ARALIN 2.5
Awit Kay Inay
May hihigit pa ba sa isang katulad mo
Inang mapagmahal na totoo
Lahat nang buti ay naroon sa puso
Buhay man ay handang ialay mo
Walang inang matitiis ang isang anak
Ika'y dakila at higit ka sa lahat
ARALIN 2.5
A. PANITIKAN Ang Aking Pag-ibig
Tulang Pandamdamin Mula sa Inglatera
Isinalin sa Filipino ni Alfonso O. Santiago
ni Elizabeth Barrett Browning)
Mula sa Pandalubhasang Panitikan Nina
Pineda et. Al. 1990,Quezon City
B. GRAMATIKA Mabisang Paggamit ng
Matatalinghagang Pananalita
C. URI NG TEKSTO Naglalarawan
Ang awit na ito ay alay ko sa iyo
Ang himig at titik ay pag-ibig sa
puso ko
Ika'y nagiisa Ikaw lang sa mundo
Ang may pusong wagas ganyan
tulad mo
Lahat ibibigay lahat gagawin
Ganyan lagi ikaw sa anak mo
Lahat nang buti nya ang laging
hangad mo
Patawad ay lagi sa puso mo....
Walang inang matitiis ang
anak
Ika'y dakila at higit ka sa lahat
Ang awit na ito
Ay alay ko sa iyo
Ang himig at titik ay pag-ibig sa
puso ko
Ikay nag-iisa ikaw lang sa mundo
Ang may pusong wagas ganyan
tulad mo
Tungkol saan ang
?
May mga damdamin
ba ng pag-ibig ang
inilahad dito?
Makatotohanan
ba o hindi ang
nilalaman ng awit?
Anong konklusyon ang
nabuo sa iyong
imahinasyon matapos
mong mapakinggan ang
nasabing awit?
Ang Aking Pag-ibig
(How Do I Love Thee-Sonnet
ni Elizabeth Barret Browning
Isinalin sa Filipino ni Alfonso O.
Santiago)
Ibig mong mabatid, ibig mong
malaman
Kung paano kita pinakamamahal?
Tuturan kong lahat ang mga
Iisa-isahin, ikaw ang bumilang.
Iniibig kita nang buong taimtim,
Sa tayog at saklaw ay walang
kahambing,
Lipad ng kaluluwang ibig na
marating
Ang dulo ng hindi maubos-
Yaring pag-ibig ko’y katugon,
kabagay
Ng kailangan mong kaliit-liitan,
Laging nakahandang pag-utus-
utusan,
Maging sa liwanag, maging sa
karimlan.
Kasinlaya ito ng mga lalaking
Dahil sa katwira’y hindi paaapi,
Kasingwagas ito ng mga
Marunong umingos sa mga
Pag-ibig ko’y isang matinding
damdamin,
Tulad ng lumbay kong di
bathin
Noong ako’y isang musmos pa sa
turing
Na ang pananalig ay di
Yaring pag-ibig ko, ang
nakakabagay
Ay ang pag-ibig ko sa maraming
banal,
Na nang mangawala ay parang
nanamlay
Sa pagkabigo ko at
panghihinayang.
Yaring pag-ibig ko ay siyang lahat
na,
Ngiti, luha, buhay at aking hininga!
At kung sa Diyos naman na
ipagtalaga
Malibing ma’y lalong iibigin kita.
Alam mo ba na...
ang tula ay isang anyo ng
panitikan na may mga
matalinghagang pagpapahayag ng
isipan at damdamin? Mababasa sa
mga tula ang mga kaisipang
naglalarawan ng kagandahan,
kariktan, at kadakilaan.
Maitutulad sa isang awitin ang tula
.nagsisilbi rin itong pagpapagunita
sa dapat na kaasalan ng mga bata at
kabataan at naglalayong maipahayag
angkaranasan,damdamin,pananaw,kabayan
ihan
At ang maigting na pagmamahal sa
sariling bansa
Hanggang sa kasalukuyan ,ang
pagsulat at pagbigkas ng tula ay
nananatiling tulay ng kaalaman
mula sa kasaysayan ng kahapon
patungo sa kasalukuyan.
Isa sa elemento ng tula ay ang
kariktan .ang kariktan ang
tumutukoy sa paggamit ng
matatalinghagang salita,mga
salitang may malalalim na ibig
ipakahulugan at mga tayutay ng
pagwawangis,pagtutulad at iba pa.
Apat (4) na uri ng Tula
Tulang Pandamdamin o Tulang Liriko
Tulang pasalaysay
Tulang Padula
Tulang Patnigan
ANONG PAG-IBIG
ANG TINUTUKOY
TULA?
TUKUYIN ANG
MAGIGING BUNGA
NG PAGKAKAROON
NG TUNAY NA PAG-
IBIG
PAANO IPINAMALAS
NG MAY AKDA ANG
MASIDHING
PAGMAMAHAL SA
KANIYANG TULA?
SA IYONG
PALAGAY,ALING
NG TULA ANG
NAGPALUTANG SA
GANDA AT KARIKTAN
NITO? PATUNAYAN
SAGOT.
PAANO NAKATULONG
ANG PAGGAMIT NG
MATALINGHAGANG
SALITA UPANG
NG MAY-AKDA SA MGA
MAMBABASA NG
MNSAHE?
SA IYONG PALAGAY,ANO
ANG EPEKTO NG
KARANASAN SA
PAGLIKHA NG TULA NG
MAKATA? IPALIWANAG
ANG SAGOT.
IPALIWANAG
“Ang pag-ibig ay buhay,ang buhay
ay pag-ibig. Nabubuhay ang tao
upang umibig at magmahal
sapagkat sapol pa sa
pagkasilang,kakambal na ng tao
ang tunay na kahulugan ng pag-
big”
PAGSASANIB NG
GRAMATIKA
AT
RETORIKA
Suriin ang halaw na
bahagi sa tulang “Ang
Pamana” at “Ang Aking
Pag-ibig”
ANG PAMANA
Isang araw ang ina ko’y nakita kong
namamanglaw
Naglilinis ng marumi’t mga lumang
kasangkapan
Sa pilak ng kanyang buhok na hibla ng
katandaan
Nabakas ko ang maraming taon niyang
kahirapan;
Nakita ko ang ina ko’y tila bagay
nalulumbay
At ang sabi “itong piyanosa iyo ko
ibibigay,
Ang kubyertos nating pilak ay kay Itang
maiiwan,
Mga silya’t aparador kay Tikong
nababagay
Sa ganyan ko hinahati itong ating
munting yaman
Ang Aking Pag-ibig
Kasinlaya ito ng mga lalaking
Dahil sa katwira’y hindi paaapi,
Kasingwagas ito ng mga bayaning
Marunong umingos sa mga pinupuri
Alam mo ba na…
isang katangian ng tula ang
paggamit nito ng
matatalinghagang pahayag o
pananalitang hindi tuwirang
inihahayag ang literal na
kahulugan nito?
Karaniwan itong ginagamitan ng
paghahambing ng mga bagay na
nagpapataas ng pandama ng
mambabasa.Ang talinghaga ang
nag-uugnay sa mga karanasan
,pangyayari at bagay-bagay na
alam ng taumbayan.
Ang talinghaga ang mismong
larawan ng kamalayan ng
manunulat. Isa sa madalas na
gamiting talinghaga ang
pagpapahayag na patayutay o
tayutay.
Ang tayutay ay sadyang paglayo
sa karaniwang paggamit ng mga
salita,kung kaya’t magiging
malalim at piling-pili ang mga
salita rito.Tinatawag ding
palamuti ng tula ang tayutay dahil
ito ang nagpapaganda sa isang
tula.
MGA URI
NG TAYUTAY
PAGTUTULAD O
SIMILE
Isang paghahambing ng
dalawang bagay na magkaiba sa
pangkalahatang anyo subalit
may mga magkatulad na
katangian. Ito’y ginagamitan ng
mga salita’t pariralang tulad
ng,katulad ng, parang,kawangis
ng,anaki’y,animo,at iba pa.
PAGWAWANGIS O
METAPORA
Paghahambing ng
dalawang bagay ngunit
tuwiran ang ginagawang
paghahambing
PAGMAMALABIS O
HYPERBOLE
Pagpapalabis sa normal
upang bigyan ng
kagitingan ang nais
ipahayag
PAGTATAO O
PERSONIPIKASYON
Paglilipat ng katangian
ng isang tao sa mga
walang buhay
PAGSASANAY 1
BASAHIN ANG SUMUSUNOD.
TUKUYIN KUNG ANONG
TAYUTAY ANG GINAMIT
ANG MGA MATA NIYA AY
TILA MGA BITUING
NAGNININGNING SA TUWA
ROSAS SA KAGANDAHAN
SI PRINSESA SARAH
NAPANGANGA ANG MGA
MANONOOD SA PAGPASOK
NG MGA ARTISTA SA
TANGHALAN
ANG ULAP AY
NAGDADALAMHATI SA
KANIYANG PAGPAPANAW
TILA MGA ANGHEL SA
KABATAAN ANG MGA BATA
DIYOS KO!
PATAWARIN MO SILA
SALAYSAY NIYA SAKSAKAN
NG GUWAPO ANG BINATANG
NASA KANIYANG PANAGINIP
O BUHAY!
KAY HIRAP MONG UNAWAIN
SA KAGUBATAN, ANG MGA
IBON AY NAGSISIAWIT
TUWING UMAGA
NAKU! KALUNGKUTAN MO
AY DI NA MATAPO-TAPOS
NATUKOY NA SA NAKARAANG
ARALIN ANG PAGGAMIT NG
KARIKTAN AT TAYUTAY SA
PAGSULAT NG TULA. HANDA KA NA
BANG MAGSAGAWA O
MAGTANGHAL NG SABAYANG
PAGBIGKAS?
NGUNIT BAGO KA TUMUNGO SA
MADAMDAMING
PAGBIGKAS,MASINING, MAAKSYON
AT MADULANG PAGTATANGHAL NA
ITO ,ALAMIN MUNA ANG
MAHAHALAGANG KAALAMAN
TUNGKOL SA SABAYANG PAGBIGKAS
SABAYANG PAGBIGKAS O
READERS THEATRE
-isang masining na pagpapakahulugan
o interpretasyon sa anumang anyo ng
panitikan sa pamamagitan ng sabayang
pagbabasa o pagbibigkas ng isang koro
o pangkat.
3 URI NG SABAYANG PAGBIGKAS
1. PAYAK
Sa uring ito ,maaaring ipabasa lamang
ang bibigkasing tula. Maaaring
gumamit ng ingay, tunog at/o
musika,payak lamang ang mga kilos at
galaw ng mga nagsisiganap
2. WALANG KILOS
Bukod sa wastong bigkas,ang wastong
ekpresyon ng mukha ang maaaring
pagbatayan. Dahil walang kilos,pagtanog
lamang ang maaaring maipakita ng mga
mambibigkas.
3. MADULA
Bukod sa nagtataglay ng koryograpi ang
pagtatanghal,inaasahang makagagalaw o
makakikilos ang mga tauhang nagsisiganap
nang buong laya.
Bukod dito,may angkop silang kasuotan
batay sa katauhang kanilang inilalarawan.
Taglay rin ng tula ang isang makabuluhang
iskrip,musika,tunog,pag-iilaw, at
kagamitan,props,diyalogo at iba pa.
Sa pagsasagawa ng sabayang
pagbigkas ,nararapat lamang na
isaalang-alang bilang
paghahanda ang mga sumusunod
Pagpili ng piyesa
Pagbuo ng iskrip
Pagpili ng mambibigkas
Wastong pagbigkas at
pagkumpas

Aralin 2.5.pptx

  • 1.
  • 2.
    Awit Kay Inay Mayhihigit pa ba sa isang katulad mo Inang mapagmahal na totoo Lahat nang buti ay naroon sa puso Buhay man ay handang ialay mo Walang inang matitiis ang isang anak Ika'y dakila at higit ka sa lahat
  • 3.
    ARALIN 2.5 A. PANITIKANAng Aking Pag-ibig Tulang Pandamdamin Mula sa Inglatera Isinalin sa Filipino ni Alfonso O. Santiago ni Elizabeth Barrett Browning) Mula sa Pandalubhasang Panitikan Nina Pineda et. Al. 1990,Quezon City B. GRAMATIKA Mabisang Paggamit ng Matatalinghagang Pananalita C. URI NG TEKSTO Naglalarawan
  • 4.
    Ang awit naito ay alay ko sa iyo Ang himig at titik ay pag-ibig sa puso ko Ika'y nagiisa Ikaw lang sa mundo Ang may pusong wagas ganyan tulad mo
  • 5.
    Lahat ibibigay lahatgagawin Ganyan lagi ikaw sa anak mo Lahat nang buti nya ang laging hangad mo Patawad ay lagi sa puso mo....
  • 6.
    Walang inang matitiisang anak Ika'y dakila at higit ka sa lahat
  • 7.
    Ang awit naito Ay alay ko sa iyo Ang himig at titik ay pag-ibig sa puso ko Ikay nag-iisa ikaw lang sa mundo Ang may pusong wagas ganyan tulad mo
  • 8.
  • 9.
    May mga damdamin bang pag-ibig ang inilahad dito?
  • 10.
    Makatotohanan ba o hindiang nilalaman ng awit?
  • 11.
    Anong konklusyon ang nabuosa iyong imahinasyon matapos mong mapakinggan ang nasabing awit?
  • 12.
    Ang Aking Pag-ibig (HowDo I Love Thee-Sonnet ni Elizabeth Barret Browning Isinalin sa Filipino ni Alfonso O. Santiago)
  • 13.
    Ibig mong mabatid,ibig mong malaman Kung paano kita pinakamamahal? Tuturan kong lahat ang mga Iisa-isahin, ikaw ang bumilang.
  • 14.
    Iniibig kita nangbuong taimtim, Sa tayog at saklaw ay walang kahambing, Lipad ng kaluluwang ibig na marating Ang dulo ng hindi maubos-
  • 15.
    Yaring pag-ibig ko’ykatugon, kabagay Ng kailangan mong kaliit-liitan, Laging nakahandang pag-utus- utusan, Maging sa liwanag, maging sa karimlan.
  • 16.
    Kasinlaya ito ngmga lalaking Dahil sa katwira’y hindi paaapi, Kasingwagas ito ng mga Marunong umingos sa mga
  • 17.
    Pag-ibig ko’y isangmatinding damdamin, Tulad ng lumbay kong di bathin Noong ako’y isang musmos pa sa turing Na ang pananalig ay di
  • 18.
    Yaring pag-ibig ko,ang nakakabagay Ay ang pag-ibig ko sa maraming banal, Na nang mangawala ay parang nanamlay Sa pagkabigo ko at panghihinayang.
  • 19.
    Yaring pag-ibig koay siyang lahat na, Ngiti, luha, buhay at aking hininga! At kung sa Diyos naman na ipagtalaga Malibing ma’y lalong iibigin kita.
  • 20.
    Alam mo bana... ang tula ay isang anyo ng panitikan na may mga matalinghagang pagpapahayag ng isipan at damdamin? Mababasa sa mga tula ang mga kaisipang naglalarawan ng kagandahan, kariktan, at kadakilaan.
  • 21.
    Maitutulad sa isangawitin ang tula .nagsisilbi rin itong pagpapagunita sa dapat na kaasalan ng mga bata at kabataan at naglalayong maipahayag angkaranasan,damdamin,pananaw,kabayan ihan At ang maigting na pagmamahal sa sariling bansa
  • 22.
    Hanggang sa kasalukuyan,ang pagsulat at pagbigkas ng tula ay nananatiling tulay ng kaalaman mula sa kasaysayan ng kahapon patungo sa kasalukuyan.
  • 23.
    Isa sa elementong tula ay ang kariktan .ang kariktan ang tumutukoy sa paggamit ng matatalinghagang salita,mga salitang may malalalim na ibig ipakahulugan at mga tayutay ng pagwawangis,pagtutulad at iba pa.
  • 24.
    Apat (4) nauri ng Tula Tulang Pandamdamin o Tulang Liriko Tulang pasalaysay Tulang Padula Tulang Patnigan
  • 25.
  • 26.
    TUKUYIN ANG MAGIGING BUNGA NGPAGKAKAROON NG TUNAY NA PAG- IBIG
  • 27.
    PAANO IPINAMALAS NG MAYAKDA ANG MASIDHING PAGMAMAHAL SA KANIYANG TULA?
  • 28.
    SA IYONG PALAGAY,ALING NG TULAANG NAGPALUTANG SA GANDA AT KARIKTAN NITO? PATUNAYAN SAGOT.
  • 29.
    PAANO NAKATULONG ANG PAGGAMITNG MATALINGHAGANG SALITA UPANG NG MAY-AKDA SA MGA MAMBABASA NG MNSAHE?
  • 30.
    SA IYONG PALAGAY,ANO ANGEPEKTO NG KARANASAN SA PAGLIKHA NG TULA NG MAKATA? IPALIWANAG ANG SAGOT.
  • 31.
    IPALIWANAG “Ang pag-ibig aybuhay,ang buhay ay pag-ibig. Nabubuhay ang tao upang umibig at magmahal sapagkat sapol pa sa pagkasilang,kakambal na ng tao ang tunay na kahulugan ng pag- big”
  • 32.
  • 33.
    Suriin ang halawna bahagi sa tulang “Ang Pamana” at “Ang Aking Pag-ibig”
  • 34.
    ANG PAMANA Isang arawang ina ko’y nakita kong namamanglaw Naglilinis ng marumi’t mga lumang kasangkapan Sa pilak ng kanyang buhok na hibla ng katandaan Nabakas ko ang maraming taon niyang kahirapan;
  • 35.
    Nakita ko angina ko’y tila bagay nalulumbay At ang sabi “itong piyanosa iyo ko ibibigay, Ang kubyertos nating pilak ay kay Itang maiiwan, Mga silya’t aparador kay Tikong nababagay Sa ganyan ko hinahati itong ating munting yaman
  • 36.
    Ang Aking Pag-ibig Kasinlayaito ng mga lalaking Dahil sa katwira’y hindi paaapi, Kasingwagas ito ng mga bayaning Marunong umingos sa mga pinupuri
  • 37.
    Alam mo bana… isang katangian ng tula ang paggamit nito ng matatalinghagang pahayag o pananalitang hindi tuwirang inihahayag ang literal na kahulugan nito?
  • 38.
    Karaniwan itong ginagamitanng paghahambing ng mga bagay na nagpapataas ng pandama ng mambabasa.Ang talinghaga ang nag-uugnay sa mga karanasan ,pangyayari at bagay-bagay na alam ng taumbayan.
  • 39.
    Ang talinghaga angmismong larawan ng kamalayan ng manunulat. Isa sa madalas na gamiting talinghaga ang pagpapahayag na patayutay o tayutay.
  • 40.
    Ang tayutay aysadyang paglayo sa karaniwang paggamit ng mga salita,kung kaya’t magiging malalim at piling-pili ang mga salita rito.Tinatawag ding palamuti ng tula ang tayutay dahil ito ang nagpapaganda sa isang tula.
  • 41.
  • 42.
  • 43.
    Isang paghahambing ng dalawangbagay na magkaiba sa pangkalahatang anyo subalit may mga magkatulad na katangian. Ito’y ginagamitan ng mga salita’t pariralang tulad ng,katulad ng, parang,kawangis ng,anaki’y,animo,at iba pa.
  • 44.
  • 45.
    Paghahambing ng dalawang bagayngunit tuwiran ang ginagawang paghahambing
  • 46.
  • 47.
    Pagpapalabis sa normal upangbigyan ng kagitingan ang nais ipahayag
  • 48.
  • 49.
    Paglilipat ng katangian ngisang tao sa mga walang buhay
  • 50.
    PAGSASANAY 1 BASAHIN ANGSUMUSUNOD. TUKUYIN KUNG ANONG TAYUTAY ANG GINAMIT
  • 51.
    ANG MGA MATANIYA AY TILA MGA BITUING NAGNININGNING SA TUWA
  • 52.
    ROSAS SA KAGANDAHAN SIPRINSESA SARAH
  • 53.
    NAPANGANGA ANG MGA MANONOODSA PAGPASOK NG MGA ARTISTA SA TANGHALAN
  • 54.
    ANG ULAP AY NAGDADALAMHATISA KANIYANG PAGPAPANAW
  • 55.
    TILA MGA ANGHELSA KABATAAN ANG MGA BATA
  • 56.
  • 57.
    SALAYSAY NIYA SAKSAKAN NGGUWAPO ANG BINATANG NASA KANIYANG PANAGINIP
  • 58.
    O BUHAY! KAY HIRAPMONG UNAWAIN
  • 59.
    SA KAGUBATAN, ANGMGA IBON AY NAGSISIAWIT TUWING UMAGA
  • 60.
    NAKU! KALUNGKUTAN MO AYDI NA MATAPO-TAPOS
  • 61.
    NATUKOY NA SANAKARAANG ARALIN ANG PAGGAMIT NG KARIKTAN AT TAYUTAY SA PAGSULAT NG TULA. HANDA KA NA BANG MAGSAGAWA O MAGTANGHAL NG SABAYANG PAGBIGKAS?
  • 62.
    NGUNIT BAGO KATUMUNGO SA MADAMDAMING PAGBIGKAS,MASINING, MAAKSYON AT MADULANG PAGTATANGHAL NA ITO ,ALAMIN MUNA ANG MAHAHALAGANG KAALAMAN TUNGKOL SA SABAYANG PAGBIGKAS
  • 63.
    SABAYANG PAGBIGKAS O READERSTHEATRE -isang masining na pagpapakahulugan o interpretasyon sa anumang anyo ng panitikan sa pamamagitan ng sabayang pagbabasa o pagbibigkas ng isang koro o pangkat.
  • 64.
    3 URI NGSABAYANG PAGBIGKAS
  • 65.
    1. PAYAK Sa uringito ,maaaring ipabasa lamang ang bibigkasing tula. Maaaring gumamit ng ingay, tunog at/o musika,payak lamang ang mga kilos at galaw ng mga nagsisiganap
  • 66.
    2. WALANG KILOS Bukodsa wastong bigkas,ang wastong ekpresyon ng mukha ang maaaring pagbatayan. Dahil walang kilos,pagtanog lamang ang maaaring maipakita ng mga mambibigkas.
  • 67.
    3. MADULA Bukod sanagtataglay ng koryograpi ang pagtatanghal,inaasahang makagagalaw o makakikilos ang mga tauhang nagsisiganap nang buong laya. Bukod dito,may angkop silang kasuotan batay sa katauhang kanilang inilalarawan. Taglay rin ng tula ang isang makabuluhang iskrip,musika,tunog,pag-iilaw, at kagamitan,props,diyalogo at iba pa.
  • 68.
    Sa pagsasagawa ngsabayang pagbigkas ,nararapat lamang na isaalang-alang bilang paghahanda ang mga sumusunod
  • 69.
    Pagpili ng piyesa Pagbuong iskrip Pagpili ng mambibigkas Wastong pagbigkas at pagkumpas