Dokumen ini menerangkan asas kemahiran robotik termasuk definisi, komponen, fungsi, dan kepentingan robot dalam industri serta domestik. Ia juga mengklasifikasi aras teknologi robot dan menerangkan cara mengendalikan pelbagai mekanisme dan komponen robot. Penekanan diberikan kepada kelebihan robot dalam meningkatkan kecekapan pengeluaran, keselamatan dan kualiti kerja.

1. ASAS
KEMAHIRAN
ROBOTIK

3. OBJEKTIF
 Mentakrifkan robotik dan robot
 Menyatakan kepentingan dan keperluan
robot
 Mentakrifkan manipulator
 Mengenal komponen manipulator
 Mentakrifkan pengawal robot
 Mengenalkan komponen asas dan
makanisme robot

4. Menyatakan penggunaan setiap
makanisme robot
Menyatakan bahan rangkaian
gear
Membezakan aras teknologi
robot
Menerangkan kendalian
komponen asas robot

5. OBJEKTIF
 Menerangkan kendalian penderia
 Memasang penderia dalam litar
 Membina robot aras teknologi rendah
 Menggunakan bahasa penghantaran PLC untuk
membina atur cara mudah.
 Menggunakan PLC untuk mengawal pergerakan
robot.

7. DEFINISI ROBOTIK
Robot-Peralatan
mekatronik yang boleh
berkendali secara
automatik
Robotik-Pengetahuan
tetang robot

8. Robot ialah satu unit mekanikal
yang boleh menjalankan pelbagai
fungsi. Ia direka khas untuk
menggerakkan sesuatu benda
kerja atau peralatan melalui
pelbagai gerakan yang
diprogramkan.

9.  Robot telah membawa satu dimensi baru dalam
dunia proses pembuatan.
 Robot merupakan pengendali pelbagai
kegunaan yang boleh diaturcara dan
mempunyai ciri-ciri kepandaian dan
kebolehsesuaian.
 Berbanding dengan manusia,robot mampu
melakukan kerja yang banyak dengan lebih
cekap dan tepat.

10. FUNSI
 Fungsi robot dalam sistem pengendalian bahan
termasuklah pembungkusan, pemindahan
benda kerja, pengagihan dan penyusunan,
pengisian dan pemunggahan (loading and
unloading), pengendalian pallet.
 Penggunaan robot paling sesuai digunakan
dalam operasi yang memerlukan kerja yang
berulangan, mengendalikan benda kerja yang
penting terutamanya dalam persekitaran yang
merbahaya di mana sedikit kesilapan akan
mengakibatkan ssekerap yang banyak.

11. KEPENTINGAN DAN KEPERLUAN
(INDUSTRI)
 Berkuliti dan berkuantiti
 Kerja tanpa keselamattan
 Kerja berterusan
 Kejituan tinggi
 Cepat dan tepat

13. KEPENTINGAN ROBOTIK DALAM INDUSTRI
 Mengurangkan kos tenaga kerja.
 Peningkatan permintaan
 Persaingan global
 Penggunaan ruang kawasan kilang
 Kemudahan pergerakan bahan kerja
 Kemudahan kawalan proses pengeluaran

14. TERDAPAT BEBERAPA FAKTOR YANG
MEMPENGARUHI KEPENTINGAN DAN KEPERLUAN
ROBOTIK DALAM INDUSTRI SEPERTI:
 Dapat melakukan tugas untuk menghasilkan
pengeluaran yang berkualiti dengan kuantiti
yang besar.
 Dapat bekerja dalam suasana bahaya tanpa
perlu mempertimbangkan keselamatan dan
keselesaan seperti penghawa dingin, lampu,
pakaian keselamatan dan penyedut udara
panas.

15.  Dapat bekerja secara berterusan tanpa letih,
cuti, mengambil alih tugas dan tidak perlukan
insuran perubatan, sebaliknya manusia perlu
kepada semua perkara ini.
 Dapat melaksanakan tugas berulang kali
dengan memberi kejituan yang tinggi ketika
dalam kawalan.
 Dapat melaksanakan tugas dengan lebih cepat
dan tepat.

16. KEPENTINGAN DAN KEPERLUAN
(DOMESTIK)
Kamera pengesan
Operasi perubatan
Membantu orang kurang kurang
upaya
Operasi kerja bahaya
Operasi pemesihan

17. ARAS TEKNOLOGI
ROBOT

19. ARAS TEKNOLOGI RENDAH
 Menjalankan kerja yang sama untuk satu masa
tertentu
 Kawalan pergerakan tetap dan tak boleh diubah
semasa berkendali
 Mempunyai 4 sendi dan dikawal pengawal
elektronik
 Mempunyai ketepatan sistem yang lebih tinggi
-hanya melakukan kerja mudah

20. ARAS TEKNOLOGI SEDERHANA
 Lebih banyak pergerakan
 Laluan pergerakan secara insani selepas
bekalan kuasa diputuskan.
 Mempunyai 6 sendi dan dikawal oleh
Microproses 8 bit atau 6 bit
 Boleh melakukan kerja yang kompleks

21. ARAS TEKNOLOGI TINGGI
 Melakukan kerja walaupun ada ojek
menghalang
 Menggunakan penderia
 Mempunyai lebih 6 sendi dan dikawal oleh
microprose 16 bit ke atas.
 Melakukan kerja yang lebih kompleks

22. CIRI ARAS TEKNOLOGI ROBOT
CIRI ARAS RENDAH ARAS ARAS TINGGI
SEDERHANA
BILANGAN 2-4 2-6 6 ke atas
SENDI
BEBAN MAKSIMA sehingga 3.6 kg Sehingga 150 kg Sehingga 150kg
MASA ULANGAN 5-10 saat 1 saat 1 saat
KETEPATAN 0.05-0.0025 mm 1.3-0.2 mm 1-1.4 mm
SISTEM
PENGGERAK Elektrik,hidrodan Elektrik dan Elektri dan
pneumatik hidraulik hidraulik
PENGAWAL Elektronik atau Mikroproses 8 bit Mikroproses 16 bit
logik angin @ 16 bit ke atas

23. KOMPONEN
ASAS
ROBOTIK

25. KOMPONEN ASAS ROBOT
MANIPULATOR
 Mesin yang bergerak melakukan
tugas/kerja
 Terdiri daripada : 1.tatarajah manipulator
2.pergelangan tangan
manipulator
3.bingkai tapak
manipulator

26.  TATARAJAH MANIPULATOR
 Terdiri daripada lengan dan sendi-mengikut
keperluan kerja
 Terdiri daripada :1.tatarajah kartesan
2.selinder
3.kutub
4.persendian

27. KARTESAN
 JENIS SENDI-PPP
 KEBAIKAN -Tatarajah yang mudah
-Binaan yang tegar
-Mudah untuk di tinjau.
 KEBURUKAN –Ruang yang kecil
-Tidak capai bahagian
bawah.
-pergerakan terhad.
 FUNGSI -Operasi ambil dan letak.

28. SILINDER
 JENIS SENDI-RPP
 KEBAIKAN -Tatarajah yang mudah .
-Mudah untuk di tinjau
-Memberi kuasa yang tinggi
dalam pemacu hidraulik.
 KEBURUKAN –Ruang kerja yang terhad.
-belakang robot boleh
bertindih ruang kerja.
 FUNGSI- Operasi angkut dan susun.

29. KUTUB
 JENIS SENDI- RRP
 KEBAIKAN-Ruang kerja yang besar.
-Boleh membengkuk ke
bawah.
 KEBURUKAN-Tatarajah yang kompleks.
-Sukar untuk ditinjau.
 FUNGSI-Operasi angkut dan susun.

30. PERSENDIAN
 JENIS SENDI-RRR
 KEBAIKAN- Ruang kerja yang besar.
-Boleh capai atas dan
bawah.
 KEBURUKAN- Tatarajah yang kompleks.
-Sukar untuk di tinjau.
-Binaan yang tidak tegar.
 FUNGSI-Operasi mengipal, mengecat,
memasang kereta.

31. b) Pergerakan tangan
 Fungsi-Seperti tangan manusia.
 Berada di hujung tatarajah manipulator.
 Bergerak secara putaran.
 Berdiri dari :pergelangan, Rewang &Olek.
c) Bingkai Tapak Manipulator
Terletak di lantai, dinding, siling atau
jenis bergerak atas rel.
Tujuannya –capaian mudah terhadap
bahan kerja.

32. PENGAWAL
 Sistem litar elektronik berdigit yang menyimpan
maklumat atur cara untuk
menggerakkan motor.
 Jenis pengawal
 Paksi servo & bukan servo.
 Mikropemproses, PLC &Antara Muka.

33. JENIS PENGAWAL
 a)Paksi Servo
b)Paksi Bukan Servo
 Mikro Pemproses
 Logik Boleh Atur Cara (PLC)
 Antara Muka.

34. PAKSI SERVO
 Fungsi –mengawal kedudukan
pergerakan & kelajuan motor
melalui penderia.
PAKSI BUKAN SERVO
 Fungsi-mengawal kedudukan pergerakan &
kelajuan motor melalui suis had.

35. MIKRO PEMPROSES
 Fungsi-peranti yang melaksanakan atur cara
untuk menggerakkan motor.
1. Aras teknologi rendah.
2. Aras teknologi sederhana.
3. Aras teknologi tinggi.
 Fungsi-Elektronik @ logik angin
 Mikropemproses 8 & 16 bit.
 Mikropemproses 32 bit ke atas.

36. LOGIK BOLEH ATUR CARA (PLC)
 Fungsi-berkeupayaan kendali robot dalam satu
jujukan proses produk dengan bantuan
penggerak & suis.

37. ANTARA MUKA
 Penghubung antara pengkalan dengan
komputer, ingatan luaran & penderia
 Mem benarkan data masuk dan keluar pada
talian yang sama.

38. SUMBER PENGGERAK
Kuasayang di gunakan
untuk menggerakkan robot .
Kuasa elektrik
Kuasa hidraulik
Kuasa pneumatik

39. JENIS PENGGERAK
 Kuasa elektrik
 Hidraulik
 pneumatik

40. A) KUASA ELEKTRIK
 Fungsi -Bekalan AU-motor besar,
-Bekalan AT-motor kecil
-Menggerakkan robot.
 Kebaikan –laju,tepat dan kejituan yang
tinggi.
-Ruang pemasangan yang
kecil
-Kos yang rendah
-Guna bersama teknik
Pergerakan terkini.

41.  Keburukan – daya kilas rendah
-mudah berlaku pecikan api
-mudah panas
-perlu brek untuk berhenti

42. B)HIDRAULIK
 Fungsi- bendalir bertekanan tinggi untuk
menggerakkan motor.
-Tangki, plat sesekat,penapis dan
pam.
 Kebaikan –keupayaan beban yang tinggi
kelajuan yang tinggi.
-
-operasi lancar.
-kawalan servo yang
baik.

43. Keburukan
 Kos tinggi
 Masalah kebocoran minyak
 Perlukan saluran kembali
 Sukar penyenggaraan

44. C)PNEUMATIK
 Fungsi
 udara bertekanan tinggi untuk menggerakkan motor
dan silinder pneumatik pada robot.
 Pemampat udara, tangsi simpanan udara dan motor
elektrik.
 Kebaikan
 Kos rendah
 Kelajuan tinggi
 Tiada pencemran minyak
 Sesuai di gunakan di makmal

45. Keburukan
 kawalan tekanan udara kurang
tepat.
 Bunyi bising
 Masalah kebocoran angin
 Sukar mengawal kelajuan

46. ALAT HUJUNG LENGAN
Menggegam bahan kerja
Jenis penggenggam
Mekanik
Vakum
Magnet

47. JENIS PENGGENGGAM
Jenis penggenggam Fungsi / kendali
a) Mekanik Menggenggam bahan kerja menggunakan daya
mekanik.
Buka dan tutup penggenggam mekanik di pandu
oleh sistem pneumatik dan sistem pergerakan
gear.
b) Vakum  menggenggam bahan kerja dalam keadaan
terlekat pada kit vakum.
Berkendali bila kuasa wujud antara kit vakum
dengan bahan kerja.
c) Magnet Menggenggam bahan logam dengan
menggunakn bahan magnet.
Bahan kerja tertarik ke alat hujung lengan apabila
arus di alirkan dan elektromagnet terhasil
Bahan kerja akan terlepas apabila bekalan AT
atau AU terputus.

48. MEKANISME ROBOTIK
Penderia
Motor pelangkah
Gear
Talisawat
 Rantai

49. PENDERIAN
 Mengesan kedudukan sendi dan bahan
kerja
 Jenis penderia
 Penglihatan
 Bau
 Sentuh
 Pendengaran
 Pertuturan
o 2 mod kendalian –penderia sentuh dan
tak sentuh

50. Jenis penderian Fungsi/kendalian
a) Sesentuh Berfungsi apabila bersentuh dengan
objek
yang dikesan .
Contoh 1) penderi suhu-RTD dan ICTD
2) Tolok terikan
b) Tak sentuh Berfungsi apabila objek yang hendak di
kesan berada dalam kawasan penggesan
Contoh; penderia hampir, penderia
halangan cahaya searah .
- untuk mengesan kehadiran beban di
penggenggam robot.

51. MOTOR PELANGKAH
 Berputar mengikut darjah putaran per langkah
jauh.
 Satu langkah putaran mempunyai sudut tertentu
yang di kawal isyarat berdigit.
 Penggunaannya : mesin CNC,Peplot X-Y, dsb.

52. Jenis motor pelangkah Fungsi / kendalian
a) Dua kutub magnet kekal Dua magnet kutub kekal di pemutar.
Daya kilas tinggi menggerakkan robot
Motor ini sentiasa bertukar arah
putaran apabila bertukar punca
bekalan
b) Dua kutub bifilar Dua kutub magnet kekal di permutar.
Belitan di pemegun di susun secara
bifilar.
Bifilar- dua set belitan yang di alirkan
arus berlawanan arah supaya motor
senang bertukar arah putaran

53. GEAR
 Satu bulatan bergigi disekelilingnya.
 Sentiasa bekerja berpasangan.
 Terdapat aci ditengahnya
Penggunaanya:
 Menukar arah pergerakannke kiri,kanan,atas dan
bawah.
 Meningkatkan atau mengurangkan kelajuan

54. RANGKAIAN GEAR
 Beberapa gear disambung bersama
untuk pindahkan atau tukar arah putaran.
 Terdapat 2 jenis rangkaian:
 Rangkaian biasa-gear disambung
sesiri.Rangkaian gear mudah (1 aci) dan
majmuk (beberapa aci)
 Rangkaian planet-gear
pegun(matahari)dan berputar(planet).

55. JENIS GEAR
TAJI-gigi lurus,aci setiap gear
selari antara satu sama lain.
HELIKS-barisan alur gigi yang
bersudut dengan aci,lebih
senyap pada kelajuan tinggi.

56.  SERONG-penghantaran kuasa
putaran antara aci yang menyilang.
 ULIR-dipacu oleh pemacu ulir yang
menyerupai skru yang mengeliling
aci.Memindahkan kuasa mekanik
antara aci yang tidak selari dan
bersilang.

57. TALI SAWAT
 Bahan jalur yang brputar berterusan dengan
menggunakan dua takal & lebih untuk
menggerakkan mesin.
 Takal yang dipasang pada aci yang dibantu oleh
galas.
 Jenis-jenisTali Sawat:
---Jenis “Va”
---Jenis Segerak
---Tali Sawat Rata

58. JENIS “V”
 Fungsi:
*Menghasilkan putaran yang baik dan lancar.
*Kedudukan ketat dan padat di atas alur takal.
*Sesuai untuk jarak takal yang dekat dengan
memberi tekanan tinggi.
*Penggunaan-Industri automatif, peralatan
rumah,pertanian an sebagainya.

59. TALI SAWAT SEGERAK
 Fungsi:
*Kendalian memerlukan ketepatan, penjajaran /hala
tuju yang tetap.
*Mempunyai gigi sebelah dalam dan takal yang
bergigi.
 Tujuan:
*Untuk elakan daripada tergelincir ketika berkendali.

60. TALI SAWAT RATA
 Digunakan bila dua takal berada pada jarak yang
jauh.
 Acinya tidak selari.
 Penggunaannya;
*Mementingkan kelajuan dan kecekapan yang tinggi.

61. RANTAI
 Memindahkan kuasa Antara dua aci menggunakan
gegancu bergegalas.
 Sesuai untuk kelajuan yang rendah.
 Minyak pelincir melancar pergerakan.
 Terdapat dua jenis rantai:
*Rantai Guling
*Rantai Manik

62. RANTAI GULING
 Fungsi:
 Memberikan daya kilas, penghantaran kuasa dan
keseragaman yang tinggi.
 Gabungan beberapa rangkai rantai yang terdiridari
dua plat dalam,dua sesendal,dua penggelek,dua
pin dan dua plat luar.
 Dibuat daripada besi.

63. RANTAI MANIK
 FUNGSI:
 Penggunaan dalam robot yang daya kilasnya
rendah.
 Rangkaian beberapa manik yang membentuk
rantai.
 Dibuat daripada besi atau plastik.

64. RUMUSAN
 Sistemrobotik digunakan secara
meluas dalam industri pembuatan
bagi melakukan kerja seperti
mengimpal, mengecat dan
memasang komponen elektronik.
 Robotialah unit mekanikal yang
boleh menjalankan pelbagai fungsi
yang direka untuk melakukan kerja
melalui gerakan yang
diprogramkan.

65.  Robot juga digunakan untuk
melakukan pelbagai kerja yang
berbahaya kepada manusia seperti
kerja menuang logam lebur pada kerja
tuangan die serta kerja yang
melibatkan pengendalian bahan kimia
dan bersuhu tinggi.

67. SEKIANTERIMA
KASIH.