SlideShare a Scribd company logo
1 of 17
workshop ‘de verhalentafel’ CJSM 29 september 2009 IBBT-SMIT Annelies Veys Ouderen en ICT
ICT voor de ouderen van morgen ?
1. Ouderen en ICT ?  Agenda
1. Ouderen ?  Agenda ,[object Object],[object Object],[object Object],[object Object],[object Object],[object Object],[object Object],[object Object],[object Object],[object Object]
1. Ouderen ?  Agenda ,[object Object],[object Object],[object Object],[object Object],[object Object],[object Object],[object Object]
2. ICT ?  ,[object Object],[object Object],[object Object],[object Object],[object Object],[object Object],[object Object],[object Object]
2. ICT ?  ,[object Object],[object Object],[object Object],[object Object],[object Object],[object Object],[object Object],[object Object],[object Object],[object Object],[object Object],[object Object],[object Object],[object Object]
2. ICT ? Verschillende domeinen  ,[object Object]
2. ICT ? Verschillende domeinen  ,[object Object]
2. ICT ? Verschillende domeinen  ,[object Object]
2. ICT ? Verschillende domeinen  ,[object Object]
3. Drempels  ,[object Object],[object Object],[object Object],[object Object],[object Object],[object Object],[object Object],[object Object]
3. Drempels  ,[object Object],[object Object],[object Object],[object Object]
4. Van drempels naar drijvers  ,[object Object],[object Object],[object Object],[object Object],[object Object],[object Object],[object Object],[object Object],[object Object]
4. Van drempels naar drijvers  ,[object Object],[object Object],[object Object],[object Object],[object Object],[object Object],[object Object],[object Object]
5. Besluit  ICT: morgen voor de ouderen !
Q & A ,[object Object],[object Object],[object Object]

More Related Content

Similar to Ouderen en ICT

Presentatie DementieprojectenDG 8 april 2011 def
Presentatie DementieprojectenDG 8 april 2011 defPresentatie DementieprojectenDG 8 april 2011 def
Presentatie DementieprojectenDG 8 april 2011 defsimpactnl
 
Vlaamse Onderwijsoverheid Visie Econtent
Vlaamse Onderwijsoverheid Visie EcontentVlaamse Onderwijsoverheid Visie Econtent
Vlaamse Onderwijsoverheid Visie EcontentMaarten Cannaerts
 
Presentatie Kim Dijksman - medewerkersdag e-health
Presentatie Kim Dijksman - medewerkersdag e-healthPresentatie Kim Dijksman - medewerkersdag e-health
Presentatie Kim Dijksman - medewerkersdag e-healthMark Dijksman
 
Wegwijs in de digitale wereld 8 6
Wegwijs in de digitale wereld 8 6Wegwijs in de digitale wereld 8 6
Wegwijs in de digitale wereld 8 6I N van der Molen
 
Studiedag Nieuwe/sociale media - Oude & nieuwe media
Studiedag Nieuwe/sociale media - Oude & nieuwe mediaStudiedag Nieuwe/sociale media - Oude & nieuwe media
Studiedag Nieuwe/sociale media - Oude & nieuwe mediabeweging.net
 
Summer Schoold DLit2.0: e-Inclusie in de Bib
Summer Schoold DLit2.0: e-Inclusie in de BibSummer Schoold DLit2.0: e-Inclusie in de Bib
Summer Schoold DLit2.0: e-Inclusie in de BibSteven Laporte
 
De Uitbouw Van De Informatiemaatschappij
De Uitbouw Van De InformatiemaatschappijDe Uitbouw Van De Informatiemaatschappij
De Uitbouw Van De InformatiemaatschappijPieter Verdegem
 
Netwerkdag E-inclusie Antwerpen
Netwerkdag E-inclusie AntwerpenNetwerkdag E-inclusie Antwerpen
Netwerkdag E-inclusie AntwerpenMarieken Dewitte
 
20140203 jongeren & nieuwe media vti brugge
20140203 jongeren & nieuwe media vti brugge20140203 jongeren & nieuwe media vti brugge
20140203 jongeren & nieuwe media vti bruggeMediaraven vzw
 
Duurzaam Doen Lezing Domotica 10 september 2013 door Platform Geef | ROC Frie...
Duurzaam Doen Lezing Domotica 10 september 2013 door Platform Geef | ROC Frie...Duurzaam Doen Lezing Domotica 10 september 2013 door Platform Geef | ROC Frie...
Duurzaam Doen Lezing Domotica 10 september 2013 door Platform Geef | ROC Frie...duurzame verhalen
 
Keynote 4 ellen maat
Keynote 4 ellen maatKeynote 4 ellen maat
Keynote 4 ellen maatHealth Valley
 
eHealth dichtbij- compagnonscursus Sneek versie 14 november- Bart Brandenburg...
eHealth dichtbij- compagnonscursus Sneek versie 14 november- Bart Brandenburg...eHealth dichtbij- compagnonscursus Sneek versie 14 november- Bart Brandenburg...
eHealth dichtbij- compagnonscursus Sneek versie 14 november- Bart Brandenburg...Markus Oei
 
EMSOC_Media_literacy_MICT_studiedag_Flemish_Community
EMSOC_Media_literacy_MICT_studiedag_Flemish_CommunityEMSOC_Media_literacy_MICT_studiedag_Flemish_Community
EMSOC_Media_literacy_MICT_studiedag_Flemish_Communityannetdaems
 
Mediageletterdheid mict presentatie studiedag
Mediageletterdheid mict presentatie studiedagMediageletterdheid mict presentatie studiedag
Mediageletterdheid mict presentatie studiedagHadewijchV
 
Cyberouderdag
CyberouderdagCyberouderdag
CyberouderdagTopschool
 
Presentatie KHLim @Klavis
Presentatie KHLim @KlavisPresentatie KHLim @Klavis
Presentatie KHLim @KlavisDavy Nijs
 
20140624 jongeren en nieuwe media artevelde
20140624 jongeren en nieuwe media artevelde20140624 jongeren en nieuwe media artevelde
20140624 jongeren en nieuwe media arteveldeMediaraven vzw
 
Deel 1: Familiehulp presentatie sociale media 09.12.2011 deel 1
Deel 1: Familiehulp presentatie sociale media    09.12.2011 deel 1Deel 1: Familiehulp presentatie sociale media    09.12.2011 deel 1
Deel 1: Familiehulp presentatie sociale media 09.12.2011 deel 1Fishtank
 
We hebben je gehyved
We hebben je gehyvedWe hebben je gehyved
We hebben je gehyvedGerard Dummer
 

Similar to Ouderen en ICT (20)

Presentatie DementieprojectenDG 8 april 2011 def
Presentatie DementieprojectenDG 8 april 2011 defPresentatie DementieprojectenDG 8 april 2011 def
Presentatie DementieprojectenDG 8 april 2011 def
 
Vlaamse Onderwijsoverheid Visie Econtent
Vlaamse Onderwijsoverheid Visie EcontentVlaamse Onderwijsoverheid Visie Econtent
Vlaamse Onderwijsoverheid Visie Econtent
 
Presentatie Kim Dijksman - medewerkersdag e-health
Presentatie Kim Dijksman - medewerkersdag e-healthPresentatie Kim Dijksman - medewerkersdag e-health
Presentatie Kim Dijksman - medewerkersdag e-health
 
Wegwijs in de digitale wereld 8 6
Wegwijs in de digitale wereld 8 6Wegwijs in de digitale wereld 8 6
Wegwijs in de digitale wereld 8 6
 
Studiedag Nieuwe/sociale media - Oude & nieuwe media
Studiedag Nieuwe/sociale media - Oude & nieuwe mediaStudiedag Nieuwe/sociale media - Oude & nieuwe media
Studiedag Nieuwe/sociale media - Oude & nieuwe media
 
Summer Schoold DLit2.0: e-Inclusie in de Bib
Summer Schoold DLit2.0: e-Inclusie in de BibSummer Schoold DLit2.0: e-Inclusie in de Bib
Summer Schoold DLit2.0: e-Inclusie in de Bib
 
De Uitbouw Van De Informatiemaatschappij
De Uitbouw Van De InformatiemaatschappijDe Uitbouw Van De Informatiemaatschappij
De Uitbouw Van De Informatiemaatschappij
 
Netwerkdag E-inclusie Antwerpen
Netwerkdag E-inclusie AntwerpenNetwerkdag E-inclusie Antwerpen
Netwerkdag E-inclusie Antwerpen
 
Summer schoold Dlit2.0
Summer schoold Dlit2.0Summer schoold Dlit2.0
Summer schoold Dlit2.0
 
20140203 jongeren & nieuwe media vti brugge
20140203 jongeren & nieuwe media vti brugge20140203 jongeren & nieuwe media vti brugge
20140203 jongeren & nieuwe media vti brugge
 
Duurzaam Doen Lezing Domotica 10 september 2013 door Platform Geef | ROC Frie...
Duurzaam Doen Lezing Domotica 10 september 2013 door Platform Geef | ROC Frie...Duurzaam Doen Lezing Domotica 10 september 2013 door Platform Geef | ROC Frie...
Duurzaam Doen Lezing Domotica 10 september 2013 door Platform Geef | ROC Frie...
 
Keynote 4 ellen maat
Keynote 4 ellen maatKeynote 4 ellen maat
Keynote 4 ellen maat
 
eHealth dichtbij- compagnonscursus Sneek versie 14 november- Bart Brandenburg...
eHealth dichtbij- compagnonscursus Sneek versie 14 november- Bart Brandenburg...eHealth dichtbij- compagnonscursus Sneek versie 14 november- Bart Brandenburg...
eHealth dichtbij- compagnonscursus Sneek versie 14 november- Bart Brandenburg...
 
EMSOC_Media_literacy_MICT_studiedag_Flemish_Community
EMSOC_Media_literacy_MICT_studiedag_Flemish_CommunityEMSOC_Media_literacy_MICT_studiedag_Flemish_Community
EMSOC_Media_literacy_MICT_studiedag_Flemish_Community
 
Mediageletterdheid mict presentatie studiedag
Mediageletterdheid mict presentatie studiedagMediageletterdheid mict presentatie studiedag
Mediageletterdheid mict presentatie studiedag
 
Cyberouderdag
CyberouderdagCyberouderdag
Cyberouderdag
 
Presentatie KHLim @Klavis
Presentatie KHLim @KlavisPresentatie KHLim @Klavis
Presentatie KHLim @Klavis
 
20140624 jongeren en nieuwe media artevelde
20140624 jongeren en nieuwe media artevelde20140624 jongeren en nieuwe media artevelde
20140624 jongeren en nieuwe media artevelde
 
Deel 1: Familiehulp presentatie sociale media 09.12.2011 deel 1
Deel 1: Familiehulp presentatie sociale media    09.12.2011 deel 1Deel 1: Familiehulp presentatie sociale media    09.12.2011 deel 1
Deel 1: Familiehulp presentatie sociale media 09.12.2011 deel 1
 
We hebben je gehyved
We hebben je gehyvedWe hebben je gehyved
We hebben je gehyved
 

More from annemie

Presentatie Frans Van Der Avert
Presentatie Frans Van Der AvertPresentatie Frans Van Der Avert
Presentatie Frans Van Der Avertannemie
 
Presentatie Dea Birkett
Presentatie Dea BirkettPresentatie Dea Birkett
Presentatie Dea Birkettannemie
 
Une formation à caractère professionel...
Une formation à caractère professionel...Une formation à caractère professionel...
Une formation à caractère professionel...annemie
 
De la nécessité d'une formation 'professionnalisante'
De la nécessité d'une formation 'professionnalisante'De la nécessité d'une formation 'professionnalisante'
De la nécessité d'une formation 'professionnalisante'annemie
 
Museum studies in Amsterdam and Liège
Museum studies in Amsterdam and LiègeMuseum studies in Amsterdam and Liège
Museum studies in Amsterdam and Liègeannemie
 
Which competencies do we need?
Which competencies do we need?Which competencies do we need?
Which competencies do we need?annemie
 
Museum Studies in Amsterdam and Liège
Museum Studies in Amsterdam and LiègeMuseum Studies in Amsterdam and Liège
Museum Studies in Amsterdam and Liègeannemie
 
The Flemish higher education system
The Flemish higher education systemThe Flemish higher education system
The Flemish higher education systemannemie
 
Oktoberrede gouverneur Paul Breyne
Oktoberrede gouverneur Paul BreyneOktoberrede gouverneur Paul Breyne
Oktoberrede gouverneur Paul Breyneannemie
 
Verhalentafel en Expo '58
Verhalentafel en Expo '58Verhalentafel en Expo '58
Verhalentafel en Expo '58annemie
 
Senioren, geheugen en reminiscentie
Senioren, geheugen en reminiscentieSenioren, geheugen en reminiscentie
Senioren, geheugen en reminiscentieannemie
 
Een studie naar de effecten van de Verhalentafel op bewoners van zeven verzor...
Een studie naar de effecten van de Verhalentafel op bewoners van zeven verzor...Een studie naar de effecten van de Verhalentafel op bewoners van zeven verzor...
Een studie naar de effecten van de Verhalentafel op bewoners van zeven verzor...annemie
 
Nog lang. Leven. Gelukkig. Cultureel erfgoed en intergenerationeel werken
Nog lang. Leven. Gelukkig. Cultureel erfgoed en intergenerationeel werkenNog lang. Leven. Gelukkig. Cultureel erfgoed en intergenerationeel werken
Nog lang. Leven. Gelukkig. Cultureel erfgoed en intergenerationeel werkenannemie
 
Lessen voor de toekomst
Lessen voor de toekomstLessen voor de toekomst
Lessen voor de toekomstannemie
 
Algemeen overzicht van Prisma
Algemeen overzicht van PrismaAlgemeen overzicht van Prisma
Algemeen overzicht van Prismaannemie
 
Het ontwikkelen van toekomstscenario's
Het ontwikkelen van toekomstscenario'sHet ontwikkelen van toekomstscenario's
Het ontwikkelen van toekomstscenario'sannemie
 
Cultureel-erfgoedparticipatie: de plannen voor Prisma
Cultureel-erfgoedparticipatie: de plannen voor PrismaCultureel-erfgoedparticipatie: de plannen voor Prisma
Cultureel-erfgoedparticipatie: de plannen voor Prismaannemie
 
Naar een 'cijferboek cultureel erfgoed'
Naar een 'cijferboek cultureel erfgoed'Naar een 'cijferboek cultureel erfgoed'
Naar een 'cijferboek cultureel erfgoed'annemie
 
Praktijkvoorbeeld omgevings- en veldanalyse: Het Firmament
Praktijkvoorbeeld omgevings- en veldanalyse: Het FirmamentPraktijkvoorbeeld omgevings- en veldanalyse: Het Firmament
Praktijkvoorbeeld omgevings- en veldanalyse: Het Firmamentannemie
 
Wat is omgevingsanalyse?
Wat is omgevingsanalyse?Wat is omgevingsanalyse?
Wat is omgevingsanalyse?annemie
 

More from annemie (20)

Presentatie Frans Van Der Avert
Presentatie Frans Van Der AvertPresentatie Frans Van Der Avert
Presentatie Frans Van Der Avert
 
Presentatie Dea Birkett
Presentatie Dea BirkettPresentatie Dea Birkett
Presentatie Dea Birkett
 
Une formation à caractère professionel...
Une formation à caractère professionel...Une formation à caractère professionel...
Une formation à caractère professionel...
 
De la nécessité d'une formation 'professionnalisante'
De la nécessité d'une formation 'professionnalisante'De la nécessité d'une formation 'professionnalisante'
De la nécessité d'une formation 'professionnalisante'
 
Museum studies in Amsterdam and Liège
Museum studies in Amsterdam and LiègeMuseum studies in Amsterdam and Liège
Museum studies in Amsterdam and Liège
 
Which competencies do we need?
Which competencies do we need?Which competencies do we need?
Which competencies do we need?
 
Museum Studies in Amsterdam and Liège
Museum Studies in Amsterdam and LiègeMuseum Studies in Amsterdam and Liège
Museum Studies in Amsterdam and Liège
 
The Flemish higher education system
The Flemish higher education systemThe Flemish higher education system
The Flemish higher education system
 
Oktoberrede gouverneur Paul Breyne
Oktoberrede gouverneur Paul BreyneOktoberrede gouverneur Paul Breyne
Oktoberrede gouverneur Paul Breyne
 
Verhalentafel en Expo '58
Verhalentafel en Expo '58Verhalentafel en Expo '58
Verhalentafel en Expo '58
 
Senioren, geheugen en reminiscentie
Senioren, geheugen en reminiscentieSenioren, geheugen en reminiscentie
Senioren, geheugen en reminiscentie
 
Een studie naar de effecten van de Verhalentafel op bewoners van zeven verzor...
Een studie naar de effecten van de Verhalentafel op bewoners van zeven verzor...Een studie naar de effecten van de Verhalentafel op bewoners van zeven verzor...
Een studie naar de effecten van de Verhalentafel op bewoners van zeven verzor...
 
Nog lang. Leven. Gelukkig. Cultureel erfgoed en intergenerationeel werken
Nog lang. Leven. Gelukkig. Cultureel erfgoed en intergenerationeel werkenNog lang. Leven. Gelukkig. Cultureel erfgoed en intergenerationeel werken
Nog lang. Leven. Gelukkig. Cultureel erfgoed en intergenerationeel werken
 
Lessen voor de toekomst
Lessen voor de toekomstLessen voor de toekomst
Lessen voor de toekomst
 
Algemeen overzicht van Prisma
Algemeen overzicht van PrismaAlgemeen overzicht van Prisma
Algemeen overzicht van Prisma
 
Het ontwikkelen van toekomstscenario's
Het ontwikkelen van toekomstscenario'sHet ontwikkelen van toekomstscenario's
Het ontwikkelen van toekomstscenario's
 
Cultureel-erfgoedparticipatie: de plannen voor Prisma
Cultureel-erfgoedparticipatie: de plannen voor PrismaCultureel-erfgoedparticipatie: de plannen voor Prisma
Cultureel-erfgoedparticipatie: de plannen voor Prisma
 
Naar een 'cijferboek cultureel erfgoed'
Naar een 'cijferboek cultureel erfgoed'Naar een 'cijferboek cultureel erfgoed'
Naar een 'cijferboek cultureel erfgoed'
 
Praktijkvoorbeeld omgevings- en veldanalyse: Het Firmament
Praktijkvoorbeeld omgevings- en veldanalyse: Het FirmamentPraktijkvoorbeeld omgevings- en veldanalyse: Het Firmament
Praktijkvoorbeeld omgevings- en veldanalyse: Het Firmament
 
Wat is omgevingsanalyse?
Wat is omgevingsanalyse?Wat is omgevingsanalyse?
Wat is omgevingsanalyse?
 

Ouderen en ICT

Editor's Notes

  1. Wat denken jullie? Is technologie iets voor ouderen? Of hebben ouderen schrik van technologie? Zijn ze technofoob? Gebruiken ze enkel de technologie van vroeger? Zijn ze te oud om nog iets bij te leren? Is ICT iets voor de volgende generatie ouderen?
  2. PARTNER VERLOREN:Senioren die hun partner verloren en vooral zij die uit de echt scheiden op latere leeftijd, hebben meer kans om tot de groep van kwetsbare ouderen te behoren LAAG OPGELEID: helft belgische 65+ heeft ten hoogste een diploma van het lager onderwijs behaald
  3. FYSIEK/COGNITIEF: ouderen worden onvermijdelijk geconfronteerd met fysieke en of cognitieve aftakeling veroorzaakt door moleculaire en cellulaire schade aan het menselijk lichaam. ROLVERANDERINGEN: gelinkt aan het ouder worden: actieve loopbaan ten einde, kinderen verlaten het huis (lege nestsyndroom), verminderd inkomen, ziekte, verlies van rijbewijs, mantelzorgrol, opvangen kleine kinderen, verliessituaties, dood of ziekte van naaste, verhuizen Gelinkt aan maatschappelijke veranderingen: dalend aantal kinderen, stijgend aantal adoptiekinderen, toegenomen echtscheidingen (groep gescheiden senioren is op 15 jaar verdubbeld), samengestelde gezinnen PSYCHISCHE GEZONDHEID: Belgische senioren significant gelukkiger dan jongeren (gelukkigst 66-75, daarna daalt het). Ondanks optimistische cijfers 1/5 eenzaamheidsgevoelens vlaamse ouderen LEEFTIJD: in de loop van het leven krijgen mensen nu eenmaal meer mogelijkheden om zich van elkaar te gaan onderscheiden. Geen homogene groep met eigen interesse die wel een stuk leeftijdgerelateerd zijn, maar ook cohortegerelateerd Variabiliteit is onvermijdelijk, gezien het verouderen gepaard gaat met de accumulatie van fysieke en/of mentale aftakeling, die geen identiek verloop kent, zelfs niet bij eeneiige tweelingen (Broers et al, 2005-2006). Leeftijd wordt echter in onze wetgeving en in het maatschappelijk verwachtingspatroon wel vaak lineair gekoppeld aan een grotere afhankelijkheid. Hierdoor zijn ouderen soms nog capabel, maar wordt het niet meer aanvaard of zelfs toegelaten bepaalde zaken te doen en sociale rollen te onderhouden (vb in loondienst werken). In overeenstemming met deze visie kan ‘leeftijd’ mensen afhankelijk maken of ze het nu zijn of niet => OPLETTEN VOOR STIGMA
  4. Wanneer ouderen aangeven internet te gebruiken, blijken ze ook zeer frequente gebruikers te zijn Surfen en info opzoeken is de populairse reden om internet te gebruiken
  5. Gsm, telefoon, computer, televisie, mobiele devices … Internet Data-uitwisseling en contact met omgeving/ deel uitmaken van een groter geheel
  6. Zorg op afstand Opvolgen therapie; meetwaarden doorsturen; medicatietrouw nagaan; Ook preventieve functie : voedingsgewoontes, bewegen; Welbevinden: reminiscentie ondersteunen ed
  7. COMFORT: Roomba: stofzuigerrobot: stofzuigt automatisch en laadt zichzelf terug op. valt niet van trappen. Ouderen vinden dit interessant. Veel hangt ook af van hun eigen mogelijkheden nog en hun assumpties over comfort. VEILIGHEID: Inbraakpreventie Sociaal alarm bij problemen/gevaar (intelligente systemen die gevaren gaan detecteren) Geborgenheid (hoe zwakker (fysiek en/of mentaal) iemand is, des te meer een nood optreedt naar geborgenheid en nabijheid)
  8. Gaming: Belofte van het leven van ouderen te verbeteren door: -de mogelijkheid om mentaal en fysiek welbevinden te verbeteren (therapeutische waarde) -de mogelijkheid om sociale contacten te stimuleren -de mogelijkheid om een plezierige tijd door te maken Vanuit commercieel oogpunt zijn de ouderen een belangrijke nichemarkt aangezien ze met velen zijn en de groep alsmaar toeneemt
  9. USABILITY: eenvoudige, intuïtieve technologie; die iemand met beperkingen cognitief/fysiek ook kan gebruiken (of makkelijk aan te passen) IMPLEMENTATIE: Een goede implementatie is van belang om een potentiële gebruiker niet te frustreren en demotiveren. Vandaar is een goede introductie nodig De technologie dient ook stabiel en goed te functioneren Compatibiliteit is hierin ook een belangrijk issue (bvb bij testen van videocommunicatie via een beeldtelefoon werd na een positieve testperiode niet verder gegaan met de service omdat het beeldbellen enkel kon tussen abonnees van dezelfde telecomoperator die deze telefoons ter beschikking stelde) Critical mass: soms zijn een aantal gebruikers nodig om een technologie interessant te maken (cfr beeldbellen: enkel beeldbellen met 1 persoon niet voldoende meerwaarde om dit aan te schaffen) TOEGANKELIJKHEID: Financieel toegankelijk De Belgische telecomoperatoren zijn nog vaak bij de duurste van Europa Ouderen geven dikwijls kostprijs als reden aan om ICT niet aan te schaffen. Nochtans stemt dit niet altijd overeen met hun financiële mogelijkheden. Het gratis ter beschikking stellen van de technologie tijdens een proefperiode haalt ouderen vaak over de streep. Tijdens de proefperiode hebben zij en en hun omgeving de meerwaarde leren kennen en zijn ze bereid om hiervoor te betalen. Bekend maken bij de mensen WARM EXPERTS: sociaal netwerk van de oudere de technologie zelf gebruikt en/of de meerwaarde kent en ze introduceert. Dikwijls zijn ook de warm experts die de oudere over de streep halen om hiervoor te betalen =>betrekken in de ontwikkelingsfase (onderzoek), introductie en opvolging Het ondersteunen van een kwaliteitsvol leven is dikwijls een motivatie om ict aan te schaffen. Motivatoren die in het algemeen bij ouderen vaak naar voor komen zijn -socicaal contact (sociaal isolement; niets steeds beroep willen doen op zelfde mensen van kleine netwerkje) -zelfredzaamheid (zo lang mogelijk onafhankelijk zijn) -wederkerigheid (niet altijd als afhankelijke aangesproken worden, maar ook zelf iets knn betekenen) ECOLOGISCH: steeds toenemend ecologisch bewustzijn en inspelen op besparingsmogelijkheden
  10. ONPERSOONLIJKHEID: persoonlijk contact blijft primeren respect voor persoonlijkheid en eigen identiteit dient te worden gerespecteerd Esthetische, modieuse weegt ook hier door Niet stigmatiserend: niet vragen; niet oudergerelateerd, esthetisch verantwoord Proactieve coping: aanpassen voorbereiden op mogelijke veranderingen (fysieke/mentale beperkingen, verliessituaties, …) => ook ict, voor het echt nodig is, vertrouwd worden met device/ICT INTEGRATIE: technologie is meestal niet het probleemData, financieel, technisch, diensten GEBRUIKER IN CONTEXT: gebruiker is niet alleen, ook naaste omgeving akkoord (inspelen op hun behoeften en wensen: bvb ondersteunen mantelzorg in contact, tijd, zorgtaken, ...) en ook op de fysieke omgeving (oude huizen en infrastructuur waar technologie niet invasief kan binnenbreken) en ook rituelen/gebruiken/huisdieren...
  11. Alles bij elkaar genomen kunnen we zeggen dat ICT wel degelijk iets voor de ouderen is. Er zijn een heel aantal domeinen waarop ICT van dienst kan zijn voor ouderen en dit ook al is. De drempels moeten worden gewerkt en er moet aandacht worden besteed aan de drijvende factoren voor ICT gebruik om de kloof verder te dichten. Tenslotte zijn de factoren die werden aangehaald niet steeds gerelateerd aan de ouderenpopulatie, maar kan ook vele anderen stimuleren om ICT te gebruiken. We moeten meer evolueren naar een design for all – idee. Ouderen zijn vaak niet te oud om iets nieuws te leren, maar hebben er wel meer tijd voor nodig, een goede inleiding, implementatie, gebruiksvriendelijkheid en een toegankelijke helpdesk is hierbij absoluut noodzakelijk.