Kabanata 3
Panahon ng
Espanyol
6/13/2020
Panahon ng
ESPANYOL
Ang panitikan sa panahong ito ay…
•Karaniwang pasulat
•Tumatalakay sa paksang panrelihiyon
•Salamin ng kulturang Kanluranin (western)
•Karaniwang nakasulat sa wikang Espanyol.
6/13/2020
6/13/2020
Mga akdang
pangwika
6/13/2020
Arte y Reglas de la Lengua
Tagala
Ito ang kauna-unahang aklat na
pangwikang nalimbag sa Tagalog na
sinulat isinulat ni Padre Francisco de San
Jose sa tulong ni Tomas Pinpin, ang
kauna-unahang manlilimbag na Pilipino.
6/13/2020
Vocabulario de la Lengua
Tagala
Aklat ng talasalitaang
Tagalog, ang kauna-
unahang talasalitaan
na sinulat ni Padre
Pedro de San
Buenaventura noong
taong 1613.
6/13/2020
Vocabulario de
la Lengua Iloka
Ito ang kauna-
unahang aklat
Iloko na sinulat
ni Francisco
Lopez.
6/13/2020
Vocabulario de la
Lengua Bicolana
Kauna-unahang
aklat sa Bicol na
sinulat ni Padre
Marcos Lisba noong
taong 1754.
6/13/2020
Vocabulario de la
Lengua Pampango
Ang kauna-unahang
aklat pambalarila sa
Pampango na sinulat
ni Padre Diego
Bergana noong taong
1732
6/13/2020
Mga akdang
panrelihiyon
6/13/2020
Doctrina cristiana
kauna-unahang aklat na nalimbag
sa Pilipinas noon 1593, sa
pamamagitan ng silograpiko.
Aklat ito nina Padre Juan de
Placencia at padre Domingo Nieva.
Nasusulat ang aklat sa Tagalog at
Kastila.
Naglalaman ng mga dasal,
sampung utos, pitong sakramento,
pitong kasalanang mortal,
pangungumpisal at katesismo.
May 87 pahina lamang.
6/13/2020
Nuestra Señora del Rosario
Ikalawang aklat na nalimbag
sa Pilipinas.
Naglalaman ito ng
talambuhay ng mga santo,
nobena at mga tanong at
sagot tungkol sa relihiyong
Kristianismo ni Padre Blancas
de San Jose. (novenario; aklat
ng nobena/debosyon sa
Mahal na Birhen)
6/13/2020
Ang Pasyon
aklat na nauukol sa buhay at
pagpapakasakit ni Kristo. Binabasa ito
tuwing Mahal na Araw
Nagkaroon ng apat (4) na bersyon sa
Tagalog ang akdang ito, at ang bawat
bersyon ay ayon na rin sa pangalan ng mga
nagsisulat. Ang mga ito ay ang
Gaspar Aquino de Belen (1704);
Don Luis de Guian (1750 ).
Padre Mariano Pilapil (1814)
Aniceto dela Merced (1856)
6/13/2020
850
Ang tauo hanggang mayaman
Marami ang kaibigan
Cung mahirap na, I ang buhay
Di batii’t, titigan
851
Gayon ngani itong mundo
Magdaraya, t, walang toto
Parang lihis na totoo
Pangimbolo, i, nanalo
Sa calolowa nang tauo.
6/13/2020
Barlaan at josaphat
ikatlong aklat na nalimbag sa
Pilipinas noong 1712 Akda ito sa
Tagalog ni Padre Antonio de Borja.
Orihinal na nasa wikang Griyego.
Jacobo Biblio (Latin), Baltazar de
Santa Cruz (Kastila)
Ipinalalagay itong kauna-unahang
nobelang nalimbag sa Pilipinas.
isinalin sa salitang Iloko at sa anyong
patula ni Padre Agustin Mejia.
6/13/2020
6/13/2020
Urbana at Feliza
• aklat na sinulat ni Padre Modesto
de Castro (Ama ng Klasikang
Tuluyan sa Tagalog) pagsusulatan
ng dalawang magkapatid, sina
Urbana at Felisa mangaral sa mga
kabataan sa siyudad at sa
lalawigan tungkol sa mga pag-
uugali, kilos at makabagong
kabihasnan.
6/13/2020
Ilang aral na tinalakay
 pakikipagkapwa-tao
Pagpasok sa paaralan
 pakikipag-kaibigan
Kahinhinan ng babae
Kalinisan
Pag-iingat ng ina sa anak na babae
6/13/2020
Mga kantahing bayan
 Leron Leron Sinta
Pamulinawen
Dandansoy
 Sarong Banggi
Atin Cu Pung Singsing
6/13/2020
6/13/2020
Mga Dulang Panrelihiyon
1. Karagatan
2. Duplo
3. Juego de Prenda ginagawa bilang libangan habang
naglalamay sa patay.
4. Karilyo (Puppet show) anino ng mga tau-tauhang gawa sa
karton na nasa likod ng puting tabing na iniilawan ng
gasera/lamp sa likuran nito.
6/13/2020
5. Tibag (ukol sa paghahanap ni Emperatris Santa Elena
sa krus ni Kristo)
6. Salubong ginagawa tuwing Pasko ng Pagkabuhay
7. Panunuluyan (ukol sa paghahanap ng matutuluyan
ng Banal na Mag-anak sa panahong
kagampan/manganganak na ang Birheng Maria)
6/13/2020
8. Senakulo (ukol sa pagpapakasakit, pagkamatay at
muling pagkabuhay ng Panginoong Hesukristo)
9. Panubong pagbigkas o pag-awit ng isang mahabang
tula nagpaparangal sa isang panauhin o may kaarawan
na ginaganap sa tahanan ng taong paparangalan.
10. Alay o Flores de Mayo pag-aalay ng bulaklak kay
Bihen Maria kasabay ng pag-awit ng dalit o awit ng
papuri.
6/13/2020
11. Pangangaluluwa ginagawa sa gabi ng pista ng mga Patay o
Todos los Santos
12. Moro-Moro/Komedya Magarbong presentasyon na
isinasagawa sa tanghalan na itinayo sa lansangan. Ginamit na
kasangkapan upang ipalaganap ang Kristyanismo.
Romantisista at may Kanluraning tagpuan/setting.
13. Zarzuela isang musical o melodramang may 3 yugto at
umiikot sa iba’t ibang paksa gaya ng pag-big, paninibugho,
paghihiganti
6/13/2020
Mga patulang pasalaysay
Awit at Korido kapwa patulang pasalaysay
tungkol sa katapangan, kabayanihan,
kababalaghan at pananampalataya ng mga
tauhan.
6/13/2020
Jose de la Cruz
Ibong adarna
Bernardo Carpio
Doce Pares de Francia
Francisco Balagtas
Florante at Laura
Orosman at Zafira
La India Elegante y El
Negrito Amante
6/13/2020
6/13/2020
6/13/2020

3panahonNGkastila

  • 1.
  • 2.
    Panahon ng ESPANYOL Ang panitikansa panahong ito ay… •Karaniwang pasulat •Tumatalakay sa paksang panrelihiyon •Salamin ng kulturang Kanluranin (western) •Karaniwang nakasulat sa wikang Espanyol. 6/13/2020
  • 3.
  • 4.
  • 5.
    Arte y Reglasde la Lengua Tagala Ito ang kauna-unahang aklat na pangwikang nalimbag sa Tagalog na sinulat isinulat ni Padre Francisco de San Jose sa tulong ni Tomas Pinpin, ang kauna-unahang manlilimbag na Pilipino. 6/13/2020
  • 6.
    Vocabulario de laLengua Tagala Aklat ng talasalitaang Tagalog, ang kauna- unahang talasalitaan na sinulat ni Padre Pedro de San Buenaventura noong taong 1613. 6/13/2020
  • 7.
    Vocabulario de la LenguaIloka Ito ang kauna- unahang aklat Iloko na sinulat ni Francisco Lopez. 6/13/2020
  • 8.
    Vocabulario de la LenguaBicolana Kauna-unahang aklat sa Bicol na sinulat ni Padre Marcos Lisba noong taong 1754. 6/13/2020
  • 9.
    Vocabulario de la LenguaPampango Ang kauna-unahang aklat pambalarila sa Pampango na sinulat ni Padre Diego Bergana noong taong 1732 6/13/2020
  • 10.
  • 11.
    Doctrina cristiana kauna-unahang aklatna nalimbag sa Pilipinas noon 1593, sa pamamagitan ng silograpiko. Aklat ito nina Padre Juan de Placencia at padre Domingo Nieva. Nasusulat ang aklat sa Tagalog at Kastila. Naglalaman ng mga dasal, sampung utos, pitong sakramento, pitong kasalanang mortal, pangungumpisal at katesismo. May 87 pahina lamang. 6/13/2020
  • 12.
    Nuestra Señora delRosario Ikalawang aklat na nalimbag sa Pilipinas. Naglalaman ito ng talambuhay ng mga santo, nobena at mga tanong at sagot tungkol sa relihiyong Kristianismo ni Padre Blancas de San Jose. (novenario; aklat ng nobena/debosyon sa Mahal na Birhen) 6/13/2020
  • 13.
    Ang Pasyon aklat nanauukol sa buhay at pagpapakasakit ni Kristo. Binabasa ito tuwing Mahal na Araw Nagkaroon ng apat (4) na bersyon sa Tagalog ang akdang ito, at ang bawat bersyon ay ayon na rin sa pangalan ng mga nagsisulat. Ang mga ito ay ang Gaspar Aquino de Belen (1704); Don Luis de Guian (1750 ). Padre Mariano Pilapil (1814) Aniceto dela Merced (1856) 6/13/2020
  • 14.
    850 Ang tauo hanggangmayaman Marami ang kaibigan Cung mahirap na, I ang buhay Di batii’t, titigan 851 Gayon ngani itong mundo Magdaraya, t, walang toto Parang lihis na totoo Pangimbolo, i, nanalo Sa calolowa nang tauo. 6/13/2020
  • 15.
    Barlaan at josaphat ikatlongaklat na nalimbag sa Pilipinas noong 1712 Akda ito sa Tagalog ni Padre Antonio de Borja. Orihinal na nasa wikang Griyego. Jacobo Biblio (Latin), Baltazar de Santa Cruz (Kastila) Ipinalalagay itong kauna-unahang nobelang nalimbag sa Pilipinas. isinalin sa salitang Iloko at sa anyong patula ni Padre Agustin Mejia. 6/13/2020
  • 16.
  • 17.
    Urbana at Feliza •aklat na sinulat ni Padre Modesto de Castro (Ama ng Klasikang Tuluyan sa Tagalog) pagsusulatan ng dalawang magkapatid, sina Urbana at Felisa mangaral sa mga kabataan sa siyudad at sa lalawigan tungkol sa mga pag- uugali, kilos at makabagong kabihasnan. 6/13/2020
  • 18.
    Ilang aral natinalakay  pakikipagkapwa-tao Pagpasok sa paaralan  pakikipag-kaibigan Kahinhinan ng babae Kalinisan Pag-iingat ng ina sa anak na babae 6/13/2020
  • 19.
    Mga kantahing bayan Leron Leron Sinta Pamulinawen Dandansoy  Sarong Banggi Atin Cu Pung Singsing 6/13/2020
  • 20.
  • 21.
    Mga Dulang Panrelihiyon 1.Karagatan 2. Duplo 3. Juego de Prenda ginagawa bilang libangan habang naglalamay sa patay. 4. Karilyo (Puppet show) anino ng mga tau-tauhang gawa sa karton na nasa likod ng puting tabing na iniilawan ng gasera/lamp sa likuran nito. 6/13/2020
  • 22.
    5. Tibag (ukolsa paghahanap ni Emperatris Santa Elena sa krus ni Kristo) 6. Salubong ginagawa tuwing Pasko ng Pagkabuhay 7. Panunuluyan (ukol sa paghahanap ng matutuluyan ng Banal na Mag-anak sa panahong kagampan/manganganak na ang Birheng Maria) 6/13/2020
  • 23.
    8. Senakulo (ukolsa pagpapakasakit, pagkamatay at muling pagkabuhay ng Panginoong Hesukristo) 9. Panubong pagbigkas o pag-awit ng isang mahabang tula nagpaparangal sa isang panauhin o may kaarawan na ginaganap sa tahanan ng taong paparangalan. 10. Alay o Flores de Mayo pag-aalay ng bulaklak kay Bihen Maria kasabay ng pag-awit ng dalit o awit ng papuri. 6/13/2020
  • 24.
    11. Pangangaluluwa ginagawasa gabi ng pista ng mga Patay o Todos los Santos 12. Moro-Moro/Komedya Magarbong presentasyon na isinasagawa sa tanghalan na itinayo sa lansangan. Ginamit na kasangkapan upang ipalaganap ang Kristyanismo. Romantisista at may Kanluraning tagpuan/setting. 13. Zarzuela isang musical o melodramang may 3 yugto at umiikot sa iba’t ibang paksa gaya ng pag-big, paninibugho, paghihiganti 6/13/2020
  • 25.
    Mga patulang pasalaysay Awitat Korido kapwa patulang pasalaysay tungkol sa katapangan, kabayanihan, kababalaghan at pananampalataya ng mga tauhan. 6/13/2020
  • 26.
    Jose de laCruz Ibong adarna Bernardo Carpio Doce Pares de Francia Francisco Balagtas Florante at Laura Orosman at Zafira La India Elegante y El Negrito Amante 6/13/2020
  • 27.
  • 28.