Download to read offline
Isu dan Cabaran Semasa
- 1. 1 Pengenalan Apakah pencemaran? MenurutKamus Dewan Bahasa dan Pustaka (DBP) mendefinisikan pencemaran sebagai suatu perihal mencemari atau mencemarakan juga bermaksud pengotoran. Sememangnya kita dapat lihat bahawa pencemaran adalah satu kejadian yang negatif yang boleh membawa kepada pelbagai kesan yang juga negatif. Pencemaran yang banyak sememang dimulakan dengan pelbagai faktor. Faktor yang terlibat bukan hanya datang dari manusia, tetapi turut datang daripada alam semula jadi tersebut itu sendiri. Terdapat pelbagai sebab pencemaran boleh berlaku dan ianya terbahagi kepada dua iaitu pancemaran yang disebabkan oleh semulajadi itu sendiri dan manusia. Faktor alam semulajadi ini merujuk kepada pencemaran yang berlaku sendiri selepas terjadinya bencana alam seperti letusan gunung berapi, dilanda ribut taufan, gempa bumi dan sebagainya. Faktor yang pencemaran yang disebabkan oleh manusia merujuk kepada pencemaran yang berlaku disebabkan aktiviti manusia sama ada sengaja atau tidak sengaja. Seperti yang terdapat pada masa kini, telah dikenalpasti bahawa beberapa jenis pencemaran yang berlaku tidak mengira sama ada disebabkan bencana alam ataupun aktiviti manusia. Antara pencemaran yang berlaku ialah, pencemaran udara. Pencemaran udara merujuk kepada komposisi udara yang mengandungi bendasing dengan kuantiti yang berlebihan dan berbahaya. Seterusnya ialah pencemaran air. Pencemaran merujuk kepada keadaan air yang tidak selamat iaitu mengandungi bendasing yang berbahaya yang boleh menyebabkan maut. Selain itu, pencemaran tanah juga turut wujud. Pencemaran tanah merujuk kepada keadaan yang tanah yang tidak subur menyebabkan tumbuhan layu akibat tanah yang mengandungi bahan kimia yang mengurangkan tahap kesuburan tanah. Pencemaran bunyi juga berlaku yang merujuk kepada hasil bunyi yang berlebihan dan tidak diperlukan dan mengganggu ketenteraman sekeliling. Berdasarkan semua pencemaran yang berlaku, mendorong kepada wujudnya implikasi yang membawa kepada kebinasaan. Secara umum kesan yang dapat dilihat ialah memberikan ancaman kepada tumbuhan dan binatang. Kesan yang daripada pencemaran yang berlaku bukan hanya dirasai oleh manusia malahan turut dirasakan oleh tumbuhan dan haiwan. Sebagai contoh, isu tumpahan minyak yang berlaku menyebabkan nyawa hidupan laut terancam. Seterusnya kesan dapat dilihat dari
- 2. 2 berlakunya kerosakan hartabenda. Kerosakan harta benda disebabkan oleh bencana alam yang berlaku seperti letusan gunung berapi, banjir kilat, kejadian tsunami, gempa bumi dan lain-lain. Kesan berikut merupakan kesan umum yang dapat dilihat hasil keadaan kejadian malapetaka yang berlaku. Pengaruh manusia ke atas manusia sentiasa berlaku dari masa ke masa yang manusia mengganggu ekosistem dunia dalam pengertian ini sejak 50 tahun yang silam. Manusia sentiasa mencipta masalah alam sekitar secara amnya seperti penghapusan sumber-sumber semula jadi, melakukan pencemaran, kerosakan sumber-sumber air, tanah, udara disamping menyebabkan berlakunya pemanasan global dan perubahan cuaca. Secara kesimpulannya, alam sekitar merupakan satu amanah daripada Tuhan kepada manusia untuk menjaganya. Dengan itu, semua manusia harus sedar tentang usaha untuk mengekalkan kesejahteraan alam sekitar. Bukan semata-mata untuk mengejar keuntungan dunia, menyebabkan kemusnahan dahsyat berlaku yang secaralangsungnya menyumbang kepada kesengsaraan kehidupan berlaku.
- 3. 3 Tugasan 1: Penulisanakademik 1.0) Tajuk – ISU ALAM SEKITAR Pencemaran alam sekitar merupakan isu lazim yang berlaku di seluruh dunia. Apakah yang dikatakan pencemaran dikategorikan sebagai isu yang hangat dan tidak dipandang serius oleh semua pihak sejak dahulu lagi. Sebagai contohnya, Utusan Online telah memuatnaik isu pencemaran yang berlaku ada di Kuantan iaitu ancaman ‘debu merah’ yang mana menjadikan kandungan atmosfera di kawasan tersebut tercemar. Hal tersebut berlaku disebabkan aktiviti manusia iaitu perlombongan bauskit yang mendorong. Rentetan itu, ini menjadi dorongan kepada pihak kerajaan untuk mengenakan moratorium kepada kegiatan tersebut 15 Januari pada tahun tersebut untuk satu pelan penyelesaian pencemaran serta aspek keselamatan diperkenalkan. Isu alam tersebut merupakan salah satu contoh pencemaran udara yang berlaku di Malaysia. Namun masih banyak lagi jenis pencemaran yang berlaku pada masa dahulu hingga kini. Jenis pencemaran tersebut merujuk kepada pencemaran udara, pencemaran air, pencemaran bunyi, pencemaran tanah. Sumber: http://www.sinarharian.com.my/edisi/pahang/warg a-kuantan-diselubungi-debu-merah-1.481261
- 4. 4 2.0 Pencemaran Udara Pencemaranudara ditakrifkan sebagai terdapatnya gas, cecair atau zarah yang terkandung dalam udara sehingga berlakunya perubahan sehingga menjejaskan kehidupan atau bahan-bahan lain. Pencemaran tersebut sememangnya disebabkan oleh pelepasan asap melalui eksoz kenderaan, kawasan industri yang melepaskan asap atau bahan pencemar, pembakaran terbuka dan banyak lagi. 2.1 Punca-punca pencemaran udara Bahan pencemar sektor perindustrian Perkembangan pesat bidang perindustrian di Malaysia menimbulkan pencemaran udara. Pelbagai jenis industri yang menyebabkan banyak pepejal terampai di udara seperti nitrogen sulfur, plumbum, hidrokarbon sulfur oksida, dan partikel-partikel ampaian lain. Bahan tersebar disebabkan zarah-zarah berbahaya dilepaskan dari cerobong asap dalam kuantiti yang banyak sama ada telah dilakukan proses penyaringan ataupun tidak. Selain daripada itu, bahan tercemarseperti asap hitam, habuk, karbon dan debu juga merupakan hasil daripada industri-industri terutama dari kilang kayu, kilang simen baja, kilang asbestos, dan kuari yang banyak mengeluarkan banyak sulfur oksida. 2.2 Kes pencemaran udara berlaku di Malaysia Pencemaran udara berlaku di Alor Setar, pada 16 Ogos 2018 yang mana kualiti udara di negeri ini merosot sebanyak yang mencatat index bacaan pencemaran udara (UIP) paling tinggi iaitu 149. Menurut laman web Jabatan Alam Sekitar (JAS), jerebu turut melanda di dua kawasan yang lain iaitu Sungai Petani dengan bacaan UIP 116 dan Kulim 102. Tahap Bilangan bacaan Baik 0 – 50 Sederhana sihat 51 – 100 Tidak sihat 101 – 200 Sangat tidak sihat 201 – 300 berbahaya 301 ke atas Jadual kadar bacaan UIP
- 5. 5 2.3 Kesan pencemaranudara Kesan terhadap kesihatan manusia Pencemaran udara mampu untuk memberi kesan terutamanya pada masa kini. Antara kesan yang dialami oleh manusia ialah masalah pernafasan. Bahan berbahaya yang terkandung dalam udara memasukihidung atau mulut dan seterusnya memasukke dalam paru-paru melalui trakea. Karbon monoksida (CO) adalah salah satu gas dalam merosakan sistem penyaluran oksigen dalam darah manusia. Selain itu, bahan berbahaya seperti Nitrogen Oksida juga mampu untuk menyebabkan edema dan pendarahan pulmonari. Sumber: http://www.utusan.com.my/berita/nahas- bencana/jerebu-ipu-alor-setar-paling-tinggi- 1.730336 Sumber: http://rizianaphysics.blogspot.com/2015/10 /kesan-pencemaran-udara-kepada- alam.html
- 6. 6 Kesan terhadap bahan Bahancemar di udara juga boleh mengotorkan permukaan bahan seperti bangunan, pakaian, dan lain-lain. Ini disebabkan pemendapan zarah-zarah pada permukaan yang menyebabkan keadaan warna berubah yang dipanggil kotor. Kehadiran sulfur dioksida juga penyebab kepada kerosakan barangan dengan berlakunya hakisan. Zarah-zarah udara tercemar sememangnya merosakan bahan yang tercemar. Udara yang tercemar akan membentuk gempula awan yang bakal jatuh menjadi titisan hujan. 3.0 Bekalan air Bekalan air bersih di dunia semakin berkurangan. Namun bagi jumlah permintaan bagi bekalan air semakin meningkat akibat pertambahan jumlah penduduk di dunia. Aktiviti pembangunan bagi sektor perindustrian semakin meningkat menyebabkan permintaan bekalan air juga meningkat. Hal ini menyebabkan 50 buah negara menghadapi kekurangan bekalan air menjelang 2030 dan separuh daripada penduduk dunia akan terjejas dengan isu kekurangan air. 3.1 Pencemaran air Angka jumlah manusia pada masa 6.6 bilion dan seterusnya meningkat dari pada masa hadapan. Sekiranya pertambahan bilangan penduduk berlaku sebanyak 3 kali ganda, dengan itu berlaku juga pertambahan jumlah permintaan bagi bekalan air berlaku. Tetapi, jumlah air bersih pada masa kini semakin berkurang akibat pencemaran yang berlaku. Setiap tahun, terdapat perangkaan yang besar bagi jumlah kematian penduduk seluruh dunia akibat penyakit-penyakit yang disebabkan oleh pencemaran air. Semakin banyak Sumber: http://geografifizikalstpm.blogspot.com/20 11/11/hujan-asid_7822.html
- 7. 7 berlakunya urbanisasi danindustrialisasi, semakin penting bekalan air. Kebanyakan air tawat berbentuk glasier dan icecaps. Sementalahan pula, dengan simpanan air tawar yang semakin berkurangan, pencemaran air semakin bertambah dan sejumlah simpanan air yang tidak dapat digunakan oleh manusia. Salah satu contohnnya, menjadi isu letupan letupan tangki minyak di Teluk Mexico yang menyebabkan kawasan Teluk Mexico terganggu. Apabila minyak yang banyak menyaluti permukaan air laut tersebut, ini menyebabkan pencemaran air. Selain itu, mikroorganisme juga mengalami ancaman apabila minyak tersebut menghalang oksigen melarut dalam air laut. Minyak tersebut juga menyebabkan cahaya matahari tidak dapat melalui permukaan air laut serta seterusnya mengganggu proses fotosintesis tumbuhan akuatik. Tumpahan minyak juga mengakibatkan keadaan burung terancam, bulu burung sukar untuk hidup burung dan akhirnya burung tersebut mati. Apabila sesuatu kawasan itu mengalami kekurangan air hasil daripada air hujan dan air daripada permukaan bumi, kerajaan harus memberikan tumpuan kepada kawasan-kawasan sumber air bawah tanah. Menurut kajian United National Environmental Programme (UNIP), sumber-sumber air bawah tanah mengalami pengurangan tiga meter setahun terutamanya di kawasan-kawasan yang sedang membangun. Kota-kota yang telah dikenalpasti ialah Bangkok, Cairo, Kolkata, London Mexico City, dan Jakarta sangat bersandar kepada sumber air bawah tanah. Sudah terang untuk dilihat berlaku kekurangan kuantiti air di bawah tanah disebabkan keperluan yang tinggi di kota-kota besar. Sumber: http://nikmatair.blogspot.com/2016/05/fak ta-mengenai-pencemaran-air-yang.html
- 8. 8 3.2 Sumber Airdan Pertanian Aktiviti yang sememangnya melibatkan penggunaan air dalam kuantiti yang banyak ialah pertanian, terutamanya sistem pengairan. Corak penggunaan air terhadap jenis pertanian yang dijalankan: Jenis pertanian (kg) Kuantiti penggunaan air (L) 1 kg gandum 1,000 liter air 1 kg padi 1,400 liter air 1 kg daging lembu 13,000 liter airs Senarai penggunaan jumlah air yang terbanyak bagi peringkat global ialah; New Zealand Amenia Barbados Cuba Emiriah Arab Bersatu Amerika Syarikat Salah satunegara yang mengalami masalah pencemaranair yang kronik ialah Afrika yang bermula apabila hujan turun ke bumi dan membawa sekali bahan-bahan yang tercemar ke dalam sungai-sungai, perigi dan tasik-tasik. Sumber air yang tercemar menyebabkan wabak seperti wabak penyakit seperti taun, kolera dan lain-lain tersebar dalam kalangan masyarakat. Kaitan antara yang tahap kebersihan air dan jumlah kematian penduduk dalam sesuatu negara. Kadar kematian dalam kalangan umur 0 – 4 tahun mengalami berkurangan apabila sumber air adalah bersih. Lebih ramai kanak-kanak yang dalam lingkungan 5 – 14 berpeluangan ke sekolah. Produktiviti kerja dalam lingkungan umur 5 hingga 15 hingga 59. Jumlah purata manusia yang berumur 60 tahun yang hidup turut meningkat. Sememangnya dapat dinyatakan bahawa terdapat perkaitan yang wujud dalam kualiti sumber air akan mempengaruhi jumlah penduduk dalam sesuatu negara.
- 9. 9 Perkaitan antara manusiadengan laut juga telah dikenalpasti. Atas perkaitan yang rapat antara manusia dan lautan juga yang menyebabkan lautan menghadapi impak yang besar kepada hidupan laut terutama hidupan di perairan pantai. Manusia telah menjadikan laut sebagai sumber makanan laut, sebagai jalan perhunbungan antara manusia, dan sekarang ini menjadi tempat rekreasi serta menjadi tempat untuk membuang sampah. Jumlah ikan di laut semakin berkurangan berikutan kegiatan perikanan manusia yang jalankan. 90% ikan pemangsa seperti tuna, swordfish, jerung menjadi pupus. Di kawasan penghampiran dengan muara dan perairan persisiran, 85% paus-paus yang bersaiz besar telah pupus. Kawasabn habitat ikan juga turut terjejas akibat kaedah perikanan manusia seperti yang berlaku di Teluk Mexico yang mana para nelayan menangkap ikan menggunakan pukat (Trawler). Aktiviti ini berlaku sepanjang tahun yang mana spesies ikan dan tumbuhan tidak berpeluang untuk mengalami pemulihan. Dalam semua aktiviti manusia, banyak sisabahan yang berbahaya telah dibuang ke dalam laut seperti sampah sarap, sisa minyak dan bahan-bahan logam yang memberi kesan berpanjangan kepada kehidupan yang ada di lautan. Contoh lain pencemaran yang berlaku ialah aktiviti pertanian apabila baja yang diperbuat daripada nitrogen yang berbahaya dibawa air hujan ke sekitar lautan pada 1950-an. Sehubungan itu, terbentuklah alga dan bakteria beracun di sekitar Teluk Mexico dan banyak hidupan laut yang mati. Sumber: https://barudakgudang.wordpress.com/201 0/07/06/tumpahan-minyak-di-teluk-mexico- mengancam-kehidupan-satwa-liar/
- 10. 10 4.0 Penghapusan hutan(Desforestation) Bilangan hutan pada masa kini kian berkurangan disebabkan oleh pelbagai aktiviti yang dijalankan oleh manusia. Kini, permintaan terhadap kawasan, bahan bakar, dan bahan mentah merupakan faktor dominan yang menyumbang kepada kemusnahan hutan. Terdapat anggaran yang menyatakan dalam 8,000 ribu tahun yang akan datang dijangka separuh jumlah hutan di dunia akan hilang. Anggaran pada setiap tahun, berjumlah 13 juta hektar hutan akan musnah. Keluasan hutan yang telah dimusnahkan hampir sama dengan keluasan negara Greece. Pemusnahan hutan berrtujuan untuk menjalanakan aktiviti pertanian, menempatkan penempatan penduduk, atawa membina jalan raya. Pemusnahan hutan menyebabkan berlakunya pelarian terhadap manusia dan haiwan-haiwan yang hutan merupakan habitat semula jadi mereka. Pemusnahan hutan juga akan menyumbang kepada berlakunya perubahan terhadap hutan yang berpotensi untuk menjadi gurun pasir iaitu desertification, dan seterusnya mengakibatkan kawasan tersebut tidak lagi sesuai untuk aktiviti pertanian. (Mooney, et. el, 2011) Sumber: http://www.mstar.com.my/berita/berita- semasa/2015/04/10/kes-pembakaran- terbuka-sabah/
- 11. 11 5.0 Hujan asid Unsur-unsuryang tercemar di udara seperti sulfur dioksida, nitrogen oksida akan bercampur dengan bahan lain di udara dan menghasilkan hujan asid. Hujan asid akan berlaku dalam bentuk hujan, salji, dan kabus yang akan mencemarkan kawasan pertanian, hutan, tasik dan sungai-sungai. Angin yang kuat juga menyebabkan kawasan yang terjejas dengan hujan asid tersebut lebih luas. Di negara China, semua loji penghasilan eletrik daripada proses pembakaran arang akan menyebabkan pencemaran sulfur dioksida di udara mengakibatkan berlaku hujan asid satu per tiga daripada negara tersebut. Hujan asid menyebabkan kemusnahan yang berlaku kepada bangunan patung- patung. Di negara India, kerosakan berlaku pada bangunan yang paling terkenal iaitu Taj Mahal akibat hujan asid yang telah melanda. (Mooney, et. el. 2011) Sumber: http://geografialamsekitar.blogspot.com/20 10/07/hujan-asid.html
- 12. 12 6.0 Pemanasan global Apakahpemanasan global? Pemanasan global ialah suatu pertambahan purata bacaan tahap suhu dalam bumi yang berlaku akibat pengumpulan bahan-bahan yang dikategorikan sebagai gas-gas rumah hijau (Greenhouse gasses). Gas yang dimaksudkan seperti karbon dioksida, metana dan nitrusoksida. Izharlah pada zaman sekarang, punca pengumpalan gas-gas tersebut akibat daripada aktiviti yang dijalankan pihak industry, iaitu pembakaran fosil. Aktiviti penebangan hutan juga menyebabkan kuantiti gas-gas tersebut di atmosfera meningkat secara mendadak yang mana pokok berperanan menggantikan karbon dioksida kepada oksigen bagi kegunaan hidupan. Akibat daripada pengurangan jumlah pokok yang berlaku, 5% daripada penduduk Amerika Syarikat telah menyumbang kepada 20% pengeluaran gas-gas tersebut. Sumber: https://www.eramuslim.com/berita/penelit i-%C2%BC-tanah-di-bumi-akan-kering-jika- pemanasan-global-tidak-dihentikan.htm
- 13. 13 7.0 PENYELESAIAN ISUALAM SEKITAR Tanggungjawab Malaysia dalam isu alam sekitar amatlah jelas, lebih-lebih lagi di peringkat antarabangsa. Ini disebabkan isu alam sekitar merupakan isu diperingkat global. Dengan itu, penyelesaian bagi isu ini mestilah bersifat global. Malaysia telah menerima butiran-butiran yang terkandung dalam Deklarasi Rio De Janerio (1993) dan Protokol Kyoto (1997). Melalui Deklarasi Rio, kebanyakan negara, termasuk Malaysia telah bersetuju untuk mengadakan kerjasama global dalam isu alam sekitar ini. Negara- negara yang terlibat dengan Deklarasi ini bersetuju untuk mengadakan perjanjian- perjanjian antarabangsa bagi melindungi integriti sistem alam sekitar dan juga pembangunan global. Malaysia dan negara-negara lain telah bersetuju untuk pembangunan yang dapat ditampung (sustainable development). Malaysia juga memberikan komitmen dengan keseimbangan diantara keperluan dalam pembangunan dan kepentingan alam sekitar. Melalui Protokol Kyoto (1997), Malaysia dan negara-negara perindustrian yang lain telah bersetuju untuk mengurangkan pengeluaran gas yang diistilahkan sebagai gas rumah hijau. Gas utama yang telah dibebaskan dalam kuantiti yang banyak ialah gas karbon dioksida. Pengeluaran gas seperti ini menyebabkan suhu iklim yang meningkat berbanding suhu iklim sebelum zaman Revolusi Perindustrian. Pengurangan dalam pengeluaran gas-gas tersebut akan melalui dua fasa iaitu fasa pertama (2008 hingga 2012) dan fasa kedua (2013 hingga 2020). Menerusi Mesyuarat Ketua-Ketua Komanwel yang diadakan di Malaysia, Deklarasi Langkawi telah dimeterai pada 21 Oktober 1989. Dengan Deklarasi Langkawi, ketua-ketua kerajaan akan memberikan kolaborasi kepada perkara-perkara seperti berikut.
- 14. 14 Sememangnya sudah jelasbahawa Malaysia sudah memberikan komitmen yang cukup tinggi terhadap alam sekitar dan sentiasa menjalin kerjasama dengan pihak luar untuk memastikan kesejahteraan alam sekitar secara global terus terjaga. Perkara- perkara dalam usaha kolaborasi Menyokong mekanisme yang dapat ditampung Menyokong laporan antarabangsa Mengenai peubahan cuaca Menyokong penggunaan tenaga dengan cekap Menyokong usaha penghutanan semula Mengurangkan aktiviti perikanan yang bersifat non sustainable Menghalang pembuangan sisa toksik dan bahan-bahan berbahaya ke dalam laut di negara-negara membangun Menggalakkan kesedaran awam mengenai isu-isu dan risiko mengenai alam sekitar
- 15. 15 8.0 Kesimpulan Pencemaran alamsekitar memberikan banyak kesan yang sangat buruk terhadap dunia pada masa kini. Kejadian hujan asid, pemanasan global, penipisan ozon adalah adalah antara kesan yang dapat dilihat dan dirasa serta dikategorikan serius iaitu perlu ditangani dalam kadar yang segera untuk mengelakkan daripada isu tersebut menjadi lebih mengancam. Manusia dan hidupan lain adalah saling berkaitan untuk terus hidup dalam dunia. Manusia memerlukan bahan makanan dan sekiranya sumber makanan turut tercemar, maka manusia akan menghadapi masalah kekurangan sumber makanan. Sekiranya manusia memandang enting terhadap isu ini, dunia ini akan menjadi semakin kritikal dan akan menngancam hidupan lain kepada kepupusan mereka serta secara tidak langsung menyumbangkan kemusnahan dunia ini secara perlahan-lahan. Manusia seharusnya bertanggungjawab untuk menjaga alam sekitar seperti yang diamanahkan kepada kita daripada-Nya. Sekiranya pencemaran ini dibiarkan berterusan, maka bumi akan kehilangan keindahan dan mungkin satu hari nanti, bumi merupakan satu tempat yang tidak boleh didiami oleh sebarang hidupan termasuklah manusia. Manusia haruslah memulakan usaha-usaha untuk memulakan pemuliharaan terhadap alam sekitar yang telah musnah dan dalam ancaman pada masa kini. Manusia tidak boleh menunggu masauntuk alam sekitar benar-benar kritikal sebaliknya mengambil langkah awal untuk memberi kepastian dan jaminan kepada kesejahteraan alam sekitar kita.