1. ЛЕКЦ 8
Байгууллагын баримт бичиг
хэргийн ѐс зүй

2. Хичээлийн агуулга
• Баримт бичиг гэж юу вэ?
• Баримт бичгийн төрөл
• Баримт бичгийн боловсруулалт

3. Байгууллагын баримт бичиг
хэргийн ёс зүй
Баримт бичир хөтлөх тухай:
1. Үндсэн тайлбар бичиг баримтын
дугтуй лац хаяг
2. Он сар өдөр дугаар
3. Гарчиг тамга тэмдэг гарын үсэг
4. Холбогдох санал хавсрах материал
орно

4. Байгууллагад ирсэн бүх
баримт, өргөдөл, санал
гомдол, хүсэлтийг баримт бичиг
бүртгэх дэвтэрт зохих журмын дагуу
бүртгэдэг. Нэгэн албан бичигт
дагалдуулан ирсэн хэд хэдэн
төрлийн баримт бичгийг тус тусад
нь дугаарлан бүртгэдэг..

5. • “Нууц”, “гарт нь” гэсэн тодотгол бүхий
баримт бичгийг дугтуйн гаднах хаяг
дээр бүртгэж оногдсон эзэнд олгодог.
Бүрдэл дутуу бичиг баримтыг
удирдлагад танилцуулсаны үндсэн
дээр 2 % тодорхойлолт үйлдэж баримт
бичгийг буцаана. Баримтыг хүлээн
авахдаа эцсийн хуудасны арын зүүн
гар талын доод өнцөгт бүртгэсэн тухай
тэмдэг тавьдаг

6. Баримт бичиг боловсруулах
тухай
Баримт бичиг явуулах ажилтан
дугтуйлж хаяглаад бичиг хэрэгч
хариуцагч ажилтанд задгайгаар нь
өгнө. Яаралтай баримт бичгийн
дугтуйн баруун гар талын дээд
буланд “Яаралтай” гэж бичнэ. “нууц”
мэдээллийг гар нь буюу маш нууц
гэж бичдэг.

7. Баримт бичиг боловсруулах
тухай
Хөтлөлт дууссан хэргийг албан ѐсоор
нягталж үзээд архивын
ажиллагааны зааврын дагуу архивт
шилжүүлнэ.

8. Баримт бичгийн төрлүүд
Аливаа улс бүр өөрийн баримт
бичгийн тодорхой зохион
байгуулалтын системтэй, өөр
хоорондоо ялгаатай, өөр хоорондоо
утга өнгө төрх нь харилцан адилгүй
байдаг. Иймд албан бичгийн төрлийг
авч үзье:

9. Баримт бичгийн төрлүүд
• Акт: ажил хэргийн бодит байдлыг
нотлох зорилгоор хууль
тогтоомжийн заалтыг үндэслэн
зохих журмын дагуу үйлдсэн баримт
бичиг.

10. Баримт бичгийн төрлүүд
Албан бичиг: Албан асуудлаар
байгууллагуудын хоорондын
харилдцаг баримт бичиг.
Гэрээ: хэлэлцэгч талууд ямар нэг
харилцаа тогтоох бөгөөд уг
харилцааг хэрхэн зохицуулах тухай
тохирсныг батлан тогтоох баримт
бичиг

11. Баримт бичгийн төрлүүд
Дүрэм: байгууллагын
бүтэц, зорилт, чиг үүрэг, эрх
үүрэг, ажлын зохион байгуулалт
бүтэц түүнийг байгуулах өөрчлөн
байгуулах татан буулгах төрийн үйл
ажиллагааны ямар нэг салбарт
хамаарах журмыг тодорхойлсон эрх
зүйн баримт бичиг.

12. Баримт бичгийн төрлүүд
• Журам: Ямар нэг үйл ажиллагааны
дэг журам тогтоосон эрх зүйн
баримт бичиг, зөвхөн эрх зүйн хэм
хэмжээ бүхий заалт агуулж
хэвшүүлж мөрдүүлэх дэг журмыг
тогтооно.

13. Баримт бичгийн төрлүүд
• Заавар: хууль тогтоомжийг
хэрэгжүүлэх үйл ажиллагааг
нарийвчлан заасан эрх зүйн баримт
зөвхөн эрх зүйн хэм хэмжээ бүхий
заалт агуулна.

14. Баримт бичгийн төрлүүд
• Захирамж: Хууль тогтоожид заасан
хэм хэмжээний дагуу шуурхай
гүйцэтгэх асуудлаар төрийн
захиргааны байгууллагаас батлан
гаргах эрх зүйн баримт бичиг.

15. Баримт бичгийн төрлүүд
• Протокол: тодорхой үйл
ажиллагааны явцыг дэс
дараалалын дагуу нэг бүрчлэн
тодорхойлж тэмдэглэсэн хууль зүйг
ач холбогдолтой баримт бичиг.

16. Баримт бичгийн төрлүүд
• Тайлан: Төлөвлөгөө, даалгавар,
үүргийг биелүүлэх талаар зохиосон
ажил түүний явц, үр дүнг дээд
байгууллага хамт олонд
танилцуулах баримт бичиг.

17. Баримт бичгийн төрлүүд
• Тогтоол: Төрийн захиргааны төв
орон нутгийн байгууллагаас хууль
тогтоомжийн үндсэн дээр хамтын
журмаар хэлэлцэж баталсан эрх
зүйн баримт бичиг.

18. Баримт бичгийн төрлүүд
• Төлөвлөгөө: хийх ажил, авар арга
хэмжээ гүйцэтгэх хугацаа, дэс
дараалал, хариуцагч, гүйцэтгэгчийн
тогтоосон баримт бичиг.

19. Баримт бичгийн төрлүүд
• Тушаал: тухайн байгууллагын эрх
баригчдаас өөрт олгогдсон эрх
хэмжээний дотор гаргах эрх зүйн
баримт бичиг

20. Баримт бичгийн төрлүүд
• Илтгэл: Тодорхой асуудлаар
мэдээлэл хийхэд зориулагдсан
баримт бичиг
• Илтгэх хуудас: Хүлээсэн үүргийн
биелэлт, хийх дүгнэлт, цаашид авах
арга хэмжээний тухай саналаа
удирдах буюу холбогдох
байгууллага хүмүүст танилцуулах
баримт бичиг

21. Баримт бичгийн төрлүүд
• Тодорхойлолт:тусгагдахуун ба үйл
явдлын байдал шинж чанар үнэн
зөвийг илэрхийлсэн баримт.
• Удирдамж: Гүйцэтгэх ажлын зорилт
хамрах хүрээ, хийгдэх ажлууд,
хугацааг урьдчилан тогтоосон баримт
• Шийдвэр:Зохион байгуулалтын өөр
өөр төрлийн баримт бичиг гаргадаг хэд
хэдэн байгууллага хамртан батлан
гаргасан эрх зүйн баримт.