Hẹp môn vị là hội chứng gây khó khăn trong lưu thông thức ăn và dịch dạ dày, với nguyên nhân chủ yếu là viêm loét dạ dày tá tràng, ung thư hang vị và một số nguyên nhân khác. Triệu chứng diễn biến qua hai giai đoạn, từ cản trở nhẹ đến tắc hoàn toàn, kèm theo đau bụng, nôn mửa và suy kiệt cơ thể. Điều trị chủ yếu là phẫu thuật, với mục tiêu giải quyết hẹp và chữa trị nguyên nhân căn bản.

1. Hẹp môn vị

2. I. Đại cương.
Hẹp môn vị là một hội chứng mà biểu hiện
chung là tình trang lưu thông thức ăn và dịch dạ dày
xuống tá tràng gặp khó khăn hoặc trình trệ một phần
do nguyên nhân cơ học.

3. I. Đại cương.
Hẹp môn vị nếu không được điều trị kịp thời sẽ
dẫn đến tình trạng rối loạn nước và điện giải, mất
nhiều natri, kali và clo trong máu gây nên tăng dự
trữ kiềm gọi là tình trạng nhiễm kiềm chuyển hóa.
Điều trị hẹp môn vị chủ yếu là điều trị ngoại
khoa, đây là cấp cứu trì hoãn, trước khi mỗ phải
nâng cao thểv trạng bồi phụ nước và điện giải cho
bệnh nhân.

4. II. Nguyên nhân hẹp môn vị.
1. Bệnh dạ dày tá tràng.
Là nguyên nhân hay gặp nhất, vị trí loét hay gây
hẹp là môn vị, bờ cong bé gân môn vị.
Hẹp còn do tác dụng phối hợp hiện tượng viêm
nhiễm tại ổ loét, gây phù nề niêm mạc dẫn đến chít
hẹp lòng tá tràng.

5. II. Nguyên nhân hẹp môn vị.
2. Ung thư hang vị .
Loét hoặc khối u sùi, cùng với thành dạ dày bị thâm
nhiễm cộm lên làm hẹp lòng hang vị.
Tình trạng hẹp diễn da từ từ tăng dần theo sự phát triển
của khối ung thư.

6. II. Nguyên nhân hẹp môn vị.
3. Nguyên nhân khác.
a. Ở dạ dày:
Polip ở môn vị hay gần môn vị tụt xuống
Sa tụt niêm mạc dạ dày qua lỗ môn vị.
Hẹp phì đại môn vị ở ngời lớn.
Hạc trong bệnh Limpho hạt
Loét do lao, do giang mai.
Sẹo bỏng
b. Bệnh ngoài dạ dày.
U đầu tụy. ung thư đầu tụy…

7. III. Triệu chứng .
3.1. Giai đoạn đầu.
Lưu thông chưa bị tắc hoàn toàn mà chỉ bị cản trở.
-Lâm sàng biểu hiện:
Đau vùng trên rốn, đau dội lên sau bữa ăn, nếu nôn ra được thì
dịu đau hơn.
Nôn: Nôn sớm ngay sau bữa ăn, nôn ra thức ăm mới ( thức ăm
vừa ăn xong )

8. III. Triệu chứng .
3.1. Giai đoạn đầu.
- X Quang có uống Barit:
Dịch đọng trong dạ dày qua đêm nhiều hơn bình thường
Dạ dày co bóp nhiều và mạnh, dặc biệt ở vùng hang vị
Ở giai đoạn này toàn thân chưa có biến đổi rõ rệt , chưa có
tình trạng mất nước, mất điện giải. Các xét nghiệm sinh hóa
máu vẫn trung giới hạn bình thường.

9. III. Triệu chứng .
3.2. Giai đoạn sau.
Lưu thông qua môn vị bị ngưng trệ hoàn toàn, các triệu
chứng lâm sàng và cận lâm sàng rất rõ.
a. Lâm sàng:
Cơ năng:
- Đau: đau liên tục luôn có cảm giác chướng bụng
- Nôn: nôn ra thức ăn của ngày hôn trước, nôn được thì dễ
chịu, nôn ra nước ứ đọng của dạ dày màu xanh đen, có
bệnh nhân phải móc họng để nôn.

10. III. Triệu chứng .
3.2. Giai đoạn sau.
a. Lâm sàng:
Khám thực thể thấy:
Dạ dày giảm nhu động do giảm trương lực
Lắc bụng nghe thấy tiếng óc ách khi đói ( dịch ứ đọng )
Bụng vùng dưới rốn lõm lòng thuyền
Toàn thân có biểu hiện suy sụp rõ rệt: mất nước mất điện giải
rõ, người gầy còm, mắt trũng, da khô nhăn nheo
Hút dich dạ dày được nhiều dịch sau bữa an 6 giờ có thể hút
được 300 ml lẫn thức ăn cũ.

11. III. Triệu chứng .
b. Cận lâm sàng.
* X Quang:
Soi và chụp có thể thấy:
- Rất nhiều dịch trong dạ dày, nếu soi trên mà huỳnh quang ở
tư thế đứng cho bệnh nhân uống Barit rơi lả tả trong dịc ứ
đọng gọi là hình ảnh “tuyết rơi”.
- Dạ dày không còn nhu động hay chỉ co bóp yếu
- Dạ đay giãn to, có khi sa xuông tận đáy chậu.
- Thuốc cản quang không xuống ta tràng được hoặc nếu qua
được thì chỉ là dải nhỏ.
- Sau uống Barit 6 giờ vần còn thuốc trong dạ dày.

12. III. Triệu chứng .
b. Cận lâm sàng
* Xét nghiệm:
Máu cô do mất nước mất dịc qua nôn và không hấp thu được.
Natri, Kali, Clo giảm, dự trữ kiềm tăng.

13. IV. Chẩn đoán:
1. Chẩn đoán xác định:
Cơ năng: Đau bụng, nôn thức ăn mới, phải múc họng để nôn
cho dễ chịu
Thực thể: Dấu hiệu Bouveret và lắc óc ách lúc đói.
XQ: Dạ dày giãn to, xa xuống mào chậu, sau 6 giờ vẫn đọng
Barit ở dạ dày.

14. IV. Chẩn đoán:
2. Chẩn đoán phân biệt.
a. Bệnh giãn to thực quản:
XQ có cản quang thấy thực quản giãn to.
b. Liệt dạ dày:
Do yếu tố thần kinh, dạ dày mất trương lực ì ra. Các triệu
chứng xuất hiện không thường xuyên và có thể tự hồi phục
hoàn toàn.

15. V. Điều trị.
1. Điều trị phẫu thuật là tuyệt đối: ( Nhưng phải chuẩn bị
bệnh nhân trước mổ)
- Rửa dạ dày, hút dịch dạ dày liên tục hoặc cách quãng.
- Truyền dịch: theo điện giải đồ để bị dịch điện giải
- Cung cấp năng lượng băng truyền huyết thanh ngọt.
- Bổ xung đạm và máu nếu cần.

16. V. Điều trị.
2. Điều trị phẫu thuật.
Mục đích của phẫu thuật là giải quyết tình trạng hẹp đồng thời
chữa triệt căn.
a. Đối với ung thư dạ dày:
Có thể cắt toàn bộ dạ dày hoặc cắt bán phần dạ dày tùy
theo vị trí kích thước giai đoạn khối u và toàn trạng của bệnh
nhân.
Trường hợp không cắt được do bệnh nhân đến muộn, tuổi
cao thể trạng quá yếu thì có thể nối vị tràng để lập lại lưu
thông tiêu hóa cho bệnh nhân.

17. V. Điều trị.
2. Điều trị phẫu thuật.
Mục đích của phẫu thuật là giải quyết tình
trạng hẹp đồng thời chữa triệt căn.
b. Đối với loét dạ dày tá tràng mãn tính.
Loét dạ dày: Cắt 2/3 dạ dày
Loét tá tràng: Cắt 2/3 dạ dày.
Cắt dây thần kinh X siêu chọn lọc cùng
với mở rộng môn vị, hoặc cắt dây X kết
hợp nối vị tràng.
Nối vị tràng đơn thuần : Áp dụng cho bệnh
nhân tuổi cao, quá yếu, tuổi cao, đang bị
các bệnh mã tính như suy tim, lao, hen …

18. XIN CẢM ƠN