Algúns tópicos literarios
    existencialistas

 na literatura galega do
        século XX.
Soidade
ontolóxica
¡Estaba tan soya!
                         Non bote nin lancha    Nunha lagoa de sono,
                         nin velas nin remos.
                                                nunha lagoa de noite desorada,
                                     Rosalía    coma un limo,
                                                asolagado.
Estaba asolagado coma un limo.
                                                E sabía que fóra,
Estaba asolagado aló no fondo                   e casemente á mao
dunha poza de noite.                            había unha mañá noviña.
Asolagado coma un limo.                         Unha mañá sin ninguén,
                                                grande e goapa.
Estaba solagado nunha lagoa grande
de auga parada e morna,                         E no aire,
coma un limo                                    unha ponla de pesegueiro chea de flores
que abanearan amodo                             unha ponla ben leda
ondas dondas de sono, moi grandes               e un paxaro.
                          e vacentas


                                                A. IGLESIA ALVARIÑO, De día a día
Alleamento
A miña vida toda
é un debecer por algo que se alonxa,
por algo que se volve sempre alleo
e cada vez máis lonxe…

Eu nunca estou a xeito
e sempre quero verme na outra veira,
nun eido que se choe
a pouco que me achegue ó seu linde.

Un forasteiro son
onde os demais se atopan e se afán
sin que pregunten nunca
si é que están onde lles acai ou non.
As miñas horas son
ondas que se abren e non pechan nunca,
un arelar sin máis
por algo que non chega nin se cumple.
Sempre me foi un pouco alleo o mundo
e nunca me atopei
ó xeito que me vai
no cacho dese mundo que eu herdei.

Algo me asina, algunha cousa levo
que escora cánto eu son:
eu ando sempre á toa,
sempre sin rumbo que me volva a min…

              X.L. FRANCO GRANDE, Entre o si e o non.
Do “locus amoenus”
        ao
 “locus horribilis”
As veces -é gracioso- eu xogo a ser teu pai
e hastra me poño serio
-tamén hai outros nenos que maxinan ser grandes
mais ti ben o comprendes, é somentes un xogo.
As únicas verdades son ollar a tartaruga,
tan estraña,
o caracol chusqueiro que nos amosa os cornos,
rubir pola maceira, taniscar no seu froito,
gavear polo cereixo
e escoitar aos merlos, despóis que chove abondo,
na cantante camelia
ou enxergar as barcas esbarantes na ría.
¡Qué xogos verdadeiros!
E non os aballoados do camiñar opaco,
o latexar dos anceiados vermes,
o medo de homes-ratos con cheiro a podredume,
ou a cruel insistencia de alicates
e sombras enloitadas de tambores
que nos zugan a ialma.
E non quero falarche desas cousas lonxanas
que me angurian e afogan cando non son neno.
Voltemos a nós mesmos, Albertiño, xoguemos.

              Miguel GÓNZALEZ GARCÉS, Nas faíscas.
Da infancia como
“locus amoenus”
       ao
  “tempus fugit”
A voz do neno
                               Ornea o burro humilde
de ollos mornos
                               á par do neno
enche o val
                               na lenturenta melura da
              mamaie!             paisaxe.

Cuca o cuco, cuca o cuco       O neno do tirante
na briza carballeira,          cruzado ó peito ispido
a vaca pasta na lameira,       vai berrando no bosco
arrola a rola, arrola a rola                  ai lalaieee!
na carballiza carrapeña.
                 mamaie!       Cuca o cuco, cuca o cuco
E medra de repente               do boi marelo. E hai unha voz
                                    distinta
polo longo fío do
                                 de velliño alombado que foi neno:
                lalaieee!
                                                        ¡ei, hoy, ei!
a estatura bringuela dise neno
dende o fondo do puzo
                                 Na longa soedade
                do lalaieee!
                                 do labrador canso no sulco
no que afogaron os seus ollos
                                 -¡ei, boi, ei!, ¡ei, boi, ei!-
                ai, lalaieee!
                                 ecoa aínda moi lonxano
                                 aquil amante son
Cala o cuco, cala o cuco
                                                     lalaie! lalaieee!
na murcha carballeira.
                                 que xamais tivo camiño nen
Agora orballa sobre o lombo         chegada.


                                 Antón TOVAR, Calados esconxuros
Outra visión da
infancia perdida
OURENS

                                                         “Pro á noitiña,
                             dende o meu leitiño de neno ulente a flores
                                  vexo que a lúa derradeira dos estíos,
                                                    tolamente ataviada,
                                        espreita a través da vía aceda:
                                                   e na noite aromática
                                  os cans da Melancolía laten en soño”
                                                        LUBICZ-MILOSZ



De veras estarrece o matiz das papoulas
polo meio das viñas dos estíos de antano.
Agre, un cheirume picante a mazairas en froito
e o esguío circuito das vésporas gulapentas
incendia os porpiaños de alpendres e murallas
con todo o sol infernal da sesta na miña patria perdida.
Retrocedo até o tremor no máis agre
da dor acugulada en negros tulipáns de veludo saudoso
e surten as tribos da saltapalletas namorados
para celebrar o verán de fogo e seiva
nas herdades lonxanas da miña patria perdida.

Poño a man sobre a arma a desistir, alapeante,
e súpeto un ventiño que aloumiña
como as luvas de mamai cando volta do cine pola noite,
e todo o intre paira na tarde sen final
porque o neno camiña entre os repolos de onda a poza
e a finca está a piques de reventarme o fígado
de amala e de evocala como fago
nos horizontes incendiados da lembranza da miña patria perdida.
Tanto pranto contido neste vaso de agora
reborda en chafariz de fel e cousa aceda.
Alí os corredores en lume, as estrelas,
os ledísimos xofres inflamados, as ardentes noites
poboadas de velaíñas entrometéndose
na galería de diante do lembrado, espello
das criaturas de lana da miña patria perdida.

Mollo a pruma nos restos aromáticos
da soedade pervertida e murcha,
e entradas no nariz de poeira solta na penunbra da adega
antiga do meu abó, ulente ao antano
máis líquido da miña patria perdida.
Amor, amor, non podo trasladarte
a aqueles ontes de nostalxia e cincentos iris
inda que a flor que ti prendes no cume de acibeche
cortada foi, cortada, na roseira da miña patria perdida.



                         MÉNDEZ FERRÍN, O fin dun canto
A dor de vivir
Eu estaba na nada sen sabelo
                      Trala paz que unha noite me roubaron
deitado nun nirvana sen doores
                      agora o si e o non da margarida
e viñeron dous sexos pecadores
a guindarme no lume e do terrorxelo.
                      mais no desfloro eu, e os que xogaron

Eu non estaba, estaba nun outono nada en que xacía
                       a tirarme da
                       son carnes que hoxe xacen na noutra vida
disfroitando da paz de non vivir
e guindáronme á vida para carpir a paz que eu tiña un día.
                       onde teñen
e chorar e esquecerme daquil sono.



                      Antón TOVAR, A nada destemida.
Autores e obras citadas
FRANCO GRANDE, Xosé Luís: Entre o si e o non

GÓNZÁLEZ GARCÉS, Miguel: Nas faíscas

IGLESIA ALVARIÑO, Aquilino: De día a día

MÉNDEZ FERRÍN, Xosé Luís: O fin dun canto

TOVAR, Antón: A nada destemida
              Calados esconxuros
Pintores e obras
Alfonso Crespo Fernández




Ángeles Jarreto




José González Collado
Oscar Carballo




Pedro Bueno Salto




Rosa Elvira Caamaño Fernández
Presentación realizada por
Paula Gómez

Bloque ii. tarefa 2.

  • 1.
    Algúns tópicos literarios existencialistas na literatura galega do século XX.
  • 2.
  • 3.
    ¡Estaba tan soya! Non bote nin lancha Nunha lagoa de sono, nin velas nin remos. nunha lagoa de noite desorada, Rosalía coma un limo, asolagado. Estaba asolagado coma un limo. E sabía que fóra, Estaba asolagado aló no fondo e casemente á mao dunha poza de noite. había unha mañá noviña. Asolagado coma un limo. Unha mañá sin ninguén, grande e goapa. Estaba solagado nunha lagoa grande de auga parada e morna, E no aire, coma un limo unha ponla de pesegueiro chea de flores que abanearan amodo unha ponla ben leda ondas dondas de sono, moi grandes e un paxaro. e vacentas A. IGLESIA ALVARIÑO, De día a día
  • 4.
  • 5.
    A miña vidatoda é un debecer por algo que se alonxa, por algo que se volve sempre alleo e cada vez máis lonxe… Eu nunca estou a xeito e sempre quero verme na outra veira, nun eido que se choe a pouco que me achegue ó seu linde. Un forasteiro son onde os demais se atopan e se afán sin que pregunten nunca si é que están onde lles acai ou non.
  • 6.
    As miñas horasson ondas que se abren e non pechan nunca, un arelar sin máis por algo que non chega nin se cumple. Sempre me foi un pouco alleo o mundo e nunca me atopei ó xeito que me vai no cacho dese mundo que eu herdei. Algo me asina, algunha cousa levo que escora cánto eu son: eu ando sempre á toa, sempre sin rumbo que me volva a min… X.L. FRANCO GRANDE, Entre o si e o non.
  • 7.
    Do “locus amoenus” ao “locus horribilis”
  • 8.
    As veces -égracioso- eu xogo a ser teu pai e hastra me poño serio -tamén hai outros nenos que maxinan ser grandes mais ti ben o comprendes, é somentes un xogo. As únicas verdades son ollar a tartaruga, tan estraña, o caracol chusqueiro que nos amosa os cornos, rubir pola maceira, taniscar no seu froito, gavear polo cereixo e escoitar aos merlos, despóis que chove abondo, na cantante camelia ou enxergar as barcas esbarantes na ría. ¡Qué xogos verdadeiros!
  • 9.
    E non osaballoados do camiñar opaco, o latexar dos anceiados vermes, o medo de homes-ratos con cheiro a podredume, ou a cruel insistencia de alicates e sombras enloitadas de tambores que nos zugan a ialma. E non quero falarche desas cousas lonxanas que me angurian e afogan cando non son neno. Voltemos a nós mesmos, Albertiño, xoguemos. Miguel GÓNZALEZ GARCÉS, Nas faíscas.
  • 10.
    Da infancia como “locusamoenus” ao “tempus fugit”
  • 11.
    A voz doneno Ornea o burro humilde de ollos mornos á par do neno enche o val na lenturenta melura da mamaie! paisaxe. Cuca o cuco, cuca o cuco O neno do tirante na briza carballeira, cruzado ó peito ispido a vaca pasta na lameira, vai berrando no bosco arrola a rola, arrola a rola ai lalaieee! na carballiza carrapeña. mamaie! Cuca o cuco, cuca o cuco
  • 12.
    E medra derepente do boi marelo. E hai unha voz distinta polo longo fío do de velliño alombado que foi neno: lalaieee! ¡ei, hoy, ei! a estatura bringuela dise neno dende o fondo do puzo Na longa soedade do lalaieee! do labrador canso no sulco no que afogaron os seus ollos -¡ei, boi, ei!, ¡ei, boi, ei!- ai, lalaieee! ecoa aínda moi lonxano aquil amante son Cala o cuco, cala o cuco lalaie! lalaieee! na murcha carballeira. que xamais tivo camiño nen Agora orballa sobre o lombo chegada. Antón TOVAR, Calados esconxuros
  • 13.
  • 14.
    OURENS “Pro á noitiña, dende o meu leitiño de neno ulente a flores vexo que a lúa derradeira dos estíos, tolamente ataviada, espreita a través da vía aceda: e na noite aromática os cans da Melancolía laten en soño” LUBICZ-MILOSZ De veras estarrece o matiz das papoulas polo meio das viñas dos estíos de antano. Agre, un cheirume picante a mazairas en froito e o esguío circuito das vésporas gulapentas incendia os porpiaños de alpendres e murallas con todo o sol infernal da sesta na miña patria perdida.
  • 15.
    Retrocedo até otremor no máis agre da dor acugulada en negros tulipáns de veludo saudoso e surten as tribos da saltapalletas namorados para celebrar o verán de fogo e seiva nas herdades lonxanas da miña patria perdida. Poño a man sobre a arma a desistir, alapeante, e súpeto un ventiño que aloumiña como as luvas de mamai cando volta do cine pola noite, e todo o intre paira na tarde sen final porque o neno camiña entre os repolos de onda a poza e a finca está a piques de reventarme o fígado de amala e de evocala como fago nos horizontes incendiados da lembranza da miña patria perdida.
  • 16.
    Tanto pranto contidoneste vaso de agora reborda en chafariz de fel e cousa aceda. Alí os corredores en lume, as estrelas, os ledísimos xofres inflamados, as ardentes noites poboadas de velaíñas entrometéndose na galería de diante do lembrado, espello das criaturas de lana da miña patria perdida. Mollo a pruma nos restos aromáticos da soedade pervertida e murcha, e entradas no nariz de poeira solta na penunbra da adega antiga do meu abó, ulente ao antano máis líquido da miña patria perdida.
  • 17.
    Amor, amor, nonpodo trasladarte a aqueles ontes de nostalxia e cincentos iris inda que a flor que ti prendes no cume de acibeche cortada foi, cortada, na roseira da miña patria perdida. MÉNDEZ FERRÍN, O fin dun canto
  • 18.
    A dor devivir
  • 19.
    Eu estaba nanada sen sabelo Trala paz que unha noite me roubaron deitado nun nirvana sen doores agora o si e o non da margarida e viñeron dous sexos pecadores a guindarme no lume e do terrorxelo. mais no desfloro eu, e os que xogaron Eu non estaba, estaba nun outono nada en que xacía a tirarme da son carnes que hoxe xacen na noutra vida disfroitando da paz de non vivir e guindáronme á vida para carpir a paz que eu tiña un día. onde teñen e chorar e esquecerme daquil sono. Antón TOVAR, A nada destemida.
  • 20.
    Autores e obrascitadas FRANCO GRANDE, Xosé Luís: Entre o si e o non GÓNZÁLEZ GARCÉS, Miguel: Nas faíscas IGLESIA ALVARIÑO, Aquilino: De día a día MÉNDEZ FERRÍN, Xosé Luís: O fin dun canto TOVAR, Antón: A nada destemida Calados esconxuros
  • 21.
    Pintores e obras AlfonsoCrespo Fernández Ángeles Jarreto José González Collado
  • 22.
    Oscar Carballo Pedro BuenoSalto Rosa Elvira Caamaño Fernández
  • 23.