Downloaded 29 times
![Algemeen: Tropisch
loofhout
Tropisch
loofhout
+ Am.
naaldhout
Naaldhout Eur.
Loof-
hout
Voorbeeld:
Dichtheid:
(= volumieke massa)
[kg/m3]
Hoog
600 – 1000
Hard
450-900
kg/m3
350-450 450 kg/m3
Zacht
Laag
300
kg/m3
Duurzaamheids
klassen:
(tegen houtrot door
vocht)
I
hoog
II III IV V
laag
25
Hout & duurzaamheid
Naast de natuurlijke duurzaamheid van de houtsoort is de volumieke massa
van belang Rood = naaldhout
25](https://image.slidesharecdn.com/bouwkunde2voorvastgoedenmakelaardijles4materialenhoutmetalenlnkdn-180807222226/75/Bouwkunde-2-voor-vastgoed-en-makelaardij-les-4-materialen-hout-metalen-lnkdn-25-2048.jpg)
![Algemeen: Tropisch
loofhout
Tropisch
loofhout
+ Am.
naaldhout
Naaldhout Eur.
Loof-
hout
Voorbeeld: Teak
Afzelia
Iroko
Azobé
(GWW)
WRCedar.
Oregon
pine
(Douglas)
Robinia
Merbau
Mahonie
DR
Merantie
Eiken
Lariks
Vuren
Dennen
Grenen
Okoumé
Beuken
Berken
Dichtheid:
(= volumieke massa)
[kg/m3]
Hoog
600 – 1000
Hard
450-900
kg/m3
350-450 450 kg/m3
Zacht
Laag
300
kg/m3
Duurzaamheids-
klassen:
(tegen houtrot door
vocht)
I
hoog
II III IV V
laag26
Duurzaamheid
Naast de natuurlijke duurzaamheid van de houtsoort is de volumieke massa
van belang Rood = naaldhout
26](https://image.slidesharecdn.com/bouwkunde2voorvastgoedenmakelaardijles4materialenhoutmetalenlnkdn-180807222226/75/Bouwkunde-2-voor-vastgoed-en-makelaardij-les-4-materialen-hout-metalen-lnkdn-26-2048.jpg)
Uploaded byJfmverdonk
Bouwkunde 2 voor vastgoed en makelaardij les 4 materialen hout metalen lnkdn
Bouwkunde voor vastgoed en makelaardij. Bouwmaterialen, bouwdelen, bouwproces, installaties HBO opleiding 1e en 2e jaar.
More Related Content
Similar to Bouwkunde 2 voor vastgoed en makelaardij les 4 materialen hout metalen lnkdn
Bouwkunde 2 voor vastgoed en makelaardij les 4 materialen hout metalen lnkdn
- 1. Bouwkunde 2 voorvastgoed en makelaardij Les 4 • Hout • Houtsoorten • Toepassing • Duurzaamheid • Metalen • Docent: dhr. J.F.M. Verdonk MSc 1
- 2. Veel toegepaste houtsoorten Hout,een natuurlijk vezelmateriaal • Wat zegt het filmpje over: – Hardhout en zachthout – Loofbomen en naaldbomen – Langzaam groeiende bomen • Eigen huis & tuin, 9 april, Verschillende soorten hout • https://youtu.be/mblLKTw2O5o? list=PLTzkbgie4taaLG2fyYiL- NJa5TdfBzHbG • Praxis Bouwmarkt; 2:46 2
- 3. Europees eiken Amerikaans eik,inlandse zomereik, wintereik • Europese loofhoutsoort • Geelbruin tot donkerbruin kernhout • Matig grove tot grove nerf • Duurzaamheid afhankelijk van de kwaliteit • Toepassing – ramen, deuren en kozijnen. Bouwkundige constructie bij monumentale gebouwen, tegenwoordig alleen bij restauraties. Tuinhout 3
- 4. Dark Red Meranti • Zuid-oostAziatisch loofhout • Licht tot donderrood • Toepassing – lichtrode alleen voor binnentimmerwerk – Donkere soorten voor ramen, deuren en kozijnen – Grove nerf 4
- 5. Mahonie • Mooi stabielhout • Geschikt voor kozijnen • Fijne nerf 5
- 6. Merbau • Zuid-oost Aziatisch loofhout •Donkerrood, gele streepjes, vettig, geel spinthout (bloeden van merbau) • Toepassing voor o.a. ramen, deuren en kozijnen 6
- 7. Okoumé • Afrikaanse loofhoutsoort •Kleur – Het kernhout kan in kleur variëren van licht grijsroze tot rossig bruin. Het hout heeft geen opvallende geur of smaak. Grijsblauwe verkleuring in contact met ijzer, in contact met messing lichtbruin. • Toepassing – Okoumé is zeer geschikt voor het vervaardigen van triplex 7
- 8. Vurenhout (Fijnspar) • Europese naaldhoutsoort •Lichtgeel, ovale kwasten – Kernhout is licht van kleur; iets donkerder dan het spinthout – Geen harsgeur • Toepassing – Balken, trappen, ramen, deuren, kozijnen, kappen 8
- 9. Grenenhout (Pijnboom = ‘groveden’) • Europese naaldhoutsoort • Donkergeel – Kernhout is donker • Harsgeur • Toepassing; vloeren, ramen,deuren en kozijnen, plafonds, dakoverstekken 9
- 10. Western red cedar Ceder •Amerikaanse naaldhoutsoort • Rode kernhout, wit spinthout; – veel kleurvariaties • Verkleurd naar zilvergrijs • Zacht maar bezit een grote natuurlijke duurzaamheid • Toepassing – binnen- en buitenbetimmeringen, kozijnen, ramen en deuren, dakranden en dakbeschot 10
- 11. Bomen 1.Loofbomen – Loofhout – Bladverliezend> ‘Hardhout’ 1.Naaldbomen – Naaldhout – Naaldhoudend >> ‘Zachthout’ – Vuren en grenen wordt veel gebruikt. – Ruim voorradig in Nederland & Scandinavië NB: Niet al het hardhout is hard!! 11 11
- 12. Groeiringen Vroeg- en laathout •Vroeghout • In het voorjaar gegroeid. Lichter van kleur. Dunwandige cellen • Laathout (zomergroei): dunnere ringen • Met name bij naaldhout is het verschil tussen vroeg- en laathout goed zichtbaar • Tropisch hout heeft minder verschil in vroeg- en laathout: minder seizoensverschillen • Het hout is dan gelijkmatiger van opbouw 12 Groeiringen bij naaldhout
- 13. De boomstam • Cambium –Dit is het gebied waarin de breedtegroei van de boom plaatsvindt door continue celdeling – Voor bouwkundige toepassingen worden bast en schors verwijderd • Kernhout Het donkere, volgroeide hout (in de kern), bepalend voor de duurzaamheid, timmerhout. Het beste deel van de boom: sterk (trek en druk) en duurzaam. • Spinthout Het lichtgekleurde, onvolgroeide hout, niet duurzaam. Gevoelig voor houtrot. 13 13
- 14. Sterkte van hout De sterkte van hout is in de lengterichting van de vezel dus in de lengterichting van de boom (trek, druk en buiging) De kwetsbaarste kant voor vocht is de kopse kant dus beschermen tegen inwateren! 14 14
- 15. • Rondhout – boomstamzonder takken en schors > • Plaatmateriaal van hout – Zie verderop 15
- 16. Hout is eennatuurlijk (vezel-)materiaal Drogen van hout • Hygroscopisch – Hout werkt altijd! • Hout neemt de vochtigheid van de omgeving aan en krimpt of zwelt daardoor – Bij (te snel) drogen scheurvorming – ‘Groen hout’ = niet gedroogd hout – Houtvochtigheidsgraad • Percentage vocht ten opzichte van ‘droog’ hout) • Krimp bij droging tot onder de 30-40% vocht • Droog hout circa 15% vocht, afh. van relatieve luchtvochtigheid in de lucht 16 16
- 17. Werking en krimp 17 •Binnenin het hout werkt het hout ongelijk 1. in vezelrichting (=lengterichting, =longitudinaal) • Minste krimp 1. in de houtstraal richting (=radiaal) 2. in jaarringrichting (= tangentiaal) • Meeste krimp – In de verhouding van circa 1:10:17 • Vervormingen – 1=gebogen – 2=krom – 3=scheluw – 4=hol Bron: nl.wikipedia.org/wiki/Werken_(hout)
- 18. Zagen van hout Verschillendezaagwijzen • De twee uitersten: 1. Tangentiaal gezaagd • Langs het hart zagen • ‘en dosse’ (‘vlam’) • Weinig zaagverlies, maar meer kromtrekken > 1. Radiaal gezaagd • Naar het hart toe zagen • kwartiers gezaagd >> • veel zaagverlies, maar minder kromtrekken 18 18
- 19. Houttoepassingen in debouw • kozijnen, ramen en deuren • gevelbekleding • aftimmeringen • Balklagen in kap, en vloerconstructies 19
- 20. Houttoepassingen in debouw • Houtskeletbouw (HSB) – De draagconstructie (wanden, vloeren en dak) is opgebouwd uit frames – Houten stijl- en regelwerk met beschieting van multiplex – opgevuld met isolatiemateriaal 20
- 21. Houttoepassingen in debouw • Massivholzbau – Vrij onbekend in Nederland – Massieve bouwelementen van gelamineerd hout 21
- 22. Wat is demaximale lengte van een houten balk? Gelamineerd hout – Samengestelde balken van gezaagde houten planken 1. in de breedterichting door verlijming op elkaar > 2. in lengterichting verbonden door vingerlassen >> 22 22
- 23. Verbeterd én gevingerlast gelamineerdhout Door het verwijderen van de slechte delen, kwasten (noesten) ontstaat verbeterd én gevingerlast gelamineerd hout > 23 23
- 24.
- 25. Algemeen: Tropisch loofhout Tropisch loofhout + Am. naaldhout NaaldhoutEur. Loof- hout Voorbeeld: Dichtheid: (= volumieke massa) [kg/m3] Hoog 600 – 1000 Hard 450-900 kg/m3 350-450 450 kg/m3 Zacht Laag 300 kg/m3 Duurzaamheids klassen: (tegen houtrot door vocht) I hoog II III IV V laag 25 Hout & duurzaamheid Naast de natuurlijke duurzaamheid van de houtsoort is de volumieke massa van belang Rood = naaldhout 25
- 26. Algemeen: Tropisch loofhout Tropisch loofhout + Am. naaldhout NaaldhoutEur. Loof- hout Voorbeeld: Teak Afzelia Iroko Azobé (GWW) WRCedar. Oregon pine (Douglas) Robinia Merbau Mahonie DR Merantie Eiken Lariks Vuren Dennen Grenen Okoumé Beuken Berken Dichtheid: (= volumieke massa) [kg/m3] Hoog 600 – 1000 Hard 450-900 kg/m3 350-450 450 kg/m3 Zacht Laag 300 kg/m3 Duurzaamheids- klassen: (tegen houtrot door vocht) I hoog II III IV V laag26 Duurzaamheid Naast de natuurlijke duurzaamheid van de houtsoort is de volumieke massa van belang Rood = naaldhout 26
- 27. Welke houtsoorten kiesje? De bekende? De goedkoopste? • Kies een houtsoort die past bij de gewenste prestatie – Verder kijken dan de bekende houtsoorten – https://youtu.be/vjx30k91UiA – 1:16 FSC Nederland 27
- 28. Aantasting van hout 1.door brand Overdimensionering van de houten constructie: 2828
- 29. Aantasting van hout 2.doorscheuren >> (door te snel drogen) 3.door biologische aantasting >>> – Plantaardige aantasting – Houtrot door schimmels (vochtgehalte 21-25%) • Bruine rot: het hout verkleurd (roodstreperig) en vertoond scheurtjes • Wit rot: veroorzaakt door elfenbankje – Dierlijke aantasting door insecten > • Houtwesp: eenmalig • Bij hoge luchtvochtigheid (50-95%) • Houtworm:) larven van 6mm, herkenbaar aan de ronde uitvliegopeningen van 1 to 2 mm en het boormeel + geluid • Huisboktor, groter dan de houtworm, naaldhout. 2929
- 30. Welke plaatmaterialen kenje in hout (bijv. triplex)? Plaatmaterialen, hout 3030
- 31. Plaatmaterialen bezoek aan debouwmarkt!! • Fineer > de boomstam geschild tot millimeter dunne houtplaten met behoud van houtstructuur • Multiplex >> plaatmateriaal van hout, bestaande uit kruislings op elkaar gelijmde fineerlagen 1. Triplex = 3 lagen 2. Multiplex = 5 lagen of meer 3. Betonplex = Multiplex met fenolfilmlaag. Dit is een betonbekisting met olie, waardoor de plaat gemakkelijk los komt van het beton 4. Underlayment = goedkope multiplex voorzien van tong en groef verbinding • OSB plaat >>> – Verlijmde houtspaanders 3131 1 2 3 4
- 32. Plaatmaterialen vervolg • Meubelplaat> – vurenhouten latten met tweezijdig triplex. • Spaanplaat >> – plaatmateriaal van verlijmde en geperste kleine houtspaanders, goedkoop, gelijke sterkte in beide richtingen (aftimmeringen, vloerplaat, etc.) – NB: met huidige lijmen (Formaldehyde) is er weinig vochtopname en dus weinig uitzetting door vocht) meer. Formaldehyde emissie geeft prikkeling in keel en ogen • MDF >>> – MDF = medium density fibreboard – gemakkelijk te zagen, gladde ondergrond, snel timmerhout, gevoelig voor vocht (aftimmeringen, balie meubels) – HDF = high density fibreboard • Board – Hardboard: geperste (hout-)vezelplaat (aftimmering, achterwand kasten). – Zachtboard: idem, zacht en poreus en daardoor geluidabsorberend (prikbord). • HWC >>>> – houtwolcement plaat, samengeperste houtvezels met een open structuur. Vaak in combinatie met PS-schuim. Toegepast als buitenplafonds (geluidabsorberend en warmte-isolerende) 3232
- 33. A B C DH (p. 323) F E G Wat is wat? 33
- 34. Indeling boomsoorten • Loofbomenzijn (meestal) bladverliezend en leveren loofhout, ook wel hardhout genoemd. • Hoewel het gemiddelde loofhout sterker en harder is dan gemiddeld naaldhout, is de term hardhout misleidend want er zijn vele zachte houtsoorten onder de loofbomen (bijv. wilgen, populieren) en ook harde houtsoorten onder de naaldbomen (bijv. taxus). • Naaldbomen zijn (meestal) bladhoudend en leveren naaldhout, ook wel zachthout genoemd. Naaldbomen kunnen i.p.v. naalden ook schubvormige bladeren hebben of brede 'naalden'. • Naast het verschil in loofhout en naaldhout is het van belang inzicht te hebben hoe de opbouw van het hout is gegroeid. 34
- 35. Opbouw van hout •Hout is dus heterogeen – de samenstelling is niet in alle richtingen gelijk en gelijkmatig – Voor de eigenschappen van een houtsoort is met name de diktegroei van de boomstam van belang – Een langzame groei geeft een hoger dichtheid en dus een hogere duurzaamheid 35 Verschil tussen kernhout en spinthout is hier goed zichtbaar.
- 36. Opbouw van hout •Cambium – Dit is het gebied waarin de breedtegroei van de boom plaatsvindt door continue celdeling – Voor bouwkundige toepassingen worden bast en schors verwijderd • Kernhout – zwaarder en harder dan het spinthout – Bij een aantal houtsoorten, zoals berk, els, haagbeuk en gewone esdoorn vinden we geen kernhout omdat het spinthout tijdens het ouder worden van de boom niet in kernhout verandert. Het hart van de stam verhout niet, dit blijft gevoelig voor aantasting door schimmels • Spinthout – voert de voedingsstoffen van de wortels naar de bladeren. Oudere cellen in het spinthout krijgen een steeds dikkere wand en sterven op de duur af. Het spinthout gaat daar over in kernhout. – Spinthout heeft meestal een andere (lichtere) kleur dan het kernhout 36
- 37. Microscopische opbouw van hout 37 Celopbouwvan hout: 1. celwand 2. celruimte 3. intercellulaire ruimte 4. middenlamellen 5. stippel
- 38. Microscopische opbouw van hout Hetmateriaal van de celwand geeft het hout zijn stevigheid en hardheid •dikke celwanden en/of kleine cellen vinden we in hard en zwaar hout •grote cellen met geringe wanddikte vinden we in zacht en licht hout – De soortelijke massa van het celwandmateriaal is namelijk voor alle houtsoorten gelijk, nl. 1,54 kg/dm3 38
- 39. Eigenschappen • Hout isanisotroop de eigenschappen van het materiaal zijn niet in alle richtingen gelijk 39
- 40. Minor Makelaardij, BouwkundeA 40 Houtsoorten Naaldhoutsoorten: •Vurenhout (IV) •Dennenhout (IV) •Grenenhout (IV) •Lariks (III) •Western red ceder (II) •Oregon pine (Douglas) (III 40
- 41. Minor Makelaardij, BouwkundeA 41 Houtsoorten Loofhoutsoorten: •Redwood •Eikenhout (II/III) •Beukenhout (V) •Berkenhout (V) •Essenhout •Iepenhout 41
- 42. Minor Makelaardij, BouwkundeA 42 Loofhoutsoorten: •Palissander (I) •Noten (III) •Coromandel (I) •Populieren (V) •Merbau (II) •Okoumé (IV) 42
- 43. Minor Makelaardij, BouwkundeA 43 Loofhoutsoorten: •Teak (I) •Meranti (III/IV) •Mahonie (II) •Afzelia (I) •Iroko (I) •Azobé (I) 43
- 44. Van welk metaalzou je een fiets willen maken? • Staal • Aluminium • Koper • Zink • Lood
- 45. METALEN 1. Staal (Ferro= ijzer) 2. non-ferro metalen: aluminium, koper, zink, lood 45 Rotterdam CS - de hoofddraagconstructie van staal Archinedtv 6:54 http://youtu.be/CZDvuZUHxLc 45
- 46.
- 47. Station Arnhem – Na bijna20 jaar is station Arnhem eindelijk af - RTL NIEUWS • https://youtu.be/ PoqXE8bCMWs • 1:33 – Station Arnhem: Op pad met de architect • 2:13 • https://youtu.be/y8 I8ct3cevU 47
- 48. IJzer (Fe) 7.900kg/m3 grondstof: ijzererts H.15 Staal = Fe + C • Gietijzer (= Fe met teveel Koolstof) (bovenste afbeeldingen) • Staal (= Fe met weinig Koolstof (max. 1,9%) (onderste afbeeldingen) 48 lijf flens 48
- 49. Voordelen staal: Staal (Femet weinig Koolstof) 1. Sterk – hoge trek- en druksterkte, bezwijksterkte hoger dan de vloeisterkte • De eigenschappen worden verbeterd door bewerking bijv. smeden of walsen) – Voordat staal bezwijkt zal het eerst flink doorbuigen • Het bezwijken van een staalconstructie kondigt zich aan door vervorming • Dus voorspelbaar; zie grafiek >> 1. Eenvoudige verbindingen – Las- en boutverbindingen 1. Gunstige eigenschappen – voor constructie: sterkte, elasticiteit, gewicht, rek, uitzetting 1. Lichte constructies – De constructie is in staal lichter dan beton 4949
- 50. Nadelen van staal: 1.Gedrag bij brand • Plastisch gedrag bij temperaturen > 450 °C • Dus je moet het beschermen tegen brand door: 1. Bekleding met een plaatmateriaal • vroeger asbest, nu cementvezelplaat • of met stucwerk 1. Spuitwerk (kunststof schuim) 2. Inpakken in beton 2. Roest • corrosie door oxidatie 50 1 2 3 50
- 51. Overige (non-ferro-) metalen Koper,zink, aluminium, lood Natuurlijke bescherming door de vorming van een oxidehuid 51
- 52. Speciale staalsoorten kleur enbescherming door de oxidehuid. Beschermd tegen verdergaande corrosie door de oxidatiehuid zelf (corrosie = reactie met zuurstof = ‘roest’) • Corten steel > – corrosian tensioned steel • RVS >> – ‘Roestvrijstaal’ of roestvaststaal – legering van staal met chroom) (erg duur) – Oxidehuid beschermt de rest van het metaal 5252
- 53. 1. Warm gevormdwarm gewalst dikwandig constructiestaal Staal bewerken Staal wordt gesmolten in de Hoogovens en gewalst tot blokken of plaatstaal. Daarna verder gewalst tot constructie profielen of staalplaat. De staalplaat kan verder koud worden geprofileerd 53 Bron: www.oldtimerautosite.nl 2. Koud gevormd koud geprofileerd tot dunwandige profielen van dunne staalplaat Profileren door middel van: •Walsen, of •‘zetten’ (gezette staalplaat) >> Walsen >> Walsen >> Walsen 53
- 54. 1. Toepassing warm gewalststaalBron: www.infosteel.be/nl/ Links: H, C, L en I-profiel Rechtsboven: staalbetonliggers Rechtsonder: raatliggers Linksboven: Damwandprofielen onder: buisprofielen 54
- 55. 2. Toepassing koudgevormdstaal 1. Constructiestaal Linksboven: staalbouwskelet met metal stud profielen. Linksonder: Sigma- profiel Bron: www.infosteel.be/nl/ 2. Overige • Kozijnprofielen • geprofileerde staalplaat voor dak of gevelbekleding • Sandwichpaneel Middenboven: kozijnprofielen (afbeelding: Jansen AG ongeïsoleerd profiel!). Rechtsboven: geprofileerde staalplaat als gevelbekleding. Rechtsonder : sandichpanelen (hier als dakplaat) • Staal – knippen en zetten • Vogtenstaal • 0:56 • http://www.youtube.com/watch ? v=TuV1jYSIZ_k&feature=youtu be_gdata_player 55
- 56. Bevestigingsmiddelen 1. Klinknagels > 2.Bout en moer >> 3. Lasverbinding >>> – door hitte verandering in het staal, fabrieks- omstandigheden, voorverwarmen, etc. Het uitgangspunt is daarom dat er niet gelast wordt op de bouwplaats 4. Felsverbinding >>>> – Bijv. bij een dakplaat van zink 5656
- 57. Staal kleur & bescherming 1.Schilderen 2. Duplex systeem bestaat uit twee handelingen: i.Verzinken (foto rechts) • Thermisch: dompelen in een gesmolten zinkbad • Mechanisch: spuiten of verven met zinkrijke verf i.Moffelen • Poedercoating aanbrengen op staal of aluminium en onder hoge temperatuur laten uitharden (foto onder) 57 57
- 58. NON-FERRO METALEN 1. Aluminium 2.Koper 3. Zink 4. Lood 5858
- 59. • Duinhuis Terschelling •Reynaersbv • 2:13 https://youtu.be/os1B2hJ_BcI?list=PLhMiP9- pl9qUNE3rA8v3BmwqLio3FG_zh Aluminium Voor 1 kg Al benodigd 4 kg Bauxiet erts en 20 kWh energie (1400°C). Dit is veel! Aluminium (Al) 2.700 kg/m3 Zilverkleurig. Grondstof: bauxiet 5959
- 60. Toepassingen: • Kozijnprofielen > •Plaatmateriaal >> – koudgevormde geprofileerde dak- en gevelplaten, sandwichplaten • Folies – bijv. warmte reflecterende folie als isolatie • Plafondpanelen – Akoestische en hygiënische plafondplaten • Hulpprofielen – Raamdorpelprofielen – Dakrandprofielen (daktrim) – Slijtprofielen op onderdorpel deurkozijn >>> 6060
- 61. Voor- en nadelenAl: • Licht in gewicht • Oxidehuid – Bestand tegen vocht en verdergaande corrosie, door een beschermende oxidelaag Al2O3 – Hoge duurzaamheid • Goed reinigbaar 1. Lage sterkte – 1/3 x Fe 1. Duurder dan staal 2. Hoge uitzettingscoëfficiënt – uitzetting bij hogere temperatuur – 2 x Fe 1. Hoge elasticiteit (rek) – (3 x Fe) 1. Wordt aangetast door kalk en cement 2. Energie – Kost veel energie bij de productie 6161
- 62. Koper (Cu) 8.900kg/m3 Roodkleurig. Kopererts Cu2O en koperglans Cu2S Koper 6262
- 63. Toepassingen Cu • Bladkoper – gevel,dak > • Overige – Buizen (water, gas) – Electra bedrading – Aardingsleidingen 6363
- 64. Koper Oxidatie: • Kleurt bruin:in droge omgeving > • Kleurt groen: in natte omgeving >> – NB: Vaak fabrieksmatig al voorbehandeld. Rechtsonder: Nemo Science center, Renzo Piano, Amsterdam >>>> 6464
- 65. Voor- en nadelenCu: 1. Hoge duurzaamheid – Hoge corrosieweerstand door oxidelaag 1. Goede eigenschappen: – Zit tussen Al en Fe qua treksterkte, elasticiteit en uitzetting – Hoge geleiding (electra, aarding) – Buigbaar – Legeringen (met Ni, Zn, Pb) geeft verbeterde eigenschappen • bijv. messing en brons 1.Kostbaar – duurder dan dakpannen, bitumen en zink 2.Hoge uitzettings- coëfficient – Aandachtspunt bij dak- en gevelplaten 3.Zwaar 6565
- 66. Zink (Zn) 7.140kg/m3 Kleur zilvergrijs. Grondstof: zinkblende ZnS en zinkerts ZnCo3 Zink 6666
- 67. 1. Bladzink > Dakgoten,dak- en gevelbekleding, bekleding van dakranden 2. Verzinken van staal >> Aanbrengen d.m.v.: • Thermisch verzinken – in dompelbad van zink (450˚C) • Spuiten, verven • Electrolyse Toepassingen zink: 6767
- 68. Voor- en nadelenzink: • Oxidehuid – Heeft een beschermende oxidelaag – Levensduur in landelijke omgeving tot 50 jaar (laagddikte 60 μm) – Zink is minder oplosbaar in water dan dan lood; • Beschermt andere metalen – Zink wordt dan als eerste aangetast • Goed soldeerbaar • Legeringen – Heeft als legering nog betere eigenschappen. Bijv. Titaanzink met Titaan, Cu en Al. • Milieuvervuilend – opgeloste zink is schadelijk voor het milieu. Dus slijtage door oplossing in water • Kostbaar – Als dakbedekking is het duurder dan bitumen, maar goedkoper dan koper • Oxidelaag wordt aangetast door zuren en zouten 6868
- 69. Tot slot: Lood (Pb)11.400 kg/m3 Kleur: blauwgrijs.. Grondstof: Loodglans PbS ‘Bladlood’ 6969
- 70. 70 • Voor waterdichteaansluitingen – bijv. boven of onder een kozijn, latei, nok, zijwangen dakkapel – Tegenwoordig vaak met kunststof folie • Als bladlood – onder een dakkapel • Als ‘voetlood’ – de aansluiting van het platte dak met opgaand gevelmetselwerk • Als ‘loketten’ >> – de aansluiting van het pannendak met opgaand gevelmetselwerk • Glas in lood Toepassingen lood: 70
- 71. Voor- en nadelenlood: 1. Goed buigbaar – Aankloppen met een hamer. Door hoge kruip (rek) neemt het makkelijk de vorm aan v.d. constructie 1. Hoge corrosieweerstand – door de oxidehuid (grijs) 1. Zwaar 2. Beperkte afmetingen 3. Eigenschappen – Lage treksterkte, lage elasticiteit, hoge uitzettingscoëfficiënt 4. Giftig • Oplossing in water is het giftig • Tegenwoordig verboden: loden drinkwaterleidingen en loodmenie (als behandeling van houten balkkopen) 5. Wordt aangetast – door zuren, basen (kalk) en vers hout 7171
- 72. AantekeningenAA • Station Arnhem– middelpunt van verbeelding – BAM Bouw en techniek – 2:28 – https://youtu.be/IaeDgvvPX Lg 72
Editor's Notes
- #2 Vragen vorige week?
- #3 Bij restauraties wordt gebruik gemaakt van afwijkende houtmaten.
- #13 De diktegroei van een boom gebeurt aan de buitenkant, in het cambium. In ons klimaat is de groei over het jaar genomen niet constant; in het voorjaar en de zomer is de groeisnelheid hoger dan in najaar en winter. Hierdoor tekenen zich de groeiringen als "jaarringen" af met relatief breed "vroeghout" en smal "laathout". Vaak is er verschil in kleur en hardheid tussen het vroeg- en laathout.
- #17 Het werken van hout. Een wisselend vochtgehalte veroorzaakt vervorming, wat het "werken" van hout wordt genoemd. De dieperliggende oorzaak is dat door een wisselend vochtgehalte ongelijke krimp en zwelling in het hout optreedt. Bij het drogen van vers hout zijn in houtdelen verschillende vervormingen waarneembaar, waarbij ook scheurvorming kan optreden. Bijvoorbeeld het kromtrekken van hout is een direct gevolg van een wisselend vochtgehalte. Let op: Zwellen en krimpen. De zwel- en krimpeigenschappen van hout bevinden zich in de drie houtanatomische richtingen, in vezelrichting (=lengterichting, =longitudinal), in de houtstraal richting (=radiaal) en in jaarringrichting (= tangentiaal) zeer verschillend en verhouden zich ongeveer als 1:10:17.
- #21 Om nu te weten welke houtsoort je waar toe kunt passen, zonder dat het bijvoorbeeld binnen een paar jaar gaat rotten of krom gaat trekken en scheuren, is het van belang om te weten hoe hout is opgebouwd. Bij de opbouw van hout kunnen we naaldhout en loofhout onderscheiden.
- #36 Kernhout. In de kern van de stamdoorsnede van een oudere boom vinden we het kernhout, wat is gevormd uit het spinthout. Het kernhout is meestal zwaarder en harder dan het spinthout. Bij een aantal houtsoorten, zoals berk, els, haagbeuk en gewone esdoorn vinden we geen kernhout omdat het spinthout tijdens het ouder worden van de boom niet in kernhout verandert. Het hart van de stam verhout niet, dit blijft gevoelig voor aantasting door schimmels. Spinthout. Buiten het kernhout bevindt zich het spinthout. Het door de wortels opgenomen water met voedingszouten wordt door het spinthout naar de bladeren gevoerd, waar het onder invloed van zonlicht en koolzuur wordt omgezet in koolhydraten. Oudere cellen in het spinthout krijgen een steeds dikkere wand en sterven op de duur af. Het spinthout gaat daar over in kernhout. Spinthout heeft meestal een andere (lichtere) kleur dan het kernhout. Van versgezaagde bomen is het vochtgehalte van het spinthout meestal hoger dan van het kernhout. Spinthout is meestal zachter dan kernhout.
- #38 Bij de vorming van de cel is de celwand beperkt tot een dun vliesje dat later zal verdikken. In de celwanden komen verdunningen voor die stippels worden genoemd, deze stippels verzekeren de transport van stoffen van de ene celruimte naar de naburige cel. De celruimte is de ruimte die omsloten is door de celwand. Bij levende cellen is deze ruimte gevuld met voedingsstoffen. De intercellulaire ruimtes ontstaan tussen de verschillende aangrenzende cellen. En de middenlamel is een speciale laag die de aan elkaar grenzende cellen met elkaar verbindt.
- #39 Vergelijk deze structuur met de honingraat van bijen.