MMAAKKNNAA IILLTTIIZZAAMM 
TTEERRHHAADDAAPP DDAAKKWWAAHH 
اماَاممَاملالاِزَلِزَْتِزلْتِزتتِزَِزَزَامزَامامامممُُ
MMAAFFHHUUMM IILLTTIIZZAAMM 
IIllttiizzaamm ddaarrii kkaattaa llaa--zzii--mmaa ddaann lluuzzuumm,, aarrttiinnyyaa ““mmeenneettaappii 
sseessuuaattuu”” aattaauu ““kkoommiittmmeenn tteerrhhaaddaapp ssuuaattuu kkeewwaajjiibbaann”” 
SSeeccaarraa uummuumm““MMuullttaazziimm”” aaddaallaahh oorraanngg yyaanngg sseellaalluu 
mmeenneettaappii sseessuuaattuu kkeewwaajjiibbaann.. CCoonnttoohh oorraanngg yyaanngg sseellaalluu 
mmeemmbbaayyaarr zzaakkaatt ddiisseebbuutt mmuullttaazziimm 
MMuullttaazzaamm aaddaallaahh tteemmppaatt mmeennggggaannttuunnggkkaann ddiirrii aattaauu 
mmeennggiikkaatt ddiirrii,, ccoonnttoohh tteemmppaatt aannttaarraa hhaajjaarr aasswwaadd kkee ppiinnttuu 
kkaa’’bbaahh ddiisseebbuutt mmuullttaazzaamm.. 
IIllttiizzaamm aaddaallaahh kkoommiittmmeenn yyaanngg llaahhiirr ddaarrii kkeessaaddaarraann 
sseesseeoorraanngg uunnttuukk tteettaapp mmeellaakkssaannaakkaann kkeewwaajjiibbaannnnyyaa
HHaall NNaahhnnuu MMuullttaazziimmuuuunn?? 
MMuullttaazziimm aaddaallaahh sseeoorraanngg yyaanngg sseeccaarraa 
ssaaddaarr bbeerrkkoommiittmmeenn tteerrhhaaddaapp IIssllaamm,, 
JJaammaaaahh,, ddaann DDaakkwwaahh ddeennggaann sseennaannttiiaassaa 
mmeellaakkssaannaakkaann kkeewwaajjiibbaann aammaall iissllaammii,, 
kkeettaaaattaann tteerrhhaaddaapp jjaammaaaahh,, ddaann bbeerrjjiihhaadd 
ddii jjaallaann AAllllaahh
IILLTTIIZZAAMM DDaann AAZZIIMMAAHH 
 AAzziimmaahh aaddaallaahh tteekkaadd yyaanngg kkuuaatt uunnttuukk mmeennjjaaddiikkaann 
kkeetteettaappaann ssyyaarriiaahh ddaann ssyyuurroo jjaammaaaahh sseebbaaggaaii kkeewwaajjiibbaann 
uuttaammaa.. FFaaiiddzzaa aazzaammttaa ffaatt--ttaawwwwaakkaall ‘‘aallaaLLllaahh 
 SSoohhiibbuull aazziimmaahh aaddaallaahh oorraanngg yyaanngg sseellaalluu mmeennjjaaddiikkaann 
aakkttiiffiittaass ddaakkwwaahh sseebbaaggaaii ttuuggaass uuttaammaa.. LLaawwaannnnyyaa 
aaddaallaahh ssoohhiibbuull rruukkhhssookkhh yyaaiittuu oorraanngg yyaanngg sseellaalluu mmiinnttaa 
kkeerriinnggaannaann.. 
 DDRR.. HHaassaann HHuuddhhaaiibbiiyy,, MMuurrssyyiidd AAaamm AAll IIkkhhwwaannuull 
MMuusslliimmuunn,, ““DDaakkwwaahh ttiiddaakk bbiissaa tteeggaakk oolleehh oorraanngg--oorraanngg 
yyaanngg sseellaalluu mmeemmiinnttaa rruukkhhssookkhh.. SSeessuunngggguuhhnnyyaann 
ddaakkwwaahh aakkaann tteeggaakk oolleehh ssoohhiibbuull aazziimmaahh””
IILLTTIIZZAAMM TTEERRHHAADDAAPP DDAAKKWWAAHH 
AAll IIllttiizzaamm bbiiss ssyyaarrii’’aahh بِاللشَّرِيْعَعَةِةِ 
((KKoommiittmmeenn tteerrhhaaddaapp ssyyaarriiaatt)) 
AAll IIllttiizzaamm bbiill jjaammaa’’aahh بِاللْعَجَةِمَةِالعَةِةِ 
((KKoommiittmmeenn tteerrhhaaddaapp jjaammaaaahh))
اَةِلْعَعَةِقِيْعَدَةِةُ缜 اَةِلصَّحِيْعَحَةِةُ缜  
اَةِلْعَعِبَةِالدَةِةُ缜 اَةِلسَّلِيْعَمَةِةُ缜  
شَةِخْعَصِيَّةٌ   مُ缜سْعَلِمَةِةٌ    
شَةِخْعَصِيَّةٌ   
مُ缜سْعَلِمَةِةٌ   
اَةِلدَّعْعَوَةِةُ缜 وَةِالْعَجِهَةِالدُ缜  
اَةِلشُّمُ缜وْعَلُ缜 وَةِالتَّوَةِازُ缜نُ缜 
AALL IILLTTIIZZAAMM BBIISS SSYYAARRII’’AAHH 
AAll AAqqiieeddaahh :: 
KKoommiittmmeenn tteerrhhaaddaapp mmaa’’aannii ““LLaaaa iillaahhaa iillllaa--LLllaahh”” ddaann ““AArrkkaannuull 
IImmaann”” yyaanngg mmeewwuujjuuddkkaann ““AAll WWaallaa WWaall BBaarroo”” 
AAll FFiikkrroohh :: 
KKoommiittmmeenn tteerrhhaaddaapp mmaa’’aanniill ffiikkrroohh IIssllaamm sseebbaaggaaiimmaannaa 
kkaaiiddaahh--kkaaiiddaahh yyaanngg tteellaahh ddiijjeellaasskkaann oolleehh IImmaamm SSyyaahhiidd 
HHaassaann AAll BBaannnnaa ddaallaamm ““UUsshhuull IIssyyrriinn”” 
AAll AAkkhhllaaqq :: 
KKoommiittmmeenn tteerrhhaaddaapp aakkhhllaakk SSyyaakkhhssiiyyaahh IIssllaammiiyyaahh ddaann 
SSyyaakkhhssiiyyaahh DDaa’’iieeyyaahh 
AAll AAhhkkaamm :: 
KKoommiittmmeenn tteerrhhaaddaapp hhuukkuumm--hhuukkuumm ssyyaarriiaatt IIssllaammiiyyaahh ddaallaamm 
bbeerrbbaaggaaii aassppeekk kkeehhiidduuppaann,, ddeennggaann llaannddaassaann AAllqquurr--aann ddaann 
SSuunnnnaahh.. MMeellaakkssaannaakkaann sshhoollaatt wwaajjiibb,, zzaakkaatt,, ppuuaassaa,, hhaajjjjii jjiikkaa 
mmaammppuu
اَةُلْعَبَةُيْعَعَةُةُ  
اَةُلنَةُْعَشِطَطَةُةُُ  
اَةُلْعَوَةُظِطَيْعَفَةُةُ شَةُخْعَصِطَيَّةةٌ حَةُرَةُكِطَيَّةةٌ  
اَةُلِطَنْعَفَةُاققُ  
اَةُلْعَقَةُرَةُارَةُاتُ  
طَةُاقعَةُةُ الْعَقِطَيَةُاقدَةُةِطَ 
AALL IILLTTIIZZAAMM BBIILL JJAAMMAA’’AAHH 
 BBaayy’’aahh:: 
IIllttiizzaamm tteerrhhaaddaapp jjaannjjii pprriibbaaddii sseebbaaggaaii aannggggoottaa jjaammaaaahh 
yyaanngg sseennaannttiiaassaa ssiiaapp ““ssaamm’’aann wwaa tthhoo’’aattaann”” ((MMeennddeennggaarr 
ddaann ttaaaatt)) ddaallaamm rraannggkkaa ttaaaatt kkeeppaaddaa AAllllaahh ddaann RRaassuull,, sseerrttaa 
bbeerrjjiihhaadd ddii jjaallaann--NNyyaa 
 QQaarraarraatt :: 
IIllttiizzaamm tteerrhhaaddaapp kkeetteettaappaann ddaann aattuurraann ddaarrii jjaammaaaahh yyaanngg 
ddiihhaassiillkkaann ssyyuurroo ddaallaamm bbeerrbbaaggaaii ttiinnggkkaattaannnnyyaa.. MMiissaallnnyyaa 
““AAll HHiizzbbuu HHuuwwaall JJaammaa’’aahh wwaall JJaammaattuu hhiiyyaall HHiizzbbii”” 
 QQiiyyaaddaahh :: 
IIllttiizzaamm tteerrhhaaddaapp aarraahhaann ddaann nnaassiihhaatt ddaarrii ppeemmiimmppiinn 
ddaakkwwaahh ddaallaamm mmeennttaaaattii AAllllaahh ddaann RRaassuull--NNyyaa.. SSeennaannttiiaassaa 
ttssiiqqaahh tteerrhhaaddaapp kkeebbiijjaakkaann ddaakkwwaahhnnyyaa,, ddaann mmeellaakkssaannaakkaann 
ppeerriinnttaahhnnyyaa aappaabbiillaa sseessuuaaii ddeennggaann kkeehheennddaakk AAllllaahh ddaann 
RRaassuull--NNyyaa..
– MMiinnhhaajj :: 
IIllttiizzaamm tteerrhhaaddaapp kkoonnsseepp ppiilliihhaann jjaammaaaahh ddaallaamm 
mmeenneeggaakkkkaann rriissaallaahh iissllaammiiyyaahh ddeennggaann mmeenniinnggggaallkkaann 
kkoonnsseepp llaaiinn yyaanngg ttiiddaakk sseessuuaaii ddeennggaann mmiinnhhaajj.. 
– WWaajjiibbaaaatt :: 
IIllttiizzaamm tteerrhhaaddaapp kkeewwaajjiibbaann--kkeewwaajjiibbaann oorrggaanniissaassii 
sseeccaarraa hhaarriiaann,, ppeekkaannaann,, bbuullaannaann ddaallaamm bbeerrjjaammaaaahh 
sseeppeerrttii ddaallaamm mmaassaallaahh mmaaaalliiyyaahh ((iinnffaaqq)),, aakkttiiiiffiittaass 
uussrroohh ((hhaallaaqqoohh)),, ddssbb 
– BBaarroommiijj ;; 
IIllttiizzaamm ddeennggaann pprrooggrraamm--pprrooggrraamm jjaammaaaahh yyaanngg tteellaahh 
ddiitteettaapp ssyyuurroo 
– AAmmaall JJaammaa’’iiee :: 
iillttiizzaamm ddeennggaann kkeerrjjaassaammaa ddaann ttoolloonngg mmeennoolloonngg uunnttuukk 
mmeennccaappaaii kkeessuukksseessaann ddaakkwwaahh

Makna Iltizam

  • 1.
    MMAAKKNNAA IILLTTIIZZAAMM TTEERRHHAADDAAPPDDAAKKWWAAHH اماَاممَاملالاِزَلِزَْتِزلْتِزتتِزَِزَزَامزَامامامممُُ
  • 2.
    MMAAFFHHUUMM IILLTTIIZZAAMM IIllttiizzaammddaarrii kkaattaa llaa--zzii--mmaa ddaann lluuzzuumm,, aarrttiinnyyaa ““mmeenneettaappii sseessuuaattuu”” aattaauu ““kkoommiittmmeenn tteerrhhaaddaapp ssuuaattuu kkeewwaajjiibbaann”” SSeeccaarraa uummuumm““MMuullttaazziimm”” aaddaallaahh oorraanngg yyaanngg sseellaalluu mmeenneettaappii sseessuuaattuu kkeewwaajjiibbaann.. CCoonnttoohh oorraanngg yyaanngg sseellaalluu mmeemmbbaayyaarr zzaakkaatt ddiisseebbuutt mmuullttaazziimm MMuullttaazzaamm aaddaallaahh tteemmppaatt mmeennggggaannttuunnggkkaann ddiirrii aattaauu mmeennggiikkaatt ddiirrii,, ccoonnttoohh tteemmppaatt aannttaarraa hhaajjaarr aasswwaadd kkee ppiinnttuu kkaa’’bbaahh ddiisseebbuutt mmuullttaazzaamm.. IIllttiizzaamm aaddaallaahh kkoommiittmmeenn yyaanngg llaahhiirr ddaarrii kkeessaaddaarraann sseesseeoorraanngg uunnttuukk tteettaapp mmeellaakkssaannaakkaann kkeewwaajjiibbaannnnyyaa
  • 3.
    HHaall NNaahhnnuu MMuullttaazziimmuuuunn?? MMuullttaazziimm aaddaallaahh sseeoorraanngg yyaanngg sseeccaarraa ssaaddaarr bbeerrkkoommiittmmeenn tteerrhhaaddaapp IIssllaamm,, JJaammaaaahh,, ddaann DDaakkwwaahh ddeennggaann sseennaannttiiaassaa mmeellaakkssaannaakkaann kkeewwaajjiibbaann aammaall iissllaammii,, kkeettaaaattaann tteerrhhaaddaapp jjaammaaaahh,, ddaann bbeerrjjiihhaadd ddii jjaallaann AAllllaahh
  • 4.
    IILLTTIIZZAAMM DDaann AAZZIIMMAAHH  AAzziimmaahh aaddaallaahh tteekkaadd yyaanngg kkuuaatt uunnttuukk mmeennjjaaddiikkaann kkeetteettaappaann ssyyaarriiaahh ddaann ssyyuurroo jjaammaaaahh sseebbaaggaaii kkeewwaajjiibbaann uuttaammaa.. FFaaiiddzzaa aazzaammttaa ffaatt--ttaawwwwaakkaall ‘‘aallaaLLllaahh  SSoohhiibbuull aazziimmaahh aaddaallaahh oorraanngg yyaanngg sseellaalluu mmeennjjaaddiikkaann aakkttiiffiittaass ddaakkwwaahh sseebbaaggaaii ttuuggaass uuttaammaa.. LLaawwaannnnyyaa aaddaallaahh ssoohhiibbuull rruukkhhssookkhh yyaaiittuu oorraanngg yyaanngg sseellaalluu mmiinnttaa kkeerriinnggaannaann..  DDRR.. HHaassaann HHuuddhhaaiibbiiyy,, MMuurrssyyiidd AAaamm AAll IIkkhhwwaannuull MMuusslliimmuunn,, ““DDaakkwwaahh ttiiddaakk bbiissaa tteeggaakk oolleehh oorraanngg--oorraanngg yyaanngg sseellaalluu mmeemmiinnttaa rruukkhhssookkhh.. SSeessuunngggguuhhnnyyaann ddaakkwwaahh aakkaann tteeggaakk oolleehh ssoohhiibbuull aazziimmaahh””
  • 5.
    IILLTTIIZZAAMM TTEERRHHAADDAAPP DDAAKKWWAAHH AAll IIllttiizzaamm bbiiss ssyyaarrii’’aahh بِاللشَّرِيْعَعَةِةِ ((KKoommiittmmeenn tteerrhhaaddaapp ssyyaarriiaatt)) AAll IIllttiizzaamm bbiill jjaammaa’’aahh بِاللْعَجَةِمَةِالعَةِةِ ((KKoommiittmmeenn tteerrhhaaddaapp jjaammaaaahh))
  • 6.
    اَةِلْعَعَةِقِيْعَدَةِةُ缜 اَةِلصَّحِيْعَحَةِةُ缜  اَةِلْعَعِبَةِالدَةِةُ缜 اَةِلسَّلِيْعَمَةِةُ缜  شَةِخْعَصِيَّةٌ مُ缜سْعَلِمَةِةٌ  شَةِخْعَصِيَّةٌ مُ缜سْعَلِمَةِةٌ اَةِلدَّعْعَوَةِةُ缜 وَةِالْعَجِهَةِالدُ缜  اَةِلشُّمُ缜وْعَلُ缜 وَةِالتَّوَةِازُ缜نُ缜 
  • 7.
    AALL IILLTTIIZZAAMM BBIISSSSYYAARRII’’AAHH AAll AAqqiieeddaahh :: KKoommiittmmeenn tteerrhhaaddaapp mmaa’’aannii ““LLaaaa iillaahhaa iillllaa--LLllaahh”” ddaann ““AArrkkaannuull IImmaann”” yyaanngg mmeewwuujjuuddkkaann ““AAll WWaallaa WWaall BBaarroo”” AAll FFiikkrroohh :: KKoommiittmmeenn tteerrhhaaddaapp mmaa’’aanniill ffiikkrroohh IIssllaamm sseebbaaggaaiimmaannaa kkaaiiddaahh--kkaaiiddaahh yyaanngg tteellaahh ddiijjeellaasskkaann oolleehh IImmaamm SSyyaahhiidd HHaassaann AAll BBaannnnaa ddaallaamm ““UUsshhuull IIssyyrriinn”” AAll AAkkhhllaaqq :: KKoommiittmmeenn tteerrhhaaddaapp aakkhhllaakk SSyyaakkhhssiiyyaahh IIssllaammiiyyaahh ddaann SSyyaakkhhssiiyyaahh DDaa’’iieeyyaahh AAll AAhhkkaamm :: KKoommiittmmeenn tteerrhhaaddaapp hhuukkuumm--hhuukkuumm ssyyaarriiaatt IIssllaammiiyyaahh ddaallaamm bbeerrbbaaggaaii aassppeekk kkeehhiidduuppaann,, ddeennggaann llaannddaassaann AAllqquurr--aann ddaann SSuunnnnaahh.. MMeellaakkssaannaakkaann sshhoollaatt wwaajjiibb,, zzaakkaatt,, ppuuaassaa,, hhaajjjjii jjiikkaa mmaammppuu
  • 8.
    اَةُلْعَبَةُيْعَعَةُةُ  اَةُلنَةُْعَشِطَطَةُةُُ اَةُلْعَوَةُظِطَيْعَفَةُةُ شَةُخْعَصِطَيَّةةٌ حَةُرَةُكِطَيَّةةٌ  اَةُلِطَنْعَفَةُاققُ  اَةُلْعَقَةُرَةُارَةُاتُ  طَةُاقعَةُةُ الْعَقِطَيَةُاقدَةُةِطَ 
  • 9.
    AALL IILLTTIIZZAAMM BBIILLJJAAMMAA’’AAHH  BBaayy’’aahh:: IIllttiizzaamm tteerrhhaaddaapp jjaannjjii pprriibbaaddii sseebbaaggaaii aannggggoottaa jjaammaaaahh yyaanngg sseennaannttiiaassaa ssiiaapp ““ssaamm’’aann wwaa tthhoo’’aattaann”” ((MMeennddeennggaarr ddaann ttaaaatt)) ddaallaamm rraannggkkaa ttaaaatt kkeeppaaddaa AAllllaahh ddaann RRaassuull,, sseerrttaa bbeerrjjiihhaadd ddii jjaallaann--NNyyaa  QQaarraarraatt :: IIllttiizzaamm tteerrhhaaddaapp kkeetteettaappaann ddaann aattuurraann ddaarrii jjaammaaaahh yyaanngg ddiihhaassiillkkaann ssyyuurroo ddaallaamm bbeerrbbaaggaaii ttiinnggkkaattaannnnyyaa.. MMiissaallnnyyaa ““AAll HHiizzbbuu HHuuwwaall JJaammaa’’aahh wwaall JJaammaattuu hhiiyyaall HHiizzbbii””  QQiiyyaaddaahh :: IIllttiizzaamm tteerrhhaaddaapp aarraahhaann ddaann nnaassiihhaatt ddaarrii ppeemmiimmppiinn ddaakkwwaahh ddaallaamm mmeennttaaaattii AAllllaahh ddaann RRaassuull--NNyyaa.. SSeennaannttiiaassaa ttssiiqqaahh tteerrhhaaddaapp kkeebbiijjaakkaann ddaakkwwaahhnnyyaa,, ddaann mmeellaakkssaannaakkaann ppeerriinnttaahhnnyyaa aappaabbiillaa sseessuuaaii ddeennggaann kkeehheennddaakk AAllllaahh ddaann RRaassuull--NNyyaa..
  • 10.
    – MMiinnhhaajj :: IIllttiizzaamm tteerrhhaaddaapp kkoonnsseepp ppiilliihhaann jjaammaaaahh ddaallaamm mmeenneeggaakkkkaann rriissaallaahh iissllaammiiyyaahh ddeennggaann mmeenniinnggggaallkkaann kkoonnsseepp llaaiinn yyaanngg ttiiddaakk sseessuuaaii ddeennggaann mmiinnhhaajj.. – WWaajjiibbaaaatt :: IIllttiizzaamm tteerrhhaaddaapp kkeewwaajjiibbaann--kkeewwaajjiibbaann oorrggaanniissaassii sseeccaarraa hhaarriiaann,, ppeekkaannaann,, bbuullaannaann ddaallaamm bbeerrjjaammaaaahh sseeppeerrttii ddaallaamm mmaassaallaahh mmaaaalliiyyaahh ((iinnffaaqq)),, aakkttiiiiffiittaass uussrroohh ((hhaallaaqqoohh)),, ddssbb – BBaarroommiijj ;; IIllttiizzaamm ddeennggaann pprrooggrraamm--pprrooggrraamm jjaammaaaahh yyaanngg tteellaahh ddiitteettaapp ssyyuurroo – AAmmaall JJaammaa’’iiee :: iillttiizzaamm ddeennggaann kkeerrjjaassaammaa ddaann ttoolloonngg mmeennoolloonngg uunnttuukk mmeennccaappaaii kkeessuukksseessaann ddaakkwwaahh