Opieka po udarze mozgu

1. OPIEKA PO UDARZE MÓZGU
Zofia Wojciechowska

2. Udar mózgu jest zespołem klinicznych
objawów w postaci zaburzeń czynności
mózgowia, spowodowanych upośledzonym
przepływem krwi.

3. Podział udarów:
-udar niedokrwienny- spowodowany jest
częściową lub całkowitą niedrożnością
naczynia krwionośnego zaopatrującego dany
obszar mózgu
-udar krwotoczny- powstaje w wyniku
wynaczynienia się krwi ze zmienionego
chorobowo naczynia (w wyniku przerwania
jego ciągłości )

4. UDAR NIEDOKRWIENNY- PRZYCZYNY:
Choroby serca- zaburzenia rytmu,
-migotanie przedsionków, zawał , wady
zastawek
-schorzenia te sprzyjają powstawaniu
mikrozakrzepów, które płyną wraz z prądem
krwi i mogą zaczopować naczynia krwionośne
najczęściej w mózgu

5. Miażdżyca naczyń
-Blaszki miażdżycowe powodują stan zapalny
naczyń krwionośnych co prowadzi do zwężenia
lub zamknięcia światła naczyń, a w
konsekwencji do niedokrwienia i niedotlenienia

6. Przyczyny miażdżycy:
- Nieprawidłowe żywienie,
-palenie tytoniu,
-mała aktywność fizyczna,
-podwyższone RR,
-cukrzyca,

7. - nadwaga (lub otyłość)
- zaburzenia lipidowe ( mała zawartość HDL,
podwyższona LDL, podwyższony poziom
lipidów,
- Podwyższone RR
- wiek powyżej 45- dla M i 55 dla -K

8. UDAR KRWOTOCZNY- przyczyny:
-Krwotok śródmózgowy powstaje w wyniku pęknięcia
naczynia
Czynniki predysponujące to:
-Nadciśnienie tętnicze
-Podeszły wiek
-Alkoholizm, palenie tytoniu
-Guzy mózgu
-Przedawkowanie leków trombolitycznych i przrciwzakrzepowych

9. KRWOTOK PODPAJĘCZYNÓWKOWY
Istotę schorzenia stanowi wylanie się krwi
między oponę miękką i pajęczą
Przyczyny:
-Tętniak
-Czynniki rodzinne

10. OBJAWY UDARU
Udar pojawia się niespodziewanie
-Nagłe drętwienie lub osłabienie mięśni twarzy
oraz kończyn po jednej stronie ciała
-Nagle pojawiająca się asymetria ust
-Zaburzenia świadomości
-Trudności z mową lub rozumieniem mowy…

11. - Nagle zaburzenia widzenia jedno lub
obuoczne
- Nagła utrata równowagi, zaburzenia
chodzenia
- Ból głowy
- Zaburzenia koordynacji ruchów
- Nudności, wymioty

12. Podział klinicznych objawów udaru mózgu
Objawy ogniskowe
- porażenie lub niedowład połowiczy-HEMIPLEGIA-
początkowo o charakterze wiotkim, później
spastycznym
- porażenie czterokończynowe -PARAPLEGIA
- tendencja do powstawania przykurczów i
zniekształceń kostno – stawowych
- niedowład połowiczy dolnej części twarzy i języka
- połowicze zaburzenia czucia

13. -zaburzenia mowy polegające na trudnościach
w wypowiadaniu się- afazja ruchowa
-trudności w rozumieniu mowy- afazja
czuciowa
-zaburzenia widzenia
-zaburzenia orientacji
-zaniedbanie połowicze (brak świadomości
tego deficytu)

14. Objawy ogólne udaru mózgu
-zaburzenia logicznego myślenia i
przytomności
-zaburzenia artykulacji mowy
-zaburzenia podstawowych funkcji życiowych-
tętna , RR, oddechu , termoregulacji

15. zmniejszenie napięcia mięśniowego
utrudniające poruszanie się (najczęściej po
jednej stronie ciała)
-drętwienie (zniekształcenie) twarzy
-zaburzenia wodno- elektrolitowe i
metaboliczne
-zaburzenia kontroli zwieraczy- zwłaszcza
cewki moczowej

16. Badania diagnostyczne
-CT
-MG
-Badania laboratoryjne- układ krzepnięcia,
morfologia, poziom cholesterolu
Postępowanie> jak najszybsze wdrożenie
leczenia trombolitycznego

17. Powikłania udaru
- neurologiczne –obrzęk mózgu
- wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego
- napady padaczki
- powtórne krwawienia
- zaburzenia psychiczne
- sercowo- naczyniowe- wzrost lub spadek RR
tętniczego
-zaburzenia rytmu serca

18. -zawał mięśnia sercowego
-niewydolność krążenia
-termoregulacyjne-gorączka
-oddechowe-zapalenia płuc, zachłyśnięcia
-infekcyjne- zapalenia dróg oddechowych i dróg
moczowych
-naczyniowe- zatorowość płucna, zakrzepowe
zapalenie płuc
-skórne- odparzenia, odleżyny

19. - Poczucie zmęczenia
- Zaburzenia nastroju
- Zaburzenia zachowania
- Zaburzenia poznawcze
- Zaburzenia widzenia
- Apraksja- brak zdolności do wykonywania znanych
wcześniej czynności
- Amnezja – brak zdolności do zapamiętywania
informacji

20. Opieka nad pacjentem z niedowładem
połowiczym
- powołanie interdyscyplinarnego zespołu
opiekuńczego
-pacjent jest unieruchomiony w łóżku do czasu
stabilizacji stanu klinicznego tj- brak objawów
niewydolności krążeniowo- oddechowej, brak
gorączki, brak zaburzeń wodno-
elektrolitowych

21. - krwotoki podpajęczynówkowe- pacjent
unieruchomiony do 4 tygodni
- udar niedokrwienny, - należy szybko
uruchomić pacjenta
Ułożenie pacjenta w łóżku
Należy zapewnić
-prawidłową wentylację płuc....

22. -zapobiegać powstawaniu przykurczów i
odleżyn
-ułatwiać odpływ krwi żylnej z mózgowia
-pacjent może być układany na boku zdrowym,
chorym, na wznak lub na brzuchu jeśli nie
ma przeciwwskazań

23. Zapobieganie odleżynom
Czynniki sprzyjające rozwojowi odleżyn
- upośledzenie unerwienia i ukrwienia skóry
- zaburzenia czynności mięśni zwieraczy
- stany gorączkowe
- towarzyszące infekcje
- niewłaściwa pielęgnacja pacjenta
- brak systemu profilaktyki p/odleżynowej

24. Profilaktyka
- zmiana pozycji ułożeniowej co 2 godz. w
dzień i co 3 godz. w nocy
- estetycznie i profesjonalnie posłane łóżko-
bez pofałdowań
- stosowanie pościeli i ubrań pacjenta z
naturalnych włókien...

25. -higiena skóry
-stosowanie toalety p/odleżynowej
-stosowanie kosmetyków osłaniających
-wzmożona kontrola okolic krocza i miejsc
narażonych na powstawanie odleżyn
-stosowanie materacy p/odleżynowych i
udogodnień

26. Pomoc w przyjmowaniu posiłków
Pacjent przytomny
-pozycja siedząca lub wysoka
-pokarmy rozdrobnione, małe kęsy podajemy
powoli
-płyny podajemy za pomocą specjalnie
wyprofilowanych kubków lub przez słomkę...

27. Chorzy z nasilonymi zaburzeniami połykania karmieni
są za pomocą zgłębnika żołądkowego pokarmem
zmiksowanym lub stosowane jest żywienie
paranteralne (pozajelitowe).
-wszelkie czynności związane z karmieniem należy
wykonywać z zaangażowaniem strony porażonej
-ćwiczenie samodzielnego jedzenia jest jedną z form
rehabilitacji

28. Pomoc w zaspakajaniu potrzeb fizjologicznych
Ostry okres choroby – cewnik pęcherza moczowego-
ochrona przed infekcjami
Pacjent z niewydolnością zwieraczy- systematyczne
podawanie basenu lub kaczki , stosowanie
pieluchomajtek lub cewników zewnętrznych
(specjalne wkładki)
Pacjent samodzielny-pomoc w korzystaniu z toalety
-przeciwdziałanie zaparciom

29. Pomoc w wykonywaniu czynności higienicznych
-pomoc w toalecie ciała
-pomoc w myciu głowy
-pomoc w myciu zębów lub protezy
Pacjent leżący- toaletę ciała wykonuje się raz dziennie
lub częściej stosownie do potrzeb, obowiązuje
natłuszczanie (lub wysuszanie) skóry, głowę myje
się 2-3 razy na tydzień, paznokcie należy
kontrolować codziennie i obcinać w zależności od
potrzeb

30. Pacjent wdrażany do samoobsługi
-zabiegi samopielęgnacji wykonuje przy asyście
opiekuna w odpowiednio przygotowanym
pomieszczeniu
(brodzik lub niskoprogowa wanna, krzesło
antypoślizgowe, uchwyty, poręcze dodatkowe, maty
antypoślizgowe)
-przybory należy stawiać po stronie z niedowładem
-stymulacja ruchów, zapewnienie bezpieczeństwa

31. Pomoc w ubieraniu się
- zachęcanie pacjentów do aktywności i udziału w
doborze ubrań
- zapewnienie właściwych warunków do samodzielnego
ubierania się
- cierpliwa pomoc lub asysta opiekuna
- czynności związane z ubieraniem się pacjent
powinien rozpoczynać od strony porażonej
- luźne ubrania , zapinane na rzepy

32. - doszywanie dodatkowych przedłużeń do
zamków błyskawicznych
- stosowanie łyżki na długim trzonku do
zakładania obuwia
- czuwanie opiekuna nad kolejnością
zakładania odzieży
- dostosowanie odzieży adekwatnie do pory
roku

33. Komunikowanie się z chorym z afazją
- mowa niewerbalna
- podążanie za tokiem myślowym pacjenta z
afazją ruchową (trudności wymowy),
pozwalać mu na samodzielność, zadawać
pytania na rozstrzygnięcie: tak, nie
- unikać mówienia za chorego

34. chory z afazją czuciową (trudności dobru nazw,
określeń) ma problemy ze zrozumieniem słów,
mówi dużo lecz nielogicznie:
- należy mówić do takiej osoby krótko i celowo, można
powtarzać polecenia
- należy wykorzystywać mowę ciała
- stosować porozumienie wielozmysłowe
- w trakcie rozmowy eliminować inne źródła dźwięku

35. Dostępne formy pomocy dla osób po udarze
-Renta z tytułu niezdolności do pracy
-Zasiłek pielegnacyjny
-Świadczenia pielegnacyjne
-Dostęp do rehabilitacji
-Dofinansowanie do zakupu sprzętu rehabilitacyjnego
-Dofinansowanie do metod likwidacji barier komunikacyjnych
technicznych i architektonicznych
-Dofinansowanie uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym
-Dofinansowanie sportu, turystyki, kultury
-Kontakt Fundacja Udar Mózgu tel 605 647 600