Ang pang-abay ay isang bahagi ng pananalita na bumubuo ng parirala kasama ang pandiwa, pang-uri, o ibang pang-abay. May iba't ibang uri ng pang-abay tulad ng pamanahon, panlunan, pamaraan, panggaano, pang-agam, panang-ayon, at pananggi, na tumutukoy sa iba't ibang aspekto ng kilos. Ang bawat uri ng pang-abay ay may kanya-kanyang gamit at halimbawa na nagpapaliwanag kung paano ito ginagamit sa mga pangungusap.

1. PANG-ABAY

2. Kahulugan ng Pang-abay
• Istruktural na kahulugan : ang
pang-abay ay makikilala dahil
kasama ito ng isang
pandiwa, pang-uri o isa pang
pang-abay na bumubuo ng parirala.

3. Halimbawa:
Ang manggang tinda si Maria ay masyadong
maasim. (pang-uri)
Sadyang malusog ang kanyang katawan. (pang-uri)
Dahan-dahan siyang pumanik ng hagdan.(pandiwa)
Talagang mabagalumunlad ang taong tamad.(pang-
abay)

4. Pang-abay na Pamanahon
– ay nagsasaad kung kailan naganap o
magaganap ang kilos na taglay ng pandiwa.
Mayroon itong tatlong uri: may
pananda, walang pananda, at nagsasaad ng
dalas.
May pananda:
nang, sa, noon, kung, kapag, tuwing, buhat, mula,
umpisa, hanggang
Halimbawa:
Kailangan mo bang pumasok nangaraw-araw?
Tuwing pasko ay nagtitipon silang mag-anak.
Umpisa bukas ay dito ka na manunuluyan

5. Walang
pananda: kahapon, kanina, ngayon, ma maya,
bukas, sandali,atb.
Halimbawa:
Manonood kami bukas ng pambansang pagtatanghal ng
dulang Pilipino.
Ipagdiriwang ngayonng ating pangulo ang kanyang ika-40
na kaarawan.
Nagsasaad ng dalas: araw-
araw, tuwing umaga,taun-taon atb.
Halimbawa:
Tuwing Mayoay nagdaraos kami sa aming pook ng
santakrusan.
Nag-eehersiyo siya tuwingumagaupang mapanatili ang
kanyangkalusugan.

6. Pang-abay na Panlunan
– tumutukoy sa pook na pinangyarihan, o
pangyayarihan ng kilos sa pandiwa.
Karaniwang ginagamit ang pariralang
sa, kay o kina. Ito ay sumasagot sa tanong
SAAN.
sa – ginagamit kapag ang kasunod ay
pangngalang pambalana o panghalip.
kay /kina – ginagamit kapag ang kasunod ay
pangngalang pantanging ngalan ng tao.

7. Halimbawa:
Maraming masasarap na ulam ang itinitinda sa
kantina.
Nagpaluto ako kina Aling Ingga ng masarap ng
mamon para sa iyong kaarawan.
Tumira siya sa gubat ng libimpitong taon.

8. Pang-abay na Pamaraan
– naglalarawan kung paano
naganap, nagaganap, o magaganap ang kilos
na ipinahahayag ng pandiwa. Ginagamit ang
panandang nang o na/-ng.Ito ay sumasagot
satanong na PAANO.
Halimbawa:
Kinamayan niya ako nangmahigpit.
Bakit siya umalis na umiiyak?

9. Pang-abay na Panggaano
– nagsasaad ng timbang o sukat. Sumasagot sa
tanong na Gaano o Magkano.
Halimbawa:
Tumaba ako nang limang libra .
Tumagal nang isang oras ang operasyon.

10. Pang-abay na Pang-agam
– nagbabadya ng kawalan ng katiyakan sa
pagganap sa kilos ng pandiwa. Ginagamit ang
mga pariralang
marahil, siguro, tila, baka, wari, parang, atb.
Halimbawa:
Marami na marahil ang nakabalita tungkol sa desisyon ng
Sandiganbayan.
Higit sigurongmarami ang dadalo ngayon sa Ateneo
Home Coming kaysa nakaraang taon.
Tila patuloy na ang pag-unlad ng turismo sa Pilipinas.

11. Pang-abay na Panang-ayon
– nagsasaad ng pagsang-ayon. Ginagamit dito
ang mga
salitang oo, opo, tunay, sadya, talaga, syem
pre atb.
Halimbawa:
Oo,asahan mo ang aking tulong.
Talagangmabilis ang pag-unlad ng bayan.
Sadyangmalaki ang ipinagbago mo.

12. Pang-abay na Pananggi
– nag-sasaad ng pagtanggi tulad ng hindi/di at
ayaw.
Halimbawa:
Hindi pa lubusang nagagamot ang kanser.
Ngunit marami parin ang ayawtumigil sa
paninigarilyo.