Лекц-1

1. Хичээлийн нэр: Ногоон байгууламжийн механикжуулалт
Индекс: АС265
Кредит: 2
Анги: Ой-IV, ХЧД-IV
Лекц: 1

2.  Ландшафт: Немц гаралтай “ Ланд-газар шороо,
шафт-байгалийн төрх” гэсэн утгатай.

3.  1805 онд Немцийн
газарзүйч А.Гоммейер
Шинжлэх ухаанд санал
болгосон.

4.  Ландшафт нь хүний ая
тухтай амьдрах орчин,
эрүүл аюулгүй байдал.
Үүн дотроо дуу
чимээнээс тусгаарлах,
агаарын бохирдол,
тоосжилтоос сэргийлэх
үүрэг гүйцэтгэдэг
урлаг юм.

5. Үүсэл хөгжил: Манай
эриний V-р зуунд
ландшафт анх үүссэн.
Энэ цагаас эхлэн анх
орчноо тохижуулах
гэж эхэлсэн энэ салбар
өндөр хөгжилтэй
орнуудын мартаж
болохгүй чухал салбар
болно хөгжсөн.
 Ландшафт судлалын
ШУ-н ХХ-р зуунд
бүрэлдэн бий болсон

6. Дизайн: Латин хэлэнд
хар зураг, зохиомж
зэрэг олон утга
санааг агуулдаг
үгнээс гаралтай үг.
 Дизайн урлаг нь
“Хэрэглээний Урлаг”
юм.

7.  ШУ-ны тодорхойлолт:
Шинжлэх ухааны
үндэслэлтэйгээр,
Антрапометрын
судалгаанд тулгуурлан
тогтоогдсон
эргономикийн нормд
нийцүүлэн, эдлэхүүн эд
зүйлсыг уран сайхны
аргаар зохион бүтээх үйл
ажиллагааг хэлнэ.

8.  Эртний овог аймаг эрх ямбаа тодорхойлох,
өөрсдийхөө хөгжлийг тодорхойлох зэргээр бие
биеэсээ өрсөж зэвсэг, хэрэглээний янз бүрын эд
зүйлсээ хэлбэр донж төрхтэй хэрэглэхэд
эвтэйхэн шийдэлтэй болгож ирсэнээр дизайн
урлаг үүссэн түүхтэй гэвч энэ нь хүн төрөлхтний
түүхэнд мэргэжил болон өргөжихдөө их хожуу
эхэлсэн юм. Дизайн урлаг хөгжих гол хөшүүрэг
нь эртний баячууд юм.

9.  Эрх ямбатан тайж ноёд тухайн үеийнхээ урчууд
дархчуудын үр удмаас шилж авсан хүүхдүүдийг
тусгайлан дадлагжуулж шилмэл урчуудыг бий
болгон орд харшаа бариулах түүнийхээ зураг
төслийг гаргуулах хувцас хэрэглэлээ зуруулах
урлуулах зэргээр энэ урлагт үё үеийн
язгууртнууд өөр өөрийнхөө боломж бололцоо,
хөрөнгө мөнгийг зарцуулж байсан түүхтэй.

10. НБҮЭ
Ургамлан хашлага
Тусгаарлагч хана

11.  Ганцаар суулгасан мод, сөөг /солитер/: Дангаар
ургасан өвөрмөц титем навч цэцэгтэй мод, сөөг
ургамал хүний анхаарал татах ба нэг масеваас
нөгөөд шилжих огцом шилжилтийг зөөлөрүүлж
өгнө.
 Солитер болгож ашиглахын тулд шилмүүст моддоос
мөнгөлөг гацуур, сибирь шинэс сонгох өргөн
талбайд өргөн титемтэй Царс, нарс, усан сан,
цөөрмийн орчим цагаан ишт хусыг тарихад
тохиромжтой. Зүлгэн дунд ганцаар суулгасан, мод
сөөг нь тухайн орчныг чимэглэж чадахуйц онцгой
хэлбэр, өнгө үзэмж сайтай байх ёстой.

12.  Бүлэг мод буюу
групповые посадки :
Зүлэг бүхий талбайд
мод, сөөгийг 2 ба
түүнээс дээш тоогоор
нэг дор суулгасан
хэлбэр.

13.  Төгөл буюу Рощи:
Талбайд төгөл үүсэн нэг
төрлийн мод тарьж
ургууласан хэлбэр.
Томоохон цэцэрлэгт
байгууламжинд
хэрэглэхэд тохиромжтой.
Орчны хөрс, цаг уурын
нөхцөл унах тундасны
хэмжээнээс хамаарч
ургамлын төрөл зүйлээ
сонгоно.

14.  Тусгаарлагч хана:
Мод, сөөгийг
эгнээгээр “г”, “п” ба
нуман хэлбэр үүсгэн
тусгаарлагч хана
болгон тарихыг
хэлнэ. Парк, садын
зарим хэсгийг
бусдаас тусгаарлахад
ашиглана.

15.  Таримал хана:
Байшингийн хананд хэц
татаж асаж ороодог
ороонго, чөдөр өвсны
төрлийн ургамлыг тарьж
тулгуур болгон хэцийг
дагуулан ургуулвал
таримал хана бий болно.

16.  Ургамлан хашлага
буюу Живые
изгороди: Цэцэрлэгт
талбайг хүний хөл
хөдөлгөөнөөс
хамгаалан
тусгаарласан буюу
хашлага хайсны
үүрэгтэй эгнээгээр
таригдсан ургамлуудыг
хэлнэ.

17.  Ногоон дүрс:
Ургамлыг янз бүрийн
хэлбэр дүрстэй болгон
танаж засаж ургуулах,
эсвэл олон наст өвслөг
ургамал болон цэцгийг
өнгийн зохиомж
үүсгэн ямар нэгэн
хэлбэрт зүйл дээр
ургуулсаныг хэлнэ.

18.  Аллей: Замын сүлжээ,
хотын ариун цэвэрт
ихээхэн үүрэгтэй. Аллей
тарихдаа зөв титемтэй
моддыг сонгох ба
тэдгээрийг замын хоёр
талаар 1 ба хэд хэдэн
эгнээгээр тодорхой
зайтай байгуулна. 1 ба
олон эгнээт аллейт
цэцэрлэгт гудамжийг
салхи тоосноос
хамгаалаах зориулалтаар
хийнэ.

19.  Цэцэгт байгууламж:
Төрөл бүрийн цэцгийг
өнгө хэмжээ, хэлбэрээр
нь хослуулан, тодорхой
хэлбэр дүрстэй
бүлэглэх буюу бөөнөөр
тарих эсвэл эмжээр,
хөвөө, цэцгэн хана
үүсгэн тарина.

20.  Таримал зүлэг: Олон
наст өвслөг, ногоон
ургамлыг ашиглан
нэгэн төрлийн хивсийг
ургуулах.

21. Ногоон байгууламжийг
үүрэг зориулалтаас нь
хамаарч 3 группэд
хувааж авч үздэг
байна.
Үүнд: Нийтийн
эзэмшлийн,
хязгаарлагдмал
хэрэгцээний, тусгай
зориулалтын

22.  Парк:
 Сад:
 Бульвар:
 Скверь:
 Аллей:

23.  Сургууль:
 Цэцэрлэг:
 Боловсрол, соёлын
байгууллагууд:
 Спортын байгууллагууд:
 Үйлдвэрийн газрууд:
 Хувийн байшин барилга:

24.  Ботаникийн цэцэрлэг:
 Ус, салхинаас хамгаалах
зурвас:
 Оршуулгын газар:
 Цэвэрлэх байгууламж: