Downloaded 17 times
Historiaurrea
- 1.
- 2. AURKIBIDEA • Eskema • Paleolitoa Nonelikatzen ziren Non bizi ziren Nola antolatzen ziren Tresnak eta lanabesak Sua • Neolitoa Non eta nola bizi ziren Aurrerapen teknologikoak • Metal Aroa Kobre Aroa Brontze Aroa Burdin Aroa Bizimodu Berriak • Historiaurreko artea eta monumentuak Labar-artea Objetu apainduak Monumentu megalitikoak • Prehistoria Iberiar Penintsulan eta Euskal Herrian Labar-artea Objetu apainduak Monumentu megalitikoak • Informazio iturria • Galderak • Amaiera
- 3.
- 4. PALEOLITOA • Gizadiaren historiakoaldirik luzeena da historiaurrea. Hiru aro nagusi bereizten dira: Paleolitoa, Neolitoa eta Metal Aroa. • Paleolitoa historiaurreko arorik zaharrena eta luzeena da. Gizakia sortzearekin batera (duela 2.500.000 urte inguru), eta nekazaritza agertzean amaitu zen K.A 9000. urtean,gutxi gora behera.
- 5. NON ELIKATZEN ZIREN? •Naturatik ateratzen zutenez elikatzen ziren. Handik denbora batera, okela jaten hasi ziren. • Tranpak erabiltzen, armak, sareak eta arpoiak egiten hasi ziren.
- 6. NON BIZI ZIREN? •Haitzuloetan bizi ziren, eta batzuetan, txabola- kampamentuetan. Haitzuloa
- 7. NOLA ANTOLATZEN ZIREN? •Talde txikietan edo klanetan antolatzen ziren. Bizirik irauteko, kide guztiek elkarrekin egin behar zuten lan.
- 8. TRESNAK ETA LANABESAK •Harriz egiten zituzten tresnak eta lanbesak harriak elkarren kontra joz. Zura, hezurrak, animalien adarrak, larruak ,landare zuntzak, oskolak…
- 9. SUA • Paleolitoan ikasizuten sua ondo pizten eta kontrolatzen. Horri esker, bizimodua hobetu zuten.
- 10. NEOLITOA • Neolitoa k.a9000 urtean hasi, eta k.a 4000 urtean amaitu zen, gutxi gorabehera. Aro hartan nekazaritza eta abeltzaintza sortu ziren.
- 11. NON ETA NOLABIZI ZIREN? • Soroak eta abereak etengabe zaindu behar zituztenez, eta gainera, jateko bila inora joan behar ez zutenez, nomadak izateari utzi, eta sedentario bihurtu ziren gizakiak. Ibaietatik edo ur-iturrietatik hurbil kokatzen zituzten herrixkak.
- 12. AURRERAPEN TEKNOLOGIKOAK • Gezi puntak •Harrizko igitaiak • Harrizko errota • Zeramika Neolitoan, nekazaritza eta abeltzaintza sortu ziren. Gizakiak sedentario bihurtu ziren. Harriak leuntzen zituzten, zorrotzagoak egiteko.
- 13. METAL AROA Metal Aroak.a 4.000 inguruan hasi zen. Hauek izan ziren, ordena honetan, erabiltzen hasi ziren metalak: urrea, zilarra, beruna eta kobrea. Urrea eta zilarra urriak zirenez, gero eta gutxiagoetan hasi ziren baliatzen. Metal Aroan hiru aldi nagusi bereizten dira: Kobre Aroa, Brontze Aroa eta Burdin Aroa.
- 14. KOBRE AROA • Kobreametal biguna da, eta ez da oso erabilgarria lanabesak egiteko. Horregaitik, geroago, brontzea lantzen hasi ziren.
- 15. BRONTZE AROA • Brontzeakobrearen eta eztainuaren nahastea da. Brontzez, pitxerrak, ontziak,armak, erzaztunak, diademak eta abar egiten zituzten. • Armak eta lanabesak
- 16. BURDIN AROA • Burdinalandu ahal izateko forjaketa teknika garatu zuten.
- 17. BIZIMODU BERRIAK • Metalakerabiltzeak aldaketak eragin zituen gizartean. • Nekazaritza eta abeltzaintza-teknika hobetu ziren. • Produktuen trukea areagotu zen(bizitza baldintzak hobetu zirenean) . • Lana dibertsifikatu eta espezializatu zen (artisauak).
- 18. HISTORIAURREKO ARTEA ETA MONUMENTUAK •Gaur egunera arte iraun dute historiaurreko zenbait arte, adierazpen dira: labar-artea, objetu apainduak eta monumentu megalitikoak. Iruinarria
- 19. LABAR-ARTEA • Paleolitoaren amaieransortu zen. Haitzuloetako hormetan eta aterpe naturaletan ageri da, eta haitzetan egindako pinturek eta grabatuek osatzen dute.
- 20. OBJETU APAINDUAK • Garaihaietako gizakiek objetu apainduak egin zituzten , harriz, zurez edota animalien adarrez. Adibidez: Dolni Vestonice-ko venusa (Txekiar Errepublika).
- 21. MONUMENTU MEGALITIKOAK Monumentu megalitikoak harrihandi batez edo batzuez osatuta daude: • Iruinarriak • Trikuharriak • Harrespila
- 22. PREHISTORIA IBERIAR PENINTSULAN ETAEUSKAL HERRIAN Iberiar penintsulan, historiaurreko gizakien aztarnak, animaliaenak eta objetuenak aurkitu dira. Atapuercan ( Burgos), Europako hominio aztarnarik zaharrenak aurkitu dira.
- 23. LABAR-ARTEA - Penintsularen iparraldean:Ekaingo zaldiak. Zestoa (gipuzkoa). - Mediterraneo aldean:Dantza Cova dels Moras, El Cogue (Lleida)
- 24. OBJETU APAINDUAK Penintsulako hainbat tokitanobjetu apainduak aurkitu dira: zeramika, lepokoak, apaingarriak, armak eta ezkila formako ontziak. • Lepokoa eta ezkila formako ontzia
- 25. PENINTSULAKO MONUMENTU MEGALITIKOAK Penintsulako monumentu megalitikorik aipagarrienakMalagan daude: La Menga eta El Romeral trikuharriak dira. Euskal Herrian askotariko megalitikoak daude:trikuharria, iruinarria eta harrespila. Ohianlekuko eta Urnieta multzoak (Gipuzkoa) eta Jentilarri eta Arrako (Nafarroa).
- 26. INFORMAZIO ITURRIA • 5.mailakoliburutik(“Giltza” Edebe) hartu dugu informazioa. • Googlek ere lagundu digu argazkiekin. • Eta argazkiak eskaneatu ditugu liburu batetik.
- 27. GALDERAK 1. Zer dahistoriaurrea? 2. Zenbat Aro daude Metal Aroan eta zeintzuk dira? 3. Paleolito garaian gizakiak non bizi ziren? 4. Zeri esker hobetu zuten bizimodua Paleolito garaian gizakiek? 5. Noiz hasi eta amaitu zen Paleolito garaia? 6. Zer teknika garatu zen burdina lantzeko? 7. Brontzea zeren nahastea da ? 8. Neolito garaian zer sortu zen? 9. Metal Aroa noiz hasi zen?
- 28. AMAIERA!!! Hau izan dadena. Asko kostatu zitzaigun lan hau egitea, baina lortu dugu. Espero dugu zuen gustokoa izatea. Egileak: Aiuri, Oier eta Hector.