ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΝΟΤΗΤΑ 38 ΣΟΦΙΑ ΖΕΡΒΟΥ philologiko.gr

1. Σ. Ζερβού - Μάρτιος, 2013

2. Η ειιεληθή
δηνίθεζε ηεο Μ.
Αζίαο
Ύπαηνο Αξκνζηήο, δειαδή
επηθεθαιήο, ηεο ειιεληθήο
δηνίθεζεο ζηε ΢κύξλε νξίζηεθε ν
Απιζηείδηρ Σηεπγιάδηρ.
Ήηαλ έκπηζηνο ηνπ Βεληδέινπ θαη
ησλ Βξεηαλώλ.
Σοφία Ζερβού

3. Η ειιεληθή δηνίθεζε ηεο Μ. Αζίαο
 Η εληνιή ήηαλ λα αληηκεησπίδνληαη όινη νη θάηνηθνη ηζόηηκα.
 Η πνιηηηθή απηή δε γηλόηαλ πάληα απνδεθηή από:
 ηελ ειιεληθή ζηξαηησηηθή εγεζία,
 ηνλ κεηξνπνιίηε ΢κύξλεο Υξπζόζηνκν,
 νξηζκέλνπο Μηθξαζηάηεο Έιιελεο.
Ο απηαξρηθόο ραξαθηήξαο ηνπ ΢ηεξγηάδε ηνλ έθαλε αληηπαζή ζε
αξθεηνύο Έιιελεο.
Σοφία Ζερβού

4. Η ειιεληθή δηνίθεζε ηεο Μ. Αζίας
 Οη ειιεληθέο αξρέο έθαλαλ ζεκαληηθό έξγν:
 ζηελ νηθνλνκία,
 ζηελ εθπαίδεπζε,
 ζηελ πγεία,
 ζηελ επαλεγθαηάζηαζε ησλ Διιήλσλ πξνζθύγσλ πνπ είραλ
δησρζεί από ηηο νζσκαληθέο αξρέο θαη ηώξα επέζηξεθαλ.
Σοφία Ζερβού

5. Οη επηρεηξήζεηο ηνπ ειιεληθνύ ζηξαηνύ έσο ην
θαινθαίξη ηνπ 1920
Ο ειιεληθόο ζηξαηόο θαηέιαβε
Μεηά, έιαβε άδεηα επέθηαζεο
αξρηθά ηα εδάθε ηεο Μ. Αζίαο
ηεο ειιεληθήο δώλεο θαηνρήο
γηα ηα νπνία είρε εληνιή από
από ην ζπλέδξην ηνπ Παξηζηνύ
ηελ Αληάλη.
Σν θαινθαίξη ηνπ 1920
πξνέιαζε ζε βάζνο 100-150
Σελ άλνημε ηνπ 1920 θαηέιαβε ρικ., θαηαιακβάλνληαο κηα
ηελ Α. Θξάθε δώλε εδαθώλ πνιύ κεγαιύηεξε
από απηή πνπ θαζόξηδε ε
΢πλζήθε ησλ ΢εβξώλ
Σοφία Ζερβού

6. Η απόξξηςε ηεο Σπλζήθεο ησλ Σεβξώλ από
ην ηνπξθηθό θίλεκα αληίζηαζεο
Η ζηάζε ηεο Αληάλη
Οη ειιεληθέο επηηπρίεο δηεπθόιπλαλ ηελ Αληάλη λα επηβάιεη ζηνλ ζνπιηάλν ηε ΢πλζήθε
ησλ ΢εβξώλ.
Η ζηάζε ηνπ ηνπξθηθνύ θηλήκαηνο
Απόιπηε απόξξηςε ηεο ΢πλζήθεο από ηνλ Κεκάι θαη ελίζρπζε ηνπ ηνπξθηθνύ εζληθνύ
θηλήκαηνο αληίζηαζεο
Οη ζύκκαρνη ηεο Αληάλη έγηλαλ επηθπιαθηηθνί ζρεηηθά κε ην θαηά πόζν ν
ειιεληθόο ζηξαηόο ζα κπνξνύζε λα επηβιεζεί.
Σοφία Ζερβού

7. Σν ζύλζεκα ηνπ Κεκάι ήηαλ:
«Η Τνπξθία γηα ηνπο Τνύξθνπο»
Σοφία Ζερβού

8. Η ππνγξαθή ηεο Σπλζήθεο ησλ Σεβξώλ από
ηνλ Βεληδέιν, 28/7/1920
Σοφία Ζερβού

9. Απόπεηξα δνινθνλίαο
ηνπ πξσζππνπξγνύ
Διεπζεξίνπ Βεληδέινπ
ζην Παξίζη (30
Ινπιίνπ1920) από
βαζηιόθξνλεο
αμησκαηηθνύο, ιίγεο
κέξεο κεηά ηελ
ππνγξαθή ηεο
΢πλζήθεο ησλ ΢εβξώλ
Σοφία Ζερβού

10. Η απόπεηξα θαηά ηνπ Βεληδέινπ
 Ο Βεληδέινο δέρζεθε δνινθνληθή επίζεζε από δύν
απόηαθηνπο βαζηιόθξνλεο αμησκαηηθνύο.
 Ο ππνπινίαξρνο Απόζηνινο Σζεξέπεο από ην Αηησιηθό θαη
ν ππνινραγόο Γεώξγηνο Κπξηάθεο από ηελ Κόξηλζν, ηνλ
ππξνβόιεζαλ κε ηα πεξίζηξνθά ηνπο δέθα θνξέο.
 Σνλ ηξαπκάηηζαλ, επηπρώο, επηπόιαηα ζην δεμί ρέξη, παξόηη
ήηαλ δεηλνί ζθνπεπηέο. Η αλάγθε λνζειείαο επέβαιε ζηνλ
Βεληδέιν λα αλαβάιεη ηελ επηζηξνθή ηνπ γηα ιίγεο κέξεο ζηελ
Αζήλα.
Σοφία Ζερβού

11. Οη αληηδξάζεηο
 Η είδεζε ηεο απόπεηξαο δνινθνλίαο ηνπ Βεληδέινπ έθζαζε
αξρηθά παξαπνηεκέλε σο δνινθνλία ζηελ Αζήλα, κε
απνηέιεζκα λα νδεγήζεη ζε καδηθή βία εθ κέξνπο ησλ
βεληδειηθώλ (31 Ινπιίνπ).
 Παξαθξαηηθέο νκάδεο επηηέζεθαλ θαη θαηέζηξεςαλ:
 γξαθεία αληηπνιηηεπόκελσλ εθεκεξίδσλ («Καζεκεξηλή»,
«Ρηδνζπάζηεο»),
 ηππνγξαθεία,
 θαηαζηήκαηα θαη ζέαηξα («Κνηνπνύιε»),
 ελώ επηηέζεθαλ θαη ιεειάηεζαλ ζπίηηα πνιηηηθώλ ηεο
αληηπνιίηεπζεο, όπσο ηνπ πξώελ πξσζππνπξγνύ ΢ηέθαλνπ
΢θνπινύδε.
Σοφία Ζερβού

12. Η δνινθνλία ηνπ Ίσλα Γξαγνύκε
 Σν γεγνλόο πνπ ζεκάδεςε ηελ εκέξα ήηαλ αλακθηζβήηεηα ε
δνινθνλία ηνπ Ίσλα Γξαγνύκε, επηθαλή εθπξνζώπνπ ηεο
αληηβεληδειηθήο παξάηαμεο θαη κειινληηθνύ πξσζππνπξγνύ,
ζύκθσλα κε θάπνηνπο ηζηνξηθνύο.
 Ο Γξαγνύκεο, παξά ηελ πξνηξνπή ηεο θίιεο ηνπ Μαξίθαο
Κνηνπνύιε, έθπγε από ην ζπίηη ηνπ ζηελ Κεθηζηά κε ην
απηνθίλεηό ηνπ, έρνληαο θαηεύζπλζε ην θέληξν ηεο Αζήλαο.
Βηαδόηαλ λα θιείζεη ηελ ύιε ηνπ πεξηνδηθνύ ηνπ «Πνιηηηθή
Δπηζεώξεζηο», ην νπνίν ζα θπθινθνξνύζε ηελ επνκέλε.
Σοφία Ζερβού

13. Σν απηνθίλεηό ηνπ ζηακάηεζαλ
ζηξαηησηηθέο δπλάκεηο ηεο πξνζσπηθήο
θξνπξάο ηνπ Βεληδέινπ («Σάγκα
Αζθαιείαο») θαη θαηέβαζαλ ηνλ νδεγό
ηνπ.
Ήηαλ 3 ην κεζεκέξη.
Ύζηεξα από δηαβνπιεύζεηο κε ην ζηελό
ζπλεξγάηε ηνπ Βεληδέινπ, Δκκαλνπήι
Μπελάθε θαη ηνλ επηθεθαιήο ηνπ
Σάγκαηνο Αζθαιείαο Παύιν Γύπαξε, ν
Γξαγνύκεο νδεγήζεθε πεδόο ζε άγλσζην
κέξνο, ζπλνδεία ζηξαηησηηθνύ
απνζπάζκαηνο.
΢ύκθσλα κε απηόπηε κάξηπξα, ζηε
γσλία ησλ νδώλ Βαζηιίζζεο ΢νθίαο
(ηόηε Κεθηζίαο) θαη
Παπαδηακαληνπνύινπ, ν Γξαγνύκεο
έπεζε λεθξόο από ππξνβνιηζκνύο ησλ
ζηξαηησηώλ πεξί ηελ 4ε απνγεπκαηηλή.
Σοφία Ζερβού

14. Η δνινθνλία Γξαγνύκε
Η θεδεία ηνπ Γξαγνύκε έγηλε ηελ επνκέλε θαη νη
θηινβεληδειηθέο εθεκεξίδεο («Διεύζεξνο Σύπνο» ηνπ
Καβαθάθε, «Καηξνί», «Παηξίο» ηνπ Γεκεηξίνπ Λακπξάθε),
είραλ αθόκε σο θύξην ζέκα ηελ απνηπρεκέλε απόπεηξα
δνινθνλίαο ηνπ Βεληδέινπ θαη ζηα ςηιά ηελ είδεζε ηεο
δνινθνλίαο ηνπ Γξαγνύκε, εληειώο δηαζηξεβισκέλε.
Σοφία Ζερβού

15. Τα πλεύκαηα εξέκεζαλ
ηηο επόκελεο κέξεο,
ηδηαίηεξα κεηά ηελ άθημε
ηνπ Διεπζεξίνπ Βεληδέινπ
ζηηο 17 Απγνύζηνπ κε ην
ζσξεθηό «Αβέξσθ» ζηνλ
Πεηξαηά, όπνπ ηνπ
επηθπιάρζεθε
απνζεσηηθή ππνδνρή.
Σοφία Ζερβού

16. Σοφία Ζερβού

17. Οη εθινγέο ηνπ 1920
 Ο Βεληδέινο, πξνθήξπμε ακέζσο εθινγέο, γηαηί έθξηλε όηη
κεηά ηελ επηηπρία ησλ ΢εβξώλ, ζα ηηο θέξδηδε.
 Τπνηίκεζε, όκσο, ην γεγνλόο όηη έλα ζεκαληηθό ηκήκα ηεο
ειιεληθήο θνηλσλίαο είρε θνπξαζηεί από ηελ πνιεκηθή
πξνζπάζεηα πνπ είρε μεθηλήζεη ε ρώξα ρξόληα πξηλ κε ηνπο
Βαιθαληθνύο πνιέκνπο.
Σοφία Ζερβού

18. Δίρε ήδε
δεκηνπξγεζεί κηα
αληηβεληδειηθή
ζπκκαρία, κε εγέηε
ηνλ Γεκήηξην
Γνύλαξε, πνπ ίδξπζε
ηνλ Οθηώβξην ηνπ
1920 ην «Λατθό
Κόκκα».
Σοφία Ζερβού

19. Οη εθινγέο ηνπ 1920
 Η αληηβεληδειηθή ζπκκαρία κε ηνλ Γνύλαξε ππνζρόηαλ:
α) ηεξκαηηζκό ηνπ πνιέκνπ
β) απαιιαγή από ηελ «βεληδειηθή ηπξαλλία», όπσο
ραξαθηεξηδόηαλ ε δηαθπβέξλεζε Βεληδέινπ.
Σοφία Ζερβού

20. Γελοιογραφία τοσ 1915 από την εφημερίδα «Ρωμηός» τοσ Γ. Σοσρή
Σοφία Ζερβού

21. Τν πνιηηηθό θιίκα ήηαλ ηεηακέλν, όηαλ
ζπλέβε ν αηθλίδηνο ζάλαηνο (12/25
Οθησβξίνπ) ηνπ Αιέμαλδξνπ πνπ
εθηεινύζε ρξέε βαζηιηά.
Απέθεπγε λα αλακεηρζεί ζηελ ελεξγό
πνιηηηθή, παξά ηηο πηέζεηο ηνπ εμόξηζηνπ
ζηελ Διβεηία Κσλζηαληίλνπ.
Αληηιακβαλόκελνο ηε δεκηά πνπ ζα επέθεξε
ζηα εζληθά ζπκθέξνληα ε πηζαλή
αλαδσπύξσζε ηνπ εζληθνύ δηραζκνύ, αιιά
θαη ηνλ νπζηαζηηθό θίλδπλν πνπ δηέηξερε ν
βαζηιηθόο ζεζκόο, ζηήξημε όιεο ηηο
θνηλνβνπιεπηηθέο απνθάζεηο θαη ηηο
επηινγέο ηνπ Βεληδέινπ. Σν γεγνλόο απηό,
θαζώο θαη ην όηη ήηαλ ν κνλαδηθόο κνλάξρεο
πνπ πήξε Διιελίδα ζύδπγν, ηνλ θαηέηαμε σο
ηνλ πιένλ ζπκπαζή, ζηε κλήκε ηνπ ιανύ,
από ηνπο Βαζηιείο ηνπ ζύγρξνλνπ
ειιεληθνύ θξάηνπο.
Σοφία Ζερβού

22. Ο ζάλαηόο ηνπ απνδόζεθε ζε
δάγθσκα από έλαλ από ηνπο
δύν πηζήθνπο πνπ είρε γηα
θαηνηθίδηα, ζην βαζηιηθό θηήκα
Σαηνΐνπ. Η δηαηύπσζε ηνπ
ηειεπηαίνπ ηαηξηθνύ δειηίνπ
ήηαλ πνιύ άθνκςε, κνλαδηθή
ζηε λεόηεξε ειιεληθή ηζηνξία:
«Μεηά βπασείαν αγωνία, καθ΄
ην η Αςηού Μεγαλειόηηρ,
καηελήθθη ςπό
ζπαζμωδικών κινήζεων ηος
πποζώπος, εξέπνεςζε πεπί
4ην και 12 λεπηά μεηά
μεζημβπίαν».
Πξνο ηηκήλ ηνπ, ε πόιε
Γεδέαγαηο ηεο Θξάθεο,
κεηνλνκάζηεθε ην 1920 ζε
Αιεμαλδξνύπνιε.
Σοφία Ζερβού

23. Ο Κσλζηαληίλνο, είρε θύγεη
κεηά ηνλ Δζληθό Γηραζκό,
αιιά δελ είρε παξαηηεζεί
από ην αμίσκα.
Ο ζάλαηνο ηνπ Αιέμαλδξνπ
κεηέηξεςε ηηο εθινγέο ζε
άηππν δεκνςήθηζκα γηα ηελ
επηζηξνθή ηνπ ή όρη ζηελ
Διιάδα.
Σοφία Ζερβού

24. ΢ηηο εθινγέο, πνπ έγηλαλ ηελ
1ε Ννεκβξίνπ 1920 νη
Φηιειεύζεξνη εηηήζεθαλ θαη
ληθεηήο, αλαδείρζεθε ε
«Ηλωκέλε Αληηπνιίηεπζηο»
όπσο νλνκαδόηαλ ν
ζπλαζπηζκόο ησλ
αληηβεληδειηθώλ θνκκάησλ.
Σοφία Ζερβού

25. Πξσζππνπξγόο ηεο λέαο θπβέξλεζεο, ν Γεκήηξηνο Ράιιεο.
Τπνπξγόο ΢ηξαηησηηθώλ ν Γεκήηξηνο Γνύλαξεο.
Σοφία Ζερβού

26. Σοφία Ζερβού

27. Μεηά ηηο εθινγέο ηνπ Ννεκβξίνπ ηνπ 1920
 Ο Βεληδέινο έθπγε ακέζσο από ηελ Διιάδα.
 Η λέα θηινβαζηιηθή θπβέξλεζε νξγάλσζε δεκνςήθηζκα γηα
ηελ επηζηξνθή ή όρη ηνπ Κσλζηαληίλνπ.
 Έληνλεο ήηαλ νη αληηδξάζεηο ηνπ αξρεγνύ ησλ
Φηιειεπζέξσλ, Παλαγηώηε Γαγθιή, ν νπνίνο είρε
αληηθαηαζηήζεη ηνλ Βεληδέιν κε ηε ζύκθσλε γλώκε ηνπ
δεύηεξνπ, θαη ησλ μέλσλ δπλάκεσλ.
Σοφία Ζερβού

28. Τν δεκνςήθηζκα ηνπ 1920
Απέθξπςαλ όκσο από ην ιαό ηελ δηαθνίλσζε ησλ
ζπκκάρσλ, ζηελ νπνία πξνεηδνπνηνύζαλ ηελ
ειιεληθή θπβέξλεζε γηα νηθνλνκηθό απνθιεηζκό
ζηελ πεξίπησζε επαλαθνξάο ηνπ Κσλζηαληίλνπ
ζην ζξόλν…
Σοφία Ζερβού

29. Σοφία Ζερβού

30. Η θπβέξλεζε επαλέθεξε ηνλ Κσλζηαληίλν, ν νηθνλνκηθόο απνθιεηζκόο
πξαγκαηνπνηήζεθε θαη νη ζύκκαρνη, θνβνύκελνη ηνλ θηινγεξκαλό Κσλζηαληίλν,
άξρηζαλ λα θξαηνύλ απνζηάζεηο από ηελ Διιάδα…
Σοφία Ζερβού

31. Γηπισκαηηθέο επηηπρίεο ηνπ ηνπξθηθνύ
θηλήκαηνο αληίζηαζεο
• Η Αληάλη επαλεμεηάδεη ηε ζηάζε ηεο δηαβιέπνληαο όηη νη
δπλάκεηο ηνπ Κεκάι ζα κπνξνύζαλ λα ληθήζνπλ ζηε
ζύγθξνπζε κε ηνπο Έιιελεο.
Αληάλη • Η επηζηξνθή ηνπ Κσλζηαληίλνπ ήηαλ ε πξόθαζε.
• Οη δπλάκεηο ηεο Αληάλη- ηδίσο ε Γαιιία & ε Ιηαιία-
αλαζεώξεζαλ ηε ζηάζε ηνπο απέλαληη ζηελ Διιάδα.
Αιιαγή • Η Αγγιία έδεημε πην νπδέηεξε ζηάζε.
Σοφία Ζερβού

32. Οη δηπισκαηηθέο επηηπρίεο ηνπ Κεκάι
Τπέγξαςε ζπκθσλία ζπλεξγαζίαο κε Τπέγξαςε ζπκθσλία κε ηε Γαιιία
ηε ΢νβηεηηθή Έλσζε (Μάξηηνο 1921) (Μάξηηνο θαη Οθηώβξηνο 1921)
Κεκάι
Οη ζπκθσλίεο πξνέβιεπαλ ηελ
απνρώξεζε ησλ ζηξαηεπκάησλ ηνπο
Τπέγξαςε ζπκθσλίεο κε ηελ Ιηαιία
από ηε Μ. Αζία κε αληάιιαγκα ηελ
(Μάξηηνο 1921)
παξαρώξεζε πξνλνκίσλ θαη
δηεπθνιύλζεσλ από ηελ Σνπξθία
Σοφία Ζερβού

33. Μεηά από απηά, νη ειιεληθέο πξνζπάζεηεο είραλ
πιένλ κόλν ηελ αγγιηθή ζηήξημε, θαη απηή ζε
δηπισκαηηθό, θπξίσο, επίπεδν.
Σοφία Ζερβού

34. Οη εμειίμεηο έσο ηνλ Αύγνπζην ηνπ 1922
 Η λέα θηινβαζηιηθή θπβέξλεζε δελ ηήξεζε ηελ
πξνεθινγηθή ηεο ππόζρεζε γηα ηεξκαηηζκό ηνπ
πνιέκνπ.
 Ο Κσλζηαληίλνο θαη ε λέα θπβέξλεζε πίζηεπαλ όηη ε
λίθε ήηαλ θνληά θαη γη’ απηό απνθάζηζαλ λα
ζπλερίζνπλ ηνλ πόιεκν.
Σοφία Ζερβού

35. Ο Κσλζηαληίλνο πήγε θαη ν
ίδηνο ζην κέησπν.
Σοφία Ζερβού

36. Σοφία Ζερβού

37.  Καινθαίξη 1921: ηα ειιεληθά ζηξαηεύκαηα
πξαγκαηνπνίεζαλ κεγάιε επίζεζε, πνπ θόζηηζε
ρηιηάδεο λεθξνύο θαη ηξαπκαηίεο, θζάλνληαο κέρξη
ηνλ ΢αγγάξην (ιίγα ρικ από ηελ Άγθπξα).
 Η ηζρπξή αληίζηαζε πνπ ζπλάληεζαλ ηνπο
αλάγθαζε λα ππνρσξήζνπλ ζηηο πόιεηο:
Δζθί Σερίξ – Κηνπηάρεηα – Αθηόλ Καξαρηζάξ.
Σοφία Ζερβού

38. ΢ε απηή ηε γξακκή
νη ειιεληθέο
δπλάκεηο θξάηεζαλ
ην κέησπν γηα έλα
ρξόλν πεξίπνπ
Σοφία Ζερβού

39.  Ο Κεκάι εληζρπκέλνο νηθνλνκηθά θαη ζηξαηησηηθά,
εκθαληδόηαλ αδηάιιαθηνο.
 ΢ηελ Αζήλα εληζρύνληαλ νη θσλέο από ηελ
αληηπνιίηεπζε θαη νμπλόηαλ ε νηθνλνκηθή θξίζε.
Σοφία Ζερβού

40. Ο Αιέμαλδξνο Παπαλαζηαζίνπ
θαη έμη ζπλεξγάηεο ηνπ
δεκνζίεπζαλ ην «Γεκνθξαηηθό
Μαληθέζην», όπνπ αζθνύζαλ
θξηηηθή ζηηο βαζηιηθέο επηινγέο.
«Η Διιάο είλαη δεκηνύξγεκα
ηνπ πλεύκαηνο, ηωλ κόρζωλ
θαη ηωλ αγώλωλ ηωλ ηέθλωλ
ηεο. Γελ είλαη βαζηιηθόλ
ηηκάξηνλ θαη δελ κπνξεί πνηέ
λα γίλεη αλεθηόλ λα ζπζηαζζεί
θαη ην ειάρηζηνλ ηκήκα ηεο,
ράξηλ πξνζωπηθώλ βαζηιηθώλ
ζπκθεξόληωλ»!
Σοφία Ζερβού

41. Οη θπβεξλήζεηο ηεο Αζήλαο δεηνύζαλ ζην εμσηεξηθό
δηπισκαηηθή θαη νηθνλνκηθή ζηήξημε, αιιά δίρσο
απνηέιεζκα…
Σοφία Ζερβού

42. ΢ηηο 13 Απγνύζηνπ
εθδειώζεθε ε
ηειηθή ηνπξθηθή
επίζεζε.
Λίγν κεηά ε
ειιεληθή άκπλα
θαηέξξεπζε θαη
άξρηζε ε
ππνρώξεζε.
Σοφία Ζερβού

43. Υπνρσξώληαο…
H Mαγλεζία [=πόιε ζηα βνξεηναλαηνιηθά ηεο Σκύξλεο, ζηα ηνπξθηθά
Mαλίζα] θαηαζηξάθεθε ζρεδόλ νινθιεξωηηθά από ηε θωηηά.
[Kαηαζηξάθεθαλ] 10.300 ζπίηηα, 15 ηδακηά, 2 ινπηξά, 2.278 καγαδηά,
19 ράληα, 26 επαύιεηο. O Kαζακπάο [=πόιε ζηα λνηηναλαηνιηθά
ηεο Σκύξλεο, ζήκεξα Tνπξγθνπηινύ] ήηαλ κηα πόιε κε 40.000
θαηνίθνπο θαη από απηνύο 3.000 ήηαλ κε κνπζνπικάλνη [...]. Έγηλε
γλωζηό όηη 1.000 Tνύξθνη [=Οζωκαλνί κνπζνπικάλνη]
ππξνβνιήζεθαλ ή θάεθαλ. Aπό ηα 2.000 θηίξηα πνπ είρε ε πόιε
κόλν 200 ζηέθνπλ.
Από πνιιά ζηνηρεία θαίλεηαη όηη ε πόιε θαηαζηξάθεθε ζπζηεκαηηθά
από Έιιελεο ζηξαηηώηεο πνπ ηνπο βνεζνύζαλ θαη Eιιελνξζόδνμνη
θαη Aξκέληνη πνιίηεο. Xξεζηκνπνίεζαλ [...] θεξνδίλε θαη βελδίλε
γηα λα θάλνπλ ηελ θαηαζηξνθή πην ζίγνπξε, πην γξήγνξε θαη πην
νινθιεξωηηθή.
Eπηζηνιή ηνπ Aκεξηθαλνύ ππνπξόμελνπ Tδέηκο Λόληεξ Παξθ ,11
Aπξηιίνπ 1923
Σοφία Ζερβού

44. Σηηο 27 Απγνύζηνπ 1922 νη
θεκαιηθνί κπήθαλ ζηε
Σκύξλε.
Σοφία Ζερβού

45. Η πόιε παξαδόζεθε ζηηο θιόγεο, νη Έιιελεο θαη νη Αξκέληνη
θάηνηθνη ηεο παξαδόζεθαλ ζηε ζθαγή
Σοφία Ζερβού

46. Σοφία Ζερβού

47. Σοφία Ζερβού

48. Σοφία Ζερβού

49. Σοφία Ζερβού

50. Σοφία Ζερβού

51. Σοφία Ζερβού

52. Μαρτσρίες
Η Σκύξλε από ην ιηκάλη πξόζθεξε ζπγθινληζηηθό
ζέακα. Σθειεηωκέλα θηίξηα θαη ε κπξωδηά ηεο
δνινθνλεκέλεο πόιεο λα ζνπ πλίγεη ηελ αλαπλνή.
Μπξνζηά καο ηα πνιεκηθά: ακεξηθαληθά, αγγιηθά,
γαιιηθά, ηηαιηθά […]. Ήηαλ ζαλ λα είραλ θαηαζηξαθεί ηα
δύν ηξίηα ηεο πόιεο. Η ηνύξθηθε [=κνπζνπικαληθή]
ζπλνηθία ήηαλ αλέπαθε αιιά νη ρξηζηηαληθέο είραλ
νπζηαζηηθά εμαθαληζηεί. Σηελ πξνθπκαία […] ε
θαηαζηξνθή ήηαλ νινθιεξωηηθή. Μόλν θνληά ζηελ
απνβάζξα ηνπ ζηδεξνδξνκηθνύ ζηαζκνύ κηα ζεηξά
ιεπθά θηίξηα είραλ ζωζεί θαη έζηεθαλ εθεί ζαλ επηηύκβηεο
ζηήιεο ζηε κλήκε ηεο λεθξήο πνιηηείαο.
Έζηεξ Λάβηδντ, Σάηκο (ηεο Νέαο Τόξθεο), έηνο 1922
Σοφία Ζερβού

53. Η ήηηα ηνπ ειιεληθνύ ζηξαηνύ ζήκαλε θαη ην ηέινο ηνπ κηθξαζηαηηθνύ ειιεληζκνύ.
Σοφία Ζερβού

54. Όζνη Έιιελεο ζώζεθαλ, πήξαλ ην δξόκν ηεο πξνζθπγηάο
Σοφία Ζερβού

55. Σν πξσηνζέιηδν ηεο ηνπξθηθήο εθεκεξίδαο Yeni Giun (Αύγνπζηνο ’22) κε ηηο
θσηνγξαθίεο ησλ Γνύλαξε θαη ΢ηξάηνπ θαη ηνλ ηίηιν:
“ΓΟΤΝΑΡΗ΢-΢ΣΡΑΣΟ΢: ΟΙ ΢ΩΣΗΡΔ΢ ΣΗ΢ ΣΟΤΡΚΙΑ΢”
Σοφία Ζερβού

56. Σοφία Ζερβού

57. Οη επζύλεο θαη ηνπ Βεληδέινπ
 Ο Βεληδέινο θαη γεληθόηεξα νη Φηιειεύζεξνη, πίζηεπαλ
όηη ε Διιάδα κπνξνύζε λα δηαηεξεζεί ζηελ Μηθξά
Αζία κόλν κε ηελ βνήζεηα ηωλ Γπλάκεωλ ή
ηνπιάρηζηνλ ηεο Βξεηαλίαο, νπόηε ε ρώξα όθεηιε λα
είλαη δηαιιαθηηθή, λα πξνζπαζεί λα κελ ηηο
δπζαξεζηήζεη, λα ηηο ππαθνύεη θαη λα ηνπο πξνζθέξεη
ππεξεζίεο (θπξίωο ζηξαηηωηηθέο).
Σοφία Ζερβού

58. Αιιά…
 α) ε Βξεηαλία δελ ζηήξηδε ηελ Διιεληθή επέθηαζε ζηελ
Μηθξά Αζία,
 β) ν Βεληδέινο ππνηίκεζε ηνλ αγγινγαιιηθό αληαγσληζκό
ζηελ πεξηνρή θαη θπξίσο ην γεγνλόο όηη ε Βξεηαλία δελ
ζθόπεπε λα ζπγθξνπζηεί κε ηελ Γαιιία κεηά ηελ ιήμε ηνπ
πνιέκνπ,
 γ) ηα κεγάια ζπκθέξνληα ηεο Γαιιίαο ζηελ πεξηνρή ηεο
Αλαηνιίαο πνπ αλ ηα έραλε έπξεπε λα απνδεκησζεί από
ηελ Βξεηαλία ζε άιιε πεξηνρή ηνπ θόζκνπ (πξάγκα
αδύλαην)
Σοφία Ζερβού

59. Σοφία Ζερβού