MODYUL 3:
PAGHUBOG
SA
KONSENSIYA
BATAY SA
LIKAS NA
BATAS MORAL
Sa bawat kilos mo,
anong uri ng tao
ang binubuo mo sa
iyong sarili?
Nakakatiyak ka ba na
mabuti ang bawat
pasiya at kilos mo?
“Gawin mong Gabay
ang iyong konsesiya”
o di kaya, “Makinig ka
sa iyong konsesnsiya”
Paano nga ba
nalalaman ng
konsesnsiya na
tama o mabuti ang
isang kilos
samantakang mali
o masama ang
iba?
“Hindi ako
matahimik,
inuusig ako
ng aking
konsiyensiya”
Konsensya
Nagmula sa mga salitang
latin na cum scientia o with
knowledge o mayroong
kaalaman
 Ang tao ay biniyayaan ng
kakayahan na kumilala ng
mabuti at masama
pagaralan,unawain,
at hatulan
ang sariling kilos.
 nagpapasya at nagsisilbing
gabay.
1.Tamang Konsensya
- Paghuhusga sa kilos na
ayon sa batas moral.
URI NG KONSENSIYA
2. Maling Konsensya
-paghuhusga sa kilos na mali
dahilang pinagbatayang
prinsipyo ay mali
Halimbawa, inutusan
kang bumili ng tinapay
isang araw. Napansin
mong sobra ng
dalawampung piso ang
sukling ibinigay sa iyo ng
tindera.
KAHULUGAN NG
KONSENSIYA
• Ang konsensiya ang munting tinig
sa loob ng tao na nagbibigay ng
payo sa tao at nag-uutos sa kaniya
sa gitna ng isang moral na
pagpapasiya kung paano kumilos
sa isang kongkretong sitwasyon.
• Ang konsensiya
ay parang isang
anghel na
bumubulong sa
ating tainga
kapag tayo ay
hindi gumagawa
ng mabuti?
• O ito ba ay ” tinig
ng Diyos” na
kumakausap sa
atin sa tuwing
magpapasiya
tayo?
• Ang konsesiya ang pinakamalapit na
pamantayan ng moralidad na
gumagabay sa ating pamumuhay
tungo sa kabutihan. Nagpapahayag
ng isang obligasyon na gawin ang
mabuti naghahayag ng awtoridad na
nagmumula sa isang mataas na
kapangyatihan
Pagtuklas ng Dating kaalaman:
- Matapos ang gawain sagutan mo
ang mga sumusunod.
1. Alin sa apat na sitwasyon ang
sinagutan mo na tama?
Bakit mo nasabing ito ay tama?
2. Paano mo nalaman ang tama o
mali sa sitwasyong ito?
3. Ano ang nakatulong sa iyo sa
paggawa ng desisyong ito?
4. Ano ang pinagbatayan mo para
sabihin kung tama o mali ang isang
kilos?
Ang Dalawang Elemento ng
Konsensiya ayon kay Felicidad Lipio
• Una
* Ang Pagninnilay upang maunawaan
kung ano ang tama o mali, mabuti o
masama;
* Paghahatol na ang isang gawain ay
tama o mali, mabuti o masama.
• Ikalawa – Ang Pakiramdam ng
obligasyong gawin ang mabuti.
Ang KONSENSIYA ay isang
natatanging kilos
pangkaisipan, isang
paghuhusga ng ating
sariling katwiran.
Ang Dalawang Bahagi ng
Konsesnsiya ayon kay Lipio
1. Paghatol
Moral
- Sa kabutihan o
kasamaan ng
isang kilos.
2. Obligasyong
Moral
- Gawin ang
mabuti at
iwasan ang
masama.
Santo Tomas de Aquino
• Maaaring magkamali
ang paghuhusga ng
konsesnsiya kung
tama o mali ang
isang kilos. Ngunit
hindi lahat ng
maling gamit ng
konsesiya ay
maituturing na
masama.
- Ito ay dahil sa KAMANGMANGAN at
KAWALAN NG KAALAMAN sa isang
bagay.
ANG DALAWANG URI NG KAMANGMANGAN
1. Kamangmangang madaraig (Vincible
ignorance)
- Ang kamangmangan ay madaraig kung
magagawa ng isang tao na magkaroon
ng kaalaman sa pamamagitan ng pag-
aaral.
Kung ang
kamangmangan ay
madaraig at hindi
nagsikap na
malampasan, hindi
nababawasan ang
kaniyang
pananagutan.
2. Kamangmangan na di madaraig
(invincible ignorance)
- Ang kamangmangan ay di madaraig
kung walang pamamaraan na
magagawa ang isang tao upang ito
ay malampasan.
Kung ang
kamangmangan ay
hindi madaraig
binabawasan nito
ang ang
pananagutan ng
isang tao sa
kaniyang maling
pasiya o kilos.
obligasyon
tama
at mabuti
dangal ng
konsesnsiya
“ ipinagwawalang
bahala ng tao ang
katotohanan at
kabutihan”.
ANG APAT NA YUGTO NG
KONSENSIYA
1. Unang Yugto: Alamin at naisin ang mabuti.
- Ang tao ay nilikha na may likas na
pagnanais sa mabuti at totoo.
- Dito pumapasok ang kahalagahan ng Likas
na Batas Moral bilang batayan sa
pagkakaroon ng mabuting konsesnsiya.
2. Ikalawang Yugto: Ang pagkilatis sa
partikuar na kabutihan sa isang sitwasyon.
- Pangangalap ng impormasyon, pagsanguni
na sinusundan ng pagninilay na naghahatid
sa paghahatol ng konsesnsiya.
3. Ikatlong Yugto: Paghatol para sa mabuting
pasiya at kilos.
- Paghahatol ng konsensiya ( ito ay mabuti o
ito ay masama).
4. Ikaapat na Yugto: Pagsusuri ng
Sarili/Pagninilay.
- Pinagninilayan natin ang ating paghatol
upang matuto mula sa ating karanasan.
Apat na Yugto ng Konsensya
Pagsusuri ng Sarili / Pagninilay.
Paghatol para sa mabuting pasiya at
kilos.
Ang pagkilatis sa partikular na
kabutihan sa isang sitwasyon.
Alamin at naisin ang
mabuti.
Katangian ng Likas na Batas-Moral:
Obhektibo – Ang batas na namamahala
sa tao ay nakabatay sa katotohanan. Ito
ay nagmula sa mismong katotohanan –
ang Diyos
- Pangkalahatang katotohanan ito na may
makatuwirang pundasyon.
- Naaayon sa realidad ito at hindi
nakabatay sa tao.
Katangian ng Likas na Batas-Moral:
Pangkalahatan (Unibersal) –
Dahil ang Likas na Batas-Moral
ay para sa tao, sinasaklaw nito
ang lahat ng tao.
Nakapangyayari ito sa lahat ng
lahi, kultura, sa lahat ng lugar at
sa lahat ng pagkakataon.
Katangian ng Likas na Batas-Moral:
Walang Hanggan (Eternal) – Ito ay
umiiral at mananatiling iiral. Ang
batas na ito ay walang hanggan,
walang katapusan at walang
kamatayan dahil ito ay
permanente.
Katangian ng Likas na Batas-Moral:
Di nagbabago (Immutable) – Hindi
nagbabago ang Likas na Batas-Moral
dahil hindi nagbabago ang pagkatao
ng tao (nature of man). Maging ang
layon ng tao sa mundo ay hindi
nagbabago.

Konsensiya

  • 1.
  • 2.
    Sa bawat kilosmo, anong uri ng tao ang binubuo mo sa iyong sarili? Nakakatiyak ka ba na mabuti ang bawat pasiya at kilos mo?
  • 3.
    “Gawin mong Gabay angiyong konsesiya” o di kaya, “Makinig ka sa iyong konsesnsiya”
  • 4.
    Paano nga ba nalalamanng konsesnsiya na tama o mabuti ang isang kilos samantakang mali o masama ang iba?
  • 6.
  • 7.
    Konsensya Nagmula sa mgasalitang latin na cum scientia o with knowledge o mayroong kaalaman  Ang tao ay biniyayaan ng kakayahan na kumilala ng mabuti at masama
  • 8.
    pagaralan,unawain, at hatulan ang sarilingkilos.  nagpapasya at nagsisilbing gabay.
  • 9.
    1.Tamang Konsensya - Paghuhusgasa kilos na ayon sa batas moral. URI NG KONSENSIYA 2. Maling Konsensya -paghuhusga sa kilos na mali dahilang pinagbatayang prinsipyo ay mali
  • 10.
    Halimbawa, inutusan kang bumiling tinapay isang araw. Napansin mong sobra ng dalawampung piso ang sukling ibinigay sa iyo ng tindera.
  • 11.
    KAHULUGAN NG KONSENSIYA • Angkonsensiya ang munting tinig sa loob ng tao na nagbibigay ng payo sa tao at nag-uutos sa kaniya sa gitna ng isang moral na pagpapasiya kung paano kumilos sa isang kongkretong sitwasyon.
  • 12.
    • Ang konsensiya ayparang isang anghel na bumubulong sa ating tainga kapag tayo ay hindi gumagawa ng mabuti? • O ito ba ay ” tinig ng Diyos” na kumakausap sa atin sa tuwing magpapasiya tayo?
  • 13.
    • Ang konsesiyaang pinakamalapit na pamantayan ng moralidad na gumagabay sa ating pamumuhay tungo sa kabutihan. Nagpapahayag ng isang obligasyon na gawin ang mabuti naghahayag ng awtoridad na nagmumula sa isang mataas na kapangyatihan
  • 16.
    Pagtuklas ng Datingkaalaman: - Matapos ang gawain sagutan mo ang mga sumusunod. 1. Alin sa apat na sitwasyon ang sinagutan mo na tama? Bakit mo nasabing ito ay tama? 2. Paano mo nalaman ang tama o mali sa sitwasyong ito?
  • 17.
    3. Ano angnakatulong sa iyo sa paggawa ng desisyong ito? 4. Ano ang pinagbatayan mo para sabihin kung tama o mali ang isang kilos?
  • 18.
    Ang Dalawang Elementong Konsensiya ayon kay Felicidad Lipio • Una * Ang Pagninnilay upang maunawaan kung ano ang tama o mali, mabuti o masama; * Paghahatol na ang isang gawain ay tama o mali, mabuti o masama. • Ikalawa – Ang Pakiramdam ng obligasyong gawin ang mabuti.
  • 19.
    Ang KONSENSIYA ayisang natatanging kilos pangkaisipan, isang paghuhusga ng ating sariling katwiran.
  • 20.
    Ang Dalawang Bahaging Konsesnsiya ayon kay Lipio 1. Paghatol Moral - Sa kabutihan o kasamaan ng isang kilos. 2. Obligasyong Moral - Gawin ang mabuti at iwasan ang masama.
  • 21.
    Santo Tomas deAquino • Maaaring magkamali ang paghuhusga ng konsesnsiya kung tama o mali ang isang kilos. Ngunit hindi lahat ng maling gamit ng konsesiya ay maituturing na masama.
  • 22.
    - Ito aydahil sa KAMANGMANGAN at KAWALAN NG KAALAMAN sa isang bagay. ANG DALAWANG URI NG KAMANGMANGAN 1. Kamangmangang madaraig (Vincible ignorance) - Ang kamangmangan ay madaraig kung magagawa ng isang tao na magkaroon ng kaalaman sa pamamagitan ng pag- aaral.
  • 23.
    Kung ang kamangmangan ay madaraigat hindi nagsikap na malampasan, hindi nababawasan ang kaniyang pananagutan.
  • 24.
    2. Kamangmangan nadi madaraig (invincible ignorance) - Ang kamangmangan ay di madaraig kung walang pamamaraan na magagawa ang isang tao upang ito ay malampasan.
  • 25.
    Kung ang kamangmangan ay hindimadaraig binabawasan nito ang ang pananagutan ng isang tao sa kaniyang maling pasiya o kilos.
  • 26.
    obligasyon tama at mabuti dangal ng konsesnsiya “ipinagwawalang bahala ng tao ang katotohanan at kabutihan”.
  • 27.
    ANG APAT NAYUGTO NG KONSENSIYA 1. Unang Yugto: Alamin at naisin ang mabuti. - Ang tao ay nilikha na may likas na pagnanais sa mabuti at totoo. - Dito pumapasok ang kahalagahan ng Likas na Batas Moral bilang batayan sa pagkakaroon ng mabuting konsesnsiya. 2. Ikalawang Yugto: Ang pagkilatis sa partikuar na kabutihan sa isang sitwasyon.
  • 28.
    - Pangangalap ngimpormasyon, pagsanguni na sinusundan ng pagninilay na naghahatid sa paghahatol ng konsesnsiya. 3. Ikatlong Yugto: Paghatol para sa mabuting pasiya at kilos. - Paghahatol ng konsensiya ( ito ay mabuti o ito ay masama). 4. Ikaapat na Yugto: Pagsusuri ng Sarili/Pagninilay. - Pinagninilayan natin ang ating paghatol upang matuto mula sa ating karanasan.
  • 29.
    Apat na Yugtong Konsensya Pagsusuri ng Sarili / Pagninilay. Paghatol para sa mabuting pasiya at kilos. Ang pagkilatis sa partikular na kabutihan sa isang sitwasyon. Alamin at naisin ang mabuti.
  • 30.
    Katangian ng Likasna Batas-Moral: Obhektibo – Ang batas na namamahala sa tao ay nakabatay sa katotohanan. Ito ay nagmula sa mismong katotohanan – ang Diyos - Pangkalahatang katotohanan ito na may makatuwirang pundasyon. - Naaayon sa realidad ito at hindi nakabatay sa tao.
  • 31.
    Katangian ng Likasna Batas-Moral: Pangkalahatan (Unibersal) – Dahil ang Likas na Batas-Moral ay para sa tao, sinasaklaw nito ang lahat ng tao. Nakapangyayari ito sa lahat ng lahi, kultura, sa lahat ng lugar at sa lahat ng pagkakataon.
  • 32.
    Katangian ng Likasna Batas-Moral: Walang Hanggan (Eternal) – Ito ay umiiral at mananatiling iiral. Ang batas na ito ay walang hanggan, walang katapusan at walang kamatayan dahil ito ay permanente.
  • 33.
    Katangian ng Likasna Batas-Moral: Di nagbabago (Immutable) – Hindi nagbabago ang Likas na Batas-Moral dahil hindi nagbabago ang pagkatao ng tao (nature of man). Maging ang layon ng tao sa mundo ay hindi nagbabago.