Downloaded 127 times
Historiaurrea
- 1.
- 2.
- 4. Historiaren lehen etapada eta luzeena. Hiru etapatan banatzen da: Paleolitoa, Neolitoa eta Metal Aroa. Iberiar Penintsulan orain dela miloi bat urte hasi zen eta 3.000 urte arte iraun zuen idazkera agertu zenean.
- 6. • Lehen gizakiakaire zabalean, haitzuloetan eta etxoletan bizi ziren. Tributan bizi ziren. • Elikagaiak naturan aurkitzen zituzten: fruituak, sustraiak, animaliak … • Ehizatzen eta arrantzatzen zuten. • Elikagaia amaitzean, beste leku batera joaten ziren; orduan,
- 7. • Animalietatik larruak lortzenzituzten hotzetik babesteko. • Animalien hezurrekin eta harriekin lanabesak egiten zituzten. • Haitzuloen barrualdean animaliak margotzen zituzten eta emakumeen harrizko eskultura txikiak ere egin zituzten: Venus deitzen dira.
- 10. • Gizaki batzukanimaliak gordetzeko lekuak eraikitzen hasi ziren; horrela lehenengo abeltzainak sortu ziren. • Gero, hasi ziren landatzen. • Abereak eta laboreak zaintzeko, animalien eta landatutako lurren ondoan bizi behar zuten. • Sedentario bihurtu ziren. • Lehenbiziko herrixkak sortu ziren ibai baten ondoan ura hartzeko. Gainera, enborrez inguratuta zeuden. • Gizaki batzuk abeltzainak ziren, beste batzuk artisau, nekazariak …
- 12. • Harrizko lanabesgero eta landuagoak egin zituzten: aitzurrak, igitaiak, esku- errotak… • Ehunak animalien artileaz egiten ziren. • Zeramika buztinez egiten zen, eskuz moldatua eta sutan egosita. • Neolitoan, eszenak margotzen zituzten, oso modu eskematikoan: ehiza, taldeak dantzan, landareak biltzen…
- 14.
- 15. • Historiaurreko azken etapada eta orain dela 6.000 urte hasi zen. • Gizakiek metalezko objektuak lantzen ikasi zuten. • Lehendabizi kobrea, gero brontzea eta azkenik burdina. • Metalekin armak, apaingarriak eta lanabesak egiten zituzten.
- 16. • Metal askozeuden inguruetan hiri txikiak sortu ziren. Buruzagi bat aukeratzen zuten. • Hiriak harrizko harresiz inguratuta zeuden. • Hirietan beste lanbide batzuk sortu ziren: merkatariak eta gerlariak.
- 17. • Hirua asmakizun garrantzitsuak sortuziren Metal Aroan: 1. Gurpila 2. Bela (itsasontzirako) 3. Goldea.
- 18. • Garai hartakogizakiek monumentuak egin zituzten harri handiekin: monumentu megalitikoak.