Pinoy henyo
Ang mga salita na Pinahulaan
Namin sa inyo ay may
paghahalintulad sa
pangunahing tauhan na
ikukuwento Namin Ngayon na
Wala iba kundi si…….
Liongo
Mitolohiya Mula sa bansang kenya
SILANGANG AFRICA
KENYA
SILANGANG AFRICA
KENYA
• Ang kanilang bansa ay
mayaman sa mga akdang
pampanitikan, sining sa inukit
na bato, arkitektura, ng mga
palasyo, at museo na yari sa
putik, may musika, at sayaw na
ritmo ng pananampalataya ng
kanilang lahi.
• Masasalamin natin ang
kanilang literatura sa
pamamagitan ng kanilang
mitolohiya na higit na
magpapakilala sa ating kultura
at tradisyon ng bansang Kenya.
LIONGO
Mitolohiya Mula sa bansang kenya
Isinalin sa tagalog ni Roderic P. Urgelles
Isinilang si Liongo sa isa sa pitong
bayang nasa baybaying-dagat ng
Kenya.Siya ang nagmamay-ari ng
karangalan bilang pinakamahusay
na makata sa kanilang lugar.
Malakas at mataas din siya
tulad ng isang hegante, na
hindi nasusugatan ng
anumang mga armas.Ngunit
kung siya’y tatamaan ng
karayom sa kaniyang pusod ay
mamamatay siya.
Tanging si Liongo at ang
kanyang inang si Mbwasho
ang nakaalam nito.Hari siya ng
Ozi at Ungwana sa Tana Delta,
at Shangha sa Faza o isla ng
Pate.
Nagtagumpay siya sa pananakop
ng trono ng Pate na unang
napunta sa kaniyang pinsang si
Haring Ahmad (Hemedi) na
kinilalang kauna-unahang
namuno sa Islam.
Ang pagbabago ay naging mabilis
mula sa Matrilinear na
pamamahala ng mga kababaihan
tungo sa Patrilinear na
pamamahala ng kalalakihan sa
pagsasalin ng trono.
Nais ni Haring Ahmad na mawala si
Liongo kaya ikinadena at ikinulong
siya nito. Nakaisip si Liongo ng isang
pagpupuri. Habang ang parirala
(Refrain) nito ay inaawit ng mga nasa
labas ng bilangguan, bigla siyang
nakahulagpos sa tanikala nang hindi
nakikita ng bantay.
Nang makita ito ng mga tao, tumigil
sila sa pag-awit. Tumakas siya at
nanirahan sa Watwa kasama ang mga
taong naninirahan sa kagubatan.
Nagsanay siyang mabuti sa paghawak
ng busog at palaso at kinalaunan ay
nanalo siya sa paligsahan sa pagpana.
Di Niya alam Ito pala’y pakana ng hari
upang siya ay madakip at muli na
naman siyang nakatakas.Kakaunti
lang ang nakakaalam tungkol sa
matagumpay na pagwawagi ni Liongo
sa digmaan laban sa mga Gala
(Wagala).
Kaya’t naibigay ng hari ang kaniyang
anak na dalaga upang ang bayaning
si Liongo ay mapabilang sa kaniyang
pamilya. Nang lumaon, si Liongo ay
nagkaanak ng isang lalaking
nagtraydor at pumatay sa kaniya.
Mga
importanteng
salita
•Pamamahala
ng kalalakihan
PATRILINEAR
•Pamamahala ng
kababaihan
MATRILINEAR
OZI
•Isang lugar sa Kenya
•Isang salitang
Hebrew na
nangangahulugang
malakas.
FAZA
• Isang kampo na
matatagpuan sa Kenya sa
baybayin ng Pate.
• Ito ay isang Russian na
salita na ngangahulugang
yugto o antas.
GALA (Wagala)
• Kalaban ng kaharian
ni Liongo ayon sa
mito ng Kenya.
Pagkilala sa may akda
Ang mitong ito ay matanda na at dahil
dito ay hindi na nalaman kung sino ba
talaga ang tunay na sumulat o may-akda
nito sa orihinal. Si Roderic P. Urgelles
ang nagsalin ng Liongo sa wikang
Filipino.
Tagpuan
Sinaunang sibilisasyon ng bansang Kenya – dahil ang Liongo ay isang uri ng
mito, maaaring sabihing naganap ito noong unang sibilisasyon ng Kenya.
Kenya-pitong bayan sa baybayin nito ang pinagmulan ni Liongo.
Ozi at Ungwana- ilang mga lupain na pinaghaharian ni Liongo na matatagpuan
sa Tana Delta.
Isla ng Pate – lupain na sakop din ni Liongo
Bilangguan- pinagkulungan kay Liongo
Kagubatan –tinitirhan ni Liongo pagkatapos makatakas kasama niya rito ang
mga watwa.
Tauhan
Liongo- ang pangunahing bida Ng
kuwento
Mbwasho- siya ang ina ni liongo.
Sultan Ahmad- ang pinsan niyang gusto
siyang patayin.
Aral
Ito ay nagbibigay aral sa atin, tulad na
lamang ng huwag tayo basta-basta
magtitiwala kaninuman. Maging kadugo
man natin ay maaari parin tayong
traydurin kung inggit o galit na ang pag-
uusapan.
QUIZ
1. Saan bansa nagmula ang kuwento?
2. Siya ang nagsalin ng liongo sa tagalog?
3. Anong uri ng panitikan ang liongo?
4. Pangalan ng bida sa kuwento?
5. Pangalan ng nanay ng bida?
6. Siya ang pinsan ng bida na gusto siyang patayin?
7-8. Dalawang lupain na pinaghaharian ni Liongo na
matatagpuan sa Tana Delta?
9. Tawag sa pamamahala ng kababaihan?
10. Tawag sa pamamahala ng kalalakihan?
11. Isang kampo na matatagpuan sa Kenya sa
baybayin ng Pate.Ito ay isang Russian na salita na
ngangahulugang yugto o antas?
12. Kalaban ng kaharian ni Liongo?
13. Anong karangalan ang tinataglay ni Liongo?
14. Anong kapangyarihan meron si Liongo na gaya ng
mga superhero?
15. Ano ang kahinaan ni Liongo?
16. Sino ang nakapatay kay Liongo?
17-20. Sa iyong sariling opinion ano ang aral na
natutunan mo sa kuwento?
Salamat sa
pakikinig

liongo.pptx

  • 1.
  • 2.
    Ang mga salitana Pinahulaan Namin sa inyo ay may paghahalintulad sa pangunahing tauhan na ikukuwento Namin Ngayon na Wala iba kundi si…….
  • 3.
  • 4.
  • 5.
    SILANGANG AFRICA KENYA • Angkanilang bansa ay mayaman sa mga akdang pampanitikan, sining sa inukit na bato, arkitektura, ng mga palasyo, at museo na yari sa putik, may musika, at sayaw na ritmo ng pananampalataya ng kanilang lahi.
  • 6.
    • Masasalamin natinang kanilang literatura sa pamamagitan ng kanilang mitolohiya na higit na magpapakilala sa ating kultura at tradisyon ng bansang Kenya.
  • 7.
    LIONGO Mitolohiya Mula sabansang kenya Isinalin sa tagalog ni Roderic P. Urgelles
  • 8.
    Isinilang si Liongosa isa sa pitong bayang nasa baybaying-dagat ng Kenya.Siya ang nagmamay-ari ng karangalan bilang pinakamahusay na makata sa kanilang lugar.
  • 9.
    Malakas at mataasdin siya tulad ng isang hegante, na hindi nasusugatan ng anumang mga armas.Ngunit kung siya’y tatamaan ng karayom sa kaniyang pusod ay mamamatay siya.
  • 10.
    Tanging si Liongoat ang kanyang inang si Mbwasho ang nakaalam nito.Hari siya ng Ozi at Ungwana sa Tana Delta, at Shangha sa Faza o isla ng Pate.
  • 11.
    Nagtagumpay siya sapananakop ng trono ng Pate na unang napunta sa kaniyang pinsang si Haring Ahmad (Hemedi) na kinilalang kauna-unahang namuno sa Islam.
  • 12.
    Ang pagbabago aynaging mabilis mula sa Matrilinear na pamamahala ng mga kababaihan tungo sa Patrilinear na pamamahala ng kalalakihan sa pagsasalin ng trono.
  • 13.
    Nais ni HaringAhmad na mawala si Liongo kaya ikinadena at ikinulong siya nito. Nakaisip si Liongo ng isang pagpupuri. Habang ang parirala (Refrain) nito ay inaawit ng mga nasa labas ng bilangguan, bigla siyang nakahulagpos sa tanikala nang hindi nakikita ng bantay.
  • 14.
    Nang makita itong mga tao, tumigil sila sa pag-awit. Tumakas siya at nanirahan sa Watwa kasama ang mga taong naninirahan sa kagubatan. Nagsanay siyang mabuti sa paghawak ng busog at palaso at kinalaunan ay nanalo siya sa paligsahan sa pagpana.
  • 15.
    Di Niya alamIto pala’y pakana ng hari upang siya ay madakip at muli na naman siyang nakatakas.Kakaunti lang ang nakakaalam tungkol sa matagumpay na pagwawagi ni Liongo sa digmaan laban sa mga Gala (Wagala).
  • 16.
    Kaya’t naibigay nghari ang kaniyang anak na dalaga upang ang bayaning si Liongo ay mapabilang sa kaniyang pamilya. Nang lumaon, si Liongo ay nagkaanak ng isang lalaking nagtraydor at pumatay sa kaniya.
  • 17.
  • 18.
  • 19.
  • 20.
    OZI •Isang lugar saKenya •Isang salitang Hebrew na nangangahulugang malakas.
  • 21.
    FAZA • Isang kampona matatagpuan sa Kenya sa baybayin ng Pate. • Ito ay isang Russian na salita na ngangahulugang yugto o antas.
  • 22.
    GALA (Wagala) • Kalabanng kaharian ni Liongo ayon sa mito ng Kenya.
  • 23.
  • 24.
    Ang mitong itoay matanda na at dahil dito ay hindi na nalaman kung sino ba talaga ang tunay na sumulat o may-akda nito sa orihinal. Si Roderic P. Urgelles ang nagsalin ng Liongo sa wikang Filipino.
  • 25.
  • 26.
    Sinaunang sibilisasyon ngbansang Kenya – dahil ang Liongo ay isang uri ng mito, maaaring sabihing naganap ito noong unang sibilisasyon ng Kenya. Kenya-pitong bayan sa baybayin nito ang pinagmulan ni Liongo. Ozi at Ungwana- ilang mga lupain na pinaghaharian ni Liongo na matatagpuan sa Tana Delta. Isla ng Pate – lupain na sakop din ni Liongo Bilangguan- pinagkulungan kay Liongo Kagubatan –tinitirhan ni Liongo pagkatapos makatakas kasama niya rito ang mga watwa.
  • 27.
  • 28.
    Liongo- ang pangunahingbida Ng kuwento Mbwasho- siya ang ina ni liongo. Sultan Ahmad- ang pinsan niyang gusto siyang patayin.
  • 29.
  • 30.
    Ito ay nagbibigayaral sa atin, tulad na lamang ng huwag tayo basta-basta magtitiwala kaninuman. Maging kadugo man natin ay maaari parin tayong traydurin kung inggit o galit na ang pag- uusapan.
  • 31.
  • 32.
    1. Saan bansanagmula ang kuwento? 2. Siya ang nagsalin ng liongo sa tagalog? 3. Anong uri ng panitikan ang liongo? 4. Pangalan ng bida sa kuwento? 5. Pangalan ng nanay ng bida? 6. Siya ang pinsan ng bida na gusto siyang patayin? 7-8. Dalawang lupain na pinaghaharian ni Liongo na matatagpuan sa Tana Delta? 9. Tawag sa pamamahala ng kababaihan? 10. Tawag sa pamamahala ng kalalakihan?
  • 33.
    11. Isang kampona matatagpuan sa Kenya sa baybayin ng Pate.Ito ay isang Russian na salita na ngangahulugang yugto o antas? 12. Kalaban ng kaharian ni Liongo? 13. Anong karangalan ang tinataglay ni Liongo? 14. Anong kapangyarihan meron si Liongo na gaya ng mga superhero? 15. Ano ang kahinaan ni Liongo? 16. Sino ang nakapatay kay Liongo? 17-20. Sa iyong sariling opinion ano ang aral na natutunan mo sa kuwento?
  • 34.