Download to read offline
คาบที่ 8 ตัวเก็บประจุ ไดโอด ทรานซิสเตอร์
- 1.
- 2. ตัวเก็บประจุ เป็นชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ ที่สามารถ •เก็บประจุไฟฟ้า (Charge)เอาไว้ภายในตัว มันได้ เมื่อผ่านกระแสไฟฟ้าเข้าไปในตัวเก็บ ประจุ •คายประจุไฟฟ้า (Discharge) ในช่วงที่ ไม่มีกระแสไฟฟ้าจากแหล่งจ่ายกระแสไฟฟ้า ตัวเก็บประจุ (Capacitor : C)
- 3. • ประกอบด้วย • แผ่นตัวนำ2แผ่น ที่เรียกว่า แผ่นเพลต (Plate) คั่นด้วยฉนวนที่เรียกว่า ไดอิ เล็กทริค (Dielectric) โครงสร้างของตัวเก็บประจุ
- 4. 1. ตัวเก็บประจุแบบค่าคงที่ 2.ตัวเก็บ ประจุแบบปรับค่าได้ 1. ตัวเก็บประจุแบบค่าคงที่ (มีความนิยมใน การใช้งานมากกว่า) •มีค่าความจุที่คงที่ตายตัว •แต่ละชนิดใช้วัสดุที่ทำเป็นฉนวนแตกต่างกัน การ เรียกชื่อจะเรียกตามชื่อชนิดของฉนวนคั่นกลาง เช่น •ตัวเก็บประจุชนิดเซรามิก •ตัวเก็บประจุชนิดอิเล็กโทรไลต์ •ตัวเก็บประจุชนิดไมลาร์ ชนิดของตัวเก็บประจุ (Capacitor : C)
- 5.
- 6. ตัวเก็บประจุชนิดอิเล็กโทรไลต์ •ประกอบด้วยแผ่นอะลูมิเนียมบาง ๆ ทำหน้าที่เป็นขั้วบวกและขั้วลบ จุ่มในสารละลายอิเล็คโทรไลต์(คล้ายการทำงานของแบตเตอรี่) •เป็นตัวเก็บประจุที่มีขั้ว (ดังนั้นการต่อเข้ากับวงจรต้องต่อให้ถูกต้อง) •ทนแรงดันไฟฟ้าได้ตั้งแต่ 6-450 โวลต์
- 7.
- 8. •ค่าความจุของตัวเก็บประจุ • ค่าความจุ (Capacitance: C) คือ ความ สามารถในการสะสมประจุไฟฟ้าของตัวเก็บ ประจุ (มีหน่วยเป็น ฟารัด : Farad : F) • ***ค่าความจุเปลี่ยนแปลงตาม • 1. ระยะห่างของแผ่นโลหะทั้งสอง • 2. พื้นที่ผิวของแผ่นโลหะที่ซ้อนทับกัน • 3. ชนิดของวัสดุที่ใช้เป็นฉนวนคั่นกลาง ค่าความจุของตัวเก็บประจุ
- 9. สูตรการหาค่าความจุของประจุ ดังแสดงในสมการ V Q C ความจุ (ฟา รัด) ประจุ(คูลอมบ์) แรงดันไฟฟ้าที่ขั้วทั้งสองของ ตัวเก็บประจุ (โวลต์)
- 10. • บนตัวเก็บประจุทุกตัวต้องมี ค่าเหล่านี้ กำกับไว้เสมอ •ค่าความจุ • ค่าทนแรงดันไฟฟ้า • ค่าความผิดพลาด • แบ่งการแสดงค่าออกได้เป็น 2 แบบ คือ 1. แบบแสดงค่าความจุออกมาโดยตรง 2. แบบแสดงค่าความจุออกมาเป็นรหัส การอ่านค่าความจุของตัวเก็บ ประจุ
- 11. แบบแสดงค่าความจุออกมา โดยตรง • จะพิมพ์ค่าความจุไว้ที่ตัวเก็บประจุ และระบุ หน่วยกำกับไว้เช่น หน่วยพิโคฟารัด นาโน ฟารัด และไมโครฟารัด • กรณีไม่ระบุหน่วยไว้ จะนิยมบอกหน่วยเป็น ดังนี้ • ถ้าตัวเลขที่เขียนไว้มีค่าตั้งแต่ 1 ขึ้นไป จะมี หน่วยเป็น พิโคฟารัด • ถ้าตัวเลขที่เขียนไว้มีค่าน้อยกว่า 1 ลงมา จะมี หน่วยเป็น ไมโครฟารัด • ***หน่วยสามารถแปลงไปมาได้
- 12. แบบแสดงค่าออกมาโดยตรง (ต่อ) • เปอร์เซ็นต์ค่าผิดพลาดนิยมบอกไว้ เป็น2 แบบ คือ • 1. บอกค่าไว้เป็นเปอร์เซ็นต์ผิดพลาด โดยตรง เช่น 1%, 2%, 10%, 20% เป็นต้น • 2. บอกค่าไว้เป็นตัวอักษรภาษาอังกฤษ เช่น D, F, G, K, L, M เป็นต้น ***ตัวอักษรที่กำกับไว้มีค่าเปอร์เซ็นต์ผิด พลาด ดังแสดงในตาราง ก. (หน้า 50) แบบแสดงค่าความจุออกมา โดยตรง (ต่อ)
- 13.
- 14.
- 15.
- 16.
- 17. • การอ่านค่าความจุ ให้อ่านจากซ้ายมือ ไปขวามือตัวเลข 2 ตัวแรกทางด้านซ้าย อ่านค่าออกมาได้โดยตรง ตัวเลขที่ 3 เป็นตัวเลขแสดงจำนวนเลขศูนย์ที่ต้อง เติมเข้าไป • ส่วนอักษรที่แสดงค่าความผิดพลาดนั้น อ่านค่าได้เหมือนกับ ตาราง ก. (หน้า 50) แบบแสดงค่าความจุออกมาเป็น รหัส
- 18. ตัวอย่างการอ่านค่าความจุออกมา เป็นรหัส • ค่าความจุ =10000 pF • ค่าทนแรงดันไฟฟ้า ได้สูงสุด = 1000 V
- 19. • ค่าความจุ =2200 pF • ค่าทนแรงดันไฟฟ้า ได้สูงสุด = 50000 V ตัวอย่างการอ่านค่าความจุออกมา เป็นรหัส
- 20. • ค่าความจุ =1000 pF • ค่าความผิดพลาด = 20% • ค่าทนแรงดันไฟฟ้าได้ สูงสุด = 15000 V ตัวอย่างการอ่านค่าความจุออกมา เป็นรหัส
- 21.
- 22. • ให้นับจากหลังมาหน้า ถึงหลักล้านเมื่อไรให้เติมจุด •ถ้ายังไม่ถึงหลักล้านให้เติมศูนย์
- 23. • เป็นอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ที่ยอมให้กระแส ไฟฟ้าไหลผ่านได้เพียงทางเดียว • ทำจากสารกึ่งตัวนำเช่น ซิลิกอน เจอร์มาเนียม • สารกึ่งตัวนำ มี 2 ชนิด คือ • ชนิด P หรือ + (Positive) • ชนิด N หรือ – (nagative) ไดโอด (Diode)
- 24. • มีขาต่อออกมา 2ขา คือ • ขาแอโนด (Anode) ต่อกับสารกึ่งตัวนำชนิด P (+) • ขาแคโทด (Cathode) ต่อกับสารกึ่งตัวนำ ชนิด N (-) ไดโอด (Diode)
- 25. ไดโอด (Diode) • ชนิดของไดโอดมี2 ชนิด คือ • ไดโอดธรรมดา : ควบคุมการไหลของกระแสไฟฟ้าให้ ไหลไปในทิศทางเดียว (เข้าทางแอโนด (P) ออกทางแคโทด (N) เท่านั้น) • ไดโอดเปล่งแสง : เปลี่ยนพลังงานไฟฟ้าให้เป็นพลังงาน แสง
- 26. ไดโอดเปล่งแสง (Light Emitting Diode: LED) • เป็นไดโอดสารกึ่งตัวนำชนิด P และชนิด N ต่อชน กัน • มีขา 2 ขา คือ ขาแอโนด(+) และขาแคโทด (-) ***ขาแอโนดจะยาวกว่าขาแคโทด
- 27. ไดโอดเปล่งแสง (Light Emitting Diode: LED) • ไดโอดเปล่งแสงแบ่งออกได้เป็น 2 ชนิด คือ • แสงที่ตาคนมองเห็น (น้ำเงิน เขียว เหลือง แดง) • แสงที่ตาคนมองไม่เห็น (Infrared Emitting Diode หรือ IRED)
- 28. แสงที่เปล่งออกมาจากไดโอดเปล่งแสงจะมีสีต่าง กัน ขึ้นอยู่กับเนื้อสารกึ่งตัวนำที่นำมาใช้ผลิต ดังนี้ • 1.สารแกลเลียมอาร์ซีไนด์ ( Gallium arsenide : GaAs) เปล่งแสงอินฟราเรด • 2. สารแกลเลียมอาร์ซีไนด์ฟอสไฟด์ ( Gallium arsenide phosphide: GaAsP) เปล่งแสงสีแดง หรือสีเหลือง • 3. สารแกลเลียมฟอสไฟด์ ( Gallium phosphide: GaP) เปล่งแสงสีแดงหรือสีเขียว • ***ไม่ออกสอบ
- 29. การต่อไดโอดเปล่งแสง • ต้องให้ขั้วลบของ LEDต่อกับขั้วลบของแบตเตอรี่และ ขั้วบวกของ LED ต่อกับขั้วบวกของแบตเตอรี่ (ซึ่งทำให้ A มีศักย์ไฟฟ้าสูงกว่า K) • LED ต้องการกระแสไฟฟ้าน้อย จึงจะต้องต่อตัว ต้านทานแบบอนุกรมกับ LED เพื่อป้องกัน LED เสียหาย
- 30. • เป็นอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ ทำจากสารกึ่ง ตัวนำ3 ท่อนมาต่อชนกัน • ชนิด P ทำจากซิลิคอนผสมกับโบรอน • ชนิด N ทำจากซิลิคอนผสมกับฟอสฟอรัส • ทรานซิสเตอร์ที่มีสาร P 2 ชั้น สาร N 1 ชั้น เรียกว่า ชนิด PNP • ทรานซิสเตอร์ที่มีสาร N 2 ชั้น สาร P 1 ชั้น เรียกว่า ชนิด NPN • ทรานซิสเตอร์มีขาต่อออกมา 3 ขา คือ ขาเบส ทรานซิสเตอร์ (Transistor)
- 31.
- 32. •ทรานซิสเตอร์เป็นอุปกรณ์สารกึ่งตัวนำ ชนิด 3 ท่อนต่อชนกันโดยใช้สารกึ่งตัวนำ ชนิด P และชนิด N •ลักษณะโครงสร้างทรานซิสเตอร์ จึงมีได้ 2 ชนิด คือ •ทรานซิสเตอร์ชนิด PNP •ทรานซิสเตอร์ชนิด NPN ทรานซิสเตอร์ (Transistor)
- 33. ทรานซิสเตอร์ทั้งสองชนิดนี้จะมีขาต่อใช้ งานอยู่ 3 ขาคือ • ขาเบส (Base) • ขาอิมิตเตอร์ (Emitter) • ขาคอลเลกเตอร์ (Collector) หน้าที่ : ขยายสัญญานให้ใหญ่ขึ้น เช่น เครื่องขยายเสียง เครื่องส่งวิทยุ ทำหน้าที่ เป็น Switching รักษาแรงดันไฟฟ้าให้คงที่ ทรานซิสเตอร์
- 34.