ใบความรู้ที่ 5 เรื่อง ข้อมูล สารสนเทศ และการประมวลผล โดย ครูเทวัญ ภูพานทอง

1. ใบความรู้ท ี่ 5
เรื่อง ข้อมูล สารสนเทศ และการประมวลผล
คำา นิย ามของข้อ มูล
ข้ อ มู ล คื อ ข้ อ เท็ จ จริ ง คุ ณ ลั ก ษณะหรื อ ปริ ม าณในรู ป ของ
ตั ว เลข ห รื อ ข้ อ ค วา มที่ มี ค วา มห มา ย เพี ย งพ อ ที่ จะ นำา ไ ป ใช้
ประโยชน์ ไ ด้ เช่ น จำา นวนคน วั น เดื อ น ปี อายุ ราคาสิ น ค้ า
อุณหภูมิ นำ้าหนัก แรงดันนำ้า แรงกดอากาศ กลิ่น รส แสง สี เสียง
เป็นต้น
คุณ สมบัต ิข องข้อ มูล ที่ด ี จะต้อ งมีล ัก ษณะดัง นี้
1. มี ค ว า ม ถู ก ต้ อ ง ข้ อ มู ล ที่ ดี ต้ อ งถู ก ต้ อ ง ไม่ ค ลาดเคลื่ อ น
จากความเป็นจริง ไม่เช่นนั้ นก็ ไม่ ส ามารถนำา ไปใช้ป ระโยชน์ ได้
และอาจสร้างความเข้าใจผิดหรือเป็นอันตรายร้ายแรงได้ ตัวอย่าง
เช่น สมมุติว่าเครื่องจักรชนิดหนึ่งบรรจุอยู่ในลังรวมนำ้าหนักได้ลัง
ละ 500 กิโลกรัม แต่ปรากฎว่าเจ้าหน้าที่ฝ่ายเตรียมเอกสารข้อมูล
ที่ ส่ ง ให้ แ ก่ กั บ ตั น หรื อ บรรทุ ก สิ น ค้ า พิ ม พ์ ข้ อ มู ล ผิ ด จาก 500
กิโลกรัม เป็น 50 กิโลกรัม และสมมุติว่าเรือรับนำ้าหนักได้ 1,000
กิ โ ลกรั ม ซึ่ ง ทำา ให้ รั บ นำ้า นั ก ได้ จ ริ ง เพี ย ง 2 กล่ อ งเท่ า นั้ น แต่ นำ้า
หนักผิดทำาให้การสามารถใส่ได้ถึง 20 กล่อง เมื่อเทียบกับนำ้าหนัก
จริงคือ 20,000 กิโลกรัม ซึ่งอาจทำาให้เรือร่มได้เนื่องจากนำ้าหนัก
เกิ น เพราะเรื อ รั บ นำ้า หนั ก ได้ เ พี ย ง 1,000 กิ โ ลกรั ม เท่ า นั้ น
ซึ่งเห็นการดังกล่าวอาจก่อให้เกิดความเสียหายได้
2. ทัน เวลา ข้อมูลต้องทันเวลาและทันสมัย เพราะถ้าข้อมูล
ล้ าสมั ย หรื อ เก่า เกิ น ไป ก็ จ ะไร้ ป ระโยชน์ แ ละอาจสร้ า งความเสี ย
หายได้เช่นกัน ตัวอย่างเช่น มีข้อมูลว่าทางการไฟฟ้าจะดับไฟฟ้า
ในบริเวณโรงงานทอผ้าแห่งหนึ่งเวลา 14.00 น. แต่ข้อมูลส่งไป
ถึงโรงเรียนเวลา 13.55 น. กรณีนี้อาจทำาให้วิศวกรผู้ควบคุม
เครื่องจักรเตรียมตัวหาไฟฟ้าสำารองหรือหยุดเครื่องไม่ทัน เมื่อไฟ
ครูเทวัญ ภูพานทอง ครู คศ. 1 โรงเรียนนามนพิทยาคม
สพม.24 http://comkrutae.wordpress.com

2. ดับ ขณะที่เครื่อ งกำา ลังทำา งานอยู่ อาจทำา ให้ เครื่อ งด้ ายที่ กำา ลั งทอ
ขาด และยุ่งเหยิงยากแก่การเริ่มต้นทำางานได้ใหม่ ทำาให้เกิดความ
เสียหายหลายแสนบาท เป็นต้น
3. ส อ ด ค ล้ อ ง กั บ ง า น ข้ อ มู ล ต้ อ งสอดคล้ อ งกั บ งานที่ ทำา
ตั ว อย่ า งเช่ น หากเราต้ อ งการเดิ น ทางไปสถานที่ แ ห่ ง หนึ่ ง ของ
รถไฟ ข้อ มูล ที่เราต้อ งการคื อ ตารางเวลาการเดิ นทางของรถไฟ
จากสถานที่เราจะไปขึ้นรถไฟ ตารางเวลาเที่ยวบินของเครื่องบิน
โดยสารย่อมไม่มีประโยชน์ต่อการเดินทางของเรา เป็นต้น
4. ส า ม า ร ถ ต ร ว จ ส อ บ ไ ด้ ข้ อ มู ล ที่ ดี ต้ อ งสามารถตรวจ
สอบได้ว่าถูกต้อง น่าเชื่อถือ หรื อไม่ และรู้แหล่งที่ม าของข้อ มูล ที่
สามารถอ้างอิงตรวจสอบได้ ตั วอย่ างเช่ น ผลิตรถยนต์ ยี่ห้ อหนึ่ ง
บอกว่ารถของตนเองประหยั ดนำ้า มั นเชื้ อ เพลิ ง ถ้าเขาต้ องการลง
โฆษณาจะต้องมีข้อมูลที่สามารถตรวจสอบและพิ สูจ น์ ได้ ไม่เช่น
นั้ น จะถู ก ว่ า โฆษณาเกิ น ความเป็ น จริ ง อาจถู ก ดำา เนิ น คดี ต าม
กฎหมายได้
5. มี ค ว า ม ส ม บู ร ณ์ ค ร บ ถ้ ว น ข้ อ มู ล ที่ ดี จ ะต้ อ งมี ค วาม
สมบูรณ์และครบถ้วน การได้ข้อมูลเพียงบางส่วนอาจไม่เพียงพอ
ต่ อ การใช้ ง าน หรื อ อาจทำา ให้ เ กิ ด ความเข้ า ใจผิ ด เกิ น ผลเสี ย
มากกว่าผลดีในการทำางาน
ชนิด ของข้อ มูล
ข้ อ มู ล โดยทั่ ว ไปมี ห ลายรู ป แบบ แตกต่ า งกั น ทั้ ง ชนิ ด และ
ความหมาย และต้องจัดเก็บในสื่อชนิ ดใดชนิด หนึ่ งที่ ส ามารถนำา
ออกมาใช้ประโยชน์ได้ เราจำา แนกข้อมูลตามลักษณะการจัดเก็บ
ได้ 4 ชนิด คือ
1. ข้อมูลที่เป็นตัวเลข (Numeric type) ใช้ระบุความหมาย
ของสิ่ ง ต่ า ง ๆ เชิ ง ปริ ม าณ และสามารถนำา มาคำา นวณท าง
คณิ ต ศาสตร์ เช่ น การ บวก ลบ คู ณ หาร ได้ เช่ น ราคาสิ น ค้ า
จำา นวนสิ่ ง ของ ความสู ง โดยระบุ เ ป็ น ตั ว เลขเท่ า นั้ น เช่ น ราคา
500 บาท จำานวน 2 กล่อง รวมเป็นเงิน 1,000 บาท เป็นต้น
ครูเทวัญ ภูพานทอง ครู คศ. 1 โรงเรียนนามนพิทยาคม
สพม.24 http://comkrutae.wordpress.com

3. 2. ข้ อ มู ล ที่ เ ป็ น ตั ว อั ก ขระ (Character type) ใช้ บ รรยาย
ความหมายแทนข้อมูลบางอย่าง เช่น ชื่อคน ชื่อต้นไม้ เป็นต้น
3. ข้อมูลที่เป็นตัวอักษรเลข (Alphanumeric type) หมาย
ถึงมีทั้งตัวอักษร ตัวเลข และสัญลักษณ์พิเศษ เช่น (!.,?*%$#@-+)
ปนกัน ใช้บรรยายหรือสื่อความหมายต่าง ๆ
4. ข้ อ มู ล มั ล ติ มี เ ดี ย (Multimedia) หรื อ สื่ อ ประสม เช่ น
ภาพ เสีย ง ข้อ ความปนกั น เป็ นต้ น เป็ นข้ อ มู ล อี ก ประเภทหนึ่ ง ที่
กล่ า วถึ ง กั น มาก แต่ ค วามจริ ง แล้ ว ข้ อ มู ล ชนิ ด นี้ ถู ก จั ด เก็ บ ใน
คอมพิ ว เตอร์ ใ นรู ป ของข้ อ มู ล ประเภทใดประเภทหนึ่ ง ในสาม
ประเภทแรก
ข้อ มูล ดิบ ข้อ มูล ที่ได้รั บ มาจากที่ ต่ า ง ๆ นั้น หากมี จำา นวน
มากและไม่ ผ่ า นการประมวลผลก็ ย ากที่ จ ะนำา มาเปรี ย บเที ย บหา
คุณค่า หรือค้นหาสิ่งที่ต้องการได้ง่าย ๆ ข้อมูลประเภทนี้เรียกว่ า
ข้ อ มู ล ดิ บ (raw data) ซึ่ ง ประกอบด้ ว ยข้ อ มู ล ที่ มี ค่ า และไม่ มี ค่ า
ปะปนกันมากมาย เมื่อนำาข้อมูลเหล่านี้มาผ่านกระบวนการที่เหมาะ
สมก็จะสามารถคัดเลือกเอาเฉพาะข้อมูลที่เป็นประโยชน์สามารถ
นำาไปใช้งานหรือช่วยในการตัดสินใจได้ ข้อมูลที่ผ่านการคัดเลือก
หรื อ ประมวลผลเพื่ อ ให้ นำา ไปใช้ ป ระโยชน์ ไ ด้ นี้ เราเรี ย กว่ า
สารสนเทศ (Information)
สารสนเทศ (Information)
สารสนเทศ คือ ข้อมูลที่ผ่านการประมวลผลแล้วและมีความ
หมายเป็นประโยชน์ต่อผู้ใช้ นั่นหมายความว่า ข้อมูลที่ประมวลผล
แล้ว นั้นไม่ได้มีประโยชน์ไปเสี ย ทั้ งหมด และประโยชน์ ที่ มี ก็แตก
ต่ า งกั น แล้ ว แต่ ก ารรั บ รู้ ข องแต่ ล ะคน แต่ ก่ อ นนั้ น การตี ค วามว่ า
อะไรเป็นสารสนเทศขึ้นอยู่กับสาขาวิชาหรือความสนใจของแต่ละ
คน ดังนั้นการให้คำาจำากัดความของคำาว่า สารสนเทศ จึงมีการเอน
เอี ย งไปในทางสาขาวิ ช าใดวิ ช าหนึ่ ง ขึ้ น กั บ ว่ า ใครเป็ น ผู้ ใ ห้ คำา
จำากัดความ
ดังนั้นจึงสรุปได้ว่า สารสนเทศ คือ ข้อมูลที่มีความหมายและ
คุ ณ ค่ า ต่ อ ผู้ ใ ช้ คุ ณ ค่ า ในที่ นี้ ไ ม่ จำา เป็ น ต้ อ งหมายถึ ง เงิ น หรื อ
ประโยชน์เพื่อการวิเคราะห์และตัดสินใจเท่านั้น อาจเพื่อการอย่าง
อื่นก็ได้ และสารสนเทศไม่จำา เป็นต้องอยู่ในรูปของตัวเลขหรือตัว
อักษรเท่านั้น ตัวอย่างเช่น ลักษณะของต้นไม้ซึ่งเป็นผลลัพธ์ของ
กระบวนการเจริ ญ เติ บ โตตามธรรมชาติ บ่ ง ของถึ ง เมล็ ด พั น ธุ์
ครูเทวัญ ภูพานทอง ครู คศ. 1 โรงเรียนนามนพิทยาคม
สพม.24 http://comkrutae.wordpress.com

4. กระบวนการเติบโต และความสมบูรณ์ของดินที่มันถือกำาเนินขึ้นมา
ดั ง นั้ น ลั ก ษณะของต้ น ไม้ จึ ง ถื อ ได้ ว่ า เป็ น สารสนเทศอย่ า งหนึ่ ง
สำา หรั บผู้ที่มีความรู้ความสนใจเกี่ ย วกั บ ต้ นไม้ และบ่ งชี้ ถึง สภาพ
ของดินว่ามีความอุดมสมบูรณ์หรือไม่ แสดงว่าเฉพาะคนที่เข้าใจ
ความหมายของมันเท่านั้นจึงจะได้รับสารสนเทศ
การประมวลผลข้อ มูล ให้เ ป็น สารสนเทศ
ดังได้กล่าวมาแล้วว่า การจะสร้างสารสนเทศได้ต้องมีข้อมูล
และการประมวลผล ก่อนที่จะประมวลผลข้อมูลต้องทราบก่อนว่า
เราจะจัดการเกี่ยวกับข้อมูลได้อย่างไร
ขั้น ตอนการประมวลผลข้อ มูล
1. การรวบรวมข้อ มู ล หมายถึ ง การเก็ บ ข้ อ มู ล จำา นวนมาก
จากแหล่งกำาเนิดมาทำาการเข้ารหัสในรูปที่เหมาะสมต่อการจัดเก็บ
และบันทึกในสื่อที่สามารถเก็บข้อมูลไว้ ได้นาน ๆ เช่น จดบันทึก
ในกระดาษรวบรวมใส่ แ ฟ้ ม เก็ บ เข้ า ตู้ หรื อ บนทึ ก ลงในจานแม่
เหล็กโดยระบบคอมพิวเตอร์ นอกจากนี้ต้องทำาการตรวจสอบและ
แก้ไขข้อมูลที่ได้ก่อนนำาไปเก็บ เพื่อให้ได้ข้อมูลที่ครบถ้วนและถูก
ต้องแม่นยำาอย่างแท้จริง
2. การบำา รุ ง รัก ษาและประมวลผลข้ อ มู ล เป็ น กระบวนการ
รักษาข้อมูลไว้ให้ใช้ได้ตลอดไป ซึ่งอาจประกอบด้วยการปรับปรุง
ข้ อ มู ล ให้ ทั น สมั ย ตลอดเวลา ทำา การแยกประเภท จั ด เรี ย งลำา ดั บ
และคำา นวณหาข้อมูลใหม่จากข้อมูลที่มีอยู่แล้ว เพื่อให้ใช้งานได้
หลากหลายมากขึ้น
3 การจัดการข้อมูล คือการสร้างระบบจัดข้อมูลจำา นวนมาก
ให้สามารถนำาไปใช้งานได้อย่างรวดเร็วทันเวลา ซึ่งประกอบด้วย
การจัดเก็บไว้ในแฟ้มข้อมูลอย่างเป็นระบบ ทั้งแบบแฟ้มกระดาษ
หรือแฟ้มในคอมพิวเตอร์ การสร้างฐานข้อมูล คือระบบเก็บข้อมูล
ขนาดใหญ่ที่มีการจัดระบบบำารุงรักษาไม่ให้ผิดเพี้ยนหรือสูญหาย
และการสร้ า งระบบค้ น หาข้ อ มู ล อย่ า งมี ป ระสิ ท ธิ ภ าพ สามารถ
สืบค้นได้รวดเร็ว
และมี ข้อ มูล สะสมให้เ ลือ ก
ใช้ ม ากมาย การจั ด การ
ข้อ มูลอย่างเป็นระบบ เริ่ม
ต้ น ที่ ก ารสร้ า งฐานข้ อ มู ล
ซึ่ ง จ ะ ต้ อ ง อ อ ก แ บ บ ใ ห้
ครูเทวัญ ภูพานทอง ครู คศ. 1 โรงเรียนนามนพิทยาคม
สพม.24 http://comkrutae.wordpress.com

5. สอดคล้องกับวัตถุประสงค์
ปัจจุบันนี้มีซอฟต์แวร์หรือ
โ ป ร แ ก ร ม สำา เ ร็ จ รู ป ที่
สามารถใช้ จั ด การข้ อ มู ล
ได้ อ ย่ า งมี ป ระสิ ท ธิ ภา พ
เรีย กว่า ระบบจัด การฐาน
ข้ อ มู ล เช่ น Access หรื อ
Oracle
ครูเทวัญ ภูพานทอง ครู คศ. 1 โรงเรียนนามนพิทยาคม
สพม.24 http://comkrutae.wordpress.com