η ορθολογική χρήση των αντιβιοτικών; • Μείωση ανθεκτικότητας στα αντιβιοτικά και ανάπτυξης υπερλοιμώξεων (superinfection) από ανθεκτικά μικρόβια • Βελτίωση αποτελεσμάτων των ασθενών - να διασφαλιστεί ότι λαμβάνουν την πιο αποτελεσματική και κατάλληλη θεραπεία για την συγκεκριμένη ασθένεια+αποφυγή παρενεργειών • Μείωση των κοινωνικών και οικονομικών επιπτώσεων – ελαχιστοποιώντας τις ιατρικές και οικονομικές συνέπειες της περιττής χρήσης αντιβιοτικών
- 4. Γιατί στα παιδιάπαρατηρείται συχνότερη συνταγογράφηση αντιβιοτικών; • Στα παιδιά, πιο συχνά εμφανίζεται μεγαλύτερη διάρκεια συμπτωμάτων μετά από ιογενείς λοιμώξεις πχ στο Ρινοιό μετά από 10 ημέρες τα παιδιά παραμένουν συμπτωματικά κατά 73%, οι ενήλικες κατά 20% • Έτσι κι αλλιώς τα παιδιά παρουσιάζουν σε μεγαλύτερη συχνότητα λοιμώξεις, οπότε το δίλημμα ιογενής ή βακτηριακή αιτιολογία είναι πολύ πιο συχνό • Μεγαλύτερη συναισθηματική ευαισθησία του επαγγελματία υγείας λόγω γενικότερης εντύπωσης ευαλωτότητας του μικρού παιδιού, λόγω πίεσης του οικογενειακού και κοινωνικού περιβάλλοντος(ΜΜΕ), λόγω φόβου «μην ξεφύγει μια βακτηριακή λοίμωξη» • Επανεμφάνιση εμπυρέτου μέσα σε λίγες μέρες-φόβος πιθανότητας επιπλοκής
- 5. Τεκμηριωμέ νη κλινική ένδειξη • Κλινικήεξέταση • Test ταχείας διάγνωσης (strep test, rapid Covid/ influenza/ RSV, rota- αδενοϊός κοπράνων) • Δείκτες φλεγμονής, Καλλιέργιες φάρυγγα, ούρων, πύου, κοπράνων, αρνητικό αντιγόνο PCV ούρων αποκλείει PCV λοίμωξη • Lipshaw MJ, Florin TA, Krueger S, et al. Factors Associated With Antibiotic Prescribing and Outcomes for Pediatric Pneumonia in the Emergency Department. Pediatr Emerg Care. 2021 Dec 1. 37 (12):e1033-8. [QxMD MEDLINE Link] • Laijen W, Snijders D, Boersma WG. Pneumococcal urinary antigen test: diagnostic yield and impact on antibiotic treatment. Clin Respir J 2017; 11:999.
- 6. Τεκμηριωμένη κλινική ένδειξη-όχι αντιβιοτικά σε −γαστρεντερίτιδες (εκτός αν : βακτηριαιμία ή χρήζει νοσηλείας ή < 3 μηνών ή ανοσοκαταστολή ή διαμονή σε ιδρύματα), − βρογχιολίτιδες/βρογχίτιδες − βακτηριακές λοιμώξεις που αυτοιώνται − ασυμτωματική βακτηριουρία − ωτίτιδες που πιθανότατα είναι ιογενείς (εκτός:<2 ετών,ΌΜΩ άμφω, πυρετός >39°C , πόνος που δεν βελτιώνεται με τη χρήση αναλγητικών σε3 ημ, ωτόρροια, επιδεινούμενη ευερεθιστότητα και αυξημένος κίνδυνο σοβαρής λοίμωξης, επιπλοκών ή/και υποτροπιάζουσας ΟΜΩ)*
- 7. Τεκμηριωμένες ενδείξεις Τη χρονιά πουπέρασε στην Ιεράπετρα τα παιδιά ενός παιδικού σταθμού νόσησαν από γαστρεντερίτιδα από καμπυλοβακτηρίδιο. Έπρεπε να λάβουν αντιβιοτική αγωγή; a) Ναι, όλα, ακόμα και προληπτικά γιατί πρόκειται για κλειστό πληθυσμό b) Ναι, εφόσον εκδηλώνουν διάρροιες c) Ναι, εφόσον ασθενούσαν σοβαρά ή ήταν ανοσοκατεσταλμένα
- 8. Κατάλληλη επιλογή αντιβιοτικού ΑντιβιοτικόΣυνήθεις παιδιατρικές ενδείξεις Αμοξικιλλίνη ΟΜΩ, GAS, ήπια πνευμονία, ιγμορίτιδα Αμοξικιλλίνη– Κλαβουλανικό ΟΡΛ, μολυσματικό κηρίο,ΟΜΩ μετά από αποτυχία αμοξικιλλίνης, ΟΜΩ+επιπεφυκίτιδα, CAP με ανθεκτικά βακτήρια, PBB Κλαριθρομυκίνη Εναλλακτική όταν αλλεργία στην πενικιλλίνη, CAP από άτυπα μικρόβια, >1μηνών σε pertussis Αζιθρομυκίνη Άτυπη CAP, pertussis , γαστρεντερίτιδα από Καμπυλοβακτηρίδιο /Σιγκέλλα, εναλλακτικά σε αλλεργία στην Πενικιλλίνη Κεφπροζίλη μολυσματικό κηρίο, ΟΡΛ Κεφακλορ Γενικότερα συστήνεται σαν 2ης εκλογής σε ΟΡΛ, φαρυγγίτιδα , μολυσμ.κηρίο
- 9. Κατάλληλη επιλογή αντιβιοτικού Για παιδί 5ετών με κλινικές ενδείξεις άτυπης πνευμονίας, που δε χρειάζεται νοσηλεία προτιμάμε a)Αζιθρομυκίνη 10-12mg/kg/24h x5 ημέρες b)Κλαρυθρομυκίνη 30mg/kg/24h x 5-10 ημέρες c)Αζιθρομυκίνη 1η ημ 10-12mg/kg/24h -> 2-5η ημ 5-6mg/kg/24h d)Κλαρυθρομυκίνη 30mg/kg/24h x 10 ημέρες
- 10. Κατάλληλη επιλογή αντιβιοτικού • Γιατην στρεπτοκοκκική αμυγδαλίτιδα: Ορισμένες μελέτες υποδεικνύουν ότι οι κεφαλοσπορίνες μπορεί να είναι πιο αποτελεσματικές από την πενικιλλίνη για την πρόληψη υποτροπών-Ποια είναι η γνώμη σας για αυτό; • Συστήνετε κάποιο πρωτόκολλο για την υποτροπιάζουσα ΟΜΩ στην Ελλάδα;
- 11. Aντιβιοτικό Τυπική δόση(mg/kg) & συχνότητα Αμοξικιλλίνη GAS: 50 mg/kg/24h q8–12h. ΟΜΩ, πνευμονία, ιγμορίτιδα: 90 mg/kg/24h q8-12h Αμοξικιλλίνη–Κλαβουλανικό Δόση βάσει αμοξικιλλίνης. Ήπιες λοιμώξεις: 45 mg/kg/ημέρα διηρημένη q8-12h Για σοβαρές ή υποτροπιάζουσες ΟΜΩ,CAP,ιγμορίτιδα συστήνεται σε συνδυασμό με Amoxicillin 90mg/kg/24h. ΟΡΛ, μολυσματικό κηρίο:45 mg/kg/24h q12h, PBB Κλαριθρομυκίνη Αλλεργία στην πενικιλ, Άτυπη πνευμονία, Pertusis>1mo: 15mg/kg/24hq12h Αζιθρομυκίνη CAP, απλή ΌΜΩ, Pertusis>6 μην: 10-12 mg/kg ημέρα 1, μετά 5-6mg/kg/ημέρα ημέρες 2–5 Pertussis 1 -6 μηνών: 10 mg/kg/24h για 5 ημέρες ΟΜΩ(εναλ) 1)σχήμα 1 ημέρας 30mg/kg max1.500 mg 2)Σχήμα 3 ημερών : 10 mg/kg/δόση· max: 500 mg/δόση . Σημ: Για υποτροπιάζουσες ή επίμονες ΟΜΩ, ηλικίας 6 ≥ μηνών έως <6 ετών έχουν περιγραφεί δόσεις των 20 mg/kg/δόση x3 ημέρες , GAS(εναλ): 12mg/kg/24h x 5 ημ max 500mg ή 20mg/kg/24h x3 ημέρες max 1000mg Κεφπροζίλη ΟΡΛ:30 mg/kg/24h q12h , μολυσμ.κηρίο 20 mg/kg/δόση μία φορά την Σωστή Δοσολογία κ´ Συχνότητα
- 12. Σωστή Δοσολογία Ένα κατά ταόλα υγιές παιδί 3 ετών με πιθανή CAP που μπορεί να λάβει εμπειρική αγωγή στο σπίτι είναι προτιμότερο a) Amoxicillin 75mg/kg/24h x10 ημέρες b) Amoxicillin 90mg/kg/24h x 7 ημέρες
- 13. Σωστή συχνότητα Σε ποιες περιπτώσεις προτιμάταιη ανά 8h χορήγηση αμοξυκιλλίνης έναντι της ανά 12 h a) Στις σοβαρές ΌΜΩ b) Στην CAP c) Στη GAS φαρυγγίτιδα d) Σε καμία από τις παραπάνω
- 14. Σωστή διάρκεια Αντιβιοτι κό Διάρκεια Αμοξικιλλίνη ΟΜΩ:σοβαρή/υποτροπιάζουσα ,ρήξη ΤΥ ή <2 ετών=>10 ημέρες. ΑΛΛΙΩΣ =>5-7 ημ, GAS: 10 ημ. CAP: 5-10 ημέρες. Ιγμορίτιδα: 10-14 ημ Αμοξικιλλίνη– Κλαβουλανικό PBB για 2-4 εβδ, Μολυσμ.κηρίο: 7 ημέρες, Ουρολοίμωξη: απύρετη 3-7 ημέρες, με πυρετό 10-14 ημέρες ΟΜΩ: σοβαρή/υποτροπιάζουσα/διάτρηση ΤΥ / <2 ετών με ή χωρίς Amoxicillin 10 ημέρες. ΑΛΛΙΩΣ =>5 - 7 ημ. Ιγμορίτιδα: 10–14 ημέρες; ; CAP: μη επιπλεγμένη νόσος κ ανταπόκριση στη θεραπεία, 5-7ημ. Μη ανταπόκριση γρήγορα στη θεραπεία ή υποκείμενες συννοσηρότητες (π.χ. πνευμονοπάθεια, ανοσοκαταστολή) 10 ημέρες. Κλαριθρομυκί νη CAP 7-10 ημέρες. Pertussis: >1μην για 7 ημ . GASγια 10 ημέρες. Αζιθρομυκίνη CAP: Σχήμα 5 ημερών το κλασσικό αποκλιμακούμενο Pertussis 1) <6 μηνών: 10mg/kg/24h για 5 ημέρες 2) 6 μηνών ≥ : Σχήμα 5 ημερών κλασικό ΟΜΩ 1)σχήμα 1 ημέρας 30mg/kg max1.500 mg 2) Σχήμα 3 ημερών : 10 mg/kg/δόση· max: 500 mg/δόση . Σημ: Για υποτροπιάζουσες ή επίμονες ΟΜΩ, ηλικίας 6 μηνών ≥ έως <6 ετών έχουν περιγραφεί δόσεις των 20 mg/kg/δόση για 3 ημέρες 3) Σχήμα 5
- 15. Σωστή διάρκεια Παρατεταμένη βακτηριακήβρογχίτιδα (PBB)— είναι μια από τις πιο συχνές αιτίες χρόνιου υγρού βήχα(>4εβδ, Καθόλου άλλα συμπτώματα ή σημάδια άλλων αιτιών, χωρίς στοιχεία ΒΑ, φυσιολογική Ro θώρακα εκτός από την αμφοτερόπλευρη περιβρογχική ένταση), ιδίως παιδιά <5 ετών. Τι από τα παρακάτω είναι σωστό: A. Το αντιβιοτικό εκλογής είναι Αugmentin για 10 ημέρες B. Το αντιβιοτικό εκλογής είναι Azithromycin για 5 ημέρες C. Το αντιβιοτικό εκλογής είναι Αugmentin για 15-30 ημέρες D. Το αντιβιοτικό εκλογής είναι Amoxil για 15-30 ημέρες
- 16. Σωστή οδός χορήγησης •Εξωτερική ωτίτιδα :τοπικά διαλύματα φθοριοκινολόνης με κορτικοστεροειδή (φθοριοκινολόνη που δεν προκαλεί ωτοτοξικότητα, όπως οι αμινογλυκοσίδες σε περίπτωση ανοιχτού ΤΥ και κορτικοστεροειδές που φαίνεται να επιταχύνει την ανάρρωση)* • Περιορισμένο μολυσματικό κηρίο => Τοπική χρήση Mupirocin x3 x5 ημ
- 17. Σωστή οδός χορήγησης Είναι ασφαλήςη ευρεία χρήση Αμικασίνης για τη θεραπεία του μολυσματικό κηρίου a) Ναι, σε όλα τα παιδιά b) Σε >2,5 ετών ως 5 ημέρες c) Προτιμάται από τη Mupirocin κ Fucidic acid λόγω μεγαλύτερης ανθεκτικότητας σε αυτά d) Αδύνατον η συχνή χρήση του να επιφέρει υπερλοίμωξη (superinfection) από ανθεκτικά μικρόβια.
- 18. Σωστές οδηγίες για τον μικρό ασθενή o Σεσχέση με το γεύμα. amoxicillin+clavoul συστήνεται πριν τα γεύματα - τα υπόλοιπα ανεξάρτητα γευμάτων o Σε σχέση με τη φύλαξη : Κεφαλοσπορίνες για 7 ημέρες < 25 °c, για 14 ημ 2-8°c Amoxicillin και Clarithromycin: < 25 °c για 14 ημ o Σε σχέση με τον εμετό: • Εντός 15 λεπτών από τη δόση: Είναι απίθανο το φάρμακο να → έχει απορροφηθεί. Η δόση συνήθως πρέπει να επαναληφθεί. • 15–30 λεπτά μετά τη δόση: Μπορεί να έχει συμβεί μερική → απορρόφηση. Η κλινική πρακτική ποικίλλει. • > 30 λεπτά μετά τη δόση: Είναι πιθανή σημαντική → απορρόφηση. Μην επαναλάβετε τη δόση. Περιμένετε την επόμενη προγραμματισμένη. o Σε σχέση με δυσκολίες λήψης • Να δίνεται άμεσα από το ψυγείο (το κρύο μειώνει την πικράδα). • Να προσφέρεται μια γουλιά χυμού, νερού ή μια μικρή μπουκιά φαγητού αμέσως μετά τη δόση • Καλή Ανακίνηση πριν από τη χρήση
- 19. Σωστές οδηγίες Σε δύσκολαμε τα σιρόπια παιδιά τι θα σύστηνα: a) ανάμειξη με μικρή ποσότητα μελιού ή μαρμελάδας ή σιροπιού σοκολάτας b) Ανάμειξη με μικρή ποσότητα χυμού ή γάλατος ή γιαουρτιού c) Όλα τα παραπάνω
- 20. Στρατηγικές για τηνπροώθηση της ορθολογικής χρήσης • Εκπαίδευση Επαγγελματιών Υγείας: 1. Παροχή εκπαίδευσης και σαφών κατευθυντήριων γραμμών για τους παρόχους υγειονομικής περίθαλψης για να διασφαλίσουν τη σωστή συνταγογράφηση. 2. Εφαρμογή επίσημων, συνεκτικών προγραμμάτων και στρατηγικών για τη διαχείριση των αντιβιοτικών. • Εκπαίδευση Ασθενών: 1. Ενημερώστε τους ασθενείς σχετικά με το πότε λειτουργούν τα αντιβιοτικά, πότε δεν χρειάζονται (π.χ., για ιογενείς λοιμώξεις) και τους κινδύνους υπερβολικής χρήσης. 2. Παροχή εκπαίδευσης σχετικά με την ορθή απόρριψη των υπολειμμάτων ή των ληγμένων αντιβιοτικών για την πρόληψη της περιβαλλοντικής μόλυνσης.. • Συμμετοχή Φαρμακοποιού: Οι φαρμακοποιοί μπορούν να διαδραματίσουν βασικό ρόλο στην εκπαίδευση για την υγεία, παρέχοντας κρίσιμες πληροφορίες στους ασθενείς σχετικά με τη σωστή χρήση και απόρριψη αντιβιοτικών.
- 21. Συμπερασματικά –πώς ναμην υποπέσω ξανά σε λάθη κατά την χρήση αντιβιοτικών • Είναι απαραίτητη η χρήση αντιβιοτικού στην περίπτωση αυτή; • Ποιο είναι το πλέον ενδεδειγμένο αντιβιοτικό σύμφωνα με τις τρέχουσες κατευθυντήριες οδηγίες για τον συγκεκριμένο ασθενή; • Ποια είναι η σωστή δόση, η συχνότητα χορήγησης, η διάρκεια χορήγησης, και η οδός χορήγησης στην περίπτωση αυτή; • Πώς μπορώ να βελτιώσω τις πιθανότητες η θεραπεία αυτή που επέλεξα να είναι αποτελεσματική;
- 22.
Editor's Notes
- #5 Έρευνες έχουν δείξει ότι η πρόθεση συνταγογράφησης αντιβιοτικών με βάση τα κλινικά ευρήματα είναι ο ισχυρότερος προγνωστικός παράγοντας για τη συνταγογράφηση αντιβιοτικών.