Downloaded 17 times
Digestio aparatua
- 1. GIZA GORPUTZA DIGESTIO - APARATUA Unai.D, Ruben eta Marina.O
- 2. FUNTZIOA Digestio-aparatuak, elikagaiak konposatu sinplegotaneraldatzea du herburu. Elikagaien bidea, digestio urinen nahasketa, elikagaien xurgapena eta bukatzeko iraizketa da.
- 3. ORGANOAK Hauek dira digestioaparatuko organoak: -Ahoa -Gibela -Faringea -Pankrea - Heste Meharra -Urdaila -Heste Lodia
- 4. Ahoa Elikagaien sarrera da, elikagaiakmurtxikatu eta listu guruinakin nahasten ditu.
- 5. Faringea Ahotik urdailera, elikagaiakbideratzen ditu.
- 6. Urdaila Elikagaiak urdail -urinekin nahastu egiten ditu.
- 7. PANKREA Urdailaren atzekaldean dago,eta urina eta hormonak isuri egiten ditu.
- 8. GIBELA Gai desberdinen biltegiada eta bertan lipidoak,proteinak,bitaminak eta burdina pilatzen dira.
- 9. HESTE MEHARRA Elikagaiak xurgatzen ditueta gero gorputzara bidaltzen ditu.
- 10. HESTE LODIA Gorputzak nahiez dituen elikagaiak, pilatu egiten ditu, eta gero ipurditik kanporatzen ditu.
- 11. DIGESTIO APARATUAREN PROZESUA Elikagaiak,ahoan murtxikatu, listu guruinekin nahastu egiten ditu, eta elikadura boloa sortzen du.Mihiak elikadura-boloa bultzatzen du, ahotik urdailerantz faringean eta esofagoan zehar.
- 12. Mihiak elikadura-boloa bultzatzendu, ahotik urdailerantz faringean eta esofagoan zehar. Irenstea deritzo prozesu horri.
- 13. Elikadura-boloa urdailera iristendenean, urdaileko digestioa hasten da. Urdailak urin gastrikoa jariatzen du, oso substantzia korrosiboa. Urdailaren mugimenduei esker, urin horiek elikadura- boloarekin nahasten dira, eta xehe-xehe egiten dute. Horrela, elikadura-boloa kimo bihurtzen da.
- 14. Kimoa heste meharreraigarotzen da eta han hesteeko digestioa egiten da, areak, gibela eta heste meharrak berak jariatzen dituzten urinei esker. Ondorioz, kimoa kilo bihurtzen da. Heste meharraren paretek kiloko mantenugaiak xurgatzen dituzte. Mantenugai horiek odolera igarotzen dira. Odolak mantenugaiak gorputz osora eramaten ditu.
- 15. Digeritu gabeko elikagai-hondarrakheste lodira pasatzen dira. Heste lodiko paretek hondar horietan dagoen ura xurgatzen dute, eta ura odolera pasatzen da, eta odoletik zeluletara. Azken elikagai-hondarrak trinkotuta, gorozkiak eratzen dira, eta uzkitik kanporatzen ditu.
- 16. Gaixotasuna kaparatuarekin erlazionatutako Digestio gaixotasunak elikadurarekin duten erlazioa. Patologiak: -Urdaileko ultzera. -Dibertikuloa. -Kariesak. - Idorreria. -Gaisotasun zeliakoa. -Laktosari intolerantzia. -Kron gaisotasuna. -Kolitisa. -Bulimia. -Anoreksia.
- 17. Urdaileko ultzera Urdaileko mukosanirekitako zauri bat da.Urin gastriko gehiegi sortzerakoan urdailean zauri bat irekitzen da.
- 18. Txantxarra Janarien hondarrek, azidolaktikoa sortzen duten bakterioen hazkuntza errazten dute eta azido horrek hortz-plakaren desmineralizazioa eragiten du.Hortza beltzatu edo usteldu dezake.
- 19. Laktosari intolerantzia Esnerikezin da hartu.Eta intolerantzia daukan persona batek esne hartzen badu oso gaisorik jarri daiteke eta ingresatuta egon.
- 20. Bulimia. Bulimia da pertsonabat gizena dagoena eta gehiegi jaten duena. Pertsona horrek gizenegia ikusten da eta jan ondoren behatzak ahoan sartzen ditu, jan duena botatzeko edo kanporatzeko.
- 21. Dibertikuloa Hesteen barnealdean sortzenden konkor txiki bat da eta berarekin ultzera bat sortzen da.
- 22. Gaixotasun zeliakoa Gaixotasun hau daukaten pertsonek ez dute toleratzen glutena.Glutena proteina bat da, zenbait elikagaietak aurkitzen dena.
- 23. Idorreria Kaka egiteko zailtasuna. Idorreriasortu daiteke eguraldiaren aldaketagatik, dietaren aldaketagatik, bidaiengatik, zenbait medikamentuengatik,...
- 24. Kolitisa Diarrea eta sabelekomina dira kolitisaren ezaugarri nagusienak. Kakarekin batera odola eta mukiak isuri ohi dira.Bi kolitis-mota nagusi daude: bakterioek sortutakoa eta protozooek sortutakoa.
- 25. Kron gaixotasuna Hesteetako inflamazioa bat da eta berarekin ultzera bat sortzen da.
- 26. Anorexia Nahiz eta argalaegon beraiek bere gorputza, gizena ikusten dute eta jateari uzten diote. Horrek gaixotasun larriak dakartza.
- 27. Ohiturak osasungarriak Dietak osasuntsuaeta orekatua izan behar du. Osasuntsua izango da, jaten ditugun elikagaiek gorputzak behar dituen mantenugai guztiak eta behar ditugun kantitateak ematen badizkigute.
- 28. Orekatua izango datalde guztietako elikagaiez eratuta badago, eta kontuan hartzen badira pertsona bakoitzaren adina, garaiera eta jarduera fisikoa.
- 29. Gazte nerabe batek,esaterako, adineko pertsona batek baino elikagai energetiko eta eraikitzaile gehiago hartu behar ditu egunero. Nerabearen jarduera fisikoa askoz ere handiagoa da eta haren gorputza garatzen ari da.