Pencemaran udara adalah pengenalan bahan kimia, zarahan atau biologi ke atmosfera yang boleh merosakkan kesihatan manusia dan ekosistem. Ia disebabkan oleh pelepasan dari industri, kenderaan, dan pembakaran terbuka yang menghasilkan pelbagai pencemar seperti gas karbon dioksida, sulfur dioksida, dan zarah halus yang boleh menyebabkan penyakit pernafasan, asma, dan kesan buruk lain. Pencemaran ini terbahagi kepada pencemaran primer yang dihasilkan langsung dan pencemaran sekunder yang terbentuk melalui reaksi kimia di udara.

1. Pencemaranudara
Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
Pemandangan dari Bukit Hollywood,jerebu menjejaskan penglihatan bandar Los Angeles pada waktu siang.
Pencemaran udara merupakan satu keadaan yang melibatkan pengenalan sebarang bahan
kimia,jirim zarahan atau bahan biologi yang boleh menyebabkan mudarat, ketidakselesaan kepada
manusia atau organisma hidup lain serta merosakkan alam sekitar apabila ia dibebaskan
ke atmosfera. Contoh pencemar udara adalah seperti gas karbon dioksida, sulfur
dioksida, kloroflorokarbon, bau-bauan, logam toksik seperti plumbum tembaga dan sisa radioaktif.
Pencemaran udara berpunca daripada pelepasan asap kotor oleh industri terus ke udara melalui
cerobong asap kilang, kenderaan motor di jalan raya, asap rokok,pembakaran terbuka dan letusan
gunung berapi. Antara kesan pencemaran udara adalah penipisan lapisan ozon, jerebu, hujan
asid ,danpemanasan bumi. Pencemaran udara mungkin boleh memberi kesan terhadap kesihatan,
keselamatan dan keselesaan manusia ataupun harta benda.
Pencemaran[sunting | sunting sumber]
Sebelum desulfurization gas buangan dipasang,buangan daru logi kuasa ini di New Mexico mengandungi
jumlah sulfur dioksida melampau.

2. Lukisan skematik,punca dan kesan pencemaran udara:(1) kesan rumah hijau,(2) pencemaran zarah,(3)
peningkatan radiasi UV, (4) hujan asid,(5) peningkatan kepekatan ozon paras bumi,(6) tahap peningkatan nitrogen
oksida.
Pencemar udara adalah bahan di udara yang boleh memberi kesan buruk kepada manusia dan
ekosistem. Bahan tersebut boleh jadi zarah pepejal, titisan cecair, atau gas. Pencemar boleh jadi
semulajadi atau buatan manusia.
Pencemar dikelaskan sebagai utama atau sekunder. Bahan pencemar utama biasanya dihasilkan
daripada proses, seperti abu dari letusan gunung berapi. Contoh lain termasuk gas karbon
monoksida daripada ekzos kenderaan bermotor, atau sulfur dioksida yang dikeluarkan dari kilang -
kilang. Pencemaran sekunder tidak dilepaskan secara langsung. Sebaliknya, ia membentuk di udara
apabila pencemaran utama bertindak balas atau berinteraksi. Tahap ozon permukaan adalah contoh
yang pencemar sekunder yang menonjol. Sesetengah bahan pencemar mungkin kedua-dua utama
dan sekunder: kedua-duanya dilepaskan secara langsung dan terbentuk dari bahan pencemar
utama yang lain.
Pencemar utama utama yang dihasilkan oleh aktiviti manusia termasuk:
 sulfur oksida (SOx) - terutamanya sulfur dioksida, sebatian kimia dengan formula SO2.
SO2 dihasilkan oleh gunung berapi dan dalam pelbagai proses industri. Arang batu dan
petroleum seringkali mengandungi sebatian sulfur, dan pembakarannya menghasilkan sulfur
dioksida. Pengoksidaan lanjut SO2, biasanya dengan kehadiran pemangkin seperti NO2,
membentuk H2SO4, dan dengan itu hujan asid. Ini adalah salah satu punca bagi kebimbangan
mengenai kesan alam sekitar akibat penggunaan bahan api ini sebagai sumber kuasa.
 Nitrogen oksida (NOx) - Nitrogen oksida, terutamanya nitrogen dioksida, terhasil akibat
pembakaran pada suhu yang tinggi, dan turut juga dihasilkan semasa ribut petir melalui

3. pelepasan elektrik . Ia boleh dilihat sebagai kubat jerebu perang di atas atau kepulan di bawa
angin dari bandar-bandar. Nitrogen dioksida adalah sebatian kimia dengan formula NO2. Ia
adalah salah satu daripada beberapa oksida nitrogen. Ia merupakan salah satu bahan
pencemar udara yang paling menonjol, gas ini mempunyai ciri berwarna perang kemerahan
toksik mempunyai tajam, bau menyucuk.
 Karbon monoksida (CO) - CO adalah gas tidak berwarna, tidak berbau, toksik namun bukan
menjengkelkan. Ia merupakan produk akibat pembakaran tidak lengkap bahan api seperti gas
asli, arang batu atau kayu. Ekzos kenderaan adalah sumber utama karbon monoksida.
 Sebatian organik meruap - (VOC-Volatile organic compounds) adalah pencemar udara luar
terkenal. Ia dikategorikan sebagai sama ada metana (CH4) atau bukan-methane (NMVOCs).
Metana adalah gas rumah hijau yang amat berkesan yang menyumbang kepada peningkatan
pemanasan global . VOC hidrokarbon lain jugamerupakan gas rumah hijau yang penting kerana
peranan mereka dalam mewujudkan ozon dan memanjangkan hayat metana di atmosfera.
Kesan ini berbeza-beza bergantung kepada kualiti udara tempatan. NMVOCs harum benzena,
toluena dan xilena dipercayai sebagai karsinogen dan boleh menyebabkan leukemia dengan
pendedahan yang berpanjangan. 1,3-butadiena adalah satu lagi kompaun berbahaya yang
sering dikaitkan dengan kegunaan industri.
 Zarahan , sebagai alternatif disebut sebagai jisim zarah (PM-particulate matter), jisim zarah
atmosfera, atau zarah halus, adalah zarah kecil pepejal atau cecair terapung dalam gas.
Sebaliknya, aerosol merujuk kepada gabungan zarah dan gas. Sesetengah zarah terhasil
secara semula jadi, yang berasal dari gunung berapi, ribut debu, kebakaran hutan dan padang
rumput, tumbuh-tumbuhan hidup, dan percikan laut. Aktiviti manusia seperti pembakaran bahan
api fosil dalam kenderaan, loji kuasa dan pelbagai proses industri juga menghasilkan sejumlah
besar aerosol. Purata di seluruh dunia, antropogenik aerosol-yang dihasilkan oleh aktiviti
manusia-kini merangkumi lebih kurang 10 peratus daripada atmosfera kita. Peningkatan paras
partikel halus di udara dikaitkan dengan bahaya kesihatan seperti penyakit
jantung, [1] perubahan fungsi paru-paru dan barah paru-paru.
 Radikal bebas yang berterusan berkaitan dengan partikel halus bawaan udara dikaitkan dengan
penyakit kardiopulmonari. [2][3]
 Logam toksik, seperti plumbum dan merkuri, terutamanya sebatiannya.

4.  Klorofluorokarbon (CFC) - Merbahaya kepada lapisan ozon; dibebaskan daripada produk yang
pada masa ini diharamkan daripada penggunaannya. Ia adalah gas yang dibebaskan dari
pengdingin hawa, peti sejuk, semburan aerosol, dan lain-lain jenis. CFC yang dilepaskan ke
dalam udara naik ke stratosfera . Di situ ia berinteraksi dengan gas lain dan merosakkan lapisan
ozon. Ini membolehkan sinar ultraungu yang berbahaya untuk sampai ke permukaan bumi. Ini
boleh menyebabkan barah kulit, penyakit mata dan juga boleh menyebabkan kerosakan kepada
tumbuh-tumbuhan.
 Ammonia (NH3) - yang dibebaskan melalui proses pertanian. Ammonia merupakan sebatian
dengan formula NH3. Ia biasanya dijumpai sebagai gas dengan ciri bau menyucuk. Ammonia
menyumbang dengan ketara bagi keperluan pemakanan organisma daratan dengan berkhidmat
sebagai pelopor kepada bahan makanan dan baja. Ammonia, sama ada secara langsung atau
tidak langsung, juga merupakan blok binaan bagi sintesis kebanyakan farmaseutikal. Walaupun
digunakan luas, ammonia adalah kaustik dan merbahaya. Di dalam atmosfera, ammonia
bertindak balas dengan nitrogen oksida dan sulfur oksida untuk membentuk zarah sekunder
menengah.[4]
 Bau - seperti dari sampah, kumbahan, dan proses perindustrian
 Pencemaran radioaktif - yang dihasilkan oleh letupan nuklear , kejadian nuklear, bahan letupan
peperangan, dan proses semula jadi seperti pereputan radioaktif radon.
Pencemaran di langit Athens,Greece.
Pencemaran sekunder termasuk:
 Butiran zarah yang terbentuk dari bahan pencemar gas utama dan sebatian dalam kabut
fotokimia. Asbut adalah sejenis pencemaran udara. Kabut Klasik terhasil dari jumlah
pembakaran arang batu yang besar di kawasan tersebut yang terhasil dari campuran asap dan
sulfur dioksida. Kabut moden biasanya tidak datang daripada arang batu tetapi daripada
pelepasan kenderaan dan industri yang bertindak di dalam atmosfera dengan cahaya ultraungu

5. dari matahari untuk membentuk pencemaran sekunder yang juga bergabung dengan pelepasan
utama untuk membentuk kabut fotokimia.
 Ozon permukaan bumi (O3) terbentuk daripada NOx dan VOC. Ozon (O3) adalah satu juzuk
penting dalam troposfera. Ia juga merupakan juzuk penting dalam kawasan-kawasan tertentu
stratosfera dikenali sebagai lapisan ozon. Fotokimia dan tindak balas kimia yang melibatkannya
memancu banyak proses kimia yang berlaku di dalam atmosfera pada waktu siang dan malam.
Pada kepekatan yang terlalu tinggi yang disebabkan oleh aktiviti manusia (sebahagian besarnya
pembakaran bahan api fosil), ia merupakan satu pencemar, dan satu juzuk kabut.
 Peroxyacetyl nitrat (PAN) - juga terbentuk daripada NOx dan VOC.
Pencemar udara kecil termasuk:
 Sebilangan besar kecil pencemar udara merbahaya . Sebahagian daripada ini dikawal selia
di Amerika Syarikat di bawah Akta Udara Bersih dan di Eropah di bawah Arahan Rangka Kerja
Udara.
 Pelbagai bahan pencemar organik berterusan, yang boleh bergabung dengan zarah
Bahan pencemar organik berterusan (POPs) adalah sebatian organik yang tahan kepada
penguraian alam sekitar melalui proses kimia, biologi, dan fotolitik. Disebabkan itu, ia telah dilihat
berkekalan dalam alam sekitar, mampu diangkut jarak jauh, terkumpul secara bio dalam tisu
manusia dan haiwan, meningkat secara bio dalam rantaian makanan, dan mempunyai potensi
kesan ketara ke atas kesihatan manusia dan alam sekitar.
Sumber
Ributdebu menghampiri Stratford,Texas

6. Pembakaran terkawal di ladang di luar Statesboro,Georgia,US sebagai persediaan bagi penanaman musim bunga
Terdapat pelbagai lokasi, aktiviti-aktiviti atau faktor-faktor yang bertanggungjawab untuk melepaskan
bahan pencemar ke dalam atmosfera. Sumber-sumber ini boleh diklasifikasikan kepada dua
kategori utama.
Antropogenik (buatan manusia) sumber:
Ini kebanyakannya berkaitan dengan pembakaran pelbagai jenis bahan api.
 Sumber pegun termasuk jujukan asap loji kuasa, kemudahan perkilangan (kilang-kilang) dan
sisa insinerator, serta relau dan lain-lain jenis alat-alat pemanasan bahan api terbakar. Di
negara membangun dan negara-negara miskin, pembakaran tradisional adalah sumber utama
bahan pencemar udara; biomass tradisional termasuk kayu, sisa tanaman dan najis. [5][6]
 Sumber Bergerak termasuk kenderaan bermotor, kapal laut, dan pesawat.
 Bahan kimia , habuk dan pembakaran terkawal amalan dalam bidang pertanian dan pengurusan
hutan. Pembakaran terkawal atau ditetapkan adalah teknik yang kadang-kadang digunakan
dalam pengurusan hutan, pertanian, padang rumput pemulihan atau pengurangan gas rumah
hijau. Kebakaran adalah sebahagian proses semulajadi bagi kedua-dua ekologi hutan dan
padang rumput dan api yang dikawal boleh menjadi alat untuk hutan. Pembakaran terkawal
merangsang percambahan beberapa pokok hutan wajar, sekali gus memperbaharui hutan.
 Asap dari cat , semburan rambut , varnis , semburan aerosol dan pelarut lain.
 Sisa pemendapan di tapak pelupusan, yang menghasilkan metana. Metana adalah gas sangat
mudah terbakar dan boleh membentuk campuran letupan dengan udara. Metana juga
merupakan gas penyesak dan boleh menggantikan oksigen dalam ruang yang tertutup. Asfiksia
atau lemas boleh berlaki mengakibatkan jika kepekatan oksigen berkurangan kepada kurang
daripada 19.5% akibat sesaran.
 Sumber tentera, seperti senjata nuklear , gas toksik , peperangan kuman dan roket.

7. Sumber semula jadi
Debu daripada sumber semula jadi, kawasan biasanya besar tanah dengan sedikit atau tiada
tumbuh-tumbuhan
 Metana , dipancarkan oleh pencernaan makanan oleh haiwan, sebagai contoh lembu
 Gas Radon dari pereputan radioaktif dalam kerak Bumi. Radon adalah tidak berwarna, tidak
berbau, yang wujud secara semula jadi, gas radioaktif yang terbentuk daripada pereputan
radium. Ia dianggap menjadi merbahaya pada kesihatan. Gas radon daripada sumber semula
jadi boleh terkumpul di dalam bangunan, terutama di kawasan tertutup seperti ruangan bawah
tanah dan ia merupakan punca yang paling kerap kedua barah paru-paru, selepas asap rokok.
 Asap dan karbon monoksida daripada kebakaran hutan
 Tumbuh-tumbuhan, di beberapa kawasan, mengeluarkan sejumlah besar alam VOC pada hari-
hari panas. Ini VOC bertindak balas dengan bahan pencemar utama antropogenik-khususnya,
NOx, SO2, dan sebatian-kepada karbon organik antropogenik menghasilkan jerebu bermusim
pencemaran sekunder.[7]
 Aktiviti gunung berapi, yang menghasilkan sulfur, klorin zarahan, dan abu.
Titik panas
Titik panas pencemaran udara adalah kawasan di mana pelepasan pencemaran udara
mendedahkan individu kepada peningkatan kesan kesihatan yang negatif.[8] Ia adalah biasa di
penempatan padat penduduk, kawasan bandar, di mana terdapat gabungan punca pencemaran
tetap (contohnya kemudahan industri) dan punca pencemaran sumber-sumber bergerak (misalnya
kereta dan lori). Pelepasan daripada sumber-sumber ini boleh menyebabkan penyakit pernafasan,
asma kanak-kanak, barah, dan masalah kesihatan yang lain. Jisim zarah halus seperti jelaga diesel,
yang menyumbang kepada lebih daripada 3.2 juta kematian pramatang di seluruh dunia setiap
tahun, adalah satu masalah yang penting. Ia adalah amat kecil dan boleh melekat dalam paru-paru
dan memasuki aliran darah. Jelaga diesel tertumpu di kawasan padat dengan penduduk, dan satu
dalam enam orang di Amerika Syarikat tinggal berhampiran titik panas tempat pencemaran diesel. [9]
Walaupun titik panas pencemaran udara memberi kesan kepada pelbagai penduduk, sesetengah
kumpulan lebih cenderung ditempatkan di titik panas. Kajian terdahulu telah menunjukkan
perbezaan pada pendedahan pencemaran menurut bangsa dan / atau pendapatan. Kegunaan
tanah merbahaya (kemudahan penyimpanan dan pelupusan toksik, kemudahan perkilangan, jalan
raya utama) cenderung untuk terletak di mana nilai hartanah dan tahap pendapatan adalah rendah.
Taraf sosio-ekonomi yang rendah boleh menjadi proksi untuk kelemahan sosial jenis lain termasuk
bangsa, kekurangan keupayaan untuk mempengaruhi peraturan kelulusan dan kekurangan
keupayaan untuk bergerak ke kawasan yang kurang pencemaran alam sekitar. Komuniti-komuniti ini

8. menanggung beban yang tidak seimbang pencemaran alam sekitar dan lebih cenderung untuk
menghadapi risiko kesihatan seperti barah atau asma.[10]
Kajian menunjukkan bahawa corak dalam kaum dan jurang pendapatan bukan sahaja menunjukkan
pendedahan yang lebih tinggi kepada pencemaran tetapi risiko juga lebih tinggi akibat hasil
kesihatan yang buruk. [11] Pencirian masyarakat oleh status sosio-ekonomi yang rendah dan kaum
minoriti yang lebih terdedah kepada kesan kesihatan buruk terkumpul akibat pendedahan tinggi
kepada bahan pencemar berbanding masyarakat yang lebih bernasib baik.[11] Kulit Hitam dan Latin
pada umumnya menghadapi pencemaran lebih daripada orang kulit putih dan orang Asia, dan
masyarakat berpendapatan rendah menanggung beban yang lebih tinggi risiko berbanding golongan
mewah. [10] Percanggahan kaum terutamanya yang berbeza di kawasan-kawasan pinggir bandar
Selatan dan kawasan metropolitan di Barat. [12] Penduduk di perumahan awam, yang secara
umumnya pendapatan rendah dengan akses rendah pada penjagaan kesihatan dan tidak boleh
bergerak ke kawasan yang lebih sihat, adalah sangat terjejas oleh kilang penapis berhampiran dan
loji kimia. [13]
Klasifikasi pencemaran udara
Pencemaran udara diklasifikasikan kepada dua bahagian iaitu pencemaran primer dan pencemaran
sekunder.
Pencemaranprimer
Pencemaran primer ialah pencemaran yang dihasilkan sulfur monoksida dan karbon
monoksida hasil daripada pembakaran tidak lengkap. Ia menyebabkan zarah-zarah halus terampai
di udara.
Kebanyakan pencemaran udara primer ini dilepaskan melalui ekzos kenderaan, kawasan industri
yang melepaskan asap atau bahan pencemar, dan penggunaan dapur arang kayu yang tidak
terkawal.

9. Pencemaransekunder
Pencemaran udara sekunder adalah berpunca hasil daripada tindak balas sulfur dioksida yang
bergabung dengan wap-wap air di udara.
Kesan
Kesihatanmanusia
Kesan utama pencemaran udara kepada manusia adalah sistem pernafasan. Gas-gas seperti
karbon monoksida akan meracuni sistem pengangkutan oksigendalam darah dan melambatkan
tindak balas manusia. Kesan seterusnya akan menyebabkan seseorang itu mengantuk, mempunyai
penyakit lelah dan mengurangkan fungsi paru-paru.
Bahan tercemar seperti nitrogen oksida boleh menyebabkan edema dan pendarahan pulmonari.
Bahan tercemar seperti gas ozon boleh menimbulkan kerengsaan dan akan menyebabkan inflamasi
paru-paru dan ketidakupayaan untuk bergerak. Habuk, asap, kabus, wap atau bahan-bahan lain
juga menghalang penglihatan mata manusia.
Kajian Pertubuhan Kesihatan Sedunia (WHO) telah menyatakan sebanyak 3.3 juta manusia mati
setiap tahun disebabkan oleh pencemaran udara. Ia adalah tiga kali lebih tinggi daripada jumlah
kematian yang disebabkan oleh kemalangan kenderaan.

10. Tumbuhan
Kesan kepada tumbuhan adalah seperti mengalami kerosakan nekrosis (keguguran daun),
klorosis (pertukaran warna), dan pertumbuhan terbantut.
Kesan ini juga akan menyebabkan sebahagian daripada penduduk bumi kekurangan sumber
makanan dan ekonomi yang akhirnya menganggu kehidupan seharian. Selain itu, kesan itu akan
mengganggu keseimbangan ekosistem.
Haiwan
Haiwan akan terancam atau mati akibat daripada pencemaran udara. Perkara ini disebabkan oleh
udara yang memasuki paru-paru haiwan. Selain itu, makanan daripada sumber tumbuhan akan
tercemar oleh pencemaran udara.
Bahan
Kesan kepada bahan bermaksud kerosakan berlaku akibat daripada pencemaran udara seperti
kekotoran pada pakaian, pencemaran pada permukaan dinding bangunan dan sebagainya. Perkara
ini berlaku akibat daripada pengenapan asap atau zarah halus.
Hakisan logam juga merupakan kesan daripada pencemaran udara akibat kehadiran sulfur dioksida
di dalam udara.
Penipisanlapisan ozon
Pencemaran udara akan menyebabkan berlakunya pemanasan global akibat daripada penyusutan
lapisan ozon yang melindungi bumi daripada sinaran terus cahaya matahari. Pendedahan secara
terus kepada cahaya matahari boleh menyebabkan kanser kulit. Di samping itu, pancaran matahari
yang terik juga akan menyebabkan berlakunya pencairan ais di bahagian kutub bumi. Pada masa
kini, ekosistem di dunia mengalami ketidakseimbangan.
Hujan asid
Rencana utama: hujan asid
Hujan asid berlaku disebabkan oleh penggabungan gas sulfur dioksida dan nitrogen oksida
dengan air hujan dan seterusnya menjadi asid sulfurik dan asid nitrik. Asid ini akan terkumpul di
dalam awan dan bergerak ke tempat-tempat lain. Asid tersebut akan turun bersama-sama
dengan hujan dan menimpa hidupan yang terdapat di dunia. Kesannya, ia membunuh tumbuh -
tumbuhan dan juga hidupan air. Tambahan pula, ia juga boleh menghakis pakaian, kertas dan
bahan binaan bangunan. Selain itu, asid tersebut juga meresap ke dalam tanah dan
menyebabkan kualiti tanah berkurang serta tidak subur.

11. Kesan rumah hijaudan pemanasan global
Rencana utama: kesan rumah hijau dan pemanasan global
Kesan yang paling ketara dan sedang hangat diperbincangkan oleh seluruh negara pada
masa kini adalah tentang kesan pemanasan global yang disebabkan olehkesan rumah hijau.
Kenaikan suhu bumi dan penipisan lapisan ozon juga menjadi punca kepada pemanasan
global yang dapat dirasakan oleh seluruh dunia. Kenaikan suhu bumi adalah disebabkan
oleh pembebasan gas-gas karbon dioksida yang terkumpul di dalam udara.
Gas karbon dioksida yang terlalu banyak telah menyebabkan haba di bumi terperangkap
dan akhirnya suhu bumi meningkat dan persekitarannya menjadi panas. Penyusutan
lapisan ozon juga menyebabkan kejadian pemanasan global ini. Kesannya adalah
permukaan bumi akan menjadi panas, ekosistem terganggu, banjir berlaku secara kerap
dan juga berlakunya kejadian alam yang tidak normal.
Atmosfera
Kesan terhadap atmosfera yang dibawa oleh pencemaran udara pula ialah mengurangkan
jarak penglihatan akibat jerebu.
Tindakan semasa jerebu: