Doğum eyleminde bir annede izlenmesi ve yapılması gerekenler

1. DOĞUM EYLEMİNDE
ANNENİN YÖNETİMİ VE
İZLEMİ
 DOĞUM EYLEMİNİN
BAŞLAMA BELİRTİLERİ:

3. 1.HAFİFLEME:
Hafifleme ile birlikte annede olan değişiklikler:
 Bacak krampları,
 Pelvik basınçta artma,
 Alt ekstremitelerde ödem,
 Sık idrara çıkma,
 Vajinal akıntıda artma.

4. 2. SERVİKAL SİLİNME VE DİLATASYON:
SİLİNME(SERVİKAL İNCELME): Uterus kaslarının
kasılması ile birlikte ortaya çıkar.
Kontraksiyonların etkisi ile internal os’un yakınında
bulunan kas lifleri uterusun alt segmentine, her iki
yana doğru çekilir.
Servikal kanal ortadan kalkar ve serviks yavaş
yavaş uterusun alt kısımının bir parçası haline gelir.
Silinme vajinal muayenelerle ölçülebilir ve yüzde ile
ifade edilir.
%50-60 silinme olduğunda serviksin yarısının
silindiği düşünülür.

5. DİLATASYON(SERVİKAL AÇILMA):
Dilatasyon serviksin silinmesinden sonra başlar.
Serviksin ekstarnal os etrafındaki adele liflerinin
kontraksiyonlarla yanlara doğru çekilmesi sonucunda
gerçekleşir.
Dilatasyon, eskternal osun 1-2 cm olan genişlikten
10 cm genişliğe ilerlemesi anlamına gelir.

8. 3. NİŞANE(SHOW):
Silinme ve dilatasyonla birlikte serviksi tıkayan
mukoz tıkaç dışarı atılır. Bu tıkaca nişane denir.
Doğum eyleminin başladığını gösteren önemli bir
bulgudur.

9. 4.MEMBRANLARIN AÇILMASI:
Amniyotik mayi içeren ve fetüsün etrafını saran
fetal membranlar eylemden önce veya eylem
sırasında kendiliğinden ya da doktor tarafından
açılır.
Membranlar açıldıktan 12-24 saat sonra
eylemin spontan olarak başlaması beklenir.
Membranlar açıldığı sırada fetüs başı
yerleşmediyse umblikal kord prolapsusu
görülebilir!
Amniyon sıvısının gelip gelmediğini anlamak
için vajinal sekresyonların asiditesine bakılır.
(amniyotik mayinin pH=7,0-7,5)

10. 5. ANİ ENERJİ YÜKLENMESİ:
Bazı anneler eylemden 24-48 saat önce kendilerini
enerjik hissettiklerini belirtmişlerdir.
Bu enerjinin progesteron hormonunun azalmasına
bağlı olarak gelişen epinefrin seviyesindeki artışa bağlı
olduğu düşünülmektedir.
Bu enerji doğum için gereklidir. Anne bu konuda
doğum sırasında enerjisine ihtiyaç olduğu için
uyarılmalıdır.

11. DİĞER BULGULAR:
Relaksin hormonunun pelvik eklemler üzerine
etkisine bağlı olarak gelişen bel ağrısı,
İshal,
 Sindirim sorunları, bulantı-kusma eylemin
başlangıcından hemen önce görülebilir.

12. DOĞUM MANİFESTOSU (DSÖ):
Doğum kendiliğinden başlamalı,
Doğum boyunca hareket özgürlüğü olmalı,
Doğumda gebeye sürekli duygusal ve fiziksel
destek verilmelidir
Gereksiz müdahalelerden kaçınılmalıdır,
Doğumda sırt üstü yerine diğer pozisyonlar
desteklenmelidir,
Doğum sonrası anne ve bebek bir arada olmalıdır.

13. GEBELERİN DEĞERLENDİRİLMESİNDE
SORULAN SORULAR:
Kontraksiyonlar ( ne zaman başladı?, sıklık, süre ,
şiddet, ağrının yeri)
Vajinal değişiklikleri var mı? Varsa, nasıl?
( kanamalı, mukuslu, sulu salgı)
Membranlarının açılmış mı? ( renk, koku, temiz,
pembe, yeşil, kahverengi)
Bebek hareketlerini hissetti mi?

14. KONTRAKSİYONLARIN
DEĞERLENDİRİLMESİ:
Sıklık, süre, şiddet; dinlenme fazı
Başlama zamanı,
Ağrının yeri ve dağılımı,
Düzeni ,
Ağrıya eşlik eden bulgular,
Ağrıyı azaltan arttıran faktörler.

15. GERÇEK DOĞUM AĞRISI
İLE YALANCI DOĞUM
AĞRISI NASIL AYIRT
EDİLİR?

16. YALANCI DOĞUM
AĞRILARI:
Sıklığı, şiddeti
bakımından
düzensizdir.
Dolaşma, masaj ve
ıstırahat ile geçebilir.
Kasılmalar bel, kasık
ve karında hissedilir.
Ağrı genellikle
karındadır.
Servikal silinme ve
dilatasyona neden
olmaz.
GERÇEK DOĞUM
AĞRILARI:
Düzenlidir.
Her durumda devam
eder, geçmez.
(dinlenme, sıvı alma,
analjezik vs.)
Kasılmalar bel, kasık
ve karında her noktada
aynı hissedilir.
Ağrı sırttan başlayıp
karına yayılır.
Servikal silinme ve
dilatasyona neden olur.

17. Doğumun Evreleri
• Birinci Evre: Gerçek doğum ağrıları ile başlar,
servikal silinme ve dilatasyonun tamamlanması
ile sonlanır.
• İkinci Evre: Servikal silinme ve dilatasyonun
tamamlanması ile başlar, bebeğin doğumu ile
sonlanır.
• Üçüncü Evre: Bebeğin doğumu ile başlar,
plasentanın doğumu ile sonlanır.
• Dördüncü Evre: Plasentanın doğumundan
sonraki 1-4 saatlik süreyi içerir. Erken
pospartum iyileşme dönemi de denir.

19. başlama bitiş Silinme dilatasyon Süre kontraksiyon
1.Evre
Latent faz Düzenli
kontraksi-
yonlarla
tamamlanır 0-3 cm Nullipar: 8-9
Max.20 saat
Multipar: 5-6
Max.14 saat
10-20 dk 20-
45 sn
5-7 dk
30-40 sn
Aktif faz Servikal
açıklık 4 cm
7 cm Sık ve uzun
süreli(30-60
sn)
Geçiş fazı Servikal
açıklık 8 cm
tamamlanır Nullipar:
max.3 sa
Multipar:
max.1 sa
1-2 dk
60-90 sn
2.Evre Servikal
dilatasyon
tamamlanınca
Bebeğin
doğumu ile
Nullipar:
30dk- 2 sa
Multipar:5-
30 dk
1.5-2 dk 60-
90 sn
3.Evre Bebeğin
doğumundan
sonra
Plasentanın
doğumu
5-30 dk
4.Evre Plasenta
doğumundan
sonra
4 saat
sonunda
4 sa

20. Eylemin 1.Evresinde İzlem

21. ANNENİN DEĞERLENDİRİLMESİ
• Annenin yaşı
• Tahmini doğum tarihi
• Gravida, para ve önceki obstetrik öykü
• (Doğum şekli, problemler, abortus. vb.)
• Doğum öncesi izlemler
• Annenin vital bulguları
• Laboratuar testleri ve sonuçları
• Fetal kalp hızı ritmi
• İstenilen analjezi ve anestezinin tipi
• Belirlenen problemlerin geçmiş ve şimdiki tedavisi
• Annenin doğuma ilişkin öğrenmek istediği konular

22. Fiziksel Değerlendirme
• Genel/Yaşam Bulguları
• Kan basıncı
• Nabız
• Solunum
• Vücut ısısı
• Ağırlık
• Fundus
• Perine
• Ödem

23. LEOPOLD MANEVRALARI

24. Pelvis
• Girim
• Kavite
• Çıkım
• Simfizis Pubis

25. Eylemin Durumu
• Uterus kontraksiyonları
• Servikal dilatasyon
• Servikal silinme
• Angajman
• Membranlar
• Amniotik mayi

26. Fetusun Durumu
• FKH
• Prezentasyon
• Pozisyon
• Aktivite

27. Laboratuar Değerleri
• Hemoglobin
• İdrarda
• Glikoz
• Keton
• Protein
• Eritrosit
• Lökosit

29. • Aktif fazda partograf ile doğum süreci takip
edilmelidir.

31. Partografta İzlenen Parametreler
• 1. Doğum eyleminin ilerlemesi
• Servikal açılma,
• Fetal başın inişi
• Uterus kontraksiyonları
• 2. Fetüsün sağlık durumu
• Fetal kalp atım hızı
• Amniyon zarı ve sıvısının durumu

32. Normal
doğum eylemi

33. İlerlemeyen
travay izlemi

34. Eylemin 2.Evresinde İzlem

35. • Yaşam bulguları izlenir.
• FKS 5 dk arayla izlenir.
• Sol lateral, semi fowler ya da oturur pozisyonda
ıkınmaya yardım edilir.
• Endişeleri giderilmeye çalışılır.
• Perine, vulva temizlenir, mesane dolu ise
boşaltılır.
• Baş doğar doğmaz bebeğin ağzı ve burnu silinir.
• Umblikal kord klemplenir.
• Bebek anneye gösterilir, ten teması sağlanır.
• Yenidoğan bakımı yapılır.

36. Eylemin 3.Evresinde İzlem

37. • Anneye yapılacak işlem ile ilgili açıklama
yapılır ve mahremiyeti sağlanır.
• Plasentanın ayrıldığını gösteren belirtiler
takip edilir.
• Plasentanın ayrıldığını gösteren belirtiler
nelerdir?

38. Plasentanın Ayrıldığını Gösteren
Belirtiler
• Ani vajinal kanama,
• Umblikal kordun boyunda uzama,
• Uterus fundusunun umblikus hizasına
yükselmesi,
• Uterusun küre şeklini alması,
• Simfisiz pubis üzerine bastırıldığında
umblikal kordun içeri çekilmemesidir.

39. • Plasenta iki şekilde ayrılır;
• Duncan tarzı: Maternal yüzden doğma,
kanamalıdır.
• Shultze tarzı: Fetal yüz ile doğma.

40. Plasenta Kontrolü
• Kotiledon eksikliği
• Zarların tam olup olmadığı
• Genel görünümü
• Umblikal kordun boyu, tutunma yeri,
damar sayısı ve düğüm varlığı

42. Eylemin 4.Evresinde İzlem

43. Dikkat Edilecek Noktalar;
• Uterus fundus yüksekliği, uterusun
kıvamı, lokalizasyonu, kanama miktarı ve
kanama içeriği değerlendirilmeli
• Mesane distansiyonu değerlendirilmeli ve
bu süreçte mesanenin boş olmasına
dikkat edilmeli
• Perineal muayenede laserasyon ve
hematom varlığı yönünden
değerlendirilmeli

44. • Vajinal kanamanın miktarı, rengi ve pıhtı
içerip içermediği kontrol edilmeli
• Konvülsiyon (nöbet) geçirme, solunum
güçlüğü, göğüs ağrısı, takipne, öksürük,
taşikardi (bacak ağrısı eşlik edebilir)
yönünden izlenmeli
• Fazla ağrısı olan hastalarda hasta
hematom açısından (vulva, vajen, perine,
abdomen, insizyon hattı) değerlendirilmeli

45. • Baş ağrısı varsa preeklampsi varlığı ya da
gelişimi açısından dikkatli olunmalı ve kan
basıncı kontrol edilmeli
• Epizyotomi veya sezaryen insizyon hattı
enfeksiyon (kızarıklık, ödem, sıcaklık,
hassasiyet, akıntı, kötü koku, dikişlerin açılması)
ve kanama belirtileri açısından gözlenmelidir.
• Kan koagülasyon bozukluklarına mevcut olup
olmadığı yönünde değerlendirme yapılmalı

46. • Sezaryen sonrası karın hassasiyeti, bağırsak
sesleri, gaz çıkarma, distansiyon durumu da
değerlendirilmeli
• Önemli derecede kan kaybı oluncaya kadar
annenin hayati bulguları değişmeyebilir. Bu
nedenle kanaması olan kadının her an şoka
girebileceği düşünülmeli
• Anne hipotansiyon, taşikardi ve genel durum
bozukluğu durumlarında karın içi kanama
yönünden değerlendirilmeli

47. Teşekkürler 
Süreyya RIZAGULİEVA
14240547