โรงเรียนวังไกลกังวล (ระดับประถมศึกษา) ถนนเพชรเกษม อำ�เภอหัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ 
สังกัดสำ�นักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ 
คู่มือการจัดการเรียนการสอน 
ทางไกลผ่านดาวเทียม 
กลุ่มสาระการเรียนรู้ 
สุขศึกษาและพลศึกษา 
มูลนิธิการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม 
สงวนลิขสิทธิ์
คู่มือครูสอนทางไกลผ่านดาวเทียมสำ�หรับโรงเรียนปลายทาง 
300 
ผั ง ม โ น ทั ศ น์ 
เทคนิคการจัดกิจกรรม 
✍ กระบวนการกลุ่ม ลงมือปฏิบัติจริง 
✍ จัดกิจกรรมทักษะกระบวนการคิด/การแก้ปัญหา 
✍ จัดหน่วยการเรียนบูรณาการเชื่อมโยงกับต่างกลุ่มสาระการเรียนรู้ 
✍ ศึกษาจากแหล่งเรียนรู้ในท้องถิ่น 
✍ กิจกรรมโครงงาน 
ความปลอดภัยในชีวิต 
นักเรียนมีความรู้ความคิด 
ทักษะกระบวนการ 
คุณธรรม จริยธรรม 
และบูรณาการได้ 
กระบวนการคุณธรรม จริยธรรม 
การเจริญเติบโต 
และ 
พัฒนาการของมนุษย์ 
✍ นักเรียนมีเจตคติที่ดีในการเรียนรู้ เช่น มีความซื่อสัตย์, กล้าแสดงออก, ตรงต่อเวลา 
ยอมรับความคิดเห็นของผู้อื่น, ยินดีเมื่อผู้อื่นประสบผลสำ�เร็จ, มีความกระตือรือร้น 
✍ นักเรียนมีคุณธรรม ค่านิยมที่ดีต่อการเรียนรู้ มีความพอใจในสิ่งที่ตนมี หรือตนเองทำ�ได้ 
ชีวิตและครอบครัว 
การเคลื่อนไหว 
การออกกำ�ลังกาย 
การเล่นเกม 
กีฬาไทย 
และกีฬาสากล 
การสร้างเสริมสุขภาพ 
และการป้องกันโรค
ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๕ ภาคเรียนที่ ๑ ปีการศึกษา ๒๕๕๗ 
กลุ่มสาระการเรียนรู้สุขศึกษาและพลศึกษา 
ระดับชั้น ป.๔ - ๖ 
✍ เข้าใจธรรมชาติ การเจริญเติบโตและพัฒนาการของมนุษย์ 
✍ เข้าใจและเห็นคุณค่าของชีวิต ครอบครัว เพศศึกษา และมีทักษะในการดำ�เนินชีวิต 
✍ เข้าใจมีทักษะในการเคลื่อนไหว กิจกรรม ทางกาย การเล่นเกม และกีฬา 
✍ รักการออกกำ�ลังกาย การเล่นเกม และการเล่นกีฬา ปฏิบัติประจำ�อย่างสมํ่าเสมอ มีวินัย เคารพสิทธิ 
กฎ กติกา มีนํ้าใจนักกีฬา มีจิตวิญญาณในการแข่งขัน และชื่นชมในสุนทรียภาพของการกีฬา 
✍ เห็นคุณค่าและมีทักษะในการสร้างเสริมสุขภาพ การดำ�รงสุขภาพ การป้องกันโรคและการสร้างเสริม 
สมรรถภาพเพื่อสุขภาพ 
✍ ป้องกันและหลีกเลี่ยงปัจจัยเสี่ยง พฤติกรรมเสี่ยงต่อสุขภาพ อุบัติเหตุ การใช้ยา สารเสพติด และ 
ความรุนแรง 
301 
มาตรฐานการเรียนรู้ 
สาระการเรียนรู้ 
✍ ระบบต่างๆ ในร่างกาย ✍ ทันตสุขภาพ 
✍ พัฒนาการของตัวเรา ✍ คุณค่าของชีวิตและครอบครัว 
✍ เพศ ✍ อาหารและโภชนาการ 
✍ การป้องกันโรค ✍ อารมณ์และความเครียด 
✍ กิจกรรมเสริมสุขภาพ ✍ สุขภาพและสิ่งแวดล้อม 
✍ พฤติกรรมเสี่ยง ✍ ยาและสารเสพติด 
✍ สิทธิของเรา ✍ ปฐมพยาบาล
คู่มือครูสอนทางไกลผ่านดาวเทียมสำ�หรับโรงเรียนปลายทาง 
302 
ผังมโนทัศน์ 
กลุ่มสาระการเรียนรู้สุขศึกษาและพลศึกษา 
หน่วยการเรียนรู้ที่ ๑ 
ตัวเรา 
ระดับชั้น ป.๑ - ๖ 
แสดงบทบาทสมมติ 
✍ ครอบครัวอบอุ่น 
✍ การเจ็บป่วย 
ปฏิบัติจริง 
✍ ทันตสุขภาพ 
✍ การดูแลรักษาส่วนต่างๆ ของร่างกาย 
✍ บทบาทและมารยาท 
✍ กินดีมีสุข 
✍ การออกกำ�ลังกาย 
✍ กิจกรรมนันทนาการ/เกม 
✍ ทดสอบสมรรถภาพ 
แบ่งกลุ่มเขียนผังความคิด 
✍ วิธีการดูแลตนเอง 
✍ การเจริญเติบโต 
✍ ระบบต่างๆ ของร่างกาย 
✍ ความสุขในชีวิต 
✍ ครอบครัวมีสุข 
✍ สิ่งแวดล้อมเพื่อสุขภาพ 
✍ พฤติกรรมเสี่ยงทางเพศ 
✍ การป้องกันการมีเพศ 
สัมพันธ์ในวัยเรียน 
✍ การดูแลรักษาบ้าน 
✍ กิจกรรมนันทนาการ 
สำ�รวจสืบค้นข้อมูล 
✍ การเจริญเติบโต 
✍ การพัฒนาการด้านร่างกาย 
✍ อาหารและโภชนาการ 
✍ ประวัติกีฬาและนักกีฬา ฝึกทักษะและกระบวนการคิด 
✍ สนทนา ซักถาม 
✍ เขียนแผนผังความคิด 
✍ ร่วมอภิปรายกลุ่ม 
✍ สรุปความคิดเห็น 
✍ แบบทดสอบ 
สุขนิสัยและสุขอนามัย 
✍ การรับประทานอาหาร 
✍ การขับถ่าย
ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๕ ภาคเรียนที่ ๑ ปีการศึกษา ๒๕๕๗ 
ระดับชั้น ป.๑ - ๖ 
303 
ผังมโนทัศน์ 
กลุ่มสาระการเรียนรู้สุขศึกษาและพลศึกษา 
หน่วยการเรียนรู้ที่ ๒ 
ชุมชนของเรา 
ปฏิบัติจริง 
✍ ปฏิบัติตามกฎ กติกาและระเบียบของท้องถิ่น 
✍ กีฬา - เพลงพื้นบ้าน 
✍ เคลื่อนไหวตามจังหวะประกอบเพลง 
การแสดงบทบาทสมมติ 
✍ ครอบครัวของฉัน 
✍ อุบัติเหตุในการเดินทาง 
✍ ความปลอดภัยในการเล่นกีฬา 
สำ�รวจสืบค้นข้อมูล 
✍ อาหารในท้องถิ่นเพื่อสุขภาพ 
✍ ประวัตินักกีฬาที่สร้างชื่อเสียงในท้องถิ่น 
✍ การละเล่นและกีฬาในท้องถิ่น 
✍ อาหารพื้นบ้าน
คู่มือครูสอนทางไกลผ่านดาวเทียมสำ�หรับโรงเรียนปลายทาง 
304 
ผังมโนทัศน์ 
กลุ่มสาระการเรียนรู้สุขศึกษาและพลศึกษา 
ระดับชั้น ป.๑ - ๖ 
✍ อาหารและผลิตภัณฑ์สุขภาพในท้องถิ่น 
✍ การละเล่นพื้นเมือง (เพื่อส่งเสริมความคิด 
สร้างสรรค์ และภูมิปัญญาไทย) 
หน่วยการเรียนรู้ที่ ๓ 
เศรษฐกิจพอเพียง 
แสดงบทบาทสมมติ 
✍ บทบาทหน้าที่ของตนเอง/ต่อครอบครัว 
✍ ป้องกันอุบัติเหตุในการเดินทาง 
(ความปลอดภัย) 
ปฏิบัติจริง 
แบ่งกลุ่มเขียนผังความคิด 
✍ การเคลื่อนไหวร่างกายประกอบเพลง 
(อุปกรณ์ที่หาได้ในท้องถิ่น) 
✍ กิจกรรมนันทนาการ 
✍ การทรงตัว 
✍ กายบริหารประกอบจังหวะ 
สำ�รวจสืบค้นข้อมูล 
✍ กีฬาพื้นบ้าน/ท้องถิ่น 
✍ เกมพื้นบ้าน/ท้องถิ่น 
✍ กีฬาไทย 
สุขนิสัยและสุขอนามัย 
✍ สิ่งแวดล้อมเพื่อสุขภาพ 
(บ้าน, ห้องเรียน, โรงเรียน) 
✍ เกมนำ�ไปสู่กีฬาและการออกกำ�ลังกาย 
✍ สุขภาพดีมีสุข 
ฝึกทักษะและกระบวนการคิด 
✍ สนทนา ซักถาม 
✍ เขียนแผนผังความคิด 
✍ ร่วมอภิปรายกลุ่ม 
✍ สรุปความคิดเห็น 
✍ แบบทดสอบ
ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๕ ภาคเรียนที่ ๑ ปีการศึกษา ๒๕๕๗ 
กลุ่มสาระการเรียนรู้ สุขศึกษาและพลศึกษา 
(สุขศึกษา) 
ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๕ 
จำ�นวนหน่วยการเรียนรู้ ๓ หน่วย เวลา ๑๙ ชั่วโมง หน่วยการเรียนรู้ 
หน่วยการเรียนรู้ที่ สาระการเรียนรู้ เวลา/จำ�นวน 
305 
๑ ตัวเรา (ระบบต่างๆ ของร่างกาย) ๔ 
– ระบบต่างๆ ของร่างกาย 
– วิธีดูแลรักษาระบบย่อยอาหารและระบบขับถ่าย 
๒ ชุมชนของเรา (ชีวิตในครอบครัวและเพศศึกษา) ๕ 
– การเปลี่ยนแปลงทางเพศ 
– ครอบครัวที่อบอุ่นตามวัฒนธรรมไทย 
– การแก้ไขปัญหาความขัดแย้งในครอบครัว 
๓ เศรษฐกิจพอเพียง (สุขภาพและการสร้างเสริมสมรรถภาพทางกาย) ๑๐ 
– การปฏิบัติตนตามสุขบัญญัติแห่งชาติ 
– ข้อมูลข่าวสารเพื่อใช้สร้างเสริมสุขภาพ 
– โรคติดต่อ 
รวม ๑๙
คู่มือครูสอนทางไกลผ่านดาวเทียมสำ�หรับโรงเรียนปลายทาง 
กำ�หนดการเรียนรู้รายชั่วโมง และสิ่งที่โรงเรียนปลายทางต้องเตรียม 
306 
กลุ่มสาระการเรียนรู้ สุขศึกษาและพลศึกษา (สุขศึกษา) 
ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๕ 
ครั้งที่ วัน/เดือน/ปี 
เวลา 
จำ�นวน 
ชั่วโมง เรื่องที่สอน มาตรฐาน 
การเรียนรู้/ตัวชี้วัด 
สิ่งที่ ร.ร.ปลายทาง 
ต้องเตรียม (ครู/นักเรียน) 
หน่วยการเรียนรู้ที่ ๑ ตัวเรา 
(ระบบต่างๆ ของร่างกาย) 
๑ ๒๒ พ.ค. ๕๗ 
๑๐.๓๐ - ๑๑.๓๐ น. 
๑/๖๐ ระบบย่อยอาหารและการดูแล พ ๑.๑ ป. ๕/๑ 
พ ๒.๑ ป. ๕/๒ 
– ภาพระบบ 
โครงสร้างร่างกาย 
๒ ๒๙ พ.ค. ๕๗ 
๑๐.๓๐ - ๑๑.๓๐ น. 
๑/๖๐ ระบบย่อยอาหารและการดูแล พ ๑.๑ ป. ๕/๑ 
พ ๒.๑ ป. ๕/๒ 
– ภาพระบบ 
โครงสร้างร่างกาย 
๓ ๕ มิ.ย. ๕๗ 
๑๐.๓๐ - ๑๑.๓๐ น. 
๑/๖๐ ระบบขับถ่ายและการดูแล พ ๑.๑ ป. ๕/๑ 
พ ๒.๑ ป. ๕/๒ 
– ใบความรู้ 
– ใบงาน 
๔ ๑๒ มิ.ย. ๕๗ 
๑๐.๓๐ - ๑๑.๓๐ น. 
๑/๖๐ ระบบขับถ่ายและการดูแล พ ๑.๑ ป. ๕/๑ 
พ ๒.๑ ป. ๕/๒ 
– ภาพระบบ 
โครงสร้างร่างกาย 
หน่วยการเรียนรู้ที่ ๒ ชุมชนของเรา 
(ชีวิตในครอบครัวและเพศศึกษา) 
๕ ๑๙ มิ.ย. ๕๗ 
๑๐.๓๐ - ๑๑.๓๐ น. 
๑/๖๐ เพศของเรา พ ๒.๑ ป. ๕/๑ – ภาพเด็กชายและ 
เด็กหญิง 
๖ ๒๖ มิ.ย. ๕๗ 
๑๐.๓๐ - ๑๑.๓๐ น. 
๑/๖๐ เพศของเรา พ ๒.๑ ป. ๕/๑ – ใบความรู้ 
– ใบงาน 
๗ ๓ ก.ค. ๕๗ 
๑๐.๓๐ - ๑๑.๓๐ น. 
๑/๖๐ ครอบครัวและเพื่อน พ ๒.๑ ป. ๕/๒ 
ป. ๕/๓ 
– ภาพครอบครัว 
๘ ๑๐ ก.ค. ๕๗ 
๑๐.๓๐ - ๑๑.๓๐ น. 
๑/๖๐ ครอบครัวและเพื่อน พ ๒.๑ ป. ๕/๒ 
ป. ๕/๓ 
– ภาพกิจกรรมที่ทำ� 
ร่วมกับครอบครัว 
๙ ๑๗ ก.ค. ๕๗ 
๑๐.๓๐ - ๑๑.๓๐ น. 
๑/๖๐ ครอบครัวและเพื่อน พ ๒.๑ ป. ๕/๒ 
ป. ๕/๓ 
– ภาพกิจกรรมที่ทำ� 
ร่วมกับครอบครัว
ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๕ ภาคเรียนที่ ๑ ปีการศึกษา ๒๕๕๗ 
กำ�หนดการเรียนรู้รายชั่วโมง และสิ่งที่โรงเรียนปลายทางต้องเตรียม 
307 
กลุ่มสาระการเรียนรู้ สุขศึกษาและพลศึกษา (สุขศึกษา) 
ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๕ 
ครั้งที่ วัน/เดือน/ปี 
เวลา 
จำ�นวน 
ชั่วโมง เรื่องที่สอน มาตรฐาน 
การเรียนรู้/ตัวชี้วัด 
สิ่งที่ ร.ร.ปลายทาง 
ต้องเตรียม (ครู/นักเรียน) 
หน่วยการเรียนรู้ที่ ๓ เศรษฐกิจพอเพียง 
(สุขภาพและการสร้างเสริมสมรรถภาพทางกาย) 
๑๐ ๒๔ ก.ค. ๕๗ 
๑๐.๓๐ - ๑๑.๓๐ น. 
๑/๖๐ ดูแลสุขภาพ พ ๔.๑ ป. ๕/๑ 
ป. ๕/๒ 
– ใบความรู้ 
– ใบงาน 
๑๑ ๓๑ ก.ค. ๕๗ 
๑๐.๓๐ - ๑๑.๓๐ น. 
๑/๖๐ ดูแลสุขภาพ พ ๔.๑ ป. ๕/๑ 
ป. ๕/๒ 
– ใบความรู้ 
– ใบงาน 
๑๒ ๗ ส.ค. ๕๗ 
๑๐.๓๐ - ๑๑.๓๐ น. 
๑/๖๐ ดูแลสุขภาพ พ ๔.๑ ป. ๕/๑ 
ป. ๕/๒ 
– ใบความรู้ 
– ใบงาน 
๑๓ ๑๔ ส.ค. ๕๗ 
๑๐.๓๐ - ๑๑.๓๐ น. 
๑/๖๐ สื่อกับสุขภาพ พ ๔.๑ ป. ๕/๑ 
ป. ๕/๒ 
– ใบความรู้ 
– ใบงาน 
๑๔ ๒๑ ส.ค. ๕๗ 
๑๐.๓๐ - ๑๑.๓๐ น. 
๑/๖๐ สื่อกับสุขภาพ พ ๔.๑ ป. ๕/๑ 
ป. ๕/๒ 
– ใบความรู้ 
– ใบงาน 
๑๕ ๒๘ ส.ค. ๕๗ 
๑๐.๓๐ - ๑๑.๓๐ น. 
๑/๖๐ โรคและการป้องกันโรค พ ๔.๑ ป. ๕/๔ – โรคติดต่อที่พบ 
ในชีวิตประจำ�วัน 
– ใบงาน 
๑๖ ๔ ก.ย. ๕๗ 
๑๐.๓๐ - ๑๑.๓๐ น. 
๑/๖๐ โรคและการป้องกันโรค พ ๔.๑ ป. ๕/๔ – โรคติดต่อที่พบ 
ในชีวิตประจำ�วัน 
– ใบงาน 
๑๗ ๑๑ ก.ย. ๕๗ 
๑๐.๓๐ - ๑๑.๓๐ น. 
๑/๖๐ โรคและการป้องกันโรค พ ๔.๑ ป. ๕/๔ – โรคติดต่อที่พบ 
ในชีวิตประจำ�วัน 
– ใบงาน 
๑๘ ๑๘ ก.ย. ๕๗ 
๑๐.๓๐ - ๑๑.๓๐ น. 
๑/๖๐ โรคและการป้องกันโรค พ ๔.๑ ป. ๕/๔ – โรคติดต่อที่พบ 
ในชีวิตประจำ�วัน 
– ใบงาน 
๑๙ ๒๕ ก.ย. ๕๗ 
๑๐.๓๐ - ๑๑.๓๐ น. 
๑/๖๐ โรคและการป้องกันโรค พ ๔.๑ ป. ๕/๔ – โรคติดต่อที่พบ 
ในชีวิตประจำ�วัน 
– ใบงาน
คู่มือครูสอนทางไกลผ่านดาวเทียมสำ�หรับโรงเรียนปลายทาง 
แผนการจัดการเรียนรู้ 
กลุ่มสาระการเรียนรู้สุขศึกษาและพลศึกษา 
ตัวอย่าง 
หน่วยการเรียนรู้ที่ ๑ ตัวเรา ระยะเวลาในการสอน ๖ ชั่วโมง 
๑. มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด 
308 
มาตรฐาน พ ๑.๑ เข้าใจธรรมชาติของการเจริญเติบโตและพัฒนาการของมนุษย์ 
ตัวชี้วัด 
ป. ๕/๑ อธิบายความสำ�คัญของระบบย่อยอาหาร และระบบขับถ่ายที่มีผลต่อสุขภาพ การเจริญเติบโตและ 
พัฒนาการ 
ป. ๕/๒ อธิบายวิธีดูแลระบบย่อยอาหารและระบบขับถ่ายให้ทำ�งานตามปกติ 
๒. สาระการเรียนรู้ 
๑. การเจริญเติบโตและพัฒนาการ 
๒. ระบบย่อยอาหาร และระบบขับถ่าย 
๓. วิธีดูแลรักษาระบบย่อยอาหารและระบบขับถ่าย 
๓. จุดประสงค์การเรียนรู้ 
๑. บอกและอธิบายระบบการทำ�งานของอวัยวะต่างๆ ที่มีผลต่อสุขภาพ สมรรถภาพของร่างกาย การเจริญ 
และพัฒนาการของร่างกาย 
๒. บอกและอธิบายการเปลี่ยนแปลงด้านร่างกาย จิตใจ อารมณ์ สังคม และจิตวิญญาณ ของวัยแรกรุ่นและ 
วัยรุ่นเป็นอย่างดี 
๓. บอกและอธิบายหน้าที่การทำ�งานของอวัยวะต่างๆ ที่มีต่อสุขภาพ สมรรถภาพของร่างกาย การเจริญเติบโต 
และพัฒนาการด้านร่างกาย 
๔. กระบวนการจัดการเรียนรู้ 
๑. นำ�เครื่องชั่งนํ้าหนักมาให้นักเรียนชั่งและบันทึก 
๒. นักเรียนทุกคนชั่งนํ้าหนักและวัดส่วนสูงตามช่วงระยะเวลาที่ครูได้กำ�หนดขึ้นแล้วนำ�ไปเทียบเคียงกับ 
นํ้าหนักและอายุ ส่วนสูงตามใบงาน 
๓. นักเรียนช่วยกันรวมนํ้าหนักและส่วนสูงของนักเรียนทุกคนในห้องเข้าด้วยกัน
ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๕ ภาคเรียนที่ ๑ ปีการศึกษา ๒๕๕๗ 
๔. เอานํ้าหนักและส่วนสูงของแต่ละประเภทที่รวมกันแล้วหารด้วยจำ�นวนนักเรียนทั้งหมดเพื่อทราบผลลัพธ์ 
และเขียนติดไว้ที่แผ่นป้ายเพื่อจัดนิทรรศการ 
๕. ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปใจความสำ�คัญให้ครบถ้วนตามสาระการเรียนรู้ (อวัยวะภายนอกและอวัยวะ 
ภายใน) 
๖. ครูนำ�ภาพอวัยวะภายในมาให้นักเรียนดูแล้วร่วมกันสนทนา 
๗. ให้นักเรียนวาดภาพอวัยวะภายในเช่น กระเพาะอาหาร ระบบขับถ่าย พร้อมทั้งเขียนคำ�อธิบาย 
๘. ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปใจความสำ�คัญครบถ้วนตรงตามสื่อการเรียนรู้ 
309 
๕. สื่อและแหล่งการเรียนรู้ 
๑. เครื่องชั่งนํ้าหนัก 
๒. เครื่องวัดส่วนสูง 
๓. ภาพอวัยวะภายในของมนุษย์ 
๖. การวัดผลและประเมินผล 
๑. บันทึกนํ้าหนักและส่วนสูง 
๒. สังเกตการเข้าร่วมกิจกรรม 
๓. ตรวจผลงาน/แฟ้มสะสมงาน 
๔. ประเมินการปฏิบัติการของกลุ่ม 
หน่วยที่ ๑ 
การเจริญเติบโตของตัวเรา 
สาระที่ ๑ 
การเจริญเติบโตและพัฒนาการของมนุษย์ 
หน่วยที่ ๒ 
ระบบต่างๆ ของร่างกาย 
การเปลี่ยนแปลงทางร่างกายวัยรุ่น
คู่มือครูสอนทางไกลผ่านดาวเทียมสำ�หรับโรงเรียนปลายทาง 
แผนการจัดการเรียนรู้ 
กลุ่มสาระการเรียนรู้สุขศึกษาและพลศึกษา 
ตัวอย่าง 
หน่วยการเรียนรู้ที่ ๒ ชุมชนของเรา 
เรื่อง ชีวิตและครอบครัว ระยะเวลาในการสอน ๗ ชั่วโมง 
๑. มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด 
310 
มาตรฐาน พ ๒.๑ เข้าใจและเห็นคุณค่าตนเอง ครอบครัว เพศศึกษา และมีทักษะในการดำ�เนินชีวิต 
ตัวชี้วัด 
ป. ๕/๑ อธิบายการเปลี่ยนแปลงทางเพศ และปฏิบัติตนได้เหมาะสม 
ป. ๕/๒ อธิบายความสำ�คัญของการมีครอบครัวที่อบอุ่นตามวัฒนธรรมไทย 
ป. ๕/๓ ระบุพฤติกรรมที่พึงประสงค์และไม่พึงประสงค์ ในการแก้ไขปัญหาความขัดแย้งในครอบครัวและ 
กลุ่มเพื่อน 
๒. สาระการเรียนรู้ 
๑. การเปลี่ยนแปลงทางเพศ 
๒. ครอบครัวที่อบอุ่นตามวัฒนธรรมไทย 
๓. การแก้ไขปัญหาความขัดแย้งในครอบครัว 
๓. จุดประสงค์การเรียนรู้ 
๑. เห็นคุณค่าของชีวิตครอบครัว 
๒. มีทักษะในการดำ�เนินชีวิตครอบครัว 
๓. เห็นคุณค่าของเพศชาย - หญิง 
๔. เห็นคุณค่าและดูแลสุขอนามัยทางเพศ 
๕. บอกวิธีการป้องกันพฤติกรรมเสี่ยงได้ 
๔. กระบวนการจัดการเรียนรู้ 
๑. ทำ�แผนภูมิและภาพสมาชิกในครอบครัว 
๒. อภิปรายสมาชิกในครอบครัว 
๓. อภิปรายบทบาทหน้าที่สมาชิกครอบครัว 
๔. อภิปรายบทบาทหน้าที่ของลูกต่อครอบครัว
ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๕ ภาคเรียนที่ ๑ ปีการศึกษา ๒๕๕๗ 
๕. แบ่งกลุ่มตามความสนใจ กลุ่มละประมาณ ๕ - ๗ คน ศึกษาจากใบความรู้ 
๖. นักเรียนแต่ละกลุ่มเลือกวิธีนำ�เสนอ เช่น การแสดงบทบาทสมมติ ละคร หุ่นเชิด โต้วาที ฯลฯ 
๗. นักเรียนซักถามและเสนอข้อคิดเห็น 
๘. ครูอธิบายเพิ่มเติม 
๙. นักเรียนและครูช่วยกันสรุปการนำ�เสนอผลงาน 
๑๐. มอบหมายงานให้นักเรียนทำ� 
๑๑. ครูให้นักเรียนชายหรือหญิงที่ตัวโตมีเสียงไพเราะออกมาร้องเพลงให้เต็มเสียง แล้วร่วมกันสนทนาว่าเสียง 
ไพเราะเป็นเพราะเหตุใด 
๑๒. แบ่งนักเรียนออกเป็นกลุ่มตามแถวในห้องเรียน 
๑๓. ให้ตัวแทนของแต่ละกลุ่มแบ่งกลุ่มกันเขียนสิ่งที่ทำ�ให้เกิดความเปลี่ยนแปลงทางเพศของวัยรุ่น 
๑๔. ให้นักเรียนแต่ละคนเขียนบันทึกการเปลี่ยนแปลงทางเพศของตนเอง พร้อมกับสิ่งที่ตนเองคิดว่าผิดปกติที่เกิด 
311 
ขึ้นในตัวเองไปส่งครู 
๑๕. เปิดโอกาสให้นักเรียนตั้งคำ�ถามเกี่ยวกับการเจริญเติบโตหรือการเปลี่ยนแปลงทางเพศคนละ ๓ คำ�ถามและ 
ร่วมสนทนาหาข้อยุติ 
๑๖. ครูนำ�ภาพเพศชายและเพศหญิงมาให้นักเรียนดูแล้วร่วมกันเปรียบเทียบถึงความแตกต่าง 
๑๗. ให้นักเรียนแต่ละคนเขียนวิธีควบคุมปัญหาทางเพศลงในเศษกระดาษแล้วนำ�ไปใส่กล่องที่ครูเตรียมไว้ 
๑๘. ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปใจความสำ�คัญเกี่ยวกับพฤติกรรมทางเพศที่เหมาะสมและที่ไม่เหมาะสม 
๕. สื่อและแหล่งการเรียนรู้ 
๑. ภาพเด็กชายและเด็กหญิง 
๒. ภาพข่าวหนังสือพิมพ์เกี่ยวกับเรื่องทางเพศ 
๖. การวัดผลประเมินผล 
๑. ประเมินแบบทดสอบและการปฏิบัติงาน 
๒. ประเมินจากการสังเกตจากการร่วมกิจกรรมกลุ่ม 
๗. บันทึกผลหลังการสอน 
............................................................................................................................................................................................................................................................................................ 
............................................................................................................................................................................................................................................................................................ 
............................................................................................................................................................................................................................................................................................ 
............................................................................................................................................................................................................................................................................................ 
............................................................................................................................................................................................................................................................................................ 
w w w w w w w w
คู่มือครูสอนทางไกลผ่านดาวเทียมสำ�หรับโรงเรียนปลายทาง 
312 
ความสำ�คัญของ 
เพศชาย - เพศหญิง พฤติกรรมทางเพศ 
หน่วยที่ ๑ 
สุขอนามัยทางเพศ 
สาระที่ ๒ 
ชีวิตและครอบครัว 
หน่วยที่ ๒ 
พฤติกรรมเสี่ยงต่อสุขภาพ
ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๕ ภาคเรียนที่ ๑ ปีการศึกษา ๒๕๕๗ 
แผนการจัดการเรียนรู้ 
กลุ่มสาระการเรียนรู้สุขศึกษาและพลศึกษา 
313 
ตัวอย่าง 
หน่วยการเรียนรู้ที่ ๓ เศรษฐกิจพอเพียง 
ระยะเวลาในการสอน ๖ ชั่วโมง 
๑. มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด 
มาตรฐาน พ ๓.๑ เข้าใจ มีทักษะในการเคลื่อนไหว กิจกรรมทางกาย การเล่นเกม และกีฬา 
ตัวชี้วัด 
ป. ๕/๑ รูปแบบการเคลื่อนไหวแบบผสมผสานและควบคุมตนเองเมื่อใช้ทักษะการเคลื่อนไหว 
๒. สาระการเรียนรู้ 
๑. การจัดรูปแบบการเคลื่อนไหวร่างกายแบบผสมผสาน 
๒. การปฏิบัติกิจกรรมทางกายทั้งแบบอยู่กับที่ เคลื่อนที่ และใช้อุปกรณ์ประกอบตามแบบที่กำ�หนด 
๓. จุดประสงค์การเรียนรู้ 
นักเรียนสามารถปฏิบัติกิจกรรมการเคลื่อนไหวแบบอยู่กับที่และแบบบังคับสิ่งของตามคำ�แนะนำ�ได้ 
๔. กระบวนการจัดการเรียนรู้ 
๑. กิจกรรมในห้องเรียน 
๑.๑ ดูภาพคนกำ�ลังเคลื่อนไหวลักษณะต่างๆ แล้วสนทนา อภิปราย แสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับการเคลื่อนไหว 
ร่างกาย 
๑.๒ นักเรียนศึกษาใบความรู้เรื่องการเคลื่อนไหว และใบงาน 
๑.๓ นักเรียนสำ�รวจชื่อ เครื่องแต่งกาย ตรวจสุขภาพตนเองและเพื่อน แล้วออกไปรวมกันบริวณสถานที่ 
นัดหมาย 
๒. กิจกรรมนอกห้องเรียน 
๒.๑ นักเรียนเข้าแถวเตรียมพร้อมแล้วอบอุ่นร่างกาย ด้วยการทำ�กายบริหาร 
๒.๒ นักเรียนแบ่งกลุ่ม แต่ละกลุ่มร่วมกันคิดเกมที่ใช้ท่าทางการเคลื่อนไหวร่างกาย 
๒.๓ นักเรียนคัดเลือกตัวแทนออกมาแสดงการเคลื่อนไหวร่างกายท่าต่างๆ 
๒.๔ นักเรียนร่วมกันเล่นเกม 
๒.๕ นักเรียนร่วมกันอภิปราย แสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับวิธีการและประโยชน์ของการเคลื่อนไหวแบบต่างๆ
คู่มือครูสอนทางไกลผ่านดาวเทียมสำ�หรับโรงเรียนปลายทาง 
๕. สื่อ/แหล่งการเรียนรู้ 
314 
๑. ภาพ 
๒. เพลง 
๓. แหล่งเรียนรู้/บุคคล 
๔. สถานที่บริเวณ 
๕. ใบงาน 
๖. การวัดผลประเมินผล 
๑. วิธีการ 
✍ สังเกต 
– การตั้งใจเรียนของแต่ละคน 
– การอภิปรายแสดงความคิดเห็น 
– การนำ�เสนอผลงาน 
– กระบวนการทำ�งานของกลุ่ม 
– คุณลักษณะนิสัยของแต่ละคน 
✍ ตรวจสอบ 
– ตรวจเครื่องแต่งกาย 
– ตรวจใบงาน 
๒. เครื่องมือวัดและประเมิน 
✍ ใบงาน 
✍ แบบบันทึกการเคลื่อนไหว 
๓. เกณฑ์การวัดและประเมิน 
ถือเกณฑ์การผ่านร้อยละ ๘๐ 
๗. บันทึกผลหลังการสอน 
๑. ประสิทธิผลที่เกิดกับผู้เรียน 
ดี (A) เก่ง (K) มีสุข (P) 
๑. นักเรียนส่วนใหญ่มีความประพฤติดี สนใจ 
การเรียน 
๒. นักเรียนมีความสามัคคีและรับผิดชอบดี 
๓. มีมารยาทในการอ่านและแสดงความคิด 
เห็นจากเรื่องที่อ่าน 
นักเรียนจำ�นวน........................คน 
ทำ�กิจกรรมผ่านเกณฑ์ที่ตั้งไว้ 
จำ�นวน........................คน 
คิดเป็นร้อยละ........................ 
๑. ส่วนใหญ่มีความสุขจากกระบวนการ 
ทำ�งานสังเกตได้จากการทำ�กิจกรรม 
ร่วมกัน 
๒. มีความเป็นกัลยาณมิตรแก่กันและกัน 
รวมทั้งกับครู
ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๕ ภาคเรียนที่ ๑ ปีการศึกษา ๒๕๕๗ 
315 
๒. ปัญหา/อุปสรรค 
........................................................................................................................................................................................................................................................... 
........................................................................................................................................................................................................................................................... 
........................................................................................................................................................................................................................................................... 
........................................................................................................................................................................................................................................................... 
........................................................................................................................................................................................................................................................... 
๓. ข้อควรปรับปรุงแก้ไข 
........................................................................................................................................................................................................................................................... 
........................................................................................................................................................................................................................................................... 
........................................................................................................................................................................................................................................................... 
........................................................................................................................................................................................................................................................... 
........................................................................................................................................................................................................................................................... 
w w w w w w w w
คู่มือครูสอนทางไกลผ่านดาวเทียมสำ�หรับโรงเรียนปลายทาง 
แผนการจัดการเรียนรู้ 
กลุ่มสาระการเรียนรู้สุขศึกษาและพลศึกษา 
หน่วยการเรียนรู้ที่ ๑ ตัวเรา 
ระยะเวลาในการสอน ๒๒ ชั่วโมง 
ตัวอย่าง 
ป.๔-๖ 
๑. มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด 
316 
มาตรฐาน พ ๑.๑ เข้าใจธรรมชาติของการเจริญเติบโตและพัฒนาการของมนุษย์ 
ตัวชี้วัด 
ป. ๔/๑ อธิบายการเจริญเติบโตและพัฒนาการของร่างกายและจิตใจตามวัย 
ป. ๔/๒ อธิบายความสำ�คัญของกล้ามเนื้อ กระดูกและข้อ ที่มีผลต่อสุขภาพ การเจริญเติบโตและพัฒนาการ 
ป. ๔/๓ อธิบายวิธีดูแลกล้ามเนื้อ กระดูกและข้อ ให้ทำ�งานอย่างมีประสิทธิภาพ 
ป. ๕/๑ อธิบายความสำ�คัญของระบบย่อยอาหาร และระบบขับถ่าย ที่มีผลต่อสุขภาพ การเจริญเติบโตและ 
พัฒนาการ 
ป. ๕/๒ อธิบายวิธีดูแลระบบย่อยอาหารและระบบขับถ่ายให้ทำ�งานตามปกติ 
ป. ๖/๑ อธิบายความสำ�คัญของระบบสืบพันธุ์ ระบบไหลเวียนโลหิต และระบบหายใจ ที่มีผลต่อสุขภาพ 
การเจริญเติบโตและพัฒนาการ 
ป. ๖/๒ อธิบายวิธีการดูแลรักษาระบบสืบพันธุ์ ระบบไหลเวียนโลหิต และระบบหายใจให้ทำ�งานตามปกติ 
๒. สาระการเรียนรู้ 
๑. การเจริญเติบโตและพัฒนาการของร่างกายและจิตใจตามวัย 
๒. ระบบต่างๆ ในร่างกาย 
๓. กระบวนการเรียนรู้ 
๑. ร่วมกันร้องเพลง “อวัยวะสำ�คัญของเรา” “ฟัน” “ยิ้ม” 
๒. ขอนักเรียนอาสาสมัครคนหนึ่งออกมายืนหน้าชั้นเรียนให้เพื่อนดู (ผิวหน้า) แล้วช่วยกันจำ�แนกว่าผิวหน้า 
ของคนเราแบ่งเป็น ๒ ประเภท คือ ผิวหนังชั้นนอก (หนังกำ�พร้า) และผิวหนังชั้นใน (หนังแท้) ผิวหน้า 
ทั้ง ๒ ประเภทมีลักษณะอย่างไร แตกต่างกันอย่างไร 
๓. นำ�หุ่นโครงร่างมนุษย์ให้นักเรียนดูแล้วอภิปรายเกี่ยวกับระบบย่อยอาหาร โครงกระดูกและกล้ามเนื้อ และ 
ระบบขับถ่าย โดยครูคอยช่วยถามนำ� เพื่อให้นักเรียนเห็นแนวทางการถามกันเองและตอบคำ�ถามที่เพื่อนและ 
ครูถาม 
๔. นักเรียนดูตัวอย่างฟันร่วมกับอภิปรายถึงความหมาย หน้าที่ ความสำ�คัญ และประโยชน์ของฟัน โดยครูคอย 
ร่วมถามนำ�
ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๕ ภาคเรียนที่ ๑ ปีการศึกษา ๒๕๕๗ 
๕. นักเรียนสำ�รวจ สังเกตตนเอง ครูซักถามนักเรียนว่า 
– ปีที่แล้วกับปัจจุบันร่างกายของนักเรียนมีการเปลี่ยนแปลงในด้านใดบ้างหรือไม่ 
– เปลี่ยนแปลงอย่างไร 
– ส่วนใดเปลี่ยนแปลงที่เห็นได้อย่างชัดเจนบ้าง 
๖. ซักถามนักเรียนเกี่ยวกับผิวหน้าว่ามีหน้าที่อย่างไร โดยให้นักเรียนตอบตามความเข้าใจ 
๗. นำ�ภาพร่างกายของคนมาให้นักเรียนดู แล้วให้นักเรียนช่วยกันจำ�แนกว่าอวัยวะของคนเราแบ่งเป็น ๒ 
ประเภท คือ อวัยวะภายนอกและอวัยวะภายใน แล้วให้นักเรียนช่วยกันยกตัวอย่างอวัยวะภายนอก/ภายใน 
คือ โครงร่าง ของกระดูก และกล้ามเนื้อ, ระบบย่อยอาหาร, ระบบขับถ่าย ว่ามีความสำ�คัญ ความจำ�เป็น 
และประโยชน์ต่อคนเราอย่างไร และเราควรปฏิบัติอย่างไรต่ออวัยวะดังกล่าว 
๘. นักเรียนจับคู่แล้วตรวจสุขภาพฟันของเพื่อนว่าเป็นอย่างไร เป็นโรคฟันอะไรไหม มีฟันชนิดใดบ้าง และ 
เรียกว่าอะไร 
๙. นักเรียนและครูร่วมกันอภิปรายการเปลี่ยนแปลงด้านต่างๆ ของตนเอง แล้วหาข้อสรุปเป็นองค์ความรู้ 
๑๐. แบ่งกลุ่มรับใบความรู้ ใบงาน แล้วศึกษา เรียนรู้ ทำ�ความเข้าใจ “ระบบต่างๆ ในร่างกาย” “ฟันของฉัน” 
“การเปลี่ยนแปลงทางด้านร่างกาย อารมณ์ จิตใจ สังคม” แล้วปฏิบัติตามขั้นตอนในใบงาน 
๑๑. ตัวแทนกลุ่มนำ�เสนอผลงาน 
๑๒. ร่วมกันสรุป 
317 
๔. การวัดผลประเมินผล 
๑. การสังเกตพฤติกรรมการทำ�งานกลุ่ม 
๒. การนำ�เสนอผลงาน 
๓. การตรวจผลงาน 
๕. สื่อ/แหล่งการเรียนรู้ 
๑. ใบงาน 
๒. ใบความรู้ 
๓. เพลง 
๔. นักเรียนอาสา 
๕. หุ่นโครงร่างมนุษย์ 
๖. รูปฟันจำ�ลอง 
๗. หนังสือเกี่ยวกับร่างกาย 
๘. แบบประเมินพฤติกรรมการทำ�งานและการเรียน 
w w w w w w w w
คู่มือครูสอนทางไกลผ่านดาวเทียมสำ�หรับโรงเรียนปลายทาง 
318 
บรรณานุกรม 
กรมวิชาการ กระทรวงศึกษาธิการ คู่มือการจัดการเรียนรู้กลุ่มสาระการเรียนรู้สุขศึกษาและพลศึกษา โรงพิมพ์องค์การ 
รับส่งสินค้าและพัสดุภัณฑ์ (ร.ส.พ.) ๒๕๔๕ 
กรมวิชาการ กระทรวงศึกษาธิการ ผังมโนทัศน์ กลุ่มสาระการเรียนรู้สุขศึกษาและพลศึกษา โรงพิมพ์องค์การรับส่งสินค้า 
และพัสดุภัณฑ์ (ร.ส.พ.) ๒๕๔๕

5

  • 1.
    โรงเรียนวังไกลกังวล (ระดับประถมศึกษา) ถนนเพชรเกษมอำ�เภอหัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ สังกัดสำ�นักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ คู่มือการจัดการเรียนการสอน ทางไกลผ่านดาวเทียม กลุ่มสาระการเรียนรู้ สุขศึกษาและพลศึกษา มูลนิธิการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม สงวนลิขสิทธิ์
  • 2.
    คู่มือครูสอนทางไกลผ่านดาวเทียมสำ�หรับโรงเรียนปลายทาง 300 ผัง ม โ น ทั ศ น์ เทคนิคการจัดกิจกรรม ✍ กระบวนการกลุ่ม ลงมือปฏิบัติจริง ✍ จัดกิจกรรมทักษะกระบวนการคิด/การแก้ปัญหา ✍ จัดหน่วยการเรียนบูรณาการเชื่อมโยงกับต่างกลุ่มสาระการเรียนรู้ ✍ ศึกษาจากแหล่งเรียนรู้ในท้องถิ่น ✍ กิจกรรมโครงงาน ความปลอดภัยในชีวิต นักเรียนมีความรู้ความคิด ทักษะกระบวนการ คุณธรรม จริยธรรม และบูรณาการได้ กระบวนการคุณธรรม จริยธรรม การเจริญเติบโต และ พัฒนาการของมนุษย์ ✍ นักเรียนมีเจตคติที่ดีในการเรียนรู้ เช่น มีความซื่อสัตย์, กล้าแสดงออก, ตรงต่อเวลา ยอมรับความคิดเห็นของผู้อื่น, ยินดีเมื่อผู้อื่นประสบผลสำ�เร็จ, มีความกระตือรือร้น ✍ นักเรียนมีคุณธรรม ค่านิยมที่ดีต่อการเรียนรู้ มีความพอใจในสิ่งที่ตนมี หรือตนเองทำ�ได้ ชีวิตและครอบครัว การเคลื่อนไหว การออกกำ�ลังกาย การเล่นเกม กีฬาไทย และกีฬาสากล การสร้างเสริมสุขภาพ และการป้องกันโรค
  • 3.
    ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๕ ภาคเรียนที่๑ ปีการศึกษา ๒๕๕๗ กลุ่มสาระการเรียนรู้สุขศึกษาและพลศึกษา ระดับชั้น ป.๔ - ๖ ✍ เข้าใจธรรมชาติ การเจริญเติบโตและพัฒนาการของมนุษย์ ✍ เข้าใจและเห็นคุณค่าของชีวิต ครอบครัว เพศศึกษา และมีทักษะในการดำ�เนินชีวิต ✍ เข้าใจมีทักษะในการเคลื่อนไหว กิจกรรม ทางกาย การเล่นเกม และกีฬา ✍ รักการออกกำ�ลังกาย การเล่นเกม และการเล่นกีฬา ปฏิบัติประจำ�อย่างสมํ่าเสมอ มีวินัย เคารพสิทธิ กฎ กติกา มีนํ้าใจนักกีฬา มีจิตวิญญาณในการแข่งขัน และชื่นชมในสุนทรียภาพของการกีฬา ✍ เห็นคุณค่าและมีทักษะในการสร้างเสริมสุขภาพ การดำ�รงสุขภาพ การป้องกันโรคและการสร้างเสริม สมรรถภาพเพื่อสุขภาพ ✍ ป้องกันและหลีกเลี่ยงปัจจัยเสี่ยง พฤติกรรมเสี่ยงต่อสุขภาพ อุบัติเหตุ การใช้ยา สารเสพติด และ ความรุนแรง 301 มาตรฐานการเรียนรู้ สาระการเรียนรู้ ✍ ระบบต่างๆ ในร่างกาย ✍ ทันตสุขภาพ ✍ พัฒนาการของตัวเรา ✍ คุณค่าของชีวิตและครอบครัว ✍ เพศ ✍ อาหารและโภชนาการ ✍ การป้องกันโรค ✍ อารมณ์และความเครียด ✍ กิจกรรมเสริมสุขภาพ ✍ สุขภาพและสิ่งแวดล้อม ✍ พฤติกรรมเสี่ยง ✍ ยาและสารเสพติด ✍ สิทธิของเรา ✍ ปฐมพยาบาล
  • 4.
    คู่มือครูสอนทางไกลผ่านดาวเทียมสำ�หรับโรงเรียนปลายทาง 302 ผังมโนทัศน์ กลุ่มสาระการเรียนรู้สุขศึกษาและพลศึกษา หน่วยการเรียนรู้ที่ ๑ ตัวเรา ระดับชั้น ป.๑ - ๖ แสดงบทบาทสมมติ ✍ ครอบครัวอบอุ่น ✍ การเจ็บป่วย ปฏิบัติจริง ✍ ทันตสุขภาพ ✍ การดูแลรักษาส่วนต่างๆ ของร่างกาย ✍ บทบาทและมารยาท ✍ กินดีมีสุข ✍ การออกกำ�ลังกาย ✍ กิจกรรมนันทนาการ/เกม ✍ ทดสอบสมรรถภาพ แบ่งกลุ่มเขียนผังความคิด ✍ วิธีการดูแลตนเอง ✍ การเจริญเติบโต ✍ ระบบต่างๆ ของร่างกาย ✍ ความสุขในชีวิต ✍ ครอบครัวมีสุข ✍ สิ่งแวดล้อมเพื่อสุขภาพ ✍ พฤติกรรมเสี่ยงทางเพศ ✍ การป้องกันการมีเพศ สัมพันธ์ในวัยเรียน ✍ การดูแลรักษาบ้าน ✍ กิจกรรมนันทนาการ สำ�รวจสืบค้นข้อมูล ✍ การเจริญเติบโต ✍ การพัฒนาการด้านร่างกาย ✍ อาหารและโภชนาการ ✍ ประวัติกีฬาและนักกีฬา ฝึกทักษะและกระบวนการคิด ✍ สนทนา ซักถาม ✍ เขียนแผนผังความคิด ✍ ร่วมอภิปรายกลุ่ม ✍ สรุปความคิดเห็น ✍ แบบทดสอบ สุขนิสัยและสุขอนามัย ✍ การรับประทานอาหาร ✍ การขับถ่าย
  • 5.
    ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๕ ภาคเรียนที่๑ ปีการศึกษา ๒๕๕๗ ระดับชั้น ป.๑ - ๖ 303 ผังมโนทัศน์ กลุ่มสาระการเรียนรู้สุขศึกษาและพลศึกษา หน่วยการเรียนรู้ที่ ๒ ชุมชนของเรา ปฏิบัติจริง ✍ ปฏิบัติตามกฎ กติกาและระเบียบของท้องถิ่น ✍ กีฬา - เพลงพื้นบ้าน ✍ เคลื่อนไหวตามจังหวะประกอบเพลง การแสดงบทบาทสมมติ ✍ ครอบครัวของฉัน ✍ อุบัติเหตุในการเดินทาง ✍ ความปลอดภัยในการเล่นกีฬา สำ�รวจสืบค้นข้อมูล ✍ อาหารในท้องถิ่นเพื่อสุขภาพ ✍ ประวัตินักกีฬาที่สร้างชื่อเสียงในท้องถิ่น ✍ การละเล่นและกีฬาในท้องถิ่น ✍ อาหารพื้นบ้าน
  • 6.
    คู่มือครูสอนทางไกลผ่านดาวเทียมสำ�หรับโรงเรียนปลายทาง 304 ผังมโนทัศน์ กลุ่มสาระการเรียนรู้สุขศึกษาและพลศึกษา ระดับชั้น ป.๑ - ๖ ✍ อาหารและผลิตภัณฑ์สุขภาพในท้องถิ่น ✍ การละเล่นพื้นเมือง (เพื่อส่งเสริมความคิด สร้างสรรค์ และภูมิปัญญาไทย) หน่วยการเรียนรู้ที่ ๓ เศรษฐกิจพอเพียง แสดงบทบาทสมมติ ✍ บทบาทหน้าที่ของตนเอง/ต่อครอบครัว ✍ ป้องกันอุบัติเหตุในการเดินทาง (ความปลอดภัย) ปฏิบัติจริง แบ่งกลุ่มเขียนผังความคิด ✍ การเคลื่อนไหวร่างกายประกอบเพลง (อุปกรณ์ที่หาได้ในท้องถิ่น) ✍ กิจกรรมนันทนาการ ✍ การทรงตัว ✍ กายบริหารประกอบจังหวะ สำ�รวจสืบค้นข้อมูล ✍ กีฬาพื้นบ้าน/ท้องถิ่น ✍ เกมพื้นบ้าน/ท้องถิ่น ✍ กีฬาไทย สุขนิสัยและสุขอนามัย ✍ สิ่งแวดล้อมเพื่อสุขภาพ (บ้าน, ห้องเรียน, โรงเรียน) ✍ เกมนำ�ไปสู่กีฬาและการออกกำ�ลังกาย ✍ สุขภาพดีมีสุข ฝึกทักษะและกระบวนการคิด ✍ สนทนา ซักถาม ✍ เขียนแผนผังความคิด ✍ ร่วมอภิปรายกลุ่ม ✍ สรุปความคิดเห็น ✍ แบบทดสอบ
  • 7.
    ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๕ ภาคเรียนที่๑ ปีการศึกษา ๒๕๕๗ กลุ่มสาระการเรียนรู้ สุขศึกษาและพลศึกษา (สุขศึกษา) ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๕ จำ�นวนหน่วยการเรียนรู้ ๓ หน่วย เวลา ๑๙ ชั่วโมง หน่วยการเรียนรู้ หน่วยการเรียนรู้ที่ สาระการเรียนรู้ เวลา/จำ�นวน 305 ๑ ตัวเรา (ระบบต่างๆ ของร่างกาย) ๔ – ระบบต่างๆ ของร่างกาย – วิธีดูแลรักษาระบบย่อยอาหารและระบบขับถ่าย ๒ ชุมชนของเรา (ชีวิตในครอบครัวและเพศศึกษา) ๕ – การเปลี่ยนแปลงทางเพศ – ครอบครัวที่อบอุ่นตามวัฒนธรรมไทย – การแก้ไขปัญหาความขัดแย้งในครอบครัว ๓ เศรษฐกิจพอเพียง (สุขภาพและการสร้างเสริมสมรรถภาพทางกาย) ๑๐ – การปฏิบัติตนตามสุขบัญญัติแห่งชาติ – ข้อมูลข่าวสารเพื่อใช้สร้างเสริมสุขภาพ – โรคติดต่อ รวม ๑๙
  • 8.
    คู่มือครูสอนทางไกลผ่านดาวเทียมสำ�หรับโรงเรียนปลายทาง กำ�หนดการเรียนรู้รายชั่วโมง และสิ่งที่โรงเรียนปลายทางต้องเตรียม 306 กลุ่มสาระการเรียนรู้ สุขศึกษาและพลศึกษา (สุขศึกษา) ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๕ ครั้งที่ วัน/เดือน/ปี เวลา จำ�นวน ชั่วโมง เรื่องที่สอน มาตรฐาน การเรียนรู้/ตัวชี้วัด สิ่งที่ ร.ร.ปลายทาง ต้องเตรียม (ครู/นักเรียน) หน่วยการเรียนรู้ที่ ๑ ตัวเรา (ระบบต่างๆ ของร่างกาย) ๑ ๒๒ พ.ค. ๕๗ ๑๐.๓๐ - ๑๑.๓๐ น. ๑/๖๐ ระบบย่อยอาหารและการดูแล พ ๑.๑ ป. ๕/๑ พ ๒.๑ ป. ๕/๒ – ภาพระบบ โครงสร้างร่างกาย ๒ ๒๙ พ.ค. ๕๗ ๑๐.๓๐ - ๑๑.๓๐ น. ๑/๖๐ ระบบย่อยอาหารและการดูแล พ ๑.๑ ป. ๕/๑ พ ๒.๑ ป. ๕/๒ – ภาพระบบ โครงสร้างร่างกาย ๓ ๕ มิ.ย. ๕๗ ๑๐.๓๐ - ๑๑.๓๐ น. ๑/๖๐ ระบบขับถ่ายและการดูแล พ ๑.๑ ป. ๕/๑ พ ๒.๑ ป. ๕/๒ – ใบความรู้ – ใบงาน ๔ ๑๒ มิ.ย. ๕๗ ๑๐.๓๐ - ๑๑.๓๐ น. ๑/๖๐ ระบบขับถ่ายและการดูแล พ ๑.๑ ป. ๕/๑ พ ๒.๑ ป. ๕/๒ – ภาพระบบ โครงสร้างร่างกาย หน่วยการเรียนรู้ที่ ๒ ชุมชนของเรา (ชีวิตในครอบครัวและเพศศึกษา) ๕ ๑๙ มิ.ย. ๕๗ ๑๐.๓๐ - ๑๑.๓๐ น. ๑/๖๐ เพศของเรา พ ๒.๑ ป. ๕/๑ – ภาพเด็กชายและ เด็กหญิง ๖ ๒๖ มิ.ย. ๕๗ ๑๐.๓๐ - ๑๑.๓๐ น. ๑/๖๐ เพศของเรา พ ๒.๑ ป. ๕/๑ – ใบความรู้ – ใบงาน ๗ ๓ ก.ค. ๕๗ ๑๐.๓๐ - ๑๑.๓๐ น. ๑/๖๐ ครอบครัวและเพื่อน พ ๒.๑ ป. ๕/๒ ป. ๕/๓ – ภาพครอบครัว ๘ ๑๐ ก.ค. ๕๗ ๑๐.๓๐ - ๑๑.๓๐ น. ๑/๖๐ ครอบครัวและเพื่อน พ ๒.๑ ป. ๕/๒ ป. ๕/๓ – ภาพกิจกรรมที่ทำ� ร่วมกับครอบครัว ๙ ๑๗ ก.ค. ๕๗ ๑๐.๓๐ - ๑๑.๓๐ น. ๑/๖๐ ครอบครัวและเพื่อน พ ๒.๑ ป. ๕/๒ ป. ๕/๓ – ภาพกิจกรรมที่ทำ� ร่วมกับครอบครัว
  • 9.
    ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๕ ภาคเรียนที่๑ ปีการศึกษา ๒๕๕๗ กำ�หนดการเรียนรู้รายชั่วโมง และสิ่งที่โรงเรียนปลายทางต้องเตรียม 307 กลุ่มสาระการเรียนรู้ สุขศึกษาและพลศึกษา (สุขศึกษา) ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๕ ครั้งที่ วัน/เดือน/ปี เวลา จำ�นวน ชั่วโมง เรื่องที่สอน มาตรฐาน การเรียนรู้/ตัวชี้วัด สิ่งที่ ร.ร.ปลายทาง ต้องเตรียม (ครู/นักเรียน) หน่วยการเรียนรู้ที่ ๓ เศรษฐกิจพอเพียง (สุขภาพและการสร้างเสริมสมรรถภาพทางกาย) ๑๐ ๒๔ ก.ค. ๕๗ ๑๐.๓๐ - ๑๑.๓๐ น. ๑/๖๐ ดูแลสุขภาพ พ ๔.๑ ป. ๕/๑ ป. ๕/๒ – ใบความรู้ – ใบงาน ๑๑ ๓๑ ก.ค. ๕๗ ๑๐.๓๐ - ๑๑.๓๐ น. ๑/๖๐ ดูแลสุขภาพ พ ๔.๑ ป. ๕/๑ ป. ๕/๒ – ใบความรู้ – ใบงาน ๑๒ ๗ ส.ค. ๕๗ ๑๐.๓๐ - ๑๑.๓๐ น. ๑/๖๐ ดูแลสุขภาพ พ ๔.๑ ป. ๕/๑ ป. ๕/๒ – ใบความรู้ – ใบงาน ๑๓ ๑๔ ส.ค. ๕๗ ๑๐.๓๐ - ๑๑.๓๐ น. ๑/๖๐ สื่อกับสุขภาพ พ ๔.๑ ป. ๕/๑ ป. ๕/๒ – ใบความรู้ – ใบงาน ๑๔ ๒๑ ส.ค. ๕๗ ๑๐.๓๐ - ๑๑.๓๐ น. ๑/๖๐ สื่อกับสุขภาพ พ ๔.๑ ป. ๕/๑ ป. ๕/๒ – ใบความรู้ – ใบงาน ๑๕ ๒๘ ส.ค. ๕๗ ๑๐.๓๐ - ๑๑.๓๐ น. ๑/๖๐ โรคและการป้องกันโรค พ ๔.๑ ป. ๕/๔ – โรคติดต่อที่พบ ในชีวิตประจำ�วัน – ใบงาน ๑๖ ๔ ก.ย. ๕๗ ๑๐.๓๐ - ๑๑.๓๐ น. ๑/๖๐ โรคและการป้องกันโรค พ ๔.๑ ป. ๕/๔ – โรคติดต่อที่พบ ในชีวิตประจำ�วัน – ใบงาน ๑๗ ๑๑ ก.ย. ๕๗ ๑๐.๓๐ - ๑๑.๓๐ น. ๑/๖๐ โรคและการป้องกันโรค พ ๔.๑ ป. ๕/๔ – โรคติดต่อที่พบ ในชีวิตประจำ�วัน – ใบงาน ๑๘ ๑๘ ก.ย. ๕๗ ๑๐.๓๐ - ๑๑.๓๐ น. ๑/๖๐ โรคและการป้องกันโรค พ ๔.๑ ป. ๕/๔ – โรคติดต่อที่พบ ในชีวิตประจำ�วัน – ใบงาน ๑๙ ๒๕ ก.ย. ๕๗ ๑๐.๓๐ - ๑๑.๓๐ น. ๑/๖๐ โรคและการป้องกันโรค พ ๔.๑ ป. ๕/๔ – โรคติดต่อที่พบ ในชีวิตประจำ�วัน – ใบงาน
  • 10.
    คู่มือครูสอนทางไกลผ่านดาวเทียมสำ�หรับโรงเรียนปลายทาง แผนการจัดการเรียนรู้ กลุ่มสาระการเรียนรู้สุขศึกษาและพลศึกษา ตัวอย่าง หน่วยการเรียนรู้ที่ ๑ ตัวเรา ระยะเวลาในการสอน ๖ ชั่วโมง ๑. มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด 308 มาตรฐาน พ ๑.๑ เข้าใจธรรมชาติของการเจริญเติบโตและพัฒนาการของมนุษย์ ตัวชี้วัด ป. ๕/๑ อธิบายความสำ�คัญของระบบย่อยอาหาร และระบบขับถ่ายที่มีผลต่อสุขภาพ การเจริญเติบโตและ พัฒนาการ ป. ๕/๒ อธิบายวิธีดูแลระบบย่อยอาหารและระบบขับถ่ายให้ทำ�งานตามปกติ ๒. สาระการเรียนรู้ ๑. การเจริญเติบโตและพัฒนาการ ๒. ระบบย่อยอาหาร และระบบขับถ่าย ๓. วิธีดูแลรักษาระบบย่อยอาหารและระบบขับถ่าย ๓. จุดประสงค์การเรียนรู้ ๑. บอกและอธิบายระบบการทำ�งานของอวัยวะต่างๆ ที่มีผลต่อสุขภาพ สมรรถภาพของร่างกาย การเจริญ และพัฒนาการของร่างกาย ๒. บอกและอธิบายการเปลี่ยนแปลงด้านร่างกาย จิตใจ อารมณ์ สังคม และจิตวิญญาณ ของวัยแรกรุ่นและ วัยรุ่นเป็นอย่างดี ๓. บอกและอธิบายหน้าที่การทำ�งานของอวัยวะต่างๆ ที่มีต่อสุขภาพ สมรรถภาพของร่างกาย การเจริญเติบโต และพัฒนาการด้านร่างกาย ๔. กระบวนการจัดการเรียนรู้ ๑. นำ�เครื่องชั่งนํ้าหนักมาให้นักเรียนชั่งและบันทึก ๒. นักเรียนทุกคนชั่งนํ้าหนักและวัดส่วนสูงตามช่วงระยะเวลาที่ครูได้กำ�หนดขึ้นแล้วนำ�ไปเทียบเคียงกับ นํ้าหนักและอายุ ส่วนสูงตามใบงาน ๓. นักเรียนช่วยกันรวมนํ้าหนักและส่วนสูงของนักเรียนทุกคนในห้องเข้าด้วยกัน
  • 11.
    ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๕ ภาคเรียนที่๑ ปีการศึกษา ๒๕๕๗ ๔. เอานํ้าหนักและส่วนสูงของแต่ละประเภทที่รวมกันแล้วหารด้วยจำ�นวนนักเรียนทั้งหมดเพื่อทราบผลลัพธ์ และเขียนติดไว้ที่แผ่นป้ายเพื่อจัดนิทรรศการ ๕. ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปใจความสำ�คัญให้ครบถ้วนตามสาระการเรียนรู้ (อวัยวะภายนอกและอวัยวะ ภายใน) ๖. ครูนำ�ภาพอวัยวะภายในมาให้นักเรียนดูแล้วร่วมกันสนทนา ๗. ให้นักเรียนวาดภาพอวัยวะภายในเช่น กระเพาะอาหาร ระบบขับถ่าย พร้อมทั้งเขียนคำ�อธิบาย ๘. ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปใจความสำ�คัญครบถ้วนตรงตามสื่อการเรียนรู้ 309 ๕. สื่อและแหล่งการเรียนรู้ ๑. เครื่องชั่งนํ้าหนัก ๒. เครื่องวัดส่วนสูง ๓. ภาพอวัยวะภายในของมนุษย์ ๖. การวัดผลและประเมินผล ๑. บันทึกนํ้าหนักและส่วนสูง ๒. สังเกตการเข้าร่วมกิจกรรม ๓. ตรวจผลงาน/แฟ้มสะสมงาน ๔. ประเมินการปฏิบัติการของกลุ่ม หน่วยที่ ๑ การเจริญเติบโตของตัวเรา สาระที่ ๑ การเจริญเติบโตและพัฒนาการของมนุษย์ หน่วยที่ ๒ ระบบต่างๆ ของร่างกาย การเปลี่ยนแปลงทางร่างกายวัยรุ่น
  • 12.
    คู่มือครูสอนทางไกลผ่านดาวเทียมสำ�หรับโรงเรียนปลายทาง แผนการจัดการเรียนรู้ กลุ่มสาระการเรียนรู้สุขศึกษาและพลศึกษา ตัวอย่าง หน่วยการเรียนรู้ที่ ๒ ชุมชนของเรา เรื่อง ชีวิตและครอบครัว ระยะเวลาในการสอน ๗ ชั่วโมง ๑. มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด 310 มาตรฐาน พ ๒.๑ เข้าใจและเห็นคุณค่าตนเอง ครอบครัว เพศศึกษา และมีทักษะในการดำ�เนินชีวิต ตัวชี้วัด ป. ๕/๑ อธิบายการเปลี่ยนแปลงทางเพศ และปฏิบัติตนได้เหมาะสม ป. ๕/๒ อธิบายความสำ�คัญของการมีครอบครัวที่อบอุ่นตามวัฒนธรรมไทย ป. ๕/๓ ระบุพฤติกรรมที่พึงประสงค์และไม่พึงประสงค์ ในการแก้ไขปัญหาความขัดแย้งในครอบครัวและ กลุ่มเพื่อน ๒. สาระการเรียนรู้ ๑. การเปลี่ยนแปลงทางเพศ ๒. ครอบครัวที่อบอุ่นตามวัฒนธรรมไทย ๓. การแก้ไขปัญหาความขัดแย้งในครอบครัว ๓. จุดประสงค์การเรียนรู้ ๑. เห็นคุณค่าของชีวิตครอบครัว ๒. มีทักษะในการดำ�เนินชีวิตครอบครัว ๓. เห็นคุณค่าของเพศชาย - หญิง ๔. เห็นคุณค่าและดูแลสุขอนามัยทางเพศ ๕. บอกวิธีการป้องกันพฤติกรรมเสี่ยงได้ ๔. กระบวนการจัดการเรียนรู้ ๑. ทำ�แผนภูมิและภาพสมาชิกในครอบครัว ๒. อภิปรายสมาชิกในครอบครัว ๓. อภิปรายบทบาทหน้าที่สมาชิกครอบครัว ๔. อภิปรายบทบาทหน้าที่ของลูกต่อครอบครัว
  • 13.
    ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๕ ภาคเรียนที่๑ ปีการศึกษา ๒๕๕๗ ๕. แบ่งกลุ่มตามความสนใจ กลุ่มละประมาณ ๕ - ๗ คน ศึกษาจากใบความรู้ ๖. นักเรียนแต่ละกลุ่มเลือกวิธีนำ�เสนอ เช่น การแสดงบทบาทสมมติ ละคร หุ่นเชิด โต้วาที ฯลฯ ๗. นักเรียนซักถามและเสนอข้อคิดเห็น ๘. ครูอธิบายเพิ่มเติม ๙. นักเรียนและครูช่วยกันสรุปการนำ�เสนอผลงาน ๑๐. มอบหมายงานให้นักเรียนทำ� ๑๑. ครูให้นักเรียนชายหรือหญิงที่ตัวโตมีเสียงไพเราะออกมาร้องเพลงให้เต็มเสียง แล้วร่วมกันสนทนาว่าเสียง ไพเราะเป็นเพราะเหตุใด ๑๒. แบ่งนักเรียนออกเป็นกลุ่มตามแถวในห้องเรียน ๑๓. ให้ตัวแทนของแต่ละกลุ่มแบ่งกลุ่มกันเขียนสิ่งที่ทำ�ให้เกิดความเปลี่ยนแปลงทางเพศของวัยรุ่น ๑๔. ให้นักเรียนแต่ละคนเขียนบันทึกการเปลี่ยนแปลงทางเพศของตนเอง พร้อมกับสิ่งที่ตนเองคิดว่าผิดปกติที่เกิด 311 ขึ้นในตัวเองไปส่งครู ๑๕. เปิดโอกาสให้นักเรียนตั้งคำ�ถามเกี่ยวกับการเจริญเติบโตหรือการเปลี่ยนแปลงทางเพศคนละ ๓ คำ�ถามและ ร่วมสนทนาหาข้อยุติ ๑๖. ครูนำ�ภาพเพศชายและเพศหญิงมาให้นักเรียนดูแล้วร่วมกันเปรียบเทียบถึงความแตกต่าง ๑๗. ให้นักเรียนแต่ละคนเขียนวิธีควบคุมปัญหาทางเพศลงในเศษกระดาษแล้วนำ�ไปใส่กล่องที่ครูเตรียมไว้ ๑๘. ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปใจความสำ�คัญเกี่ยวกับพฤติกรรมทางเพศที่เหมาะสมและที่ไม่เหมาะสม ๕. สื่อและแหล่งการเรียนรู้ ๑. ภาพเด็กชายและเด็กหญิง ๒. ภาพข่าวหนังสือพิมพ์เกี่ยวกับเรื่องทางเพศ ๖. การวัดผลประเมินผล ๑. ประเมินแบบทดสอบและการปฏิบัติงาน ๒. ประเมินจากการสังเกตจากการร่วมกิจกรรมกลุ่ม ๗. บันทึกผลหลังการสอน ............................................................................................................................................................................................................................................................................................ ............................................................................................................................................................................................................................................................................................ ............................................................................................................................................................................................................................................................................................ ............................................................................................................................................................................................................................................................................................ ............................................................................................................................................................................................................................................................................................ w w w w w w w w
  • 14.
    คู่มือครูสอนทางไกลผ่านดาวเทียมสำ�หรับโรงเรียนปลายทาง 312 ความสำ�คัญของ เพศชาย - เพศหญิง พฤติกรรมทางเพศ หน่วยที่ ๑ สุขอนามัยทางเพศ สาระที่ ๒ ชีวิตและครอบครัว หน่วยที่ ๒ พฤติกรรมเสี่ยงต่อสุขภาพ
  • 15.
    ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๕ ภาคเรียนที่๑ ปีการศึกษา ๒๕๕๗ แผนการจัดการเรียนรู้ กลุ่มสาระการเรียนรู้สุขศึกษาและพลศึกษา 313 ตัวอย่าง หน่วยการเรียนรู้ที่ ๓ เศรษฐกิจพอเพียง ระยะเวลาในการสอน ๖ ชั่วโมง ๑. มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด มาตรฐาน พ ๓.๑ เข้าใจ มีทักษะในการเคลื่อนไหว กิจกรรมทางกาย การเล่นเกม และกีฬา ตัวชี้วัด ป. ๕/๑ รูปแบบการเคลื่อนไหวแบบผสมผสานและควบคุมตนเองเมื่อใช้ทักษะการเคลื่อนไหว ๒. สาระการเรียนรู้ ๑. การจัดรูปแบบการเคลื่อนไหวร่างกายแบบผสมผสาน ๒. การปฏิบัติกิจกรรมทางกายทั้งแบบอยู่กับที่ เคลื่อนที่ และใช้อุปกรณ์ประกอบตามแบบที่กำ�หนด ๓. จุดประสงค์การเรียนรู้ นักเรียนสามารถปฏิบัติกิจกรรมการเคลื่อนไหวแบบอยู่กับที่และแบบบังคับสิ่งของตามคำ�แนะนำ�ได้ ๔. กระบวนการจัดการเรียนรู้ ๑. กิจกรรมในห้องเรียน ๑.๑ ดูภาพคนกำ�ลังเคลื่อนไหวลักษณะต่างๆ แล้วสนทนา อภิปราย แสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับการเคลื่อนไหว ร่างกาย ๑.๒ นักเรียนศึกษาใบความรู้เรื่องการเคลื่อนไหว และใบงาน ๑.๓ นักเรียนสำ�รวจชื่อ เครื่องแต่งกาย ตรวจสุขภาพตนเองและเพื่อน แล้วออกไปรวมกันบริวณสถานที่ นัดหมาย ๒. กิจกรรมนอกห้องเรียน ๒.๑ นักเรียนเข้าแถวเตรียมพร้อมแล้วอบอุ่นร่างกาย ด้วยการทำ�กายบริหาร ๒.๒ นักเรียนแบ่งกลุ่ม แต่ละกลุ่มร่วมกันคิดเกมที่ใช้ท่าทางการเคลื่อนไหวร่างกาย ๒.๓ นักเรียนคัดเลือกตัวแทนออกมาแสดงการเคลื่อนไหวร่างกายท่าต่างๆ ๒.๔ นักเรียนร่วมกันเล่นเกม ๒.๕ นักเรียนร่วมกันอภิปราย แสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับวิธีการและประโยชน์ของการเคลื่อนไหวแบบต่างๆ
  • 16.
    คู่มือครูสอนทางไกลผ่านดาวเทียมสำ�หรับโรงเรียนปลายทาง ๕. สื่อ/แหล่งการเรียนรู้ 314 ๑. ภาพ ๒. เพลง ๓. แหล่งเรียนรู้/บุคคล ๔. สถานที่บริเวณ ๕. ใบงาน ๖. การวัดผลประเมินผล ๑. วิธีการ ✍ สังเกต – การตั้งใจเรียนของแต่ละคน – การอภิปรายแสดงความคิดเห็น – การนำ�เสนอผลงาน – กระบวนการทำ�งานของกลุ่ม – คุณลักษณะนิสัยของแต่ละคน ✍ ตรวจสอบ – ตรวจเครื่องแต่งกาย – ตรวจใบงาน ๒. เครื่องมือวัดและประเมิน ✍ ใบงาน ✍ แบบบันทึกการเคลื่อนไหว ๓. เกณฑ์การวัดและประเมิน ถือเกณฑ์การผ่านร้อยละ ๘๐ ๗. บันทึกผลหลังการสอน ๑. ประสิทธิผลที่เกิดกับผู้เรียน ดี (A) เก่ง (K) มีสุข (P) ๑. นักเรียนส่วนใหญ่มีความประพฤติดี สนใจ การเรียน ๒. นักเรียนมีความสามัคคีและรับผิดชอบดี ๓. มีมารยาทในการอ่านและแสดงความคิด เห็นจากเรื่องที่อ่าน นักเรียนจำ�นวน........................คน ทำ�กิจกรรมผ่านเกณฑ์ที่ตั้งไว้ จำ�นวน........................คน คิดเป็นร้อยละ........................ ๑. ส่วนใหญ่มีความสุขจากกระบวนการ ทำ�งานสังเกตได้จากการทำ�กิจกรรม ร่วมกัน ๒. มีความเป็นกัลยาณมิตรแก่กันและกัน รวมทั้งกับครู
  • 17.
    ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๕ ภาคเรียนที่๑ ปีการศึกษา ๒๕๕๗ 315 ๒. ปัญหา/อุปสรรค ........................................................................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................................................................... ๓. ข้อควรปรับปรุงแก้ไข ........................................................................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................................................................... w w w w w w w w
  • 18.
    คู่มือครูสอนทางไกลผ่านดาวเทียมสำ�หรับโรงเรียนปลายทาง แผนการจัดการเรียนรู้ กลุ่มสาระการเรียนรู้สุขศึกษาและพลศึกษา หน่วยการเรียนรู้ที่ ๑ ตัวเรา ระยะเวลาในการสอน ๒๒ ชั่วโมง ตัวอย่าง ป.๔-๖ ๑. มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด 316 มาตรฐาน พ ๑.๑ เข้าใจธรรมชาติของการเจริญเติบโตและพัฒนาการของมนุษย์ ตัวชี้วัด ป. ๔/๑ อธิบายการเจริญเติบโตและพัฒนาการของร่างกายและจิตใจตามวัย ป. ๔/๒ อธิบายความสำ�คัญของกล้ามเนื้อ กระดูกและข้อ ที่มีผลต่อสุขภาพ การเจริญเติบโตและพัฒนาการ ป. ๔/๓ อธิบายวิธีดูแลกล้ามเนื้อ กระดูกและข้อ ให้ทำ�งานอย่างมีประสิทธิภาพ ป. ๕/๑ อธิบายความสำ�คัญของระบบย่อยอาหาร และระบบขับถ่าย ที่มีผลต่อสุขภาพ การเจริญเติบโตและ พัฒนาการ ป. ๕/๒ อธิบายวิธีดูแลระบบย่อยอาหารและระบบขับถ่ายให้ทำ�งานตามปกติ ป. ๖/๑ อธิบายความสำ�คัญของระบบสืบพันธุ์ ระบบไหลเวียนโลหิต และระบบหายใจ ที่มีผลต่อสุขภาพ การเจริญเติบโตและพัฒนาการ ป. ๖/๒ อธิบายวิธีการดูแลรักษาระบบสืบพันธุ์ ระบบไหลเวียนโลหิต และระบบหายใจให้ทำ�งานตามปกติ ๒. สาระการเรียนรู้ ๑. การเจริญเติบโตและพัฒนาการของร่างกายและจิตใจตามวัย ๒. ระบบต่างๆ ในร่างกาย ๓. กระบวนการเรียนรู้ ๑. ร่วมกันร้องเพลง “อวัยวะสำ�คัญของเรา” “ฟัน” “ยิ้ม” ๒. ขอนักเรียนอาสาสมัครคนหนึ่งออกมายืนหน้าชั้นเรียนให้เพื่อนดู (ผิวหน้า) แล้วช่วยกันจำ�แนกว่าผิวหน้า ของคนเราแบ่งเป็น ๒ ประเภท คือ ผิวหนังชั้นนอก (หนังกำ�พร้า) และผิวหนังชั้นใน (หนังแท้) ผิวหน้า ทั้ง ๒ ประเภทมีลักษณะอย่างไร แตกต่างกันอย่างไร ๓. นำ�หุ่นโครงร่างมนุษย์ให้นักเรียนดูแล้วอภิปรายเกี่ยวกับระบบย่อยอาหาร โครงกระดูกและกล้ามเนื้อ และ ระบบขับถ่าย โดยครูคอยช่วยถามนำ� เพื่อให้นักเรียนเห็นแนวทางการถามกันเองและตอบคำ�ถามที่เพื่อนและ ครูถาม ๔. นักเรียนดูตัวอย่างฟันร่วมกับอภิปรายถึงความหมาย หน้าที่ ความสำ�คัญ และประโยชน์ของฟัน โดยครูคอย ร่วมถามนำ�
  • 19.
    ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๕ ภาคเรียนที่๑ ปีการศึกษา ๒๕๕๗ ๕. นักเรียนสำ�รวจ สังเกตตนเอง ครูซักถามนักเรียนว่า – ปีที่แล้วกับปัจจุบันร่างกายของนักเรียนมีการเปลี่ยนแปลงในด้านใดบ้างหรือไม่ – เปลี่ยนแปลงอย่างไร – ส่วนใดเปลี่ยนแปลงที่เห็นได้อย่างชัดเจนบ้าง ๖. ซักถามนักเรียนเกี่ยวกับผิวหน้าว่ามีหน้าที่อย่างไร โดยให้นักเรียนตอบตามความเข้าใจ ๗. นำ�ภาพร่างกายของคนมาให้นักเรียนดู แล้วให้นักเรียนช่วยกันจำ�แนกว่าอวัยวะของคนเราแบ่งเป็น ๒ ประเภท คือ อวัยวะภายนอกและอวัยวะภายใน แล้วให้นักเรียนช่วยกันยกตัวอย่างอวัยวะภายนอก/ภายใน คือ โครงร่าง ของกระดูก และกล้ามเนื้อ, ระบบย่อยอาหาร, ระบบขับถ่าย ว่ามีความสำ�คัญ ความจำ�เป็น และประโยชน์ต่อคนเราอย่างไร และเราควรปฏิบัติอย่างไรต่ออวัยวะดังกล่าว ๘. นักเรียนจับคู่แล้วตรวจสุขภาพฟันของเพื่อนว่าเป็นอย่างไร เป็นโรคฟันอะไรไหม มีฟันชนิดใดบ้าง และ เรียกว่าอะไร ๙. นักเรียนและครูร่วมกันอภิปรายการเปลี่ยนแปลงด้านต่างๆ ของตนเอง แล้วหาข้อสรุปเป็นองค์ความรู้ ๑๐. แบ่งกลุ่มรับใบความรู้ ใบงาน แล้วศึกษา เรียนรู้ ทำ�ความเข้าใจ “ระบบต่างๆ ในร่างกาย” “ฟันของฉัน” “การเปลี่ยนแปลงทางด้านร่างกาย อารมณ์ จิตใจ สังคม” แล้วปฏิบัติตามขั้นตอนในใบงาน ๑๑. ตัวแทนกลุ่มนำ�เสนอผลงาน ๑๒. ร่วมกันสรุป 317 ๔. การวัดผลประเมินผล ๑. การสังเกตพฤติกรรมการทำ�งานกลุ่ม ๒. การนำ�เสนอผลงาน ๓. การตรวจผลงาน ๕. สื่อ/แหล่งการเรียนรู้ ๑. ใบงาน ๒. ใบความรู้ ๓. เพลง ๔. นักเรียนอาสา ๕. หุ่นโครงร่างมนุษย์ ๖. รูปฟันจำ�ลอง ๗. หนังสือเกี่ยวกับร่างกาย ๘. แบบประเมินพฤติกรรมการทำ�งานและการเรียน w w w w w w w w
  • 20.
    คู่มือครูสอนทางไกลผ่านดาวเทียมสำ�หรับโรงเรียนปลายทาง 318 บรรณานุกรม กรมวิชาการ กระทรวงศึกษาธิการ คู่มือการจัดการเรียนรู้กลุ่มสาระการเรียนรู้สุขศึกษาและพลศึกษา โรงพิมพ์องค์การ รับส่งสินค้าและพัสดุภัณฑ์ (ร.ส.พ.) ๒๕๔๕ กรมวิชาการ กระทรวงศึกษาธิการ ผังมโนทัศน์ กลุ่มสาระการเรียนรู้สุขศึกษาและพลศึกษา โรงพิมพ์องค์การรับส่งสินค้า และพัสดุภัณฑ์ (ร.ส.พ.) ๒๕๔๕