Kursun Temel AmaçlarıDoğum Öncesi Bakımı Geliştirmek Gebelik ve Doğuma İlişkin Bilgi Vermek Korku – Gerginlik – Ağrı Döngüsünü Kırmak Ağrıyla Başetme Becerilerini Öğretmek Güvenli ve Ağrısız Doğum Sağlamak Gebeyi Anneliğe Hazırlamak Deneyimleri Paylaşmak
5.
SON ÜÇ AY NASIL GEÇECEK ? Gebeliğin Son Üç Ayında Nelere Dikkat Etmek Gerekiyor ?
6.
SON ÜÇ AYDA ÖNEM TAŞIYAN KONULAR Beslenme Düzeni Demir Desteği Muayene Sıklığı Bebek Hareketleri Gebelikte Acil Durumlar Doğum Egzersizleri Nefes Egzersizleri
7.
Beslenme ve KiloAlımı Gebelikte toplam kilo artışı 11 – 12 kg kadardır. 6-6.5 kg’ı anneye ait; meme ve rahim büyümesi, kan artışı, kalça, sırt ve göğüste yağ depoları 5-5.5 kg’ı bebeğe ait ; bebeğin kendisi, eş, ve içinde yüzdüğü sıvı Gebelikte kilo verilmemeli Düşük kalorili ve düşük proteinli diyet bebeğin beyin gelişimini olumsuz etkileyebilir.
8.
Bebek Gerekli BesinleriAnneden Alır Düzenli ve dengeli beslenen gebelerin % 95’inin çok sağlıklı bebekleri olmaktadır. Yorgunluk, kabızlık ve bacak krampları daha az olmaktadır. Beslenmesine dikkat etmeyenlerin; genellikle abur cubur ve fastfood ile beslenenlerin kansızlık, preeklampsi, ölü doğum, erken doğum ve gelişme geriliği ve doğum kusurları olan bebeklere sahip olma şansı artar.
9.
Dengeli Beslenme DokuzKural 1 : Her Lokmanızı Sayın : Niyetlendiğiniz her bir lokmayı ağzınıza götürmeden önce ‘’ Bu yediğim bebeğim için gerekli mi ? ‘’ diye düşünün, eğer cevabınız evet ise lokmayı çiğneyiniz.
10.
Dengeli Beslenme DokuzKural 2 – Tüm Kaloriler Birbirine Eşit Değildir : 1 Tatlı Kurabiyedeki kalori, Kepekli Undan Yapılmış Meyva Suyuyla Tatlandırılmış Diyet Kurabiyedeki kaloriye eşit değildir. Aldığınız kalorinin niteliğine ve miktarına dikkat ediniz.
11.
Dengeli Beslenme DokuzKural 3 – Kendinizi Aç Bırakırsanız Bebeğinizi de Aç Bırakmış Olursunuz : Hiçbir zaman öğün atlamayınız. Oruç günlerinde uzun süre aç kalmanın erken doğuma neden olduğu sanılmaktadır. Gün içinde düzenli ve dengeli beslenmeye dikkat ediniz.
12.
Dengeli Beslenme DokuzKural 4 – Önemli Olan Verimli Beslenmektir : Yağlar Boş Kalori Kaynağıdır. Eti yağsız yiyin, süt ve süt ürünlerinin yağsız olanını tercih edin, kızartma yerine ızgarayı seçin. Brokoli : C vitamini ve Kalsiyumdan Zengindir. Yoğurt : Hem kalsiyum hem protein kaynağıdır. Mevsim Sebze ve Meyvelerini Tüketmeye Çalışın.
13.
Dengeli Beslenme DokuzKural 5 – Karbonhidratları Aşırı Tüketmeyin : Beyaz Ekmek, Pirinç gibi basit karbonhidratların besin değeri az, kalorileri çoktur ; az tüketin. Kepekli Ekmek, Kuru Fasulye, Bezelye, Kabuklu Pişmiş Patates ve Taze Meyveler ihtiyacınız olan B vitaminini, mineralleri, proteinleri ve lifleri almanızı sağlar. Bulantılarınızı önler, kabızlığı giderir ve şişmanlatmaz.
14.
Dengeli Beslenme DokuzKural 6 – Tatlılar Tam Anlamıyla Büyük Sorundur : Şeker boş kaloridir. Şekerin yararlı olmadığı, bir takım zararları olduğu ortaya çıkmıştır. Diş Çürümesinde ana rol oynar, şeker ve kalp hastalıklarına zemin hazırlar. Şeker ihtiyacınızı meyvelerden karşılayabilirsiniz. Kahverengi / beyaz farketmez, gebelikte şekeri mümkün olduğunca az tüketiniz.
15.
Dengeli Beslenme DokuzKural 7 – Tüm Aile Bireyleri Sağlıklı Beslenmelidir : Evde yaşayanların eve patates cipsi, vb yiyecekleri getirmesi sizin dengeli beslenmenize engel olabilir.
16.
Dengeli Beslenme DokuzKural 8 – Kötü Alışkanlıklardan Vazgeçilmelidir : Alkol ve Sigara Tüketilmemelidir.
17.
Dengeli Beslenme DokuzKural 9 – Besinlerinizi Hazırlama Şekli Önemlidir : Konserve halinde olan ya da haşlanıp dondurulan gıdalar besleyici özelliklerinin çoğunu yitirirler. Mümkün olduğunca Taze Sebze ve Meyve Tüketiniz. Vitamin ve Mineral içeriğinin korunması için sebzeleri ya buharda ya da az pişmiş olarak hazırlayın. Yemekleri pişirirken değil sofrada tuz atınız.
18.
Dengeli Beslenme Yeterlive Düzenli Sıvı Alımı Yeterli miktarda sıvı alımı önemlidir. Cildinizi güzelleştirir, kabızlığı azaltır. Hepsinden önemlisi, bebeğin içinde bulunduğu kesedeki sıvının azalmasına engel olur ve erken doğum riskini azaltır. Günde en az 8 Su Bardağı Su içiniz. Bir kerede 2 bardaktan fazla su içmeyiniz. Sütün üçte ikisi de sudur, süt ve çorba da sıvı kaynaklarıdır.
19.
Dengeli Beslenme Vitaminİlaçları Dengeli ve Düzenli Beslenen gebelerde rutin multivitamin kullanımı gerekli değildir. Vitamin ihtiyacının gerektiği durumlarda ; Vejeteryan kadınlarda, dengeli beslenemeyenlere, Karnında birden fazla bebek taşıyan kadınlarda kullanılabilinir. Gebeliğin ilk 14 haftasında tüm gebe kadınlara folik asit desteğinde bulunulmalıdır.
20.
Hamilelik - DişÇürümesi İdeali gebe kalmadan önce diş kontrollerini yaptırmaktır. Dişler düzenli olarak fırçalanmalıdır. Basit Diş Dolgusu her gebelik ayında yapılabilir. Diş Apselerinin olması durumunda antibiyotikler kullanılabilinir. Uzun sürecek Kanal ve benzeri tedaviler son aylara gelmeden bitirilmelidir.
21.
ANEMİ - KANSIZLIKDemir Eksikliği Anemisinin en sık karşılaşılan nedeni yetersiz demir alımıdır. Pek çok kişi anemik olduğunun farkında değildir. Anemi birden değil de yavaş yavaş geliştiğinde vücut bu duruma tolerans geliştirir. Anemi sıklıkla rutin yapılan incelemeler sırasında anlaşılır. İlk kontrolde yapılacak olan kan sayımı hamilelik öncesi anemi varlığının anlaşılması açısından önemlidir. Hamilelik takipleri sırasında kan sayımı 24-28. haftalarda tekrarlanmalıdır.
22.
ANEMİ - KANSIZLIKHalsizlik, Çabuk Yorulma Soluk görünüm Çarpıntı Merdiven çıkma, yürüyüş gibi aktivitelerde hemen yorulma ve nefes nefese kalma Baş Dönmesi, Baygınlık, Baş Ağrısı Tırnak Diplerinin Soluklaşması
23.
MUAYENE SIKLIĞI NormalSeyreden Gebeliklerde ; 32. haftaya kadar AYDA bir muayene, 36. haftaya kadar 15 GÜNDE bir muayene, 36. haftadan Doğuma kadar HAFTADA bir muayene yapılması gereklidir. Riskli Gebeliklerde ise ; Daha sık ve düzenli olarak yapılmaktadır. Risk arttıkça takip daha sık olmalıdır.
24.
Hamilelikte Tetanoz Aşısıve Kan Uyuşmazlığı Tetanoz Aşısı 20. gebelik haftasından sonra uygulanabilir. Sağlık Ocaklarında takip eden ebeler tarafından uygulanmaktadır. Kan uyuşmazlığı varsa, son üç aya girilirken anne bebek arasında olabilecek bazı sorunları engellemek için anneye 7. ayda Uyuşmazlık Aşısı yapılmaktadır.
25.
BEBEK HAREKETLERİ Bebeğinsağlıklı olduğunun iyi bir göstergesidir. Hareketlerini takip etmek ve saymak ; hem çok kolay, hem herkes tarafından her yerde yapılabilecek bir yöntemdir. Vücut hareketi, seyirme, tekme gibi tüm hissedilebilen hareketler geçerlidir. Eğer bebeğiniz bu şekilde saatte 4 - 5 hareket yapıyorsa ya da 2 saat içinde fark edebildiğiniz hareket sayısı 10 civarındaysa sorun yoktur. Doktor kontrollerinde bebeğin kalp atışları NST adı verilen cihazla izlenmektedir.
26.
GEBELİKTE ACİL DURUMLARVajinal Kanama Bebek Hareketlerinde Azalma Rahimde Kasılma ve Sertleşme Vajinadan Su Gelmesi Sağ Üst Karın Bölgesinde Şiddetli Ağrı Şiddetli Baş Ağrısı Ellerde ve Yüzde Aşırı ve Ani Şişlik Ateş, Kusma, İdrarda Yanma
27.
Hamilelikte Cinsel YaşamPozisyona dikkat edilmeli, karına basınç gelmemelidir. Son 3 ayda rahim kasılmasına neden olduğundan daha az sıklıkla ilişki önerilmektedir. Göğüslerin sıkılması rahim kasılmalarını başlatabilir, dikkat edilmesi gerekir.
28.
Yüz Maskesi –Karın Çatlakları Gebelikte hormonlara bağlı olarak bazı cilt değişiklikleri olabilir. Yüz bölgesinde yüzeysel kahverengi, düz olmayan lekelerdir. Bu lekeler güneşte daha da koyulaşır, ancak gebelikten sonra yok olmaktadırlar, Göğüslerde, göbekte, baldırlarda ince çizgiler ve göbeğin üstünden aşağı doğru koyu renk çizgiler, çatlaklar olabilir. Çatlak izleri daha sonra gümüş, sedef rengini alırlar, kaybolmazlar. Önlemek için yağlı kremlerle düzenli olarak cilt masajı yapılması faydalıdır.
29.
Hamilelikte Giyim Eteklerve pantolonlar yumuşak, elastik ve bel ebatlarına uygun olmalı ve karın üzerinde esneyebilmelidir. Dolaşımı bozacak ve baskı yaratacak kemer, dar pantolon ve çoraplardan kaçınılmalıdır. Ayakkabılar geniş ve alçak topuklu olmalıdır. İç çamaşırlar özellikle külotlar pamuklu olmalı ve mümkünse her gün değiştirilmelidir.
30.
Hamilelikte Dinlenme -Uyku Dinlenme uzanarak ya da rahat bir şekilde oturarak sağlanır. Sırt dik olacak şekilde yastıkla desteklenmeli, ayaklar yüksekte tutulmalıdır. Son 3 ayda uyku ihtiyacı artar ve yatış pozisyonu zorlaşır. En rahat uyku pozisyonu, annenin sol yanına yatması ve hafif bükülmüş sağ bacağın altının yastıkla desteklenmesi şeklindedir.
31.
El ve AyaklardakiŞişlikler Ellerde ve yüzde görülen ödem tehlikelidir, gebelik zehirlenmesi denilen durumun habercisi olabilir. Ayaklarda veya ayak bileklerinde şişme olabilir. Uzun süre ayakta durmaktan ya da oturmaktan kaçının. Külotlu çorap ve rahat ayakkabılar giyin. Dengeli, proteinli beslenmeye dikkat edin. Mümkün olduğunca, bacaklarınızın altına yastık koyup yüksekte tutarak dinlenin.