MODYUL 1: LIONGO (Mitolohiya mula
sa Kenya)
MGA LAYUNIN
1. Nailalahad ang mahalagang kaisipan sa
mitolohiyang binasa gamit ang storyboard.
2. Naihahambing ang pagkakaiba at
pagkakatulad ng mitolohiya ng Africa at Persia.
Ang Republika ng
Kenya ay isang bansa
sa Silangang Africa.
Napapalibutan ito ng
Ethiopia sa Hilaga,
Somalia sa Hilagang-
Silangan, Tanzania sa
Timog, Uganda sa
Kanluran at Sudan sa
Hilagang Kanluran.
TUKLASIN
Mayaman ang bansa sa mga akdang
pampanitikan, sining sa inukit na bato, arkitektura
ng mga palasyo, at museo na yari sa putik, may
musika at sayaw na ritmo ng pananampalataya ng
kanilang lahi.
TUKLASIN
Mitolohiya
ay isang tradisyunal na salaysay na isinilang mula
sa sinapupunan ng kultura ng tradisyong oral.
ay hango sa salitang griyego na mythos na ang ibig
sabihin ay kuwento.
Ito ay natatanging kuwento na kadalasang
tumatalakay sa kultura, sa mga diyos o bathala at
ang kanilang mga karanasan sa pakikisalamuha sa
mga tao.
TUKLASIN
MitolohiyangAfricaatPersia
MitolohiyangAfrica
Tumutukoy sa mga unibersal na mga tema.
Halimbawa: pinagmulan ng mundo, kapalaran
ng sangkatauhan pagkatapos ng kamatayan.
Ilan sa mga kilalang karakter sa mitong
Aprikano ay mga diyos.
Isa sa mga tanyag na mitolohiya ay patungkol
kina Isis, Osiris at Liongo (Mitolohiya ng Kenya)
MitolohiyangAfrica
Puno ng mahiwagang karakter.
Halimbawa: mga espiritong naninirahan sa
bundok,puno, bato at iba pa.
May mga karakter na gumagawa ng
kabutihan para sa komunidad ng mga tao sa
mga liblib na lalawigan.
Kanilang Pinaniniwalaan
- Naniniwala silang lahat ng buhay sa mundo ay
galing sa lupa.
- Ang mundo ay siyang Inang Diyos.
- Pinaniniwalaan ng mga taga-Africa ang
kabilang daigdig na pinatutunguhan ng
kaluluwa ng mga namamatay.
Naniniwala sila na:
1. May kaluluwa (life soul) ang mga tao.
2. Mayroon din itong pag-iisip (thought soul)
MitolohiyangPersia
Tumutukoy sa mga kakaibang mga nilalang
at kuwento na tumutukoy sa sinaunang
pinagmulan.
Sumasalamin sa mga kaugalian ng lipunan
na kinabibilangan ng mga taga-Persia.
Halimbawa: kaugalian sa paghanap sa mga
mabubuti at masasama, mga aksyon ng mga
diyos, mga karanasan ng mga bayani,
kakaibang nilalang.
MitolohiyangPersia
Nakabase ang mitolohiya sa parusa at
digmaan.
Puno ng mga nakakatakot na halimaw.
Ang Mitolohiya ng Persia ay sinasabing
napakaloob sa relihiyong tinatawag na
Zoroastrianism.
sinimulan ng propetang si
Zoroaster ilascng taon na ang ncsakaraan.
Pagkakaiba at Pagkakatulad ng
mitolohiya ng Africa at Persia
PAGKAKAIBA
Ang mitolohiya ng Aprika ay may
makabuluhang parte sa araw-araw na
pamumuhay ng mga Aprikano
Ang mitolohiya naman ng Persia ay mga
tradisyonal na kwento na tumutukoy sa mga
kakaibang mga nilalang.
Pagkakaiba at Pagkakatulad ng
mitolohiya ng Africa at Persia
PAGKAKAIBA
nakapokus ito sa mga unibersal na talakayan
(mas binibigyang-diin ang daigdig at kung
ano-ano ang bumubuo sa daigdig)
binibigyang-diin nila ang tungkol sa lipunang
kanilang kinabibilangan.
Pagkakaiba at Pagkakatulad ng
mitolohiya ng Africa at Persia
PAGKAKATULAD
pagkakatulad ng mitolohiyang Persia at
Africa ay ang mitolohiya ang nagsisilbing
daan upang lubos pa nating maunawaan ang
kanilang kultura.
May mga mito na tungkol sa mga
tradisyonal na alamat at sa mga sinaunang
tao o mga pangyayari.
Subukin Natin
Liongo
Isinalin sa Filipino ni Roderic P. Urgelles
Isinilang si Liongo sa isa sa pitong bayang nasa
baybaying- dagat ng Kenya. Siya ang nagmamay-ari
ng karangalan bilang pinakamahusay na makata sa
kanilang lugar. Malakas at mataas din siya tulad ng
isang higante, na hindi nasusugatan ng ano mang
mga armas. Ngunit kung siya’y tatamaan ng karayom
sa kaniyang pusod ay mamamatay siya. Tanging si
Liongo at ang kaniyang inang si Mbwasho ang
nakaaalam nito. Hari siya ng Ozi at Ungwana sa Tana
Delta, at Shangha sa Faza o isla ng Pate.
Nagtagumpay siya sa pananakop ng trono ng
Pate na unang napunta sa kanyang pinsang si
Haring Ahmad (Hemedi) na kinilalang kauna-
unahang namuno sa Islam. Ang pagbabago
ay naging mabilis mula sa Matrilinear na
pamamahala ng mga kababaihan tungo sa
Patrilinear na pamamahala ng kalalakihan sa
pagsasalin ng trono.
Nais ni Haring Ahmad na mawala si Liongo
kaya ikinadena at ikinulong siya nito.
Nakaisip si Lionggo ng isang pagpupuri.
Habang ang parirala (Refrain) nito ay inawit
ng mga nasa labas ng bilangguan, bigla
siyang nakahulagpos sa tanikala na hindi
nakikita ng bantay. Nang makita ito ng mga
tao, tumigil sila sa pag-awit.
Tumakas siya at nanirahan sa Watwa kasama
ang mga taong naninirahan sa kagubatan.
Nagsanay siyang mabuti sa paghawak ng
busog at palaso na kinalaunan ay nanalo siya
sa paligsahan ng pagpana. Ito pala’y pakana
ng hari upang siya ay madakip at muli na
naman siyang nakatakas.
Kakaunti lang ang nakaaalam tungkol sa
matagumpay na pagwawagi ni Liongo sa
digmaan laban sa mga Gala (Wagala). Kaya
naibigay ng hari ang kaniyang anak na dalaga
upang ang bayaning si Liongo ay mapabilang
sa kaniyang pamilya. Nang lumaon si Liongo
ay nagkaanak ng isang lalaki na nagtraydor at
pumatay sa kaniya.
1. Sistema ng pamumono na nakabatay sa angkan
ng mga kababaihan. M_TRI_ _NEA_
2. Pamamahala ng mga kalalakihan.
PA_ _ _LI_ _ _ _
3. Isla sa Pate. F_Z_
4. Kilala sa tawag na Wagala. GA_ _
5. Kahariang pinamumunuan ni Liongo. _Z_
ISAGAWA
GAWAIN2: A. Paglinangng Talasalitaan
Ibigay ang tinutukoy na salita sa bawat bilang sa tulong ng mga pahiwatig na titik sa
bawat kahon.
MATRILINEAR
PATRILINEAR
FAZA
GALA
OZI
Mitolohiya ng Kenya

Mitolohiya ng Kenya

  • 1.
    MODYUL 1: LIONGO(Mitolohiya mula sa Kenya)
  • 2.
    MGA LAYUNIN 1. Nailalahadang mahalagang kaisipan sa mitolohiyang binasa gamit ang storyboard. 2. Naihahambing ang pagkakaiba at pagkakatulad ng mitolohiya ng Africa at Persia.
  • 3.
    Ang Republika ng Kenyaay isang bansa sa Silangang Africa. Napapalibutan ito ng Ethiopia sa Hilaga, Somalia sa Hilagang- Silangan, Tanzania sa Timog, Uganda sa Kanluran at Sudan sa Hilagang Kanluran. TUKLASIN
  • 4.
    Mayaman ang bansasa mga akdang pampanitikan, sining sa inukit na bato, arkitektura ng mga palasyo, at museo na yari sa putik, may musika at sayaw na ritmo ng pananampalataya ng kanilang lahi. TUKLASIN
  • 5.
    Mitolohiya ay isang tradisyunalna salaysay na isinilang mula sa sinapupunan ng kultura ng tradisyong oral. ay hango sa salitang griyego na mythos na ang ibig sabihin ay kuwento. Ito ay natatanging kuwento na kadalasang tumatalakay sa kultura, sa mga diyos o bathala at ang kanilang mga karanasan sa pakikisalamuha sa mga tao. TUKLASIN
  • 6.
  • 7.
    MitolohiyangAfrica Tumutukoy sa mgaunibersal na mga tema. Halimbawa: pinagmulan ng mundo, kapalaran ng sangkatauhan pagkatapos ng kamatayan. Ilan sa mga kilalang karakter sa mitong Aprikano ay mga diyos. Isa sa mga tanyag na mitolohiya ay patungkol kina Isis, Osiris at Liongo (Mitolohiya ng Kenya)
  • 8.
    MitolohiyangAfrica Puno ng mahiwagangkarakter. Halimbawa: mga espiritong naninirahan sa bundok,puno, bato at iba pa. May mga karakter na gumagawa ng kabutihan para sa komunidad ng mga tao sa mga liblib na lalawigan.
  • 9.
    Kanilang Pinaniniwalaan - Naniniwalasilang lahat ng buhay sa mundo ay galing sa lupa. - Ang mundo ay siyang Inang Diyos. - Pinaniniwalaan ng mga taga-Africa ang kabilang daigdig na pinatutunguhan ng kaluluwa ng mga namamatay. Naniniwala sila na: 1. May kaluluwa (life soul) ang mga tao. 2. Mayroon din itong pag-iisip (thought soul)
  • 10.
    MitolohiyangPersia Tumutukoy sa mgakakaibang mga nilalang at kuwento na tumutukoy sa sinaunang pinagmulan. Sumasalamin sa mga kaugalian ng lipunan na kinabibilangan ng mga taga-Persia. Halimbawa: kaugalian sa paghanap sa mga mabubuti at masasama, mga aksyon ng mga diyos, mga karanasan ng mga bayani, kakaibang nilalang.
  • 11.
    MitolohiyangPersia Nakabase ang mitolohiyasa parusa at digmaan. Puno ng mga nakakatakot na halimaw.
  • 12.
    Ang Mitolohiya ngPersia ay sinasabing napakaloob sa relihiyong tinatawag na Zoroastrianism. sinimulan ng propetang si Zoroaster ilascng taon na ang ncsakaraan.
  • 13.
    Pagkakaiba at Pagkakatuladng mitolohiya ng Africa at Persia PAGKAKAIBA Ang mitolohiya ng Aprika ay may makabuluhang parte sa araw-araw na pamumuhay ng mga Aprikano Ang mitolohiya naman ng Persia ay mga tradisyonal na kwento na tumutukoy sa mga kakaibang mga nilalang.
  • 14.
    Pagkakaiba at Pagkakatuladng mitolohiya ng Africa at Persia PAGKAKAIBA nakapokus ito sa mga unibersal na talakayan (mas binibigyang-diin ang daigdig at kung ano-ano ang bumubuo sa daigdig) binibigyang-diin nila ang tungkol sa lipunang kanilang kinabibilangan.
  • 15.
    Pagkakaiba at Pagkakatuladng mitolohiya ng Africa at Persia PAGKAKATULAD pagkakatulad ng mitolohiyang Persia at Africa ay ang mitolohiya ang nagsisilbing daan upang lubos pa nating maunawaan ang kanilang kultura. May mga mito na tungkol sa mga tradisyonal na alamat at sa mga sinaunang tao o mga pangyayari.
  • 16.
  • 17.
    Liongo Isinalin sa Filipinoni Roderic P. Urgelles Isinilang si Liongo sa isa sa pitong bayang nasa baybaying- dagat ng Kenya. Siya ang nagmamay-ari ng karangalan bilang pinakamahusay na makata sa kanilang lugar. Malakas at mataas din siya tulad ng isang higante, na hindi nasusugatan ng ano mang mga armas. Ngunit kung siya’y tatamaan ng karayom sa kaniyang pusod ay mamamatay siya. Tanging si Liongo at ang kaniyang inang si Mbwasho ang nakaaalam nito. Hari siya ng Ozi at Ungwana sa Tana Delta, at Shangha sa Faza o isla ng Pate.
  • 18.
    Nagtagumpay siya sapananakop ng trono ng Pate na unang napunta sa kanyang pinsang si Haring Ahmad (Hemedi) na kinilalang kauna- unahang namuno sa Islam. Ang pagbabago ay naging mabilis mula sa Matrilinear na pamamahala ng mga kababaihan tungo sa Patrilinear na pamamahala ng kalalakihan sa pagsasalin ng trono.
  • 19.
    Nais ni HaringAhmad na mawala si Liongo kaya ikinadena at ikinulong siya nito. Nakaisip si Lionggo ng isang pagpupuri. Habang ang parirala (Refrain) nito ay inawit ng mga nasa labas ng bilangguan, bigla siyang nakahulagpos sa tanikala na hindi nakikita ng bantay. Nang makita ito ng mga tao, tumigil sila sa pag-awit.
  • 20.
    Tumakas siya atnanirahan sa Watwa kasama ang mga taong naninirahan sa kagubatan. Nagsanay siyang mabuti sa paghawak ng busog at palaso na kinalaunan ay nanalo siya sa paligsahan ng pagpana. Ito pala’y pakana ng hari upang siya ay madakip at muli na naman siyang nakatakas.
  • 21.
    Kakaunti lang angnakaaalam tungkol sa matagumpay na pagwawagi ni Liongo sa digmaan laban sa mga Gala (Wagala). Kaya naibigay ng hari ang kaniyang anak na dalaga upang ang bayaning si Liongo ay mapabilang sa kaniyang pamilya. Nang lumaon si Liongo ay nagkaanak ng isang lalaki na nagtraydor at pumatay sa kaniya.
  • 22.
    1. Sistema ngpamumono na nakabatay sa angkan ng mga kababaihan. M_TRI_ _NEA_ 2. Pamamahala ng mga kalalakihan. PA_ _ _LI_ _ _ _ 3. Isla sa Pate. F_Z_ 4. Kilala sa tawag na Wagala. GA_ _ 5. Kahariang pinamumunuan ni Liongo. _Z_ ISAGAWA GAWAIN2: A. Paglinangng Talasalitaan Ibigay ang tinutukoy na salita sa bawat bilang sa tulong ng mga pahiwatig na titik sa bawat kahon. MATRILINEAR PATRILINEAR FAZA GALA OZI