Dokumen ini membahas tentang mesin ringkas seperti takal, tali sawat, bearing, dan gear, serta fungsinya dalam pemindahan tenaga. Takal membantu mengubah arah daya, dengan pelbagai jenis seperti takal tetap, bergerak, dan bergabung untuk mengangkat beban. Tali sawat dan gear juga memainkan peranan penting dalam memindahkan tenaga dalam mesin dan peralatan dengan meningkatkan kecekapan operasi.

1. PEMINDAHAN
TENAGA
RBT 1044
PENSYARAH : MOHD ALI BIN SIDEK
• MUHAMAD AMIRUL ROZI B. MOHD RAZALI
• MUHAMMAD DANIAL BIN WAHAB
• WAN AHMAD FAISAL BIN WAN MOHD
FARID
• MUHAMMAD KAMARULHARITH B.
KAMARUZZAMAN

2. T
AKAL
• Takal ialah mesin ringkas yang terdiri daripada roda yang mempunyai alur, mengelilingi bulatanya
diantara bibir roda tersebut.
• Tali (kabel, rantai) menempati alur tersebut yang mana ia disambungkan kepada beban pada satu
hujung dan daya dikenakan untuk melakukan kerja pada hujung satu lagi.
• Secara ringkasnya takal ialah mesin ringkas yang terdiri dari satu roda yang berputar pada gandar.
Tali akan mengelilingi roda dan digunakan untuk menyambungkan beban dengan daya.
FUNGSI TAKAL
• Takal mengubah arah daya, membuatkan ia lebih mudah untuk
mengangkat objek ke paras yang lebih tinggi.
• Takal membantu kita mengangkat beban yang berat, takal boleh
memudahkan kerja yang dilakukan. Dalam kegunaan harian, sistem takal
membantu untuk mengangkat sesuatu beban ke tempat yang lebih tinggi.
• Takal diubahsuai daripada takal yang ringkas kepada sistem takal
bergabung, untuk membantu manusia mengangkat beban – beban yang
berat.

3. Jenis
Takal
Takal tetap
atau
sistem
takal kelas
1
Takal
bergerak
atau sistem
takal kelas
2
Takal
bergabung

4. Takal tetap atau sistem takal kelas 1
• Dalam sistem ini gandar takal tetap pada satu tempat. Roda tidak bergerak. Beban diikat pada satu hujung tali
sementara daya dikenakan pada hujung tali yang satu lagi.
• Takal tetap hanya mengubah arah daya yang dikenakan untuk melakukan kerja ke atas beban. Ia tidak
meningkatkan saiz daya.
• Daya yang dikenakan adalah sama dengan berat beban yang ditarik ke atas.
• Apabila tali ditarik ke bawah, beban akan ditarik ke atas. Jarak pergerakan beban adalah sama dengan jarak
daya yang dikenakan.
CONTOH TAKAL TETAP
• Takal tetap digunakan pada tiang bendera - Menaik dan
menurunkan bendera

5. Takal bergerak atau sistem takal kelas 2
• Dalam sistem ini gandar takal bebas bergerak. Hujung tali disambungkan pada satu titik
tetap, manakala daya dikenakan pada hujung yang satu lagi.
• Apabila daya dikenakan pada hujung tali yang satu lagi, beban dan akan diangkat dan
menggelunsur di sepanjang tali, atau dengan kata lain, takal bergerak adalah takal yang
bergerak bersama- sama dengan beban pada arah yang sama.
• Takal bergerak tidak mengubah arah daya yang dikenakan untuk melakukan kerja ke atas
beban.
• Daya akan dikenakan pada hujung tali menggandakan daya yang dikenakan ke atas
beban. Takal bergerak menyebabkan daya yang dikenakan berkurangan berbanding berat
beban.
• Jarak pergerakan daya yang dikenakan adalah lebih jauh berbanding beban.
• Kekurangan utama takal bergerak ialah kita perlu menarik dan menolak takal ke atas atau
ke bawah. Kelebihan utama takal bergerak ialah kita menggunakan daya yang sedikit
untuk menarik beban.
• Takal bergerak juga boleh dikatakan sebagai tuas kelas ketiga. Beban berada di antara
fulkrum dan daya.

6. CONTOH TAKAL BERGERAK

7. • Takal bergabung ialah kombinasi takal tetap dan takal bergerak dalam satu sistem takal.
Ia mengubah arah gerakan daya.
• Takal bergabung memudahkan kerja yang dilakukan kerana daya yang diperlukan untuk
mengangkat beban adalah kurang daripada separuh berat beban.
• Kelebihan utama menggunakan takal bergabung ialah jumlah daya yang diperlukan ialah
kurang daripada separuh berat beban. Kekurangan yang utama ialah daya perlu bergerak
jauh.
CONTOH TAKAL BERGABUNG
T
AKAL BERGABUNG
• Kren menggunakan takal tetap dan takal bergerak untuk
mengangkat beban yang berat.

8. TALI SAWAT
• Tali sawat ialah bahan jalur yang berputar berterusan menggunakan dua takal atau lebih untuk
menggerakkan peralatan mesin.
• Tali sawat mempunyai beberapa kelebihan, antaranya termasuk:
i) mudah dipasang dan digunakan
(ii) tidak memerlukan pelincir.
(iii) mudah dan murah untuk diseleggarakan.
(iv) mempunyai jarak aci yang fleksibel.
• Kelajuan putaran mesin yang menggunakan tali sawat mudah diubah dengan mengubah saiz diameter takal
dan panjang tali sawat.
• Kelajuan putaran tali sawat adalah tidak seragam dibandingkan dengan gear kerana tali sawat memindahkan
kuasa dari satu takal ke takal pasangannya dengan jarak yang jauh dan menyebabkan berlaku kehilangan
kuasa.
• Terdapat beberapa jeni tali sawat yang digunakan dalam industri iaitu tali sawat jenis V, segerak dan rata.

9. T
ALI SAWAT JENIS V
• Tali sawat jenis V adalah berbentuk seakan-akan huruf V. Tali sawat ini boleh menghasilkan putaran yang baik
dan lancar kerana ia boleh berada pada kedudukan padat dan ketat di atas alur takalnya.
• Jenis ini sesuai digunakan untuk jarak antara dua takal yang dekat dengan memberi kelajuan yang tinggi.
• Tegangan tali sawat adalah penting bagi melanjutkan jangka hayatnya.Tali sawat ini mudah dipasang dan
digantikan apabila perlu.
• Tali sawat jenis V banyak digunakan dalam industri automotif, peralatan rumah, industri ringan dan pertanian.

10. T
ALI SAWAT RAT
A
• Tali sawat rata merupakan jenis tali sawat yang pertama digunakan dalam industri.
• Tali sawat ini sesuai digunakan jika jarak di antara dua takal jauh.Tali sawat rata boleh digunakan dalam keadaan
acinya tidak selari.
• Walau bagaimanpun kecekapan tali sawat rata adalah rendah berbanding dengan tali sawat jenis V dan segerak
• Penggunaannya mementingkan kelajuan dan ketegangan yang tinggi supaya is dapat berfungsi dengan baik.

11. T
ALI SAWAT SEGERAK
• Tali sawat segerak digunakan untuk kendalian yang memerlukan ketepatan, penjajaran atau halaju yang tetap.
• Jenis ini mempunyai gigi pada sebelah dalam dan juga menggunakan takal yang bergigi.
• Gigi pada tali sawat dan takal menghalang tali sawat daripada tergelincir ketika ia berkendali.
• Tali sawat segerak memerlukan tegangan yang rendah untuk memutarkan takalnya berbanding dengan tali
sawat jenis V.

12. BEARING
• Bearing adalah suatu komponen yang berfungsi untuk mengurangkan geseran pada mesin atau
komponen-komponen yang bergerak dan saling menekan antara satu sama lainnya.
• Bila gerakan dua permukaan yang saling berhubungan, maka haba akan panas.Ia dikenal sebagai
geseran (friction). Geseran yang berterusan akan menyebabkan panas yang makin lama semakin
meningkat dan menyebabkan kehausan pada komponen tersebut. Geseran yang tidak terkawal
boleh menyebabkan kerosakan pada komponen dan alat tidak dapat digunakan
FUNGSI BEARING
• Sebagai pengantara bagi objek yang berputar
• Digunakan untuk mengurangkan geseran dan
melancarkan pergerakan

13. GEAR
Gear adalah komponen yang digunakan untuk memindahkan kuasa.
Gigi gear berfungsi untuk menyalurkan kuasa daripada sumber kepada penerima
Gear digunakan untuk menghubungkan semua bahagian yang berputar dan menukar kelajuan sesebuah mesin.
GEAR SERONG
Digunakan untuk memindahkan tenaga
daripada satu aci kepada satu aci lain yang
bersudut.
Digunakan pada mesin gerudi tangan.

14. GEAR TAJI
Digunakan untuk memindahkan tenaga antara
aci yang selari.
Digunakan untuk kerja am seperti kit robot,
kereta mainan.
GEAR HELIKS
Digunakan untuk sistem gear kereta.
Gigi gear ini berbentuk heliks dan mempunyai
mekanisme kelajuan tinggi.

15. GEAR BELITAN
Digunakan pada mesin untuk mengurangkan
kelajuan dan memindahkan tenaga putaran aci
pada sudut bersilang.
Digunakan pada bidai dan sepana boleh laras
GEAR RAK DAN PINAN
Digunakan untuk memindahkan gerakan
putaran kepada gerakan lurus atau gerakan
lurus kepada gerakan putaran.
Digunakan pada stereng kereta dan pintu
pagar elektrik bermotor.

16. Gear yang dipasang pada syaf motor dikenali sebagai gear pemacu. Apabila
motor berfungsi, gear pemacu akan menggerakkan rangkaian gear yang lain
yang dikenali sebagai gear dipacu bagi mewujudkan satu sistem pergerakan
yang lengkap bagi sebuah kit model.
KONSEP GEAR

17. Gandar ialah sebatang syaf yang dipasang pada tayar atau gear. Sebatang gandar boleh dipasang tetap
pada tayar dan berputar bersama-sama dengan tayar atau dipasang tetap pada kenderaan, di mana
hanya tayar sahaja yang bergerak di sekeliling gandar
Gandar biasanya memiliki bebola bearing yang membenarkan putaran yang dipasang di tempat-tempat
tertentu mengikut jenis gandar. Gandar yang dipasang tetap di tayar memiliki bearing di tempat
cantuman gandar manakala gandar yang dipasang tetap di kenderaan mempunyai bebola bearing di
pusat tayar untuk membenarkan putaran tayar
GANDAR

18. GANDAR
Seseorang boleh mencari roda dan gandar hampir di mana-mana kerana ia adalah
bahagian penting untuk banyak mesin kompleks. Kenderaan bermotor di atas roda dan
gandar dan juga menggunakan roda untuk stereng. Roda dengan gigi, yang dipanggil
gear, terdiri daripada banyak bahagian enjin kereta dan jenis mesin lain. Turbin, roda air,
kincir angin tidak boleh wujud tanpa roda dan gandar. Malah penciptaan tembikar tanah
liat bergantung pada roda dan gandar untuk berputar.

19. SEKIAN TERIMA KASIH