Ang dokumento ay tungkol sa mga bahagi at kaayusan ng pangungusap sa wikang Filipino, na kinabibilangan ng simuno at panaguri. Tinalakay din ang iba't ibang uri ng pangungusap tulad ng pasalaysay, patanong, padamdam, at pautos o pakiusap, kasama ang mga halimbawa para sa bawat uri. Ipinaliwanag ang pagkakaiba sa karaniwang at di-karaniwang ayos ng pangungusap at ang mga anyo nito na ganap at di-ganap.

1. PANGUNGUSAP AT SINTAKS

2. Pangungusap

3. DALAWANG BAHAGI NG
PANGUNGUSAP
 Simuno – pinag uusapan
 Panaguri - nag sasabi tungkol sa simuno
Halimbawa:
1. Si Jun –Jun ay mabait.
2. Sobrang matulungin ni Ronn.

4. KAAYUSAN NG PANGUNGUSAP
Karaniwang ayos
Di- karaniwang ayos

5. KAAYUSAN NG PANGUNGUSAP
 Karaniwang ayos ng pangungusap
Nauuna ang simuno sa panaguri.
Halimbawa:
1. Ang mga ulila ay nakakaawa.
2. Si nanay ay maaalahanin.

6. KAAYUSAN NG PANGUNGUSAP
 Di-Karaniwang ayos ng pangungusap
Nauuna ang panaguri sa simuno.
Halimbawa:
1. Nakakaawa ang mga pulubi.
2. Maaalahanin si nanay.

7. DALAWANG ANYO NG PANGUNGUSAP
Ganap na pangungusap
Di-ganap na pangungusap

8. GANAP NA PANGUNGUSAP
 Ito ay may lantad na simuno at panaguri at
pinangungunahan ng karampatang pananda. Maaaring
mauna o mahuli ang simuno at panaguri.
Halimbawa:
1. Namasyal ang balik bayan.
2. kumaway ang artista.

9. GANAP NA PANGUNGUSAP
 Kung mahuhuli naman ang panaguri gamitan ito ng
panandang (ay).
Halimbawa :
1. Ang pamahanlan ay makatarungan.
2. Ang mga tao ay nasisiyahan.

10. DI-GANAP NA PANGUNGUSAP
 Ito’y di lantad na simuno o panaguri sa pangungusap na ito sa
pag kakasulat ng mga ito parang walang simuno o di-kaya’y
panaguri.
Halimbawa:
1. Bumagyo na naman.
2. Bangon na.
3. Paalam na po.

11. MGA URI NG PANGUNGUSAP
1. PASALAYSAY
2. PATANONG
3. PADAMDAM
4. PAUTOS O PAKIUSAP

12. MGA URI NG PANGUNGUSAP
1. PASALAYSAY
Ito ay nagsasalaysay ng katotohanan o pangyayari. Lagi itong
nag tatapos sa tuldok.
Halimbawa:
Ang bata ay pumasok sa paaralan upang matuto.

13. MGA URI NG PANGUNGUSAP
2. PATANONG
Ito ang pangungusap na patanong. Ito ay gumagamit ng
tandang pananong.
Halimbawa:
Sino sa inyo ang apat na taong gulang ?

14. MGA URI NG PANGUNGUSAP
3. PADAMDAM
Ito ay nagsasabi ng matinding damdamin gaya ng tuwa,
lungkot, pagkagulat, paghanga, panghihinayang at iba pa .
Halimbawa:
WOW!,Ang ganda naman ng damit mo.

15. MGA URI NG PANGUNGUSAP
4. PAUTOS O PAKIUSAP
Ang pangungusap na ito ay nagtatanong at pakiusap naman
kung ito ay nakikiusap. Parating may kasaamang mga salitang paki
o kung, maaari ang nakikiusap na pangungusap. Parehong nag
tatapos sa tuldok ang pautos at pakiusap (.).
Halimbawa
Sagutin mo agad ang liham ni joy.

16. Salamat sa pakikinig