Dokumen tersebut membahasakan definisi, sebab, peranan, pandangan, penggolongan, dan agama-agama utama di Malaysia. Secara ringkas, dokumen tersebut menjelaskan konsep agama dari berbagai perspektif dan memaparkan keanekaragaman agama yang ada di Malaysia.

1. Kepelbagaian
Agama dalam
Konteks Hubungan
Etnik

2. Takrifan agama dan
kepercayaan
• Merujuk kpd aspek kepercayaan kpd tuhan.
• Merupakan peraturan & undang-undang yg sbg
panduan agar manusia boleh hidup dlm
persekitran yg aman & damai.
DEFINISI AGAMA

3. SEBAB BERAGAMA
1. Warisan kebudayaan dari kaum & keluarga.
2. Faktor keselamatan.
3. Sbg panduan hidup.
4. Elemen pengukuhan ikatan persaudaraan.
5. Mencari jawapan pada persoalan yg sukar
dijawab.

4. PERANAN AGAMA
• Membina masyarakat yg bernilai murni &
bermoral.
• Penyatuan : Manusia perlu hidup
bermasyarakat.
• Hukuman & ganjaran yg dilaksanakan
oleh agama terhadap manusia.
• Memberikan semangat & motivasi hidup.

5. PANDANGAN AGAMA DARI
BARAT
• Taylor & Spencer mentakrifkan agama sbg
pemikiran manusia semata-mata.
• Durkheim & Freud menyatakan agama lebih
bersifat naluri & emosional akibat dari nafsu
dorongan seksual.
• Frederick Max Muller menyatakan kemunculan
agama berkait rapat dgn hal yg tidak mampu
diramalkan manusia mengenai alam ini.

6. PERANAN
AGAMA
Kewujudan
tamadun
Mengembangkan
kesenian
Fungsi
Pemerintahan

7. KEWUJUDAN TAMADUN
Agama mendorong manusia utk membina tamadun
manusia.
Pertumbuhan & perkembangan tamadun dipengaruhi
oleh perkembangan sesuatu agama
Dapat dilihat dlm tamadun Barat yg dipengaruhi
oleh agama (Kristian), Timur Tengah (Islam) &
tamadun Asia (Hindu-Buddha).

8. FUNGSI PEMERINTAH
 Dijalankan melalui peranan agama (bagi sesetengah
negara sahaja).
 Ketua negara juga menjadi ketua agama ( Kerajaan
Mesir-pemerintahn Firaun).
 Kuasa sesebuah negara diperkuat oleh institusi agama
(zaman pemerintahan tradisional Melayu & zaman
Pertengahan di Eropah).
 Mereka kuat kerana dikaitkan dgn doktrin hak
ketuhanan raja.
 Agama memberi sokongan kpd pemimpin serta
memelihara aturan pemerintahan & adat resam.

9. MENGEMBANGKAN KESENIAN
 Agama mempunyai hubungan yg rapat dgn
aktiviti kesenian.
 Menjadi sumber penghargaan & kenikmatan serta
orientasi estetik spt seni bina, lukisan, ukir kayu &
seni pahat.

10. PENGGOLOGAN AGAMA
• Golongan pertama- menganggap agama sbg satu drp
unsur kebudayaan sesuatu masyarakat.
• Golongan kedua- agama terbahagi kpd dua iaitu agama ciptaan
manusia & agama ciptaan Tuhan.
• Berlaku pencanggahan pandangan dlm kalangan ilmuwan dlm
melihat agama terutama agama wahyu.
• Hal ini kerana persepsi mereka mengenai agama yg
disamakan dgn institusi lain spt sosial, politik & ekonomi.

11. AGAMA SAMAWI
Diturunkan menerusi tokoh manusia
pilihan Tuhan yg berjiwa suci &
luhur yg digelar rasul-rasulAllah.
Agama berbentuk pengajaran
bersifat ketuhanan drp Allah
dlm bentuk perintah &
larangan yg di bawa rasul
rasul Allah dlm bentuk
wahyu.
Bukan agama hasil pemikiran
& pengalaman manusia.
,Terdiri drp Islam, Kristian
& Yahudi. Agama ini
diturunkan dari langit.
Iaitu agama ciptaan Tuhan-
bersumberkan wahyu Tuhan
Diturunkan oleh Allah SWT utk
memenuhi keinginan & kecintaan
jiwa manusia yg semulajadi kpd
Tuhan

12. AGAMA
CIPTAAN
MANUSIA
Dikenali sbg agama duniawi
yg datang drp diri manusia.
-Dikenali sbg agama
alam atau budaya
-Dibentuk oleh falsafah
masyarakat & dirumus
oleh ahli fikir masyarakat.
Terdapat juga
penyembahan
cakerawala spt
matahari & bulan.
-Sifat agama ini ialah kitab
sucinya berdasarkan ilham
pengasasnya.
-Agama ini tidak
bersandarkan wahyu &
ajaran-ajaran rasul .
-Tetapi berbentuk
pengajaran & kaedah-
kaedah umum.

13. Agama-agama
di Malaysia

14. AGAMA
ISLAM
Seseorang yg beragama
Islam bererti berserah diri &
mengikuti perintahAllah
SWT serta mencontohi Nabi
Muhammad SAW.
Penganut Islam perlu
memberi kesaksian
bahawa tiada Tuhan
melainkan Allah & Nabi
Muhammad adalah
utusan-Nya.
Ketundukan ini perlu
dibuktikan dgn
melaksanakn
tanggungjawab spt
diperintah olehAllah.
Agama yg
dianuti oleh
sebanyak 60
peratus
penduduk
Malaysia.

15. AJARAN ISLAM
 Sumber ajaran Islam ialah al-Quran.
 Sumber kedua ialah al-Sunnah yg merangkumi ucapan, tindakan
serta sifat-sifat Rasulullah SAW dlm bentuk ajaran Islam yg
dikenali sbg hadis. Dlm hadis juga terkandung Sirah yg
mengandungi sejarah hidup Baginda.
 Sumber ketiga ialah ijtihad, ijmak, qiyas, syura.
 Syariah ialah prinsip Islam tertinggi, mengatur kehidupan harian
Muslimin yg meliputi segala aspek kehidupan manusia
(merangkumi ibadat, ekonomi, pemerintahan & kemasyarakatan).

16. ISLAM AGAMA
SEJAGAT
Berada dlm kelasnya yg
tersendiri dari segi
kosmologi, epistemologi,metafizik
& weltanshauung.
Islam mengiktiraf kewujudan
pelbagai bangsa, budaya & cara
hidup yg berbeza-beza
Setiap manusia tanpa mengira
bangsa, keturunan adalah
setaraf di sisi Tuhan.
Islam membuka jalan kpd
kesatuan seluruh bangsa.

17. CIRI-CIRI UTAMA ISLAM
DARI SEGI EKONOMI
 Islam memberi kebebasan kpd umatnya utk berusaha mencari kekayaan tetapi dgn cara yg
mulia & bersih.
 Meletakkan t/jawab membasmikan kemiskinan & penderitaan masyarakat di tangan
orang yg berharta & berkuasa.
 Islam menentang sistem ekonomi yg mempunyai unsur eksploitasi, penindasan,
pemerasan, monopoli & penipuan.
 Mewajibkan zakat pd golangan yg berada & galakkan umatnya menderma & berkorban
utk kebajikan orang lain (cara pembersihan hati)
 Mementingkan hasil kerja & pendapatan suci & halal.
 Mengajar majikan berlaku adil & mengelakkan melakukan pemerasan ke atas
pekerjanya.
 Pekerja pula diajar agar berlaku amanah kpd majikan.

18. DARI SEGI POLITIK
 Islam menekankan dasar
musyawarah, keadilan &
pemilihan pemimpin secara
adil tanpa membezakan
kelas, keturunan, bangsa,
agama, @ warna kulit.
 Islam menghormati hak
asasi setiap manusia.
 Menggalakkan rakyatnya
supaya berani menegur
pemerintah.
DARI SEGI SOSIAL
 Islam memperjuangkan
dasar kehormatan diri
manusia.
 Tidak ada perhambaan &
pemujaan melainkan
perhambaan & pemujaan
pada Allah semata-mata.
 Islam menegakkan dasar
kebersihan diri manusia.

19. PERAYAAN AGAMA ISLAM
Hari Raya Aidilfitri
• 1 Syawal menurut
kelandar Hijrah
• Disambut setelah
orang islam
berpuasa selama
sebulan
• Menunaikan Solat
Raya Aidilfitri
• Perlu membayar
zakat
Hari Raya Aidiladha
• 10 Zulhijah
• Umat islam
disunatkan
berkorban ;
meyembelih unta,
lembu, kambing dll.
• Menunaikan Solat
sunat Hari Raya
Aidiladha
Perayaan lain
• Maulidur Rasul
• Asyura
• Israk Mikraj
• Maal Hijrah

20. Agama Buddha

21. Agama Buddha
Agama kedua terbesar di Malaysia
Majoriti terdiri drp etnik cina ;
Mazhab Buddha Mahayana
Komuniti Thai di Utara Semenanjung
Malaysia mengamalkan Buddha Theravada.

22. Asal Usul Agama Buddha
Muncul akibat penindasan golongan Brahman.
Diasaskan oleh Siddhartha Gautama.
Mendapat petunjuk dibawah sepohon pokok di
Hutan Urvela.
Antara ajaran moral Buddha : menghormati
kehidupan sama ada manusia, tumbuhan &
haiwan.

23. Agama Hindu

24. Agama Hindu
Agama ialah sekumpulan adat istiadat, budi pekerti & gambaran kehidupan orang Hindu.
Wujud sejak awal abad ke 8 S.M
Juga dikenali dgn nama agama Brahma (drp gelaran pendeta).
Kitab suci yg terbesar iaitu Veda, Undang- Undang Manu, Mahabharata,Gita,
Vasishtha & Ramayana.
Kitab Veda
Mengandungi cerita tentang kehidupan bangsa Arya di India pada masa dahulu.
Terdiri drp empat jenis ; Rig Veda,Yajur Veda, Sans Veda & Athar Veda.
Setiap Veda ada empat bhgn iaitu Samhita, Brahman, Aranyaka &Upanishads.

25. MEMERINTAH DAN DIPERINTAH
DI DALAM AGAMA HINDU
 Tuhan dinamakan sebagai Brahma, Vishnu & Siva atau dipanggil tiga
dlm satu & satu dlm tiga.
 Terdapat sistem kasta.
- Terbahagi kpd empat mengikut tugas spt dlm
Peraturan Manu iaitu
 Brahman : ketua agama
 Kshatriya : perajurit
 Vaishya : bertani & berniaga
 Shudra : berkhidmat pada ketiga-tiga golongan yg di
anggap mulia

26. Seseorang Brahmin menerima penghormatan drp semua tuhan disebabkan
keturunannya.
Berhak memiliki semua harta Shudra.
Tidak berdosa walaupun membunuh.
Raja drp golongan Kshatriya. Raja mesti dihormati walaupun masih kanak-kanak.
Shudra tidak boleh mengumpulkan harta melebihi golongan Brahmin.
 Pusat ibadat terkenal di Malaysia: Kuil Murugan di Batu Caves.
 Terdapat patung Tuhan Murugan di hadapan pintu masuk kuil tersebut.
 Sami merupakan ketua agama.
 Tanda warna pada dahi dikenali sbg pottu & terdapat pelbagai warna.
 Dipakai secara berbeza antara lelaki & wanita yg telah berkahwin & sudah
berkahwin.
 Susu & bunga juga merupakan simbol suci.

27. PERAYAAN AGAMA HINDU
Deepavali
Perayaan utama penganut Hindu di Malaysia.
Disambut pada akhir Oktober atau awal November.
Bertemakan penghapusan kejahilan.
Upacara Ganga Snanam (mandi minyak) pada pagi
raya -untuk hapuskan dosa.
Thaipusam
Penganutnya akan menunaikan pelbagai nazar kpd
Dewa Murugan.

28. Agama Kristian

29. Mazhab drp kepercayaan Yahudi yg menerima Jesus
drp Nazaret sbg messiah atau kristus.
Jesus sebagai penyelamat orang Yahudi spt yg dijanjikan dlm
Kitab Perjanjian Lama.
Doktrin Triniti atau Tritunggal sbg ajaran utama.
Percaya selepas berakhir kehidupan Jesus Christ didunia wujud
tuhan kekal didunia dlm bentuk Roh Suci atau Roh Kudus yg
terdiri dari tiga makhluk iaitu Bapa, Anak & Roh Suci.
Menganggap Jesus sbg jelmaan tuhan.

30. Jesus meninggal dunia utk selamatkan manusia dari dosa.
Agama ini mengajar bahawa tuhan menurunkan anaknya, Jesus
sbg hamba pilihannya yg dinamakan al-Masih.
Bertujuan menolong manusia melakukan tugas keagamaan.
Kitab suci iaitu Bible mengandungi Kitab Perjanjian
Lama atau Bible Ibrani & perjanjian Baru.
Kitab tersebut menyatakan:
- riwayat hidup & ajaran Jesus
- peringkat awal perkembangan gereja
- menerangkan pengertian kepercayaan mengikut Jesus

31. Amalan penting yang berlaku di Gereja
 Pemimpin gereja yg paling berkuasa ialah bishop Rom yg
dinamakan Paus di Barat & Patriach di Constantinople di Timur.
1) Pembaptisan
- Meraikan kemasukan
seseorang dlm Kristian
2) Eukaris
- Dikenali sbg Perhimunan Suci atau
Makan Malam Terakhir
- Sbg majlis makan roti & wine sbg
tanda perpaduan antara penganut
Kristian & Jesus.
PERAYAAN AGAMA KRISTIAN
Krismas
Easter
Good Friday
PADA HARI PERAYAAN:
Penganut berkumpul di gereja utk beribadat.

32. Agama Sikh

33. Sebahagian besar dianuti oleh etnik India berketurunan Punjabi.
 Berpakaian serban & berjanggut panjang bagi lelaki.
 Penggunaan nama :
-LELAKI : guna nama akhir SINGH ( maksud singa )
-WANITA : guna KAUR (maksud puteri)
 Pengasas: Guru Nanak (1469M)
 Dikembangkan oleh sembilan orang Guru lain.
 Agama ini mempunyai satu Tuhan.
Kitab suci dikenali sbg Sri Guru Granth Sahib Ji.
Kitab ini setebal 1430 muka surat & ditulis oleh Guru Sikh.
Kandungannya meliputi ajaran agama Sikh & juga mazmur (hymn)
bagi tujuan keagamaan serta nasihat utk panduan hidup

34. 1. Kesh (berambut panjang )
2. Kangha ( sikat )
3. Kara (gelang besi)
4. Kirpan (pedang kecil )
5. Kachera (seluar pendek khas )
 Merupakan pakaian rasmi yg wajib dipakai
sepanjang masa oleh ahli Persaudaraan Khalsa
selepas menjalani upacara amrit sanskar.
 Upacara tersebut diperkenalkan oleh Guru Gobind
Singh, Guru Sikh yg ke-10 & terakhir (1699 M)
Lima Simbol
Utama Dalam
Agama Sikh
(5K)

35. RITUAL DAN UPACARA KEAGAMAAN
SIKH
Granthi Sahib (ahli agama) memainkan peranan penting dlm
menjalankan upacara keagamaan di gurdwara (tempat ibadat ).
Granthi Sahib membaca kitab suci, menyampaikan kirtan
(mazmur ) serta sampaikan katha (syarahan) tentang agama sikh.
Upacara keagamaan diakhiri dgn bacaan ardas (doa).
Orang Sikh di Gurdwara memasak Guru ka langgar
(makanan berupa sayuran) utk pengunjung tanpa mengira
agama.

36. PERAYAAN AGAMA SIKH
Vaisakhi –bulan April
Pada hari tersebut, penganut Sikh akan mengunjungi
Gurdwara.
Mereka menuju ke darbar sahib (dewan sembahyang)
tempat letaknya kitab suci.
Amrit sanskar (upacara pembaptisaan) dijalankan.
- menandakan kesediaan penganutnya memohon
amrit (air suci) bagi mendekatkan diri kpd
Waheguru.

37. - merupakan simbol keimanan
-dikira melanggar peraturan Tuhan
jika mencukur bulu dibahagian
badan. KANGHA
–supaya rambut sentiasa bersih.
-dibuat daripada kayu dan
sentiasa terletak di dalam serban.KARA
-mengingatkan agar elak dari buat
kejahatan
-lambang kepatuhan yang teguh antara
pemakai dan agamanya. KIRPAN
–menunjukkan pemakainya setia dan
teguh pegangan agama.
-Pedang itu tidak boleh digunakan
sesuka hati.KACHA
-lambang kesediaan setiap waktu
- ketangkasan pergerakan dalam
melakukan sesuatu.
- merupakan simbol keimanan
- dikira melanggar peraturan Tuhan
jika mencukur bulu dibhgn badan.
KANGHA
– supaya rambut sentiasa bersih.
- dibuat drp kayu & sentiasa
terletak di dlm serban.KARA
- mengingatkan agar elak dari buat
kejahatan
- lambang kepatuhan yg teguh antara
pemakai & agamanya. KIRPAN
- menunjukkan pemakainya setia
& teguh pegangan agama.
- pedang itu tidak boleh digunakan
sesuka hati.KACHA
- lambang kesediaan setiap waktu
- ketangkasan pergerakan dlm
melakukan sesuatu.
KESH

38. Animisme

39.  Kepercayaan pemujaan roh & semangat alam semula
jadi
 Menganggap segalanya di alam ini mempunyai jiwa
& dpt berfikir serta berkeperibadian spt manusia
 Semangat & kuasa luar biasa ini disifatkan sbg tuhan.
 Penganutnya menyembah & memuja batu, pokok,
gunung, sungai, patung & juga hasil buatan sendiri
spt keris.

40. Roh-roh ini terdiri drp roh mereka yg sudah meninggal &
membawa ke pemujaan nenek moyang.
Kemungkinan ada ada roh yg umum, yg tidak dihubung dgn
seseorang.
Atau yg mirip dgn mana drp kepercayaan orang di kepulauan
Pasifik atau manito drp kepercayaan orang Indian Amerika.
Roh-roh ini harus dijaga agar tidak boleh dipermainkan.
Dukun, orang keramat, & ahli sihir merupakan orang yg
penting yg menghubungkan manusia dgn makhluk halus atau
roh lain.

41. AJARAN KONFUCIUS
Konfucios - ahli falsafah China (Dinasti Chou).
Agama yg berunsur ketuhanan.
Menekankan perasaan perikemanusiaan terhadap orang
lain & harga diri.
Perikemanusiaan ialah kebolehan mengamalkan lima
kebaikan di merata dunia ialah kemanusiaan.
Kebaikan itu ialah budi bahasa, kemurahan hati,
amanah, rajin & bersifat baik

42. Dikumpulkan oleh pengikutnya dlm bentuk buku
berjudul Lun-Yu atau Analekta.
Berkenaan dengan Li atau Rukun Bangsa.
Tentang bagaimana keamanan & kepatuhan boleh
dibawa kpd negara.
Ajaran konfucios mementingkan kesopanan &
kesusilaan, tabiat terpuji serta kelakuan yg baik,
hormat ibu bapa, orang tua & negara.

43. AJARAN TAO
Taoisme berdasarkan ajaran Lao Tze .
Menyarankan supaya manusia menarik diri drp duniawi &
upacara yg merugikan.
Perkara yg adil bagi pengikut ajaran Tao ialah manusia
seharusnya bebas drp peraturan ciptaan manusia.
Lao Tze mengatakan bahawa perasaan tamak & hawa nafsu
seseorang mendorong bertindak bijak & tidak rasional.
Buku-buku ajaran Tao merupakan koleksi ajaran yg bertulis
dlm bentuk sajak warisan kesusasteraan yg terkenal.

44. Konflik Agama

45. Agama mengajar penganutnya erti kasih sayang, pengampunan &
pendamaian.
Pada April 1992, berlaku konflik antara Bosnia-Herzegovina dgn Serbia.
Pada Disember 1992, berlaku konflik Hindu-Islam di India.
Kemudian antara Islam-Kristian di Ambon, Maluku & Almahera di Indonesia.
Seterusnya Tibet, Turkmenistan, Azerbaijan, Kazakhstan, Mesir, & Algeria.
Agama menganjurkan kedamaian, namun konflik tetap berlaku.
Konflik berlaku kerana tafsiran berbeza dlm memahami ajaran agama.
Konflik berlaku kerana kegagalan seseorang atau sesuatu kelompok agama utk
memahami & menghomati ajaran & upacara agama lain.
KONFLIK AGAMA

46. MENCARI TITIK PERTEMUAN
Kefahaman & t/laku beragama boleh memisah atau membina
hubungan sesama penganut dlm sesuatu agama.
Potensi harus digarap dgn hati-hati & berhemah agar
individu & kelompok agama membolehkan hubungan
mereka dijalin erat.
Shamsul (1991) - adalah memisah & mengasingkan penganut
pelbagai agama terutama apabila agama diideologi &
dipolitikkan.
Agama dijadikan contestation dijadikan dinding keagamaan
yg dibina itu akan membawa ke arah ketegangan & konflik

47. Berlaku apabila dua insan membina rumah tangga bahagia dgn salah
seorang meninggalkan agama & menganut agama pilihan atas dasar
cinta.
Kesemua agama berpotensi utk membina keharmonian hidup
masyarakat, kestabilan & kemajuan.
Nilai kesejagatan rakyat Malaysia iaitu keharmonian, kedamaian,
kekayaan, kemuliaan & kebaikan.
Malaysia mempunyai empat agama besar dunia iaitu Islam, Buddha,
Kristian & Hindu serta agama lain.
Mencipta suasana sosial yg harmoni dgn menghormati agama orang
lain.

48.  Sekian
Terima Kasih