1. Eneas no Máis Alá

2. Aparición da imaxe de AnquisesFederico Barocci 1587- Atende, Eneas, os consellos de Nautes: leva a Italia a flor dos teus guerreiros, tes que pelexar no Lacio con xente brava. Antes descende ás moradas infernais de Dite e búscame nos amenos Campos Elíseos. Da man da casta Sibila coñecerás toda a túa descendencia e que cidades che están destinadas.

3. Preocupacións de Venus- A terrible ira de Xuno e o seu inexorable corazón obríganme, Neptuno, a rebaixarme a todo tipo de súplicas. Valéndose do criminal furor infundido ás matronas troianas, incendiou as naves. Ten a ben concederlle una navegación feliz e que arriben ao Tiber.François Perrier, Bourguignon (Saint-Jean-de-Losne, 1594 - Paris, 1650)

4. A resposta de NeptunoJeauratEtienne (1699-1789)- Persevero nos mesmos sentimentos para o teu fillo. Non temas. Chegará ao porto do Averno; só chorará a un dos seus, perdido nos abismos do mar; unha soa vida polo ben de moitos.

5. O piloto Palinuro cae ao marDespois de tranquilizar á deusa, xunguiu os seus cabalos e soltoulles as rendas. Era media noite. O Sono, baixo a figura de Forbas, apodérase de Palinuro, piloto da escuadra, reclínase sobre el e precipítao ás ondas. Na súa caída chama a gritos aos compañeiros. Eneas toma agora o goberno da nave.Limosin François II (avant 1554-1646)

6. Cumas

7. Na ribeira de Cumas Así, despois de chorar a morte do piloto Palinuro, sóltalle as amarras á flota e arriba finalmente ás costas euboicas de Cumas; a áncora clava as naves, que cobren a ribeira.VI, 1 y ssClaude Le Lorrain (1600 - 1682),

8. Visita a Sibila e o templo de ApoloO piadoso Eneas encamíñase ás alturas que preside o soberano Apolo, e á pavorosa caverna da horrenda Sibila, a quen o deus infunde intelixencia e revela o futuro. VI, 1 y ss.Manuscrito Virgiliano Vaticano

9. As respostas da Sibila- Unha soa cousa che pido: xa que esta é a porta do mundo infernal e do Aqueronte, permíteme ir á presencia do meu pai querido. El indicoume que me acercase a ti. Se outros heroes van e veñen por este camiño, ¿por que non eu, que son da liñaxe de Xúpiter?

10. - Chegarán os dardánidas a Lavinio: non teñas ningunha dúbida; pero lamentarano. Vexo horrendas guerras e o Tiber con caudal de sangue. O Lacio alumeou un segundo Aquiles, tamén nacido dunha deusa. A causa será outra vez unha esposa que dará hospitalidade aos troianos.

11. MinosRadamanteEacoCampos ElíseosPalacio de HadesTisifoneLeteoTártaroAlmas bebendo auga do LeteoVal dos lamentosFlexetonteEstixiaEstixiaCaronte o barqueiroCocitoFlexetonteAlmas de insepultosOlmo dos falsos soñosMAPA DO MUNDO DOS MORTOSEneas coa rama douradaEntrada por Cumas

12. Os consellos da Sibila- Concibido de sangue de deuses, fácil é o descenso ao Averno, pero regresar é o difícil. Nunha árbore de espesa copa, hai un ramallo de follas douradas, consagrado a Xuno infernal. A ninguén se lle concede internarse nas entrañas da terra se antes non colleu o renovo das follas de ouro.VI, 131 y ss.G. GambariniRichard Wilson

13. O sacrificio dos xatosHabía unha profunda caverna defendida por un negro lago e a escuridade do bosque. Tan fétidos eran os seus vapores que ningunha ave o podía sobrevoar. O Averno para os gregos. Alí levou Eneas catro xatos negros, sobre a cerviz derramou a sacerdotisa o viño, despois, cortándolles as serdas entre os cornos, botounas ao lume sagrado, invocando a Hécate..Manuscrito Virgiliano Vaticano

14. Camiño ao Máis AláEscuros ían na soidade da noite, a través da sombra, polos silenciosos palacios de Ditis, como pola lúa incerta, baixo unha luz murcha, vai un camiño a través das selvas. Unha noite negra privou ás cousas da súa cor. VI 268-294

15. O olmo dos falsos soñosNo centro desprega as súas resecas ramas un inmenso olmo. É fama que alí habitan os falsos Soños, adheridos a cada unha das súas follas; moran ademais naquelas portas outras moitas feras monstruosas, Centauros, Escila, Briareo, o dos cen brazos, a Hidra de Lerna, a Quimera, as Gorgonas, as Harpías.VI, 282 y ss.m

17. Eneas coa Sibila e CaronteProseguen polo bosque silencioso o camiño comezado e acércanse ao río; o horrendo barqueiro Caronte desde a ribeira da Estixia, onde ferve un turbio e voraz lamazal, incrépaos : - Quen queira que sexas que armado te encamiñas aos nosos ríos, dáte presa a falar e dicirme a que ves, e non pases de aí. Este é o lugar das Sombras, o Sono e a Noite amodorrada.VI, 384-390Joachim Patenier (c. 1480-1524) Giuseppe Maria Crespi, 1665-1747

18. Cérberollustrationen der BerlinerEneit-HandschriftTendido na súa cova, atrona estes reinos co seu triple ladrido o can Cérbero. A Sibila, vendo que ao can se lle arrepían as cobras do colo, bótalle unha torta amasada con mel e durmideiras, que el devora ao instante. VI, 417 y ss

19. O sopor de Cérbero... cae de seguido no chan, vencido por un sono profundo. Ao velo durmido, Eneas segue adiante e pasa rapidamente a ribeira do río que ninguén cruza dúas veces. VI, 420ss.

20. Do Limiar Primeiro aos Campos ChorososIllustrationen der Berliner Eneit-HandschriftNoLIMIAR PRIMEIRO oíu voces, pranto de nenos, ve a aqueles que un destino cruel sumiu nunha morte prematura, os condenados a morte por sentencia inxusta, cerca están os desventurados que se quitaron a vida pola propia man. VI, 445 y ssJan Brueghel o Vello, 1600

21. Nos Campos ChorososNo lonxe de alí, esténdense osCAMPOS CHOROSOS, onde secretas vereas, que circunda unha selva de mirtos, ocultan os que en vida consumiu un cruel amor, alí ve a Fedra e recoñece a Dido. VI, 450 ssJanBreughel de Oudere, 1598

22. Camiñando cara ós Últimos CamposOnde moran os manes dos guerreiros ilustres.- A noite cae, Eneas, e nós en prantos pasamos as horas. Este é o lugar onde o camiño se bifurca en dous: o da esquerda conduce ao Tártaro e pola dereita chegaremos aos Campos ElíseosVI, 477 ss....Jan Brueghel el Viejo 1600

23. Os xuíces do inferno: Radamante, Minos y EacoMinos, inquisidor , move a urna; el reúne en asemblea os silenciosos e xulga os seus crimes e as súas vidas....Radamante goberna estes reinos durísimos, e investiga os enganos e castígaos, e obriga a confesar todas as culpas que alá arriba cada quen cometeu.VI, 432/565

24. Entrando nos Campos ElíseosThe VaticanVergilChegaron aos sitios risoños e aos amenos verxeis dos bosques afortunados, moradas da felicidade ... VI, 635-55

25. Nos Campos Elíseos, encontro con AnquisesUns exercitan os seus corpos, outros danzan e recitan versos tendidos na herba. Estaba o pai Anquises examinando unhas almas encerradas nun frondosos val, a penas viu a Eneas, deixou caer dos seus labios: - Ao fin viñeches, a túa tan probada piedade filial superou este arduo camiño.VI, 655 y ss.Dosso Dossi

26. Leteo, o río do esquecementoIllustrationen der BerlinerEneit-HandschriftVe Eneas, nunha angosta cañada, un apartado e espeso bosque e o río Leteo; vagaban xentes incontables. Pregunta Eneas que río é aquel, e responde Anquises:VI, 705 y ss As almas destinadas polo fado a animar outros corpos, están bebendo nas tranquilas augas do Leteo o completo esquecemento do pasado . Anquises revela a Eneas a gloria futura de Roma- Vou revelarche os teus propios fados e a gloria que logo ha de seguir á prole dardania, os netos que da xente itala están reservados e as almas ilustres que se sumarán ao noso nome: o que ocupa o lugar máis preto da luz é Silvio, por el a nosa liñaxe enseñorará Alba Longa, preo Procas, Capis e Numitor, e Silvio Eneas...VI, 765 y ssBardellino, Pietro (1728-1810):

27. Os últimos consellos de AnquisesIllustrationen der BerlinerEneit-HandschriftDespois de que Anquises conducira o seu fillo por aqueles sitios, e inflamara o seu ánimo co desexo da futura gloria, advírtelle das guerras ás que ha facer fronte, dálle noticias dos pobos de Laurento, a cidade de Latino, e aconséllao como resistir as penalidades que lle esperan.

28. A porta de marfilHai dúas portas do Soño, unha de corno, pola cal teñen fácil saída as visión verdadeiras; a outra de marfil, primorosamente labrada, por ela envían os manes á terra imaxes falsas. Anquises despídeos por la porta de marfil... I, 893 y ss.Manuscrito Virgiliano Vaticano

29. Eneas outra vez cos seusIllustrationen der BerlinerEneit-Handschrift... ... dirixíndose Eneas apresurado cara aos barcos para ver os compañeiros. Navegan en seguida a Caieta onde botan áncoras. VI, 893 y ss.