Лекц-10

1. 10-р лекц: Дундад зууны үеийн
цэцэрлэг
• Феодалын нийгмийн онцлог нь
архитектурыг авч хэрэглэж эхэлсэн.
• Дундад зууны үеийн соёл (V-XV) хоёр
үндсэн хэв маягт хуваагддаг. Үүнд:
романтик хэв маяг нь 13-р зууны хагас
хүртэл давамгайлсан бөгөөд готик хэв маяг
романтик хэв маягийг халж сэргэн
мандалтын үе хүртэл ноёрхсон.

2. • Дундад зууны үеийн парк цэцэрлэгийн
урлагын хөгжилд газар боловсруулах
техникт зориулсан эртний мэдлэг, хөдөлмөр
нөлөө үзүүлсэн.
• 13-14-р зууны үед язгууртны хүрээнд бий
болж нилээд тархсан (Болонский,
Парижский, Пражский университеты).

3. • Р. Бэкон (1214-1292), Альберт Великий
(1193-1280) зэрэг эрдэмтэд байгалийн
шинжлэх ухааныг хөгжүүлэх үндэс суурийг
тавьсан. Альберт Великий ботаникийн
цэцэрлэгүүдийг байгуулсан.
• Сүм, ордны хотын цайз хэрмийн дотор
байгуулах цэцэрлэгүүдийн хэмжээ эрс
багасгаж паркийн хурц болгоход
цэцэрлэгийн дотоод талд ихээхэн анхаарал
тавьсан.
• Тухайлбал цэцэрлэгийн дотор байгалийн
болон оршин суух хотын хооронд холбох
хэсэг нэг бүрчлэн бий болгосон.

4. • Дундад зууны үеийн сүм хийд 1-2 гадаад
хана хотын цайз хэрмийн хилээс гарсан
болон хүрээлэн буй орчинтой холбоотой
байсан.
• Лам нар өөрийн сүм хийдийг баялаг устай,
үржил шимтэй эх газар байгуулсан байдаг.
Эндээ цэцэрлэг байгуулж байв.

5. • Сүм хийдийн болон шилтгээний орчны
ойролцоо төгөл, ердийн хэрэгцээний
цэцэрлэгт ч байнга амарч зугаалахын тулд
жимс жимсгэнэ тарьдаг.

6. Сүм хийдийн цэцэрлэгийн онцлог
• Эмийн болон чимэглэлийн ургамал тарина.
• Цэцэрлэгийн төв хэсэгт фонтан,
бассейнтэй.
• Геометрийн болон энгийн хэлбэрүүдийг
төлөвлөдөг байсан.
• Хөндлөн зөрөх замын хоёр талд загалмай
дүрсэлж цэцэрлэгийг 4 хэсэгт хуваана.

7. • Төв хэсэгт загалмай байрлуулж сарнайн
бут суулгасан.
• Сүмийн цэцэрлэгүүд ганцаар байх,
бясалгалын, нам гүм, ердийн хэрэгцээний
гэсэн 4 хэсэгтэй.
• Ихэнх сүмийн цэцэрлэгүүд ороонго асаж
ургасан беседк, нэг хэсгийг нөгөөгөөс
тусгаарлах өндөр биш ханаас бүрдэнэ.
• Сүмүүдийн цэцэрлэгүүдээс Швейцарын
Сент-Галлен цэцэрлэг хамгийн алдартай.

8. • Дундад зууны үеийн цэцэрлэгийн хэв маягт
ордны цэцэрлэг орж ирсэн. Эдгээр нь
нуугдмал байсан.
• Ордны цэцэрлэг: Цэцэг ургасан задгай
ширэгтэй, худаг булагтай, хааяа сүмийн
фонтан, бассейнтэй.
• Усан үзэм, сарнайн аллей байгуулж, алимны
мод тарьсан.
• Цэцгийн мандлыг тусгай зураглалаар
ургуулдаг байсан.

9. Ордны цэцэрлэгүүдээс хамгийн
алдартай Карла Велик /МЭӨ 768-
814/ эзэн хааны цэцэрлэг.