O liderado desde a perspectiva de xénero

Estilos de liderado
Políticas públicas de igualdade de oportunidades entre homes e mulleres e promoción profesional
Angela Davis (1944)
MarF.Cendón
Concepto de liderado
O liderado desde a
perspectiva de xénero
Desenvolvemento de
habilidades directivas
desde a perspectiva de
xénero

Liderado
Influenza que se exerce
sobre as persoas e que
permite incentivalas para
que traballen de xeito
entusiasta por un
obxectivo común.

Liderado
É unha capacidade
estendida.
Esta presente en todas as
actividades nas que
aparecen as relacións
humanas.

Liderado
É unha das dimensións
fundamentais da función
de dirección.
Calidades persoais +
coñecementos e
habilidades.

Autoritarios vs
democráticos
Centrados na tarefa
vs centrados nos
resultados
Centrados nas
relacións vs centrados
nas persoas.

Estamos ante unha persoa líder
cando nos fai sentir:
• Capaces
• Talentosas/os
• Importantes
• Poderosas/os
• Apreciadas/os

Ferramentas:
Escoita
Participación
Valoración
Ambiente e recursos
Confianza
Entusiasmo
Etc.

Lembrar:
A autoridade é unha
substituta pobre do
liderado.
O liderado é acción, non
posición.

Perspectiva feminista:
analítica,
ética
e política

Liderado + xénero
Liderado convencional
e liderado
transformador.

Liderado
convencional
Liderado
transformador
Os seus obxectivos son o
control e o dominio
Os seus obxectivos son o
cambio e a superación
Fomenta relacións
baseadas na
dependencia
Fomenta relacións
baseadas na liberdade
Baséase na xerarquía e
na orde establecida
Baséase no
recoñecemento e a
confianza do grupo
Esixe respecto á
autoridade
Facilita, comunica, crea
redes
Proxecto Capacitação de Multiplicadoras em Gênero e Liderança da Rede
Mulher e Educação

Liderado convencional Liderado transformador
Tende a actuar desde o conflito e
remitíndose ao pasado
Ten capacidade para manexar o
conflito dende o presente, con
perspectiva de futuro e ten
racionalidade e intelixencia para a
resolución de problemas
Ten respostas firmes e categóricas Cuestiona e pregunta
Impón, limita, define Delega poder e responsabilidades
Manda e dá ordes Potencia e valora a creatividade
Impón disciplina Relacionase creando conciencia nas
outras persoas para acadar obxectivos
compartidos

Avalia unicamente o rendemento Traballa por obxectivos
E ríxido (segundo un patrón militar) É flexible (segue un patrón educativo)
Promove en funcion de relacións
clientelistas
Promove en función de resultados e
da profesionalidade
Concede aumentos automáticos de
soldo
Remunera segundo a produtividade
Crea desconfianza e provoca relacións
de cautela e medo
Propicia un bo ambiente de traballo
para o crecemento persoal e grupal, e
anima que todas e todos no equipo
acheguen as suas mellores
capacidades

Castiga polos erros Dialoga e premia acertos
É pechado: prioriza contactos internos
coa xente «de arriba»
e «de abaixo»
É aberto: prioriza contactos co mundo
e coa xente de fora
Afirma: «Iso e o que temos que facer» Pregunta: «Como podo colaborar para
que ti poidas facelo mellor?»
Apoiase en patróns establecidos É innovador e ten vision
Garda información para preservar
poder
É transparente e aberto

Ten pouco tempo para as persoas Dedica bastante tempo ás
persoas
E ríxido e mecanicista É flexible e ten visión global
Situase no cumio da estrutura Sitúase no centro do grupo
Inspira temor e distancia Xera credibilidade e confianza
É frio, impersoal e
aparentemente obxectivo
É calido, persoal e directo

Diferente concepción do poder
Liderado convencional
Poder sobre: xera
conflitos e
confrontacións
directas.

Liderado transformador
Poder para: constrúe capacidades
e liderados, apoia decisións
individuais.
Poder con: mobiliza socialmente,
establece alianzas e coalicións.
Poder de: Incrementa a
autoestima, amplía a conciencia,
constrúe confianza e credibilidade.
«PODERÍO»

O liderado
desde a
perspectiva de
xénero

As persoas que desenvolven
liderados transformadores
deconstrúen a orde
patriarcal e crean unha
nova orde social desde as
mulleres.

As líderes
transformadoras son
persoas disidentes

As líderes transformadoras son
persoas pioneiras que abren
camiño ao resto
Coñécense a si propias.
Desenvolven autonomía persoal.
Ten discurso propio e tradúceno á linguaxe cotiá.
Inventan formas propias desde as mulleres.
Administran recursos.
Exercen sedución política con transparencia.

As líderes
transformadoras
viven a favor das
mulleres,
colocándose a si
propias como
prioridade

As líderes
transformadoras
crean espazos
políticos entre
mulleres

As líderes
transformadoras
distribúen o
liderado entre as
mulleres

As líderes
transformadoras
constrúen desde a
horizontalidade e
a negociación,
apoiándose en
alianzas

As líderes
transformadoras
convencen desde a
propia vida e coa
acción

As chamadas «claves
feministas»
Mecanismos ou métodos que
cada quen empregamos para
elaborar a nosa propia teoría
da autonomía.

Autonomía
Algo por construír.
Enmarcado dentro do poder.
Forma parte da nosa estratexia
de loita .
Ten como soporte a liberdade,
definida a partir da experiencia
de cada persoa.

Autonomía
É un feito simbólico.
Non é natural.
Constrúese a través de procesos
vitais.
Non é o mesmo que
independencia.

Poderío
Categoría que abarca
un conxunto de
poderes positivos para
vivir.
Eleanore Roosevelt (1884-1962)

Empoderamento
«The Healthier Choice» (2007) de
Margaret Harrison
É o conxunto de procesos
vitais definidos pola
adquisición ou invención e
interiorización de poderes
que permiten a cada muller
ou colectivo de mulleres,
enfrontar formas de opresión
vixentes nas súas vidas.
[Marcela Lagarde]

Estamos empoderadas…
Cando eses poderes xa
non son externos,
volveronse corpo e
subxectividade, xeito de
ser e de vivir.

Estamos empoderadas…
Cando defendemos sobre
todas as cousas os nosos
corpos, os nosos recursos,
as nosas capacidades, os
nosos bens, as nosas
oportunidades, o noso
mundo inmediato e
mediato.

Quérese unha transformación no acceso
das mulleres tanto á propiedade coma
ao poder, o cal transforma as relacións
de xénero e é unha precondición para
lograr a equidade entre homes e
mulleres.
Superar o illamento require máis que
destrezas de información, ten que ver
co xeito como unha persoa se ve a si
mesma e ao mundo.
É importante o desenvolvemento da
conciencia política.
En resumo…

Sororidade

Sororidade
Solidariedade
entre
mulleres no
contexto
patriarcal

Sororidade
Tamén se advirte que cando algunhas
mulleres acceden ao poder, a miúdo
mimetízanse co medio para subsistir
sen facer peligrar a sua posición,
convertíndose en artífices e/ou
símbolos da permanente
subordinación da muller aos
intereses de clase, xenéricos e
étnicos do modelo patriarcal.

Sororidade
Só un cambio cultural permite
desactivar e deconstruír os patróns
culturais patriarcais e ir máis alá do
concepto de solidariedade, para
analizar de xeito honesto o
exercicio do poder entre as propias
mulleres.

Sororidade
As mulleres debemos asumir un
compromiso ético para articular
esforzos e facer que as relacións
entre nós se desenvolvan segundo
o novo modelo ético da
«sororidade».

Sororidade
Construír a ética da sororidade implica
establecer a ética do desenvolvemento
colectivo a partir do individual, pero tendo
presente que este concepto non implica a
incondicionalidade da fantasía materna, a
abnegación, o altruismo ou o sacrificio.
Trátase de emprender solidariedade,
recoñecemento e valor ás accións e
pensamentos das demais mulleres.
En resumo, unha solidariedade intelixente e
crítica desde unha conciencia feminista.

Sororidade
Na construción da sororidade importa
crear un novo liderado feminino que
faga que a convivencia das mulleres
permita establecer relacións de
irmandade, confianza, fidelidade, apoio
e recoñecemento, sendo concientes
que, desde tempos antiguos, moitas
mulleres nos precederon realizando un
traballo arduo para lograr relacións
sociais favorables para elas e para nós.

Sororidade
«É preciso propiciar o desenvolvemento
da autoestima de xénero e da estima de
xénero ás outras; eliminar a violencia
contra as outras mulleres, expresada
como hostilidade, agresión,
discriminación, desprecio, deslealtade e
traición de xénero e procurar un trato
digno e respectuoso ás outras mulleres;
eliminar a explotación e o abuso a
outras mulleres e renunciar ao traballo
invisible de outras mulleres e de nós
mesmas ao establecer relacións laborais
que constrúan a nosa común cidadanía».

En resumo...
É un pacto político de xénero entre
mulleres que se recoñecen como
interlocutoras.
Non hai xerarquía, senón o
recoñecemento da autoridade de
cada unha.
Baséase no principio de
equivalencia humana: se o teu
valor diminúe por efecto do xénero,
tamén é diminuído o xénero en si.

…
Ten un principio de reciprocidade
que potencia a diversidade.
Implica compartir recursos, tarefas,
accións, éxitos…
Da a coñecer as achegas das
mulleres para construír non só a
valoración humana senón a dos seus
feitos.
Baséase no respecto entre mulleres,
o que implica o enfrontamento coa
misoxínia.

Desenvolvemento de
habilidades directivas
As competencias
emocionais

Autorregulación
É a nosa capacidade para
controlar as emocións.
É preciso que conectemos
con elas, as recoñecemos e
regulemos a súa expresión.
Axuda a crear climas
seguros.

Motivación
É a competencia que nos
empuxa a desexar estar
nunha situación
determinada, a obter logros
e acadar metas.

Empatía
É a capacidade de poder
experimentar a realidade
subxectiva de outra persoa
sen perder de vista o propio
marco de realidade.

Autoestima
Está relacionada co
coñecemento e co
empoderamento.
Conciencia do eu e do
mundo marcada pola
relación que temos con nós
mesmas a partir das
condicións de xénero. Katie Sandwina (Lady Hercules)

Habilidades sociais
Saber escoitar
Iniciar unha conversa e mantela
Formular preguntas
Dar as grazas
Presentarnos e presentar a outras persoas
Resolver situacións de medo
Compartir
Coñecer os propios sentimentos e emocións e saber
expresalos
Saber negociar, consensuar, chegar a acordos
Etc.

Resolución de conflitos (Thomas e Kilman)
• Estilo de fuxida ou evasión
• Estilo compracente
• Estilo competitivo
• Estilo cooperativo ou
colaborador
• Estilo de transixir

Resolución de conflitos e perspectiva
de xénero
Conduta pasiva
Conduta agresiva
Conduta asertiva

Conduta pasiva
Mensaxe
Obxectivo
Medios
Mirada
Ti tes razón. Non importa o que eu pense nin como me sinta.
Evitar calquera conflito.
Voz débil e vacilante.
Mirada apartada ou baixa.

Conduta agresiva
Mensaxe
Obxectivo
Medios
Mirada
Eu teño razón. Se ti non pensas igual estás nun erro.
Conseguir o que se desexa: gañar.
Voz forte ou presuntuosa.
Mirada fría e penetrante.

Conduta asertiva
Mensaxe
Obxectivo
Medios
Mirada
Así é como eu vexo a situación. Isto é o sinto.
Crear comunicación e respecto mutuos.
Ton firme, cálido, ben modulado, uniforme.
Mirada directa, aberta e sincera.

Variables que configuran o equipo
Coordinación democrática
e participativa
Obxectivos compartidos
Reparto de tarefas e
tempos consensuados
Colaboración e cooperación
Aceptación das diferenzas

Negociación: Como coordinar equipos?
Promover a participación
Dialogar
Delegar
Descentralizar

Claves
Estimular o traballo.
Saber escoitar e
comprender.
Administrar
correctamente o tempo.
Establecer mecanismos
de confianza no equipo:
delegar e descentralizar.

Aceptar as suxestións e
implicar ao equipo na toma
de decisións.
Situar a cada persoa no lugar
máis axeitado.
Recoñecer o traballo das
persoas.
Crear contornos de traballo
con sensibilidade cara as
persoas.

Proceso de resolución de problemas
.
Identificar e seleccionar o
problema
Analizar o problema
Determinar solucións
potenciais
Seleccionar e planificar a
solución
Implementar a solución
Avaliar a solución

Negociación
.Inicio
Coñecer a opinión da outra
parte.
Presentar o noso punto de
vista.
Definir as posibles solucións
ou compromisos.

Negociación
.Proposta e intercambio
Non interromper as
exposicións.
Analizar cada proposta
minuciosamente.
Cando se dean dificultades de
comunicación e importante
resumir a posición da persoa
interlocutora.

Negociación
.
Peche e acordo
Temos que asegurarnos
que o peche se realiza
sobre os acordos que
adoptamos, precisando
cada un dos puntos.

Características da persoa
negociadora
.
Capacidade de escoita.
Amabilidade e firmeza.
Principios e a vez
compresión dos intereses en
xogo.
Tenacidade.

O liderado desde a perspectiva de xénero

More Related Content

Similar to O liderado desde a perspectiva de xénero

More from marcendon

O liderado desde a perspectiva de xénero