สุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral), profile picture
Uploaded byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
55,189 views

ปัญหาและเฉลยนักธรรมชั้นตรี-โท-เอก และธรรมศึกษาทุกชั้น ปี พ.ศ. 2567.pdf

ปัญหาและเฉลยนักธรรมชั้นตรี-โท-เอก และธรรมศึกษาทุกชั้น ปี พ.ศ. 2567

Embed presentation

Downloaded 2,884 times
1 / 314
2 / 314
3 / 314
4 / 314
5 / 314
6 / 314
7 / 314
8 / 314
9 / 314
10 / 314
11 / 314
12 / 314
13 / 314
14 / 314
15 / 314
16 / 314
17 / 314
18 / 314
19 / 314
20 / 314
21 / 314
22 / 314
23 / 314
24 / 314
25 / 314
26 / 314
27 / 314
28 / 314
29 / 314
30 / 314
31 / 314
32 / 314
33 / 314
34 / 314
35 / 314
36 / 314
37 / 314
38 / 314
39 / 314
40 / 314
41 / 314
42 / 314
43 / 314
44 / 314
45 / 314
46 / 314
47 / 314
48 / 314
Most read
49 / 314
50 / 314
51 / 314
52 / 314
53 / 314
54 / 314
55 / 314
56 / 314
57 / 314
58 / 314
59 / 314
60 / 314
61 / 314
62 / 314
63 / 314
64 / 314
65 / 314
66 / 314
67 / 314
68 / 314
69 / 314
70 / 314
71 / 314
72 / 314
73 / 314
74 / 314
75 / 314
76 / 314
77 / 314
78 / 314
79 / 314
80 / 314
81 / 314
82 / 314
83 / 314
84 / 314
85 / 314
86 / 314
87 / 314
88 / 314
89 / 314
90 / 314
91 / 314
92 / 314
93 / 314
94 / 314
95 / 314
96 / 314
97 / 314
98 / 314
99 / 314
100 / 314
101 / 314
102 / 314
103 / 314
104 / 314
105 / 314
106 / 314
107 / 314
108 / 314
109 / 314
110 / 314
111 / 314
112 / 314
113 / 314
114 / 314
115 / 314
116 / 314
117 / 314
118 / 314
119 / 314
120 / 314
121 / 314
122 / 314
123 / 314
124 / 314
125 / 314
126 / 314
127 / 314
128 / 314
129 / 314
130 / 314
131 / 314
132 / 314
133 / 314
134 / 314
135 / 314
136 / 314
137 / 314
138 / 314
139 / 314
140 / 314
141 / 314
142 / 314
143 / 314
144 / 314
145 / 314
146 / 314
147 / 314
148 / 314
149 / 314
150 / 314
151 / 314
152 / 314
153 / 314
154 / 314
155 / 314
156 / 314
157 / 314
158 / 314
159 / 314
160 / 314
161 / 314
162 / 314
163 / 314
Most read
164 / 314
165 / 314
166 / 314
167 / 314
168 / 314
169 / 314
170 / 314
171 / 314
172 / 314
173 / 314
174 / 314
175 / 314
176 / 314
177 / 314
178 / 314
179 / 314
180 / 314
181 / 314
182 / 314
183 / 314
184 / 314
185 / 314
186 / 314
187 / 314
188 / 314
189 / 314
190 / 314
191 / 314
192 / 314
193 / 314
194 / 314
195 / 314
196 / 314
197 / 314
198 / 314
199 / 314
200 / 314
201 / 314
202 / 314
203 / 314
204 / 314
205 / 314
206 / 314
207 / 314
208 / 314
209 / 314
210 / 314
211 / 314
212 / 314
213 / 314
214 / 314
215 / 314
216 / 314
217 / 314
218 / 314
219 / 314
220 / 314
221 / 314
222 / 314
223 / 314
224 / 314
225 / 314
226 / 314
227 / 314
228 / 314
229 / 314
230 / 314
231 / 314
232 / 314
233 / 314
234 / 314
235 / 314
236 / 314
237 / 314
238 / 314
239 / 314
240 / 314
241 / 314
242 / 314
243 / 314
244 / 314
245 / 314
246 / 314
247 / 314
248 / 314
249 / 314
250 / 314
251 / 314
252 / 314
253 / 314
254 / 314
255 / 314
256 / 314
257 / 314
258 / 314
259 / 314
260 / 314
261 / 314
262 / 314
263 / 314
264 / 314
265 / 314
266 / 314
267 / 314
268 / 314
269 / 314
270 / 314
271 / 314
272 / 314
273 / 314
274 / 314
Most read
275 / 314
276 / 314
277 / 314
278 / 314
279 / 314
280 / 314
281 / 314
282 / 314
283 / 314
284 / 314
285 / 314
286 / 314
287 / 314
288 / 314
289 / 314
290 / 314
291 / 314
292 / 314
293 / 314
294 / 314
295 / 314
296 / 314
297 / 314
298 / 314
299 / 314
300 / 314
301 / 314
302 / 314
303 / 314
304 / 314
305 / 314
306 / 314
307 / 314
308 / 314
309 / 314
310 / 314
311 / 314
312 / 314
313 / 314
314 / 314
1 สำ�นักงานแม่กองธรรมสนามหลวง เลขที่ ๒๘๗ อาคารหอสมุดมหามกุฏราชวิทยาลัย หน้าวัดบวรนิเวศวิหาร ถนนพระสุเมรุ แขวงบวรนิเวศ เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร ๑๐๒๐๐ โทร. ๐ ๒๖๖๒ ๘๕๘๕ โทรสาร. ๐ ๒๖๒๙ ๒๑๔๒ Website : www.gongtham.net Email : mgth.data@gmail.com Line : @gongtham ปัญหาและเฉลยข้อสอบ นักธรรมชั้นตรี - โท - เอก และธรรมศึกษาทุกชั้น พ.ศ. ๒๕๖๗
2 เรื่่�อง ปััญหาและเฉลยข้้อสอบ นัักธรรมชั้้�นตรีี - โท - เอก และธรรมศึึกษาทุุกชั้้�น พ.ศ. ๒๕๖๗ พิิมพ์์ครั้้�งแรก : ธัันวาคม พ.ศ. ๒๕๖๗ จำนวน : ๕,๐๐๐ เล่่ม จััดพิิมพ์์ : สำนัักงานแม่่กองธรรมสนามหลวง เลขที่่� ๒๘๗ อาคารหอสมุุดมหามกุุฏราชวิิทยาลััย หน้้าวััดบวรนิิเวศวิิหาร ถนนพระสุุเมรุุ แขวงบวรนิิเวศ เขตพระนคร กรุุงเทพมหานคร ๑๐๒๐๐ โทร. ๐-๒๖๖๒-๘๕๘๕ โทรสาร. ๐-๒๖๒๙-๒๑๔๒ ที่่�ปรึึกษา สมเด็็จพระมหาวีีรวงศ์์ วััดราชบพิิธสถิิตมหาสีีมาราม พระพรหมวชิิรรัังษีี วััดบวรนิิเวศวิิหาร พระธรรมวชิิรเมธาจารย์์ วััดโสมนััสวิิหาร พระเทพวชิิรปาโมกข์์ วััดตรีีทศเทพ พระเทพวััชรเมธีี วััดสััมพัันธวงศ์์ ตรวจต้้นฉบัับและพิิสููจน์์อัักษร : พระสุุธีีรััตนาภรณ์์ วััดเศวตฉััตร พระวชิิรรััตนสุุธีี วััดราชบพิิธสถิิตมหาสีีมาราม พิิมพ์์ที่่� โรงพิิมพ์์มหามกุุฏราชวิิทยาลััย ๑๒๙ ม. ๓ ต.ศาลายา อ.พุุทธมณฑล จ.นครปฐม ๗๓๑๗๐ โทร. ๐ ๒๖๒๙ ๑๔๑๗ ต่่อ ๑๐๔
3 สารบาญ คำปราศรััยแม่่กองธรรมสนามหลวง วิิธีีตรวจประโยคธรรมสนามหลวง คำสั่่�งแม่่กองธรรมสนามหลวง ปััญหาและเฉลยข้้อสอบ นัักธรรมชั้้�นตรีี พ.ศ. ๒๕๖๗ ปััญหาและเฉลยข้้อสอบ นัักธรรมชั้้�นโท พ.ศ. ๒๕๖๗ ปััญหาและเฉลยข้้อสอบ นัักธรรมชั้้�นเอก พ.ศ. ๒๕๖๗ ปััญหาและเฉลยข้้อสอบ ธรรมศึึกษาชั้้�นตรีี พ.ศ. ๒๕๖๗ -ระดัับประถมศึึกษา -ระดัับมััธยมศึึกษา -ระดัับอุุดมศึึกษาและประชาชนทั่่�วไป ปััญหาและเฉลยข้้อสอบ ธรรมศึึกษาชั้้�นโท พ.ศ. ๒๕๖๗ -ระดัับประถมศึึกษา -ระดัับมััธยมศึึกษา -ระดัับอุุดมศึึกษาและประชาชนทั่่�วไป ปััญหาและเฉลยข้้อสอบ ธรรมศึึกษาชั้้�นเอก พ.ศ. ๒๕๖๗ -ระดัับประถมศึึกษา -ระดัับมััธยมศึึกษา -ระดัับอุุดมศึึกษาและประชาชนทั่่�วไป ๕ ๑๕ ๒๓ ๔๕ ๕๕ ๖๗ ๘๑ ๑๐๗ ๑๓๓ ๑๕๙ ๑๘๕ ๒๑๑ ๒๓๗ ๒๖๓ ๒๘๙
4
5 คำปราศรััยแม่่กองธรรมสนามหลวง
6
7 คำปราศรััยแม่่กองธรรมสนามหลวง วัันเปิิดสอบธรรมสนามหลวง นัักธรรมชั้้�นตรีี วัันศุุกร์์ ที่่� ๑๑ ตุุลาคม พุุทธศัักราช ๒๕๖๗ ท่่านประธานอำนวยการ กรรมการกำกัับห้้องสอบ และนัักเรีียนผู้้�สอบ นัักธรรมชั้้�นตรีี การศึึกษาและการจััดการศึึกษาพระปริิยััติิธรรม เป็็นพัันธกิิจหนึ่่�งใน พัันธกิิจทั้้�ง ๖ ด้้านของคณะสงฆ์์ เป็็นภารธุุระที่่�ต้้องอาศััยความร่่วมมืือจาก หลายภาคส่่วน เจ้้าคณะพระสัังฆาธิิการ ในฐานะผู้้�บริิหารกิิจการคณะสงฆ์์ จะละเว้้นเพิิกเฉยต่่อหน้้าที่่�นี้้�มิิได้้ เพราะความเสื่่�อมก็็ดีี ความเจริิญก็็ดีี ของ คณะสงฆ์์และของชาติิบ้้านเมืือง ย่่อมขึ้้�นกัับการศึึกษาเป็็นสำคััญ ทั้้�งนี้้� กว่่าจะ บรรลุุเป้้าหมายของการศึึกษาได้้ย่่อมต้้องอาศััยเวลา ซึ่่�งอาจไม่่รวดเร็็วทัันใจ คนยุุคใหม่่ ปััจจุุบัันจึึงเกิิดคณะบุุคคลประเภทที่่�พากัันสอนและพากัันเชื่่�อตาม อััตโนมติิของตนมากขึ้้�นๆ หลายหมู่่�หลายคณะ ต่่างพอใจกัันรวบรััดกระทำการ ลงโดยไม่่ศึึกษาอ้้างอิิงพระไตรปิิฎก อรรถกถา ฎีีกา ตามกระบวนวิิธีีวิิทยาทาง การศึึกษาที่่�ถููกต้้อง ประจวบกัับเทคโนโลยีีการสื่่�อสารและการผลิิตข้้อมููล ข่่าวสารเปลี่่�ยนแปลงไปอย่่างรวดเร็็ว ทำให้้ปััญหาเหล่่านี้้�ลุุกลามใหญ่่โตอย่่าง รวดเร็็วตามกััน ภาวะเช่่นนี้้�คืือมหัันตภััยต่่อความบริิสุุทธิ์์�บริิบููรณ์์และความยั่่�งยืืนของ
8 พระพุุทธศาสนา จึึงขอให้้ท่่านผู้้�บริิหารการศึึกษา จงพยายามช่่วยกัันรัักษาและ พััฒนากระบวนการจััดการพุุทธศาสนศึึกษา ให้้เป็็นไปตามหลัักพระไตรปิิฎก และคััมภีีร์์สำคััญอัันอ้้างอิิงเชื่่�อถืือได้้ โดยยึึดถืือหลัักสููตรที่่�คณะสงฆ์์ได้้ตั้้�งไว้้ อย่่างรอบคอบแล้้วเป็็นสำคััญ เพื่่�อให้้พระธรรมวิินััยยัังคงประดิิษฐานอยู่่�อย่่าง มั่่�นคง เป็็นกลไกในการสร้้างเสริิมคุุณสมบััติิที่่�พึึงประสงค์์สำหรัับพุุทธศาสนิิกชน ตามพระบรมราโชบายในรััชกาลที่่� ๙ ที่่�พระราชทานไว้้เมื่่�อพุุทธศัักราช ๒๕๒๙ ความตอนหนึ่่�งว่่า “…เมื่่�อชาวพุุทธรู้้�ธรรมะ ปฏิิบััติิธรรมอย่่างถููกต้้องทั่่�วถึึง พระศาสนาก็็จะมั่่�นคงขึ้้�นได้้ ทั้้�งนี้้� เพราะเหตุุที่่�บ่่อนเบีียนพระศาสนาให้้ เศร้้าหมองนั้้�น มัักจะมาจากการกระทำของชาวพุุทธผู้้�ไม่่รู้้� ไม่่เข้้าใจ และ ไม่่ปฏิิบััติิตามธรรมะนั่่�นเองเป็็นสำคััญ” วัันนี้้�เป็็นวัันเปิิดสอบธรรมสนามหลวงนัักธรรมชั้้�นตรีี ผู้้�ที่่�เข้้าสอบล้้วน ได้้ผ่่านการเรีียนมาแล้้วจึึงเข้้ามาทดสอบความรู้้�หรืือประเมิินผลของความรู้้�ของ ตนๆ จึึงขอให้้ผู้้�จััดและผู้้�เข้้าสอบธรรมสนามหลวงในสนามสอบแห่่งนี้้� รำลึึกถึึง ความเพีียรชอบในการศึึกษาตามหลัักสููตรธรรมสนามหลวง แล้้วตั้้�งปณิิธานว่่า จะเป็็นศาสนทายาทที่่�ดีี เป็็นพลเมืืองที่่�ดีีของชาติิบ้้านเมืืองต่่อไป กัับทั้้�งขอ เน้้นย้้ำให้้ทุุกท่่าน จงจััดการสอบและทำข้้อสอบโดยสุุจริิต อัันนัับเป็็นบุุญกิิริิยา เบื้้�องต้้น ที่่�นำพาให้้ท่่านงอกงามในพระบวรพุุทธศาสนายิ่่�งๆ ขึ้้�นไป ขออนุุโมทนากุุศลจริิยาของเจ้้าคณะพระสัังฆาธิิการทุุกระดัับ ตลอดถึึง สาธุุชนผู้้�สนัับสนุุนกิิจการของคณะสงฆ์์ด้้วยกุุศลจิิตและด้้วยสามััคคีีธรรม ขออำนวยพรให้้ท่่านทั้้�งหลาย จงเจริิญด้้วยจตุุรพิิธพรชััย บรรลุุถึึงความรุ่่�งเรืือง ในพระสััทธรรมของสมเด็็จพระสััมมาสััมพุุทธเจ้้า ตลอดกาลเป็็นนิิตย์์ เทอญ. (สมเด็็จพระมหาวีีรวงศ์์) แม่่กองธรรมสนามหลวง
9 คำปราศรััยแม่่กองธรรมสนามหลวง วัันเปิิดสอบธรรมสนามหลวง นัักธรรมชั้้�นโทและเอก วัันอาทิิตย์์ ที่่� ๑๗ พฤศจิิกายน พุุทธศัักราช ๒๕๖๗ ท่่านประธานอำนวยการ กรรมการกำกัับห้้องสอบ และนัักเรีียนผู้้�สอบ ธรรมสนามหลวงทุุกรููป การศึึกษาและการจััดการศึึกษาพระปริิยััติิธรรม เป็็นพัันธกิิจหนึ่่�งใน พัันธกิิจทั้้�ง ๖ ด้้าน ของคณะสงฆ์์ เป็็นภารธุุระที่่�ต้้องอาศััยความร่่วมมืือจาก หลายภาคส่่วน เจ้้าคณะพระสัังฆาธิิการ ในฐานะผู้้�บริิหารกิิจการคณะสงฆ์์ จะละเว้้นเพิิกเฉยต่่อหน้้าที่่�นี้้�มิิได้้ เพราะความเสื่่�อมก็็ดีี ความเจริิญก็็ดีี ของคณะสงฆ์์และของชาติิบ้้านเมืือง ย่่อมขึ้้�นกัับการศึึกษาเป็็นสำคััญ ทั้้�งนี้้� ท่่านทั้้�งหลายที่่�เข้้าสอบวััดความรู้้�ในวัันนี้้� ได้้ศึึกษาสำเร็็จหลัักสููตรนัักธรรม ชั้้�นตรีีมาแล้้วเป็็นอย่่างน้้อย ย่่อมมีีความรู้้�ทางพระพุุทธศาสนาเบื้้�องต้้นพอ สมควร ทั้้�งยัังอุุตสาหะเข้้าศึึกษาอบรมในหลัักสููตรชั้้�นสููงขึ้้�นจนจบ นัับว่่าท่่าน เป็็นบรรพชิิตในพระศาสนานี้้�ที่่�ทำหน้้าที่่�อย่่างถููกต้้อง คืือเมื่่�อบวชแล้้วต้้องเรีียน เพราะหากไม่่เรีียนย่่อมไม่่รู้้� เมื่่�อไม่่รู้้�ย่่อมปฏิิบััติิผิิดและสอนผิิด เมื่่�อปฏิิบััติิผิิด และสอนผิิด ย่่อมนำพาทั้้�งตนเองให้้ตกต่่ำและผู้้�อื่่�นก็็พลอยวิิบััติิ กลายเป็็น มิิจฉาทิิฐิิไปด้้วย วัันนี้้�ทุุกท่่านได้้พิิสููจน์์ตนเองแล้้วว่่าท่่านไม่่เป็็นพระภิิกษุุสามเณร
10 นอกรีีต ท่่านได้้มุ่่�งมั่่�นศึึกษาอบรมในแบบแผนจารีีตของคณะสงฆ์์อย่่างถููกต้้อง ตามบทบาทหน้้าที่่�แล้้ว จึึงขออนุุโมทนาสาธุุการด้้วยใจจริิง การไม่่ศึึกษาปริิยััติิธรรม ไม่่เข้้าถึึงปฏิิบััติิธรรม ย่่อมไม่่มีีวัันถึึงปฏิิเวธ ธรรมได้้ กระบวนการเข้้าถึึงธรรมในพระศาสนานี้้� ย่่อมไม่่อาจสมบููรณ์์ได้้หาก ขาดกระบวนการแห่่งพระปริิยััติิธรรมเป็็นรากฐาน จึึงขอให้้ท่่านผู้้�บริิหารการ ศึึกษา จงพยายามช่่วยกัันรัักษาและพััฒนากระบวนการจััดการพุุทธศาสนศึึกษา ให้้เป็็นไปตามหลัักพระไตรปิิฎก และคััมภีีร์์สำคััญอัันอ้้างอิิงเชื่่�อถืือได้้ โดยยึึดถืือหลัักสููตรที่่�คณะสงฆ์์ได้้ตั้้�งไว้้อย่่างรอบคอบแล้้วเป็็นสำคััญ เพื่่�อให้้ พระธรรมวิินััยยัังคงประดิิษฐานอยู่่�อย่่างมั่่�นคง เป็็นกลไกในการสร้้างเสริิม คุุณสมบััติิที่่�พึึงประสงค์์สำหรัับพุุทธศาสนิิกชน ตามพระบรมราโชบายใน รััชกาลที่่� ๙ ที่่�พระราชทานไว้้เมื่่�อพุุทธศัักราช ๒๕๒๙ ความตอนหนึ่่�งว่่า “…เมื่่�อชาวพุุทธรู้้�ธรรมะ ปฏิิบััติิธรรมอย่่างถููกต้้องทั่่�วถึึง พระศาสนาก็็จะ มั่่�นคงขึ้้�นได้้ ทั้้�งนี้้� เพราะเหตุุที่่�บ่่อนเบีียนพระศาสนาให้้เศร้้าหมองนั้้�น มัักจะมาจากการกระทำของชาวพุุทธผู้้�ไม่่รู้้� ไม่่เข้้าใจ และไม่่ปฏิิบััติิตาม ธรรมะนั่่�นเองเป็็นสำคััญ” วัันนี้้�เป็็นวัันเปิิดสอบธรรมสนามหลวงของนัักธรรมชั้้�นโทและเอก ผู้้�ที่่�เข้้าสอบล้้วนได้้ผ่่านการเรีียนมาแล้้วจึึงเข้้ามาทดสอบความรู้้�หรืือประเมิินผล ของความรู้้�ของตนๆ จึึงขอให้้ผู้้�จััดและผู้้�เข้้าสอบธรรมสนามหลวงในสนามสอบ แห่่งนี้้� รำลึึกถึึงความเพีียรชอบในการศึึกษาตามหลัักสููตรธรรมสนามหลวง แล้้วตั้้�งปณิิธานว่่าจะเป็็นศาสนทายาทที่่�ดีี เป็็นพลเมืืองที่่�ดีีของชาติิบ้้านเมืือง ต่่อไป กัับทั้้�งขอเน้้นย้้ำให้้ทุุกท่่าน จงจััดการสอบและทำข้้อสอบโดยสุุจริิต อัันนัับเป็็นบุุญกิิริิยาเบื้้�องต้้น ที่่�นำพาให้้ท่่านงอกงามในพระบวรพุุทธศาสนา ยิ่่�งๆ ขึ้้�นไป ขออนุุโมทนากุุศลจริิยาของเจ้้าคณะพระสัังฆาธิิการทุุกระดัับ ตลอด ถึึงสาธุุชนผู้้�สนัับสนุุนกิิจการของคณะสงฆ์์ด้้วยกุุศลจิิตและด้้วยสามััคคีีธรรม
11 ขออำนวยพรให้้ท่่านทั้้�งหลาย จงเจริิญด้้วยจตุุรพิิธพรชััย บรรลุุถึึงความ รุ่่�งเรืืองในพระสััทธรรมของสมเด็็จพระสััมมาสััมพุุทธเจ้้า ตลอดกาลเป็็น นิิตย์์ เทอญ. (สมเด็็จพระมหาวีีรวงศ์์) แม่่กองธรรมสนามหลวง
12 คำปราศรััยแม่่กองธรรมสนามหลวง วัันเปิิดสอบธรรมสนามหลวง ธรรมศึึกษา วัันศุุกร์์ ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พุุทธศัักราช ๒๕๖๗ ท่่านประธานอำนวยการ กรรมการกำกัับห้้องสอบ และนัักเรีียนผู้้�สอบ ธรรมศึึกษาทุุกคน ความเสื่่�อมก็็ดีี ความเจริิญก็็ดีี ของกิิจการพระพุุทธศาสนาและของ ชาติิบ้้านเมืืองไทย ย่่อมขึ้้�นกัับการศึึกษาเป็็นสำคััญ ประชาชนผู้้�รู้้�ธรรม และ ประพฤติิปฏิิบััติิตนอยู่่�ในธรรม ย่่อมได้้ชื่่�อว่่าเป็็นพลเมืืองดีี สามารถนำพา ตนเองและสัังคมส่่วนรวมให้้บรรลุุถึึงความเจริิญรุ่่�งเรืืองยิ่่�งๆ ขึ้้�นไป ทั้้�งใน ทางโลก ทั้้�งในทางธรรม หากเป็็นพุุทธศาสนิิกชน ก็็นัับว่่าเป็็นสมาชิิกแห่่ง พุุทธบริิษััท ในฐานะอุุบาสกอุุบาสิิกาที่่�มีีคุุณภาพ เพราะฉะนั้้�น หากชาวพุุทธ ทุุกคนศึึกษาพระธรรมอย่่างถููกต้้อง จริิงจััง และรอบคอบตามกระบวนการ อัันชอบด้้วยหลัักพระไตรปิิฎก และคััมภีีร์์สำคััญอัันอ้้างอิิงเชื่่�อถืือได้้โดยยึึดถืือ หลัักสููตรที่่�คณะสงฆ์์ได้้ตั้้�งไว้้อย่่างสมบููรณ์์แล้้วเป็็นสำคััญ ทุุกท่่านก็็จะเป็็น สััมมาทิิฐิิ ผู้้�มีีทิิฐิิคืือความเห็็นตรงกัันเป็็นทิิฐิิสามััญญตา เมื่่�อเห็็นตรงกััน ปฏิิบััติิสอดคล้้องตามกัันในหลัักพระพุุทธธรรมแล้้ว สามััคคีีธรรมก็็ย่่อมบัังเกิิด ขึ้้�นในหมู่่�ผู้้�มีีทิิฐิิเห็็นชอบเสมอกััน ดั่่�งนี้้� ความมั่่�นคงสถาพรย่่อมบัังเกิิดแก่่
13 สถาบัันหลัักของชาติิโดยพร้้อมเพรีียง คฤหััสถ์์ผู้้�ศึึกษาเรีียนรู้้�พระพุุทธศาสนาอย่่างถููกต้้องถ่่องแท้้ ย่่อมเข้้าถึึง ธรรม และอาจเผยแผ่่ธรรมโดยชอบด้้วยหลัักการ และชอบด้้วยกระบวนการ แห่่งการไม่่ว่่าร้้ายไม่่ทำร้้ายเป็็นเบื้้�องต้้น เป็็นกำลัังสนัับสนุุนของคณะสงฆ์์ใน การธำรงรัักษาพระศาสนาได้้ จึึงขอให้้ท่่านผู้้�บริิหารการศึึกษา จงพยายาม ช่่วยกัันรัักษาและพััฒนากระบวนการจััดการพุุทธศาสนศึึกษาสำหรัับคฤหััสถ์์ ให้้เป็็นไปตามอุุดมการณ์์ของบููรพาจารย์์ มีีเจ้้าพระคุุณ สมเด็็จพระมหา สมณเจ้้า กรมพระยาวชิิรญาณวโรรส และเจ้้าพระคุุณ พระเจ้้าวรวงศ์์เธอ กรมหลวงชิินวรสิิริิวััฒน์์ สมเด็็จพระสัังฆราชเจ้้า เป็็นปฐม เพื่่�อให้้พระพุุทธ ศาสนายัังคงประดิิษฐานอยู่่�อย่่างมั่่�นคง เป็็นกลไกในการสร้้างเสริิมคุุณสมบััติิ ที่่�พึึงประสงค์์สำหรัับพุุทธศาสนิิกชน ตามพระบรมราโชบายในรััชกาลที่่� ๙ ที่่�พระราชทานไว้้เมื่่�อพุุทธศัักราช ๒๕๒๙ ความตอนหนึ่่�งว่่า “…เมื่่�อชาวพุุทธ รู้้�ธรรมะ ปฏิิบััติิธรรมอย่่างถููกต้้องทั่่�วถึึง พระศาสนา ก็็จะมั่่�นคงขึ้้�นได้้ ทั้้�งนี้้� เพราะเหตุุที่่�บ่่อนเบีียนพระศาสนาให้้เศร้้าหมองนั้้�น มัักจะมาจากการ กระทำของชาวพุุทธผู้้�ไม่่รู้้� ไม่่เข้้าใจ และไม่่ปฏิิบััติิตามธรรมะนั่่�นเองเป็็น สำคััญ” วัันนี้้�เป็็นวัันเปิิดสอบธรรมสนามหลวงของธรรมศึึกษาชั้้�นตรีี โท และ เอก ทั่่�วราชอาณาจัักร ผู้้�ที่่�เข้้าสอบล้้วนได้้ผ่่านการเรีียนมาแล้้วจึึงเข้้ามา ทดสอบความรู้้�หรืือประเมิินผลของความรู้้�ของตนๆ จึึงขอให้้ผู้้�จััดและ ผู้้�เข้้าสอบธรรมศึึกษาในสนามสอบแห่่งนี้้� รำลึึกถึึงความเพีียรชอบในการศึึกษา ตามหลัักสููตร แล้้วตั้้�งปณิิธานว่่าจะเป็็นศาสนิิกชนที่่�ดีี เป็็นพลเมืืองที่่�ดีีของ ชาติิบ้้านเมืืองต่่อไป กัับทั้้�งขอเน้้นย้้ำให้้ทุุกท่่าน จงจััดการสอบและทำข้้อสอบ โดยสุุจริิต อัันนัับเป็็นบุุญกิิริิยาเบื้้�องต้้น ที่่�นำพาให้้ท่่านงอกงามในพระบวร พุุทธศาสนายิ่่�งๆ ขึ้้�นไป
14 ขออนุุโมทนากุุศลจริิยาของเจ้้าคณะพระสัังฆาธิิการทุุกระดัับ ตลอด ถึึงสาธุุชนผู้้�บริิหารการศึึกษา และผู้้�สนัับสนุุนกิิจการของคณะสงฆ์์ด้้วยกุุศลจิิต และด้้วยสามััคคีีธรรม ขออำนวยพรให้้ท่่านทั้้�งหลายจงเจริิญด้้วยจตุุรพิิธพรชััย บรรลุุถึึงความรุ่่�งเรืืองในพระสััทธรรมของสมเด็็จพระสััมมาสััมพุุทธเจ้้า ตลอด กาลเป็็นนิิตย์์ เทอญ. (สมเด็็จพระมหาวีีรวงศ์์) แม่่กองธรรมสนามหลวง
15 วิธีตรวจประโยคธรรมสนามหลวง
16
17 วิิธีีตรวจในสนามหลวง ขอประกาศแก่่กรรมการทั้้�งหลายทราบทั่่�วกััน การตรวจประโยคธรรมและธรรมศึึกษาของสนามหลวง ความประสงค์์ เพื่่�อทราบความรู้้�ของนัักเรีียนตามความเป็็นจริิง เป็็นทางให้้ผู้้�ศึึกษาเจริิญใน วิิทยาการและจริิยสมบััติิ สืืบอายุุพระพุุทธศาสนาต่่อไป ปััญหาที่่�ออกสอบ แผนกธรรมสนามหลวงได้้รวบรวมขึ้้�นจากข้้อสอบ ของพระกรรมการหลายรููป มีีกรรมการตรวจพิิเศษคััดเลืือกอีีกชั้้�นหนึ่่�ง ถามความจำบ้้าง ความเข้้าใจบ้้าง ความคิิดบ้้าง การตรวจต้้องถืือแนวนี้้�เป็็น เกณฑ์์ตรวจคำถาม ที่่�ถามความจำต้้องตอบให้้ตรงตามแบบ และอาจเหมืือนกััน ได้้หมดทุุกคน ที่่�ถามความเข้้าใจในทางที่่�ถููกมีีได้้อย่่างเดีียว แต่่โวหารอาจ ต่่างกััน ที่่�ถามความคิิดเหตุุผลย่่อมมีีได้้คนละอย่่างตามความคิิดของแต่่ละคน นี้้�เป็็นประมาณในการตอบคำเฉลยนั้้�น เป็็นเพีียงแนวทางให้้กรรมการ ได้้ถืือ เป็็นเกณฑ์์ในการตรวจได้้สะดวก เป็็นเพีียงมติิหนึ่่�งที่่�อาศััยหลัักเป็็นสำคััญ จะเกณฑ์์ให้้นัักเรีียนตอบตรงกัันทุุกข้้อคงเป็็นไปไม่่ได้้ เว้้นไว้้แต่่ใจความสำคััญ เท่่านั้้�น ส่่วนข้้อสอบของธรรมศึึกษาทุุกชั้้�น เว้้นเรีียงความแก้้กระทู้้�ธรรม ปััญหาที่่�ออกสอบเป็็นแบบปรนััย คืือเลืือกคำตอบที่่�ออกมาแล้้วในแต่่ละข้้อ แต่่ต้้องเป็็นคำตอบที่่�ถููกต้้องที่่�สุุดในแต่่ละข้้อ ซึ่่�งมีีที่่�ถููกที่่�สุุดเพีียงข้้อละคำตอบ เดีียวนัักเรีียนจะต้้องเลืือกตอบข้้อที่่�ถููกเท่่านั้้�น เลืือกตอบผิิดเป็็นไม่่ได้้คะแนน เป็็นการถามทั้้�งความรู้้� ความเข้้าใจ ความจำ และความคิิดไปในตััวด้้วย การตรวจก็็เพื่่�อจะรู้้�ว่่านัักเรีียนมีีความรู้้�หลัักธรรมวิินััย ควรแก่่การดำรง พระศาสนาหรืือไม่่ ควรได้้เป็็นได้้ ควรตกเป็็นตก อย่่างนี้้�เป็็นทางเจริิญ วิิทยาการของผู้้�ศึึกษาต่่อไป ผู้้�ตรวจพึึงตั้้�งใจอยู่่�ในมััชฌััตตุุเบกขาวางตนเป็็นกลาง ถืือความจริิง เป็็นหลััก ถููกว่่าตามถููก ผิิดว่่าตามผิิด ไม่่ควรถืืออคติิอัันทำให้้เสีียความ
18 เที่่�ยงธรรม มุ่่�งทำกิิจพระศาสนาสงเคราะห์์กุุลบุุตรให้้ได้้ความเสมอภาคทั่่�ว หน้้ากััน ท่่านทั้้�งหลายได้้รัับอาราธนามาให้้เป็็นกรรมการนั้้�น คืือเป็็นผู้้�ที่่� สนามหลวงเห็็นแล้้วว่่าทรงคุุณธรรม ควรแก่่ฐานะสมควรจะยกย่่องให้้เป็็น ผู้้�ตรวจความรู้้�ของนัักเรีียนได้้ ขอท่่านจงเคารพต่่อความเป็็นธรรม เพื่่�อความ เสมอภาคแก่่นัักเรีียนทั้้�งหลาย ถ้้าคณะกรรมการกองใดหรืือผู้้�ใดมีีมติิไม่่ลงกััน หรืือขััดข้้องอย่่างใด หากตกลงกัันไม่่ได้้ ให้้หารืือประธานในที่่�นั้้�นให้้ท่่าน ชี้้�ขาด และพึึงปฏิิบััติิตามโดยธรรม อนึ่่�งนัักเรีียนบางคนบางสำนัักอยากได้้จนเกิินพอดีี ถึึงกัับทำผิิด ระเบีียบของสนามหลวง ลืืมคิิดถึึงตนว่่าเรีียนธรรมสอบธรรมเป็็นนัักธรรม ขอให้้กรรมการทั้้�งหลายช่่วยสอดส่่องตรวจตรากำกัับไปด้้วย ลัักษณะของ ใบตอบที่่�ส่่อทุุจริิตดัังนี้้� ๑. ฉบัับเดีียวกััน ลายมืือไม่่เหมืือนกััน หรืือวัันต้้นอย่่างหนึ่่�ง วัันหลััง อย่่างหนึ่่�ง ซึ่่�งส่่อว่่าเป็็นคนละคนเหล่่านี้้�แปลว่่าคนอื่่�นทำให้้ ๒. คำตอบที่่�ต้้องเรีียงคำพููดมากๆ เหมืือนกัับฉบัับอื่่�นอัันส่่อว่่าไม่่ใช่่ ความจำ ความรู้้� อัันเป็็นสำนวนของตนนี้้� แปลว่่าดููคำตอบของคนอื่่�นหรืือ ให้้คนอื่่�นดููคำตอบ ๓. ตอบโดยทำนองอย่่างเขีียนคำบอกเหมืือนกัันจริิงๆ เช่่น ผิิดเหมืือน กััน ถููกเหมืือนกััน แก้้เหมืือนกััน ขีีดฆ่่าเหมืือนกััน ตกข้้อความเหมืือนกััน นี้้�แสดงว่่า มีีผู้้�บอกให้้ตอบ ๔. ถ้้าเห็็นว่่าทุุจริิตอย่่างใดอย่่างหนึ่่�งจงลงเลข ๐ นำเสนอประธาน กรรมการเก็็บรวบรวมไว้้กัับใบตอบคนเดีียวกััน เพื่่�อเป็็นหลัักฐาน
19 วิิธีีตรวจประโยคธรรมสนามหลวง ๑. วิิธีีตรวจนี้้�เป็็นวิิธีีตรวจให้้คะแนน คะแนนเต็็มแต่่ละข้้อมีี ๑๐ คะแนน ๒. การจะตรวจให้้คะแนนเต็็มหรืือไม่่ ให้้กรรมการพิิจารณาเห็็นตาม สมควร ถ้้าไม่่ถููกเลยให้้ลงเลข ๐ ๓. ข้้อใหญ่่ที่่�มีีข้้อย่่อยให้้ลงคะแนนที่่�ข้้อย่่อยแต่่ละข้้อ แล้้วรวมคะแนน ไว้้ ที่่�เลขหััวข้้อใหญ่่นั้้�นๆ เมื่่�อตรวจข้้อย่่อยครบในแต่่ละข้้อย่่อยใหญ่่ ให้้รวม คะแนนไว้้คราวหนึ่่�ง แล้้วเขีียนเลขจำนวนคะแนนที่่�ได้้เฉพาะข้้อนั้้�นๆ ไว้้ที่่�เลข หััวข้้อของข้้อนั้้�นๆ ๔. เมื่่�อตรวจครบทั้้�ง ๑๐ ข้้อแล้้วให้้รวมคะแนนทั้้�งหมด (๑๐ ข้้อ) แล้้วเขีียนไว้้ที่่�มุุมขวาด้้านบนทุุกฉบัับ ๕. ตรวจเสร็็จแล้้วให้้ลงชื่่�อกำกัับไว้้ที่่�มุุมซ้้ายมืือด้้านบนทุุกฉบัับ และ ฉบัับแรกของแต่่ละปึึก ให้้ลงชื่่�อโดยเขีียนตััวบรรจงทุุกปึึก ๖. เฉพาะใบตอบของธรรมศึึกษาทุุกชั้้�น เว้้นกระทู้้� ข้้อสอบแต่่ละวิิชา มีี ๕๐ ข้้อๆ ละ ๒ คะแนน ให้้ตรวจไปตามใบเฉลยฉบัับที่่�เฉลยไว้้ ให้้ตรวจ แต่่ละฉบัับแล้้ว ให้้นัับข้้อรวมคะแนน และปฏิิบััติิเช่่นเดีียวกัับข้้อ ๕ ๗. ในกรณีีที่่�นัักเรีียนธรรมศึึกษากากบาทลงในช่่องคำตอบในข้้อเดีียวกััน หลายคำตอบ ถืือว่่าข้้อนั้้�นๆ เป็็นผิิดไม่่ได้้คะแนน หากมีีรอยขููดลบขีีดฆ่่าไว้้ แต่่พอเป็็นหลัักฐานให้้ทราบว่่านัักเรีียนตกลงใจตอบคำตอบในข้้อไหนได้้ก็็ให้้ ตรวจไปตามนั้้�น ๘. การตรวจให้้ใช้้กรรมการ ๒ รููป เมื่่�อกรรมการรููปที่่� ๑ ตรวจเสร็็จ แล้้ว ให้้กรรมการรููปที่่� ๒ ตรวจซ้้ำ ถ้้าเห็็นไม่่ร่่วมกัันให้้ตกลงแก้้ไขเปลี่่�ยน แปลงได้้ ถ้้าเห็็นร่่วมกัันก็็ไม่่ต้้องเปลี่่�ยนแปลงแก้้ไขแล้้ว ให้้ลงนามกำกัับไว้้ ทุุกฉบัับโดยปฏิิบััติิเช่่นเดีียวกัับกรรมการรููปที่่� ๑
20 การให้้คะแนน ๑. การให้้คะแนนนัักธรรมและธรรมศึึกษาทุุกชั้้�น มีีหลัักเกณฑ์์ดัังนี้้� ๑.๑ สำหรัับประโยคนัักธรรมทุุกชั้้�นให้้ถืือ ๔๐๐ คะแนน เป็็นเกณฑ์์ ทุุกวิิชาให้้คะแนนเต็็ม ๑๐๐ คะแนน เมื่่�อรวม คะแนนของทั้้�ง ๔ วิิชาแล้้วต้้องได้้คะแนนไม่่ต่่ำกว่่า ๒๘๐ คะแนน ถืือว่่าสอบได้้ ต่่ำกว่่า ๒๘๐ คะแนน ถืือว่่าสอบตก ๑.๒ สำหรัับธรรมศึึกษาทุุกชั้้�นให้้ถืือ ๔๐๐ คะแนน เป็็นเกณฑ์์ วิิชาทุุกวิิชาให้้คะแนนเต็็ม ๑๐๐ คะแนน เมื่่�อรวมคะแนน ของทั้้�ง ๔ วิิชา แล้้วต้้องได้้คะแนนไม่่ต่่ำกว่่า ๒๐๐ คะแนน ถืือว่่าสอบได้้ ต่่ำกว่่า ๒๐๐ คะแนน ถืือว่่าสอบตก ๒. ผู้้�สอบนัักธรรมและธรรมศึึกษาทุุกชั้้�น ต้้องสอบทั้้�ง ๔ วิิชา ถ้้าขาด สอบ วิิชาใดวิิชาหนึ่่�ง แผนกธรรมสนามหลวงไม่่รัับพิิจารณา ให้้อยู่่�ในเกณฑ์์ สอบตก ๓. การตอบสัับข้้อให้้หัักคะแนนเสีีย ๒ คะแนน เช่่นเดิิม คืือแทนที่่� จะได้้ ๑๐ คะแนนเต็็ม ก็็ให้้เพีียง ๘ คะแนนเท่่านั้้�น หากตอบไม่่หมดข้้อคงให้้ คะแนนไม่่เต็็มข้้อเท่่ากัับการตอบ ถ้้าผู้้�ตรวจเห็็นว่่าฉบัับใดผิิดมากไม่่ได้้แม้้แต่่ คะแนนเดีียวก็็ให้้ลง ๐ ไว้้ด้้วย ๔. วิิชาที่่�ตอบต้้องได้้คะแนนทุุกวิิชาจึึงจะยอมรัับรวมคะแนนให้้ หากเกิิดวิิชาใดวิิชาหนึ่่�งไม่่ได้้คะแนนแม้้แต่่คะแนนเดีียว หรืือได้้ต่่ำกว่่า ๒๕ คะแนน ก็็ห้้ามรวมคะแนน ปรัับเป็็นตก แม้้รวมทุุกวิิชาแล้้วจะได้้ คะแนนสููงถึึงเกณฑ์์ที่่�กำหนดไว้้ก็็ตาม
21 แนวตรวจกระทู้้�ธรรม สำหรัับกรรมการพิิจารณาให้้คะแนน ๑. แต่่งได้้ตามกำหนด ๒. อ้้างกระทู้้�ได้้ตามกฎ ๓. เชื่่�อมกระทู้้�ได้้ดีี ๔. อธิิบายความสมกัับกระทู้้�ที่่�ได้้ตั้้�งไว้้ ๕. ใช้้สำนวนสุุภาพเรีียบร้้อย ๖. ใช้้ตััวสะกดการัันต์์ถููกเป็็นส่่วนมาก ๗. สะอาดไม่่เปรอะเปื้้�อน ขอให้้กรรมการแผนกธรรมสนามหลวงได้้ปฏิิบััติิให้้ชอบด้้วยระเบีียบ เพื่่�อให้้เป็็นไปตามวััตถุุประสงค์์ของการสอบทุุกประการ วิิธีีตรวจนี้้�ให้้ใช้้เฉพาะในการสอบธรรมสนามหลวง *********** สำนัักงานแม่่กองธรรมสนามหลวง
22
23 คำสั่่�งแม่่กองธรรมสนามหลวง
24
25 คำสั่่�งแม่่กองธรรมสนามหลวง ที่่� ๔๘/๒๕๖๗ เรื่่�อง แต่่งตั้้�งคณะกรรมการพิิจารณาและอนุุมััติิข้้อสอบนัักธรรม ประจำปีีการศึึกษา ๒๕๖๗ ตามมติิมหาเถรสมาคมที่่� ๔๔๐/๒๕๖๗ ได้้เห็็นชอบกำหนดวัันสอบ นัักธรรมชั้้�นตรีี วัันที่่� ๑๑ - ๑๒ - ๑๓ - ๑๔ ตุุลาคม ๒๕๖๗ นัักธรรมชั้้�นโท - เอก วัันที่่� ๑๗ - ๑๘ - ๑๙ - ๒๐ พฤศจิิกายน ๒๕๖๗ พร้้อมกัันทั่่�วราชอาณาจัักร นั้้�น เพื่่�อให้้การจััดทำข้้อสอบนัักธรรม ประจำปีีการศึึกษา ๒๕๖๗ เป็็นไป ด้้วยความเรีียบร้้อยและได้้มาตรฐานเป็็นระบบสากล จึึงแต่่งตั้้�งคณะกรรมการ พิิจารณาและอนุุมััติิข้้อสอบนัักธรรม ประจำปีีการศึึกษา ๒๕๖๗ มีีรายนามดัังนี้้� ๑. สมเด็็จพระมหาวีีรวงศ์์ แม่่กองธรรมสนามหลวง ประธาน ๒. พระธรรมวชิิรเจติิยาจารย์์ ที่่�ปรึึกษาแม่่กองธรรมสนามหลวง รองประธาน ๓. พระธรรมวชิิรเมธาจารย์์ รองแม่่กองธรรมฯ ฝ่่ายบริิหาร กรรมการ ๔. พระธรรมวชิิรปาโมกข์์ รองแม่่กองธรรมฯ ฝ่่ายวิิเทศสััมพัันธ์์ กรรมการ
26 ๕. พระเทพวชิิรปาโมกข์์ เลขานุุการแม่่กองธรรมฯ รููปที่่� ๑ กรรมการและเลขานุุการ ๖. พระมหาสุุพิิศ ธมฺฺมคุุตฺฺโต ผู้้�ช่่วยเลขานุุการแม่่กองธรรมฯ กรรมการและผู้้�ช่่วยเลขานุุการ ทั้้�งนี้้� ตั้้�งแต่่บััดนี้้�เป็็นต้้นไป สั่่�ง ณ วัันที่่� ๖ สิิงหาคม พุุทธศัักราช ๒๕๖๗ (สมเด็็จพระมหาวีีรวงศ์์) แม่่กองธรรมสนามหลวง
27 คำสั่่�งแม่่กองธรรมสนามหลวง ที่่� ๔๙/๒๕๖๗ เรื่่�อง แต่่งตั้้�งคณะทำงานจััดทำข้้อสอบนัักธรรม ประจำปีีการศึึกษา ๒๕๖๗ ตามมติิมหาเถรสมาคมที่่� ๔๔๐/๒๕๖๗ ได้้เห็็นชอบกำหนดวัันสอบ นัักธรรมชั้้�นตรีี วัันที่่� ๑๑ - ๑๒ - ๑๓ - ๑๔ ตุุลาคม ๒๕๖๗ นัักธรรมชั้้�นโท - เอก วัันที่่� ๑๗ - ๑๘ - ๑๙ - ๒๐ พฤศจิิกายน ๒๕๖๗ พร้้อมกัันทั่่�วราชอาณาจัักร นั้้�น เพื่่�อให้้การจััดทำข้้อสอบนัักธรรม ประจำปีีการศึึกษา ๒๕๖๗ เป็็นไป ด้้วยความเรีียบร้้อยและได้้มาตรฐานเป็็นระบบสากล จึึงแต่่งตั้้�งคณะทำงาน จััดทำข้้อสอบนัักธรรม ประจำปีีการศึึกษา ๒๕๖๗ มีีรายนามดัังนี้้� ๑. พระธรรมคุุณาภรณ์์ ที่่�ปรึึกษาแม่่กองธรรมสนามหลวง หััวหน้้าคณะทำงาน ๒. พระธรรมวชิิรเจติิยาจารย์์ ที่่�ปรึึกษาแม่่กองธรรมสนามหลวง คณะทำงาน ๓. พระธรรมวชิิรเมธาจารย์์ รองแม่่กองธรรมฯ ฝ่่ายบริิหาร คณะทำงาน ๔. พระธรรมวชิิรปาโมกข์์ รองแม่่กองธรรมฯ ฝ่่ายวิิเทศสััมพัันธ์์ คณะทำงาน
28 ๕. พระมหาสุุพิิศ ธมฺฺมคุุตฺฺโต ผู้้�ช่่วยเลขานุุการแม่่กองธรรมฯ คณะทำงานและเลขานุุการ ทั้้�งนี้้� ตั้้�งแต่่บััดนี้้�เป็็นต้้นไป สั่่�ง ณ วัันที่่� ๖ สิิงหาคม พุุทธศัักราช ๒๕๖๗ (สมเด็็จพระมหาวีีรวงศ์์) แม่่กองธรรมสนามหลวง
29 คำสั่่�งแม่่กองธรรมสนามหลวง ที่่� ๕๐/๒๕๖๗ เรื่่�อง แต่่งตั้้�งคณะกรรมการพิิจารณาและอนุุมััติิข้้อสอบธรรมศึึกษา ประจำปีีการศึึกษา ๒๕๖๗ ตามมติิมหาเถรสมาคมที่่� ๔๔๐/๒๕๖๗ ได้้เห็็นชอบกำหนดวัันสอบ ธรรมศึึกษา ในวัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน ๒๕๖๗ พร้้อมกัันทั่่�วราชอาณาจัักร นั้้�น เพื่่�อให้้การจััดทำข้้อสอบธรรมศึึกษาของสนามหลวงแผนกธรรม ประจำปีีการศึึกษา ๒๕๖๗ เป็็นไปด้้วยความเรีียบร้้อยและได้้มาตรฐานเป็็น ระบบสากล จึึงแต่่งตั้้�งคณะกรรมการพิิจารณาและอนุุมััติิข้้อสอบธรรมศึึกษา ของสนามหลวงแผนกธรรม ประจำปีีการศึึกษา ๒๕๖๗ มีีรายนามดัังนี้้� ๑. สมเด็็จพระมหาวีีรวงศ์์ แม่่กองธรรมสนามหลวง ประธาน ๒. พระพรหมวชิิรรัังษีี รองแม่่กองธรรมฯ ฝ่่ายนัักธรรม รองประธาน ๓. พระธรรมวชิิรานุุวััตร รองแม่่กองธรรมฯ ประจำหนกลาง กรรมการ
30 ๔. พระธรรมวชิิรเมธาจารย์์ รองแม่่กองธรรมฯ ฝ่่ายบริิหาร กรรมการ ๕. พระธรรมวชิิรปััญญาภรณ์์ รองแม่่กองธรรมฯ ประจำหนตะวัันออก กรรมการ ๖. พระธรรมวชิิราภิิรััต รองแม่่กองธรรมฯ ประจำคณะธรรมยุุต กรรมการ ๗. พระเทพสิิทธิิโกศล รองแม่่กองธรรมฯ ฝ่่ายธรรมศึึกษา กรรมการ ๘. พระเทพปฏิิภาณวาทีีี� รองแม่่กองธรรมฯ ประจำหนเหนืือ กรรมการ ๙. พระเทพปฏิิภาณกวีี รองแม่่กองธรรมฯ ประจำหนใต้้ กรรมการ ๑๐. พระเทพวชิิรเมธาจารย์์ ผอ.กลุ่่�มงานวิินััย กรรมการ ๑๑. พระเทพวชิิรปาโมกข์์ เลขานุุการแม่่กองธรรมสนามหลวง รููปที่่� ๑ กรรมการ ๑๒. พระเทพวััชรเมธีี ผอ.กองบริิหารงานกลาง กรรมการ ๑๓. พระราชบััณฑิิต ผอ.กองนิิติิการ กรรมการ ๑๔. พระราชวชิิรโมลีี ผอ.กองเทคโนโลยีีสารสนเทศ กรรมการ ๑๕. พระสุุธีีรััตนาภรณ์์ ผอ.กองวิิชาการและมาตรฐานการศึึกษา กรรมการและเลขานุุการ
31 ๑๖. พระมหาสุุพิิศ ธมฺฺมคุุตฺฺโต ผู้้�ช่่วยเลขานุุการแม่่กองธรรมสนามหลวง กรรมการและผู้้�ช่่วยเลขานุุการ ทั้้�งนี้้� ตั้้�งแต่่วัันที่่� ๑ พฤศจิิกายน พุุทธศัักราช ๒๕๖๗ สั่่�ง ณ วัันที่่� ๖ สิิงหาคม พุุทธศัักราช ๒๕๖๗ (สมเด็็จพระมหาวีีรวงศ์์) แม่่กองธรรมสนามหลวง
32 คำสั่่�งแม่่กองธรรมสนามหลวง ที่่� ๕๑/๒๕๖๗ เรื่่�อง แต่่งตั้้�งคณะอนุุกรรมการพิิจารณาตรวจและปรัับปรุุงข้้อสอบ ธรรมศึึกษา ประจำปีีการศึึกษา ๒๕๖๗ ตามมติิมหาเถรสมาคมที่่� ๔๔๐/๒๕๖๗ ได้้เห็็นชอบกำหนดวัันสอบ ธรรมศึึกษา ในวัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน ๒๕๖๗ พร้้อมกัันทั่่�วราชอาณาจัักร นั้้�น เพื่่�อให้้การจััดทำข้้อสอบธรรมศึึกษาของสนามหลวงแผนกธรรม ประจำปีีการศึึกษา ๒๕๖๗ เป็็นไปด้้วยความเรีียบร้้อยและได้้มาตรฐานเป็็น ระบบสากล จึึงแต่่งตั้้�งคณะอนุุกรรมการพิิจารณาตรวจและปรัับปรุุงข้้อสอบ ธรรมศึึกษา ประจำปีีการศึึกษา ๒๕๖๗ มีีรายนามดัังนี้้� ๑. พระพรหมวชิิรรัังษีี รองแม่่กองธรรมฯ ฝ่่ายนัักธรรม ประธาน ๒. พระเทพวชิิรเมธาจารย์์ ผอ.กลุ่่�มงานวิินััย อนุุกรรมการ ๓. พระราชธรรมาภรณ์์ ผู้้�ช่่วยแม่่กองธรรมฯ ประจำหนเหนืือ อนุุกรรมการ
33 ๔. พระราชพิิพััฒนโกศล ผู้้�ช่่วยแม่่กองธรรมฯ ประจำหนตะวัันออก อนุุกรรมการ ๕. พระราชบััณฑิิต ผอ.กองนิิติิการ อนุุกรรมการ ๖. พระราชวชิิรโมลีี ผอ.กองเทคโนโลยีีสารสนเทศ อนุุกรรมการ ๗. พระราชวััชรปััญญาเมธีี ผู้้�ช่่วยแม่่กองธรรมฯ ประจำคณะธรรมยุุต อนุุกรรมการ ๘. พระปััญญารััตนากร ผอ.กลุ่่�มงานนโยบาย ยุุทธศาสตร์์ฯ อนุุกรรมการ ๙. พระสุุธีีรััตนาภรณ์์ ผอ.กองวิิชาการและมาตรฐานการศึึกษา อนุุกรรมการและเลขานุุการ ๑๐. นางสาวปััทมา บุุญเติิม ผอ.กลุ่่�มงานกิิจการผูู้�เรีียน อนุุกรรมการและผู้้�ช่่วยเลขานุุการ มีีหน้้าที่่�ตรวจและปรัับปรุุงข้้อสอบที่่�คณะทำงานยกร่่างข้้อสอบได้้ประมวล เป็็นข้้อสอบของธรรมศึึกษาไว้้ แล้้วเสนอคณะกรรมการพิิจารณาและอนุุมััติิ ข้้อสอบธรรมศึึกษาของสนามหลวงแผนกธรรมได้้พิิจารณาต่่อไป ทั้้�งนี้้� ตั้้�งแต่่วัันที่่� ๑๕ ตุุลาคม พุุทธศัักราช ๒๕๖๗ จนถึึงวัันที่่� ๑๕ พฤศจิิกายน พุุทธศัักราช ๒๕๖๗ สั่่�ง ณ วัันที่่� ๖ สิิงหาคม พุุทธศัักราช ๒๕๖๗ (สมเด็็จพระมหาวีีรวงศ์์) แม่่กองธรรมสนามหลวง
34 คำสั่่�งแม่่กองธรรมสนามหลวง ที่่� ๕๒/๒๕๖๗ เรื่่�อง แต่่งตั้้�งคณะทำงานยกร่่างข้้อสอบธรรมศึึกษา วิิชากระทูู้�ธรรม ประจำปีีการศึึกษา ๒๕๖๗ ตามมติิมหาเถรสมาคมที่่� ๔๔๐/๒๕๖๗ ได้้เห็็นชอบกำหนดวัันสอบ ธรรมศึึกษา ในวัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน ๒๕๖๗ พร้้อมกัันทั่่�วราชอาณาจัักร นั้้�น เพื่่�อให้้การจััดทำข้้อสอบธรรมศึึกษา วิิชากระทูู้�ธรรม ของสนามหลวง แผนกธรรม ประจำปีีการศึึกษา ๒๕๖๗ เป็็นไปด้้วยความเรีียบร้้อยและ ได้้มาตรฐานเป็็นระบบสากล จึึงแต่่งตั้้�งคณะทำงานยกร่่างข้้อสอบธรรมศึึกษา วิิชากระทูู้�ธรรม ประจำปีีการศึึกษา ๒๕๖๖ มีีรายนามดัังนี้้� ๑. พระเทพวชิิรเมธาจารย์์ ผอ.กลุ่่�มงานวิินััย หััวหน้้าคณะทำงาน ๒. พระเทพสิิริิวััชร์์ ผูู้�ทรงคุุณวุุฒิิ หนตะวัันออก คณะทำงาน ๓. พระศรีีภััททิิยบดีี ผอ.กลุ่่�มงานตรวจสอบภายใน คณะทำงาน
35 ๔. พระครููปริิตรโกศล ผอ.กลุ่่�มงานวิิทยบริิการ คณะทำงาน ๕. พระมหาปรีีชา ปภงฺฺกโร เลขานุุการรองแม่่กองธรรมฯ ฝ่่ายธรรมศึึกษา คณะทำงานและเลขานุุการ มีีหน้้าที่่�ยกร่่างข้้อสอบธรรมศึึกษา วิิชากระทูู้�ธรรม แล้้วนำเสนอ คณะอนุุกรรมการพิิจารณาตรวจและปรัับปรุุงข้้อสอบธรรมศึึกษาของ สนามหลวงแผนกธรรมได้้พิิจารณาต่่อไป ทั้้�งนี้้� ตั้้�งแต่่บััดนี้้�เป็็นต้้นไป จนถึึงวัันที่่� ๑๐ พฤศจิิกายน พุุทธศัักราช ๒๕๖๗ สั่่�ง ณ วัันที่่� ๖ สิิงหาคม พุุทธศัักราช ๒๕๖๗ (สมเด็็จพระมหาวีีรวงศ์์) แม่่กองธรรมสนามหลวง
36 คำสั่่�งแม่่กองธรรมสนามหลวง ที่่� ๕๓/๒๕๖๗ เรื่่�อง แต่่งตั้้�งคณะทำงานยกร่่างข้้อสอบธรรมศึึกษา วิิชาธรรม ประจำปีีการศึึกษา ๒๕๖๗ ตามมติิมหาเถรสมาคมที่่� ๔๔๐/๒๕๖๗ ได้้เห็็นชอบกำหนดวัันสอบ ธรรมศึึกษา ในวัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน ๒๕๖๗ พร้้อมกัันทั่่�วราชอาณาจัักร นั้้�น เพื่่�อให้้การจััดทำข้้อสอบธรรมศึึกษา วิิชาธรรม ของสนามหลวง แผนกธรรม ประจำปีีการศึึกษา ๒๕๖๗ เป็็นไปด้้วยความเรีียบร้้อยและ ได้้มาตรฐานเป็็นระบบสากล จึึงแต่่งตั้้�งคณะทำงานยกร่่างข้้อสอบธรรมศึึกษา วิิชาธรรม ประจำปีีการศึึกษา ๒๕๖๗ มีีรายนามดัังนี้้� ๑. พระราชบััณฑิิต ผอ.กองนิิติิการ หััวหน้้าคณะทำงาน ๒. พระราชวััชรปััญญาเมธีี ผู้้�ช่่วยแม่่กองธรรมฯ ประจำคณะธรรมยุุต คณะทำงาน ๓. พระปััญญารััตนากร ผอ.กลุ่่�มงานนโยบาย ยุุทธศาสตร์์ฯ คณะทำงาน
37 ๔. พระมงคลเมธาวััฒน์์ ผอ.กลุ่่�มงานสื่่�อสารองค์์การฯ คณะทำงาน ๕. พระครููปลััด สมชาย อติิพโล ผอ.กลุ่่�มงานนิิติิการ คณะทำงานและเลขานุุการ มีีหน้้าที่่�ยกร่่างข้้อสอบธรรมศึึกษาวิิชาธรรมแล้้วนำเสนอคณะอนุุกรรมการ พิิจารณาตรวจและปรัับปรุุงข้้อสอบธรรมศึึกษาของสนามหลวงแผนกธรรม ได้้พิิจารณาต่่อไป ทั้้�งนี้้� ตั้้�งแต่่บััดนี้้�เป็็นต้้นไป จนถึึงวัันที่่� ๑๐ พฤศจิิกายน พุุทธศัักราช ๒๕๖๗ สั่่�ง ณ วัันที่่� ๖ สิิงหาคม พุุทธศัักราช ๒๕๖๗ (สมเด็็จพระมหาวีีรวงศ์์) แม่่กองธรรมสนามหลวง
38 คำสั่่�งแม่่กองธรรมสนามหลวง ที่่� ๕๔/๒๕๖๗ เรื่่�อง แต่่งตั้้�งคณะทำงานยกร่่างข้้อสอบธรรมศึึกษา วิิชาพุุทธประวััติิ ประจำปีีการศึึกษา ๒๕๖๗ ตามมติิมหาเถรสมาคมที่่� ๔๔๐/๒๕๖๗ ได้้เห็็นชอบกำหนดวัันสอบ ธรรมศึึกษา ในวัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน ๒๕๖๗ พร้้อมกัันทั่่�วราชอาณาจัักร นั้้�น เพื่่�อให้้การจััดทำข้้อสอบธรรมศึึกษา วิิชาพุุทธประวััติิ ของสนามหลวง แผนกธรรม ประจำปีีการศึึกษา ๒๕๖๗ เป็็นไปด้้วยความเรีียบร้้อยและ ได้้มาตรฐานเป็็นระบบสากล จึึงแต่่งตั้้�งคณะทำงานยกร่่างข้้อสอบธรรมศึึกษา วิิชาพุุทธประวััติิ ประจำปีีการศึึกษา ๒๕๖๗ มีีรายนามดัังนี้้� ๑. พระราชวชิิรโมลีี ผอ.กองเทคโนโลยีีสารสนเทศ หััวหน้้าคณะทำงาน ๒. พระราชพิิพััฒนโกศล ผูู้�ช่่วยแม่่กองธรรมสนามหลวง ประจำหนตะวัันออก คณะทำงาน
39 ๓. พระครููโฆสิิตธรรมนิิเทศ จศป.กลุ่่�มงานสารสนเทศ เพื่่�อการบริิหาร คณะทำงาน ๔. พระครููศรีีปริิยััติิธำรงค์์ จนท.สำนัักงานแม่่กองธรรมฯ ประจำหนตะวัันออก คณะทำงาน ๕. พระมหาทองสืืบ เขมปญฺฺโ จศป.กลุ่่�มงานวิิชาการ คณะทำงานและเลขานุุการ มีีหน้้าที่่�ยกร่่างข้้อสอบธรรมศึึกษา วิิชาพุุทธประวััติิ แล้้วนำเสนอ คณะอนุุกรรมการพิิจารณาตรวจและปรัับปรุุงข้้อสอบธรรมศึึกษาของ สนามหลวงแผนกธรรมได้้พิิจารณาต่่อไป ทั้้�งนี้้� ตั้้�งแต่่บััดนี้้�เป็็นต้้นไป จนถึึงวัันที่่� ๑๐ พฤศจิิกายน พุุทธศัักราช ๒๕๖๗ สั่่�ง ณ วัันที่่� ๖ สิิงหาคม พุุทธศัักราช ๒๕๖๗ (สมเด็็จพระมหาวีีรวงศ์์) แม่่กองธรรมสนามหลวง
40 คำสั่่�งแม่่กองธรรมสนามหลวง ที่่� ๕๕/๒๕๖๗ เรื่่�อง แต่่งตั้้�งคณะทำงานยกร่่างข้้อสอบธรรมศึึกษา วิิชาวิินััย ประจำปีีการศึึกษา ๒๕๖๗ ตามมติิมหาเถรสมาคมที่่� ๔๔๐/๒๕๖๗ ได้้เห็็นชอบกำหนดวัันสอบ ธรรมศึึกษา ในวัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน ๒๕๖๗ พร้้อมกัันทั่่�วราชอาณาจัักร นั้้�น เพื่่�อให้้การจััดทำข้้อสอบธรรมศึึกษา วิิชาวิินััย ของสนามหลวง แผนกธรรม ประจำปีีการศึึกษา ๒๕๖๗ เป็็นไปด้้วยความเรีียบร้้อยและ ได้้มาตรฐานเป็็นระบบสากล จึึงแต่่งตั้้�งคณะทำงานยกร่่างข้้อสอบธรรมศึึกษา วิิชาวิินััย ประจำปีีการศึึกษา ๒๕๖๗ มีีรายนามดัังนี้้� ๑. พระสุุธีีรััตนาภรณ์์ ผอ.กองวิิชาการและมาตรฐานการศึึกษา หััวหน้้าคณะทำงาน ๒. พระวชิิรรััตนสุุธีี ผอ.กลุ่่�มงานวิิชาการ คณะทำงาน ๓. พระมหาสุุทธิิพงศ์์ สุุทฺฺธิิวํํโส เลขานุุการรองแม่่กองธรรมฯ ประจำหนใต้้ คณะทำงาน
41 ๔. พระมหากฤต อภิิธมฺฺโม เจ้้าหน้้าที่่�สำนัักงานแม่่กองธรรมฯ ประจำหนเหนืือ คณะทำงาน ๕. พระมหาสุุวรรณ กุุสลจิิตฺฺโต ผอ.กลุ่่�มงานมาตรฐานการศึึกษาฯ คณะทำงานและเลขานุุการ มีีหน้้าที่่�ยกร่่างข้้อสอบธรรมศึึกษา วิิชาวิินััย แล้้วนำเสนอคณะอนุุกรรมการ พิิจารณาตรวจและปรัับปรุุงข้้อสอบธรรมศึึกษาของสนามหลวงแผนกธรรม ได้้พิิจารณาต่่อไป ทั้้�งนี้้� ตั้้�งแต่่บััดนี้้�เป็็นต้้นไป จนถึึงวัันที่่� ๑๐ พฤศจิิกายน พุุทธศัักราช ๒๕๖๗ สั่่�ง ณ วัันที่่� ๖ สิิงหาคม พุุทธศัักราช ๒๕๖๗ (สมเด็็จพระมหาวีีรวงศ์์) แม่่กองธรรมสนามหลวง
42 คำสั่่�งแม่่กองธรรมสนามหลวง ที่่� ๖๑/๒๕๖๗ เรื่่�อง แต่่งตั้้�งคณะทำงานช่่วยอำนวยการสนัับสนุุนโครงการ จััดทำข้้อสอบนัักธรรมและธรรมศึึกษา ของสนามหลวงแผนกธรรมทั้้�งในและต่่างประเทศ ประจำปีีการศึึกษา ๒๕๖๗ เพื่่�อให้้การจััดทำข้้อสอบนัักธรรมและธรรมศึึกษาทั้้�งในและต่่างประเทศ ของสนามหลวงแผนกธรรม ประจำปีีการศึึกษา ๒๕๖๗ เป็็นไปด้้วยความ เรีียบร้้อยและได้้มาตรฐานเป็็นระบบสากล จึึงแต่่งตั้้�งคณะทำงานช่่วย อำนวยการสนัับสนุุนการทำงานของคณะกรรมการ คณะอนุุกรรมการ และ คณะทำงานทุุกคณะ ประจำปีีการศึึกษา ๒๕๖๗ มีีรายนามดัังนี้้� ๑. พระพิิสณห์์วชิิรากร ผอ.กลุ่่�มงานกิิจการพิิเศษ หััวหน้้าคณะทำงาน ๒. พระครููพิิพิิธวรกิิจจาทร ผอ.กลุ่่�มช่่วยอำนวยการฯ คณะทำงาน ๓. พระครููวิินััยธรอาทิิตย์์ อภิินนฺฺโท จศป.กลุุ่�มงานกิิจการพิิเศษ คณะทำงาน ๔. นายถวิิล พลวงศ์์สกุุล จศป.กลุุ่�มช่่วยอำนวยการฯ คณะทำงาน
43 ๕. นายสุุวภััทร จัันแดง จศป.กลุุ่�มช่่วยอำนวยการฯ คณะทำงาน ๖. นายพุุฒิิกร บุุญเติิม จศป.กลุุ่�มงานบริิหารบุุคคล คณะทำงาน ๗. นายภคณััฏฐ์์ สวััสดิิวิิศิิษฏ์์ จศป.ลุุ่�มงานการเงิินฯ คณะทำงาน ๘. นายอิิทธิิพล วงศ์์อารยะชััย จศป.กลุุ่�มงานพััฒนานวััตกรรม คณะทำงาน ๙. นางสาวจิิราภรณ์์ ศรีีพล จศป.กลุุ่�มงานพััฒนานวััตกรรม คณะทำงาน ๑๐. นางสาวปััทมา บุุญเติิม ผอ.กลุุ่�มงานกิิจการผูู้�เรีียน คณะทำงานและเลขานุุการ มีีหน้้าที่่�จััดเตรีียมสถานที่่�และเครื่่�องอำนวยความสะดวกในการจััดทำ ข้้อสอบ พร้้อมทั้้�งจััดน้้ำปานะถวายคณะทำงานชุุดต่่างๆ ในการประชุุมให้้เป็็น ไปด้้วยความเรีียบร้้อย ทั้้�งนี้้� ตั้้�งแต่่บััดนี้้�เป็็นต้้นไป จนกว่่าจะแล้้วเสร็็จ สั่่�ง ณ วัันที่่� ๖ สิิงหาคม พุุทธศัักราช ๒๕๖๗ (สมเด็็จพระมหาวีีรวงศ์์) แม่่กองธรรมสนามหลวง
44
45 ปััญหาและเฉลยข้้อสอบ นัักธรรมชั้้�นตรีี พ.ศ. ๒๕๖๗
46
47 ปััญหาวิิชาเรีียงความแก้้กระทู้้�ธรรม นัักธรรมชั้้�นตรีี สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๑๑ ตุุลาคม พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๓.๐๐ น. คุุณวา จาตฺฺตโน คุุณํํ. ผู้้�มีีความดีี จงรัักษาความดีีของตนไว้้. ส.ส. ------------------- แต่่งอธิิบายให้้สมเหตุุสมผล อ้้างสุุภาษิิตอื่่�นมาประกอบด้้วย ๑ ข้้อ และ บอกชื่่�อคััมภีีร์์ที่่�มาแห่่งสุุภาษิิตนั้้�นด้้วย สุุภาษิิตที่่�อ้้างมานั้้�น ต้้องเรีียงเชื่่�อม ความให้้สนิิทติิดต่่อสมเรื่่�องกัับกระทู้้�ตั้้�ง. ชั้้�นนี้้� กำหนดให้้เขีียนลงในใบตอบ ตั้้�งแต่่ ๒ หน้้า (เว้้นบรรทััด) ขึ้้�นไป ------------------- ให้้เวลา ๓ ชั่่�วโมง
48 ปััญหาและเฉลยวิิชาธรรม นัักธรรมชั้้�นตรีี สอบในสนามหลวง วัันเสาร์์ที่่� ๑๒ ตุุลาคม พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๓.๐๐ น. ๑. ก่่อนทำงานและขณะทำงาน เวลาไหนท่่านให้้ใช้้สติิ เวลาไหนท่่านให้้ใช้้ สััมปชััญญะ ? ตอบ สติิ ความระลึึกได้้ใช้้ก่่อนทำ สััมปชััญญะ ความรู้้�ตััวใช้้ในขณะทำ ฯ ๒. บุุคคลคิิดอย่่างไร ชื่่�อว่่ามีีหิิริิ คิิดอย่่างไร ชื่่�อว่่ามีีโอตตััปปะ ? ตอบ คิิดละอายต่่อบาป ชื่่�อว่่ามีีหิิริิ ฯ คิิดเกรงกลััวต่่อบาป ชื่่�อว่่ามีีโอตตััปปะ ฯ ๓. ทุุจริิต คืืออะไร ? พููดใส่่ร้้ายผู้้�อื่่�น จััดเข้้าในทุุจริิตข้้อไหน ? ตอบ ทุุจริิต คืือความประพฤติิชั่่�ว ความประพฤติิเสีียหาย ฯ จััดเข้้าในวจีีทุุจริิต ฯ ๔. พระธรรม คืืออะไร ? มีีคุุณต่่อผู้้�ปฏิิบััติิอย่่างไร ? ตอบ พระธรรม คืือคำสั่่�งสอนของพระพุุทธเจ้้า ฯ มีีคุุณ คืือรัักษาผู้้�ปฏิิบััติิไม่่ให้้ตกไปในที่่�ชั่่�ว ฯ
49 ๕. ในพรหมวิิหาร ๔ ความรัักอย่่างไร จึึงจััดว่่าเมตตา ? ตอบ ความรัักด้้วยความปรารถนาจะให้้เป็็นสุุข ฯ ๖. ขัันธ์์ ๕ ได้้แก่่อะไรบ้้าง ? สัังขารขัันธ์์ จััดเป็็นรููปหรืือนาม ? ตอบ ได้้แก่่ รููป เวทนา สััญญา สัังขาร และวิิญญาณ ฯ จััดเป็็นนาม ฯ ๗. สััมมาวาจา เจรจาชอบ คืือเจรจาอย่่างไร ? ตอบ คืือเว้้นจากพููดเท็็จ เว้้นจากพููดส่่อเสีียด เว้้นจากพููดคำหยาบ และเว้้นจากพููดเพ้้อเจ้้อ ฯ คิิหิิปฏิิบััติิ ๘. ฆราวาสผู้้�ครองเรืือนควรตั้้�งอยู่่�ในธรรมข้้อใดบ้้าง ? ตอบ ควรตั้้�งอยู่่�ในฆราวาสธรรม ๔ คืือ ๑. สััจจะ ซื่่�อสััตย์์ต่่อกััน ๒. ทมะ รู้้�จัักข่่มใจของตน ๓. ขัันติิ อดทน ๔. จาคะ สละให้้ปัันสิ่่�งของของตนแก่่คนที่่�ควรให้้ปััน ฯ ๙. ศีีลที่่�คฤหััสถ์์ควรรัักษาเป็็นนิิตย์์ คืือศีีลอะไร ? ได้้แก่่อะไรบ้้าง ? ตอบ คืือ ศีีล ๕ ฯ ได้้แก่่ ๑. เว้้นจากทำชีีวิิตสััตว์์ให้้ตกล่่วงไป ๒. เว้้นจากถืือเอาสิ่่�งของที่่�เจ้้าของไม่่ได้้ให้้ด้้วยอาการแห่่งขโมย ๓. เว้้นจากประพฤติิผิิดในกาม ๔. เว้้นจากพููดเท็็จ ๕. เว้้นจากดื่่�มน้้ำเมาคืือสุุราและเมรััยอัันเป็็นที่่�ตั้้�งแห่่งความประมาท ฯ
50 ๑๐. บุุตรธิิดาพึึงปฏิิบััติิต่่อมารดาบิิดาอย่่างไร ? ตอบ พึึงปฏิิบััติิต่่อท่่านอย่่างนี้้� คืือ ๑. ท่่านได้้เลี้้�ยงมาแล้้ว เลี้้�ยงท่่านตอบ ๒. ทำกิิจของท่่าน ๓. ดำรงวงศ์์สกุุล ๔. ประพฤติิตนให้้เป็็นคนควรรัับทรััพย์์มรดก ๕. เมื่่�อท่่านล่่วงลัับไปแล้้ว ทำบุุญอุุทิิศให้้ท่่าน ฯ ให้้เวลา ๓ ชั่่�วโมง
51 ปััญหาและเฉลยวิิชาพุุทธประวััติิ นัักธรรมชั้้�นตรีี สอบในสนามหลวง วัันอาทิิตย์์ที่่� ๑๓ ตุุลาคม พ.ศ. ๒๕๖๗ ๑. ประชาชนในชมพููทวีีปมีีกี่่�จำพวก ? พระพุุทธเจ้้าสืืบเชื้้�อสายมาจาก ชนชาติิใด ? ตอบ มีี ๒ จำพวก คืือ ๑. มิิลัักขะ เจ้้าของถิ่่�นเดิิม ๒. อริิยกะ พวกอพยพมาใหม่่ ฯ สืืบเชื้้�อสายมาจากชนชาติิอริิยกะ ฯ ๒. พระมหาบุุรุุษประสููติิที่่�ไหน ? ตรงกัับวัันอะไร ? ตอบ ประสููติิที่่�ลุุมพิินีีวััน ระหว่่างกรุุงกบิิลพััสดุ์์�กัับกรุุงเทวทหะ ฯ ตรงกัับวัันเพ็็ญเดืือน ๖ ฯ ๓. เจ้้าชายสิิทธััตถะทรงปรารภอะไรจึึงเสด็็จออกผนวช ? หลัังจากผนวช แล้้วกี่่�ปีีจึึงตรััสรู้้� ? ตอบ ทรงปรารภความแก่่ ความเจ็็บ ความตาย และสมณะ (เทวทููต ๔) ฯ ๖ ปีี จึึงตรััสรู้้� ฯ ๔. เทศนากััณฑ์์แรก ชื่่�ออะไร ? ทรงแสดงแก่่ใคร ? ตอบ เทศนากััณฑ์์แรก ชื่่�อธััมมจัักกััปปวััตตนสููตร ฯ ทรงแสดงแก่่ปััญจวััคคีีย์์ ฯ
52 ๕. ฆราวาสที่่�บรรลุุพระอรหััตผลคนแรกคืือใคร ? เพราะฟัังธรรมอะไร ? ตอบ คืือยสกุุลบุุตร ฯ เพราะฟัังอนุุปุุพพีีกถาและอริิยสััจ ๔ ฯ ๖ พระสารีีบุุตรสำเร็็จเป็็นพระโสดาบััน เพราะได้้ฟัังธรรมจากใคร ? ธรรมนั้้�นมีีใจความว่่าอย่่างไร ? ตอบ จากพระอััสสชิิเถระ ฯ ใจความว่่า “ธรรมใดเกิิดแต่่เหตุุ พระศาสดาทรงแสดงเหตุุแห่่งธรรมนั้้�น และความดัับแห่่งธรรมนั้้�น” ฯ ๗. ใครถวายบิิณฑบาตแด่่พระพุุทธองค์์ก่่อนตรััสรู้้�และก่่อนปริินิิพพาน ? ตอบ ก่่อนตรััสรู้้� คืือนางสุุชาดา ก่่อนปริินิิพพาน คืือนายจุุนทกััมมารบุุตร ฯ ๘. สัังเวชนีียสถาน ๔ ตำบล คืืออะไรบ้้าง ? ตอบ คืือ ๑. สถานที่่�ประสููติิ ๒. สถานที่่�ตรััสรู้้� ๓. สถานที่่�ทรงแสดงธััมมจัักกััปปวััตตนสููตร ๔. สถานที่่�ปริินิิพพาน ฯ ศาสนพิิธีี ๙. วัันสำคััญทางพระพุุทธศาสนา กำหนดไว้้กี่่�วััน ? คืือวัันอะไรบ้้าง ? ตอบ กำหนดไว้้ ๔ วััน ฯ คืือ วัันมาฆบููชา วัันวิิสาขบููชา วัันอััฏฐมีีบููชา และวัันอาสาฬหบููชา ฯ ๑๐. ปาฏิิบุุคลิิกทานและสัังฆทาน ต่่างกัันอย่่างไร ? ตอบ ปาฏิิบุุคลิิกทาน คืือทานที่่�ถวายเจาะจงภิิกษุุรููปใดรููปหนึ่่�ง ฯ สัังฆทาน คืือทานที่่�ถวายเป็็นของกลางให้้สงฆ์์จััดเฉลี่่�ยกัันใช้้สอย ฯ ให้้เวลา ๓ ชั่่�วโมง
53 ปััญหาและเฉลยวิิชาวิินััยบััญญััติิ นัักธรรมชั้้�นตรีี สอบในสนามหลวง วัันจัันทร์์ที่่� ๑๔ ตุุลาคม พ.ศ. ๒๕๖๗ ๑. ปััจจััยเครื่่�องอาศััยของบรรพชิิต เรีียกว่่าอะไร ? มีีอะไรบ้้าง ? ตอบ เรีียกว่่า นิิสััย ฯ มีี ๔ คืือ๑. เที่่�ยวบิิณฑบาต ๒. นุ่่�งห่่มผ้้าบัังสุุกุุล ๓. อยู่่�โคนต้้นไม้้ ๔. ฉัันยาดองด้้วยน้้ำมููตรเน่่า ฯ ๒. อาบััติิ คืืออะไร ? อาบััติิอย่่างหนัักได้้แก่่อะไร ? ตอบ คืือโทษที่่�เกิิดเพราะความละเมิิดในข้้อที่่�พระพุุทธเจ้้าห้้าม ฯ ได้้แก่่อาบััติิปาราชิิก ฯ ๓. สิิกขา คืืออะไร ? มีีอะไรบ้้าง ? ตอบ คืือ ข้้อที่่�ภิิกษุุต้้องศึึกษา ฯ มีี ๑. ศีีล ความรัักษากาย วาจา ให้้เรีียบร้้อย ๒. สมาธิิ ความรัักษาใจมั่่�น ๓. ปััญญา ความรอบรู้้�ในกองสัังขาร ฯ ๔. ภิิกษุุฆ่่ามนุุษย์์ ฆ่่าสััตว์์เดีียรััจฉาน ต้้องอาบััติิอะไร ? ตอบ ฆ่่ามนุุษย์์ ต้้องอาบััติิปาราชิิก
54 ฆ่่าสััตว์์เดีียรััจฉาน ต้้องอาบััติิปาจิิตตีีย์์ ฯ ๕. กุุลทููสกะ ภิิกษุุประทุุษร้้ายตระกููล คืือประพฤติิเช่่นใด ? มีีโทษอย่่างไร ? ตอบ คืือประจบคฤหััสถ์์ ฯ สงฆ์์สวดประกาศห้้าม ๓ ครั้้�ง ไม่่ปฏิิบััติิตาม ต้้องอาบััติิสัังฆาทิิเสส ฯ ๖ เภสััช ๕ มีีอะไรบ้้าง ? น้้ำตาลทรายจััดเข้้าในเภสััชใด ? ตอบ เภสััช ๕ มีี เนยใส เนยข้้น น้้ำมััน น้้ำผึ้้�ง น้้ำอ้้อย ฯ น้้ำตาลทราย จััดเข้้าในน้้ำอ้้อย ฯ ๗. ผ้้าไตรจีีวร คืือผ้้าอะไรบ้้าง ? ตอบ คืือ ๑. สัังฆาฏิิ (ผ้้าคลุุม) ๒. อุุตตราสงค์์ (ผ้้าห่่ม) ๓. อัันตรวาสก (ผ้้านุ่่�ง) ฯ ๘. ภิิกษุุเข้้าบ้้านในเวลาวิิกาล โดยไม่่บอกลาภิิกษุุอื่่�นในวััด ต้้องอาบััติิอะไร หรืือไม่่ ? ตอบ ต้้องอาบััติิปาจิิตตีีย์์ เว้้นไว้้แต่่มีีกิิจรีีบด่่วน ฯ ๙. เสขิิยวััตรคืืออะไร ? ภิิกษุุไม่่ปฏิิบััติิตามในเสขิิยวััตร ต้้องอาบััติิอะไร ? ตอบ คืือวััตรหรืือธรรมเนีียมที่่�ภิิกษุุจำต้้องศึึกษา ฯ ต้้องอาบััติิทุุกกฏ ฯ ๑๐. ในการรัับบิิณฑบาต ภิิกษุุสามเณรพึึงปฏิิบััติิอย่่างไรจึึงถููกต้้องตาม เสขิิยวััตร ? จงเลืือกตอบเพีียง ๒ อย่่าง ตอบ ๑. รัับโดยเคารพ ๒. แลดููแต่่ในบาตร ๓. รัับแกงพอสมควรแก่่ข้้าวสุุก ๔. รัับแต่่พอเสมอขอบปากบาตร ฯ (เลืือกตอบเพีียง ๒ อย่่าง) ให้้เวลา ๓ ชั่่�วโมง
55 ปััญหาและเฉลยข้้อสอบ นัักธรรมชั้้�นโท พ.ศ. ๒๕๖๗
56
57 ปััญหาวิิชาเรีียงความแก้้กระทู้้�ธรรม นัักธรรมชั้้�นโท สอบในสนามหลวง วัันอาทิิตย์์ที่่� ๑๗ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๓.๐๐ น. อกฺฺโกจฺฺฉิิ มํํ อวธิิ มํํ อชิินิิ มํํ อหาสิิ เม เย จ ตํํ อุุปนยฺฺหนฺฺติิ เวรํํ เตสํํ น สมฺฺมติิ. ผูู้�ใด ผููกอาฆาตว่่า เขาได้้ด่่าเรา ได้้ฆ่่าเรา ได้้ชนะเรา ได้้ลัักของของเรา ดัังนี้้� เวรของผูู้�นั้้�นย่่อมไม่่ระงัับ. (พุุทฺฺธ) ขุุ. ธ. ๒๕/๑๕. ------------------- แต่่งอธิิบายเป็็นทำนองเทศนาโวหาร อ้้างสุุภาษิิตอื่่�นมาประกอบ ไม่่น้้อยกว่่า ๒ ข้้อ และบอกชื่่�อคััมภีีร์์ที่่�มาแห่่งสุุภาษิิตนั้้�นด้้วย ห้้ามอ้้างสุุภาษิิต ซ้้ำข้้อกััน แต่่จะซ้้ำคััมภีีร์์ได้้ ไม่่ห้้าม สุุภาษิิตที่่�อ้้างมานั้้�น ต้้องเรีียงเชื่่�อมความ ให้้สนิิทติิดต่่อสมเรื่่�องกัับกระทู้้�ตั้้�ง. ชั้้�นนี้้� กำหนดให้้เขีียนลงในใบตอบ ตั้้�งแต่่ ๓ หน้้า (เว้้นบรรทััด) ขึ้้�นไป. ------------------- ให้้เวลา ๓ ชั่่�วโมง
58 ปััญหาและเฉลยวิิชาธรรม นัักธรรมชั้้�นโท สอบในสนามหลวง วัันจัันทร์์ที่่� ๑๘ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๓.๐๐ น. ๑. ปุุคคลาธิิฏฐานาเทศนา เทศนามีีบุุคคลเป็็นที่่�ตั้้�ง มีีอธิิบายว่่าอย่่างไร ? ตอบ มีีอธิิบายว่่า การสอนที่่�ยกบุุคคลมาเป็็นตััวอย่่าง เช่่น ในมหาชนกชาดก สอนเรื่่�องความเพีียร โดยกล่่าวถึึงพระมหา ชนกโพธิิสััตว์์ว่่า ทรงมีีความเพีียรอย่่างยิ่่�ง พยายามว่่ายน้้ำใน ท่่ามกลางมหาสมุุทรที่่�กว้้างใหญ่่ มองไม่่เห็็นฝั่่�งอย่่างไม่่ย่่อท้้อ ด้้วยความมุ่่�งมั่่�นที่่�จะถึึงฝั่่�งให้้ได้้ ฯ ๒. ตจปััญจกกััมมััฏฐาน มีีอะไรบ้้าง ? เป็็นอารมณ์์ของสมถกััมมััฏฐาน หรืือ ของวิิปััสสนากััมมััฏฐาน ? ตอบ มีี เกสา ผม โลมา ขน นขา เล็็บ ทนฺฺตา ฟััน และตโจ หนััง ฯ เป็็นอารมณ์์ได้้ทั้้�งสมถกััมมััฏฐานและวิิปััสสนากััมมััฏฐาน ฯ ๓. กิิเลส กรรม วิิบาก ได้้ชื่่�อว่่า วััฏฏะ เพราะเหตุุไร ? วััฏฏะนั้้�นจะตััด ให้้ขาดได้้ด้้วยอะไร ? ตอบ เพราะหมุุนเวีียนกัันไป คืือกิิเลสเกิิดขึ้้�นแล้้วเป็็นเหตุุให้้ทำ กรรม ครั้้�นทำกรรมแล้้ว ย่่อมได้้รัับวิิบากแห่่งกรรม เมื่่�อได้้ รัับวิิบาก กิิเลสเกิิดขึ้้�นอีีก วนกัันไปอย่่างนี้้� ฯ ตััดให้้ขาดได้้ด้้วยอรหััตตมรรค ฯ
59 ๔. อุุปาทาน คืืออะไร ? การถืือเราถืือเขาด้้วยอำนาจมานะจนเป็็นเหตุุ ถืือพวก จััดเป็็นข้้อใด ในอุุปาทาน ๔ ? ตอบ คืือการถืือมั่่�นข้้างเลว ได้้แก่่ถืือรั้้�น ฯ จััดเป็็นอััตตวาทุุปาทาน ฯ ๕. ปััญจขัันธ์์ ได้้ชื่่�อว่่าเป็็นมารเพราะเหตุุไร ? ตอบ เพราะปััญจขัันธ์์นั้้�น บางทีีทำความลำบากให้้ อัันเป็็นเหตุุ เบื่่�อหน่่าย จนถึึงฆ่่าตััวตายเสีียเองก็็มีี ฯ ๖. จริิต คืืออะไร ? คนมีีปกติิเชื่่�อง่่ายเป็็นจริิตอะไร ? ตอบ คืือพื้้�นเพอััธยาศััยของบุุคคลที่่�แสดงออกมาตามปกติิเป็็น ประจำ ฯ เป็็นสััทธาจริิต ฯ ๗. พระธรรมคุุณบทว่่า “สฺฺวากฺฺขาโต ภควตา ธมฺฺโม พระธรรมอััน พระผู้้�มีีพระภาคเจ้้า ตรััสดีีแล้้ว” หมายถึึงอะไร ? ตอบ หมายถึึง ปริิยััติิธรรมและปฏิิเวธธรรม ฯ ๘. อริิยบุุคคล ๘ ประเภทไหนจััดเป็็นพระเสขะ ประเภทไหนจััดเป็็น พระอเสขะ ? ตอบ จััดเข้้าได้้อย่่างนี้้� อริิยบุุคคล ๗ ประเภทแรก เรีียกว่่า พระเสขะ อริิยบุุคคลที่่� ๘ เรีียกว่่า พระอเสขะ ฯ ๙. พระพุุทธคุุณบทว่่า “อนุุตฺฺตโร ปุุริิสทมฺฺมสารถิิ เป็็นสารถีีฝึึกบุุรุุษที่่� ควรฝึึกได้้ ไม่่มีีใครยิ่่�งกว่่า” คำว่่า “บุุรุุษที่่�ควรฝึึกได้้” นั้้�น หมายถึึง บุุคคลเช่่นไร ? ตอบ หมายถึึงบุุคคลผู้้�มีีอุุปนิิสััยที่่�อาจฝึึกให้้ดีีได้้ด้้วยพระธรรม เทศนา ฯ
60 ๑๐. ครุุกรรม คืืออะไร ? ในฝ่่ายอกุุศลและฝ่่ายกุุศลได้้แก่่อะไร ? ตอบ คืือกรรมหนััก ฯ ครุุกรรมในฝ่่ายอกุุศล ได้้แก่่อนัันตริิยกรรม ๕ ครุุกรรมในฝ่่ายกุุศล ได้้แก่่สมาบััติิ ๘ ฯ ให้้เวลา ๓ ชั่่�วโมง
61 ปััญหาและเฉลยวิิชาอนุุพุุทธประวััติิ นัักธรรมชั้้�นโท สอบในสนามหลวง วัันอัังคารที่่� ๑๙ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๓.๐๐ น. ๑. อนุุพุุทธบุุคคล คืือใคร ? มีีความสำคััญอย่่างไร ? ตอบ คืือสาวกผู้้�ตรััสรู้้�ตามพระพุุทธเจ้้า ฯ อนุุพุุทธบุุคคลเป็็นสัังฆรััตนะในรััตนะ ๓ เป็็นพยานยืืนยััน ความตรััสรู้้�ของพระพุุทธเจ้้า และเป็็นกำลัังใหญ่่ของพระพุุทธเจ้้า ในอัันช่่วยประกาศพระธรรมประดิิษฐานพระพุุทธศาสนาขึ้้�น เพื่่�อประโยชน์์สุุขแก่่ชนเป็็นอัันมาก ฯ ๒. “ที่่�นี่่�วุ่่�นวายหนอ ที่่�นี่่�ขััดข้้องหนอ” เป็็นคำอุุทานของใคร ? เพราะ เหตุุใดจึึงอุุทานอย่่างนั้้�น ? ตอบ ของยสกุุลบุุตร ฯ เพราะเห็็นหมู่่�ชนบริิวารนอนหลัับมีีอาการพิิกลต่่าง ๆ ดุุจซากศพ ที่่�ทิ้้�งอยู่่�ในป่่าช้้า เกิิดความสลดใจ คิิดเบื่่�อหน่่าย ฯ ๓. พระชฎิิล ๓ พี่่�น้้อง มีีชื่่�อว่่าอะไรบ้้าง ? ได้้บรรลุุพระอรหััตผลเพราะ ฟัังพระธรรมเทศนาชื่่�ออะไร ? ตอบ พระอุุรุุเวลกััสสปะ พระนทีีกััสสปะ พระคยากััสสปะ ฯ ฟัังอาทิิตตปริิยายสููตร ฯ
62 ๔. พระอััสสชิิแสดงธรรมแก่่อุุปติิสสปริิพาชก มีีใจความย่่อว่่าอย่่างไร ? ตอบ มีีใจความย่่อว่่า “ธรรมใดเกิิดแต่่เหตุุ พระศาสดาทรงแสดง เหตุุแห่่งธรรมนั้้�น และความดัับแห่่งธรรมนั้้�น พระศาสดา ตรััสสอนอย่่างนี้้�” ฯ ๕. พระโอวาทว่่า “เราจัักไม่่ชููงวง เข้้าไปสู่่�สกุุล” หมายความว่่าอย่่างไร ? พระพุุทธองค์์ตรััสแก่่พระสาวกองค์์ใด ? ตอบ หมายความว่่า ไม่่ถืือตััว ไม่่เย่่อหยิ่่�ง ฯ แก่่พระมหาโมคคััลลานะ ฯ ๖. พระมหากััสสปเถระถืือธุุดงค์์กี่่�อย่่าง ? อะไรบ้้าง ? ตอบ ถืือธุุดงค์์ ๓ อย่่าง ฯ คืือ ๑. ใช้้ผ้้าบัังสุุกุุลจีีวรเป็็นวััตร ๒. เที่่�ยวบิิณฑบาตเป็็นวััตร ๓. อยู่่�ป่่าเป็็นวััตร ฯ ๗. พระพุุทธเจ้้าทรงแสดงธรรมอุุปมาด้้วยพิิณ ๓ สาย แก่่ใคร ? ด้้วยทรง พระประสงค์์ใด ? ตอบ แก่่พระโสณโกฬิิวิิสะ ฯ ด้้วยประสงค์์จะให้้ท่่านทำความเพีียรพอประมาณ เพราะท่่าน ทำความเพีียรอย่่างยิ่่�ง เดิินจงกรมจนเท้้าแตก ฯ ๘. พระเถระและพระเถรีีผู้้�มีีชื่่�อต่่อไปนี้้� ได้้รัับเอตทััคคะในทางไหน ? ก. พระมหากััจจายนเถระ ข. พระโมฆราชเถระ ค. พระราหุุลเถระ ง. พระปฏาจาราเถรีี จ. พระอุุบลวรรณาเถรีี ตอบ ก. พระมหากััจจายนเถระ เป็็นเอตทััคคะในทางอธิิบายคำย่่อ ให้้พิิสดาร ข. พระโมฆราชเถระ เป็็นเอตทััคคะในทางทรงจีีวรเศร้้าหมอง
63 ค. พระราหุุลเถระ เป็็นเอตทััคคะในทางผู้้�ใฝ่่ใจในการศึึกษา ง. พระปฏาจาราเถรีี เป็็นเอตทััคคะในทางทรงวิินััย จ. พระอุุบลวรรณาเถรีี เป็็นเอตทััคคะในทางมีีฤทธิ์์� ฯ ศาสนพิิธีี ๙. จงให้้ความหมายของคำต่่อไปนี้้� การเข้้าพรรษา การออกพรรษา ? ตอบ การเข้้าพรรษา หมายถึึง การที่่�ภิิกษุุผููกใจว่่าจะอยู่่� ณ ที่่�ใด ที่่�หนึ่่�งตลอดเวลา ๓ เดืือนในฤดููฝน ไม่่ไปค้้างแรมให้้ล่่วงราตรีี ในที่่�แห่่งอื่่�น เว้้นแต่่ไปด้้วยสััตตาหกรณีียะ ฯ การออกพรรษา หมายถึึง กาลที่่�สิ้้�นสุุดกำหนดอยู่่�จำพรรษา ของภิิกษุุตามพระวิินััยบััญญััติิ มีีพิิธีีเป็็นสัังฆกรรมพิิเศษ โดยเฉพาะ เรีียกโดยภาษาพระวิินััยว่่า ปวารณากรรม คืือ การทำปวารณาของสงฆ์์ผู้้�อยู่่�ร่่วมกัันตลอดเวลา ๓ เดืือน ฯ ๑๐. วัันธรรมสวนะ คืือวัันอะไร ? ทรงอนุุญาตให้้มีีในวัันใดบ้้าง ? ตอบ คืือ วัันกำหนดประชุุมฟัังธรรม หรืือที่่�เรีียกว่่า “วัันพระ” ฯ ในวััน ๘ ค่่ำ และวััน ๑๔ ค่่ำ หรืือ ๑๕ ค่่ำของปัักษ์์ทั้้�ง ข้้างขึ้้�นและข้้างแรม ฯ ให้้เวลา ๓ ชั่่�วโมง
64 ปััญหาและเฉลยวิิชาวิินััยบััญญััติิ นัักธรรมชั้้�นโท สอบในสนามหลวง วัันพุุธที่่� ๒๐ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๓.๐๐ น. ๑. พระวิินััยแบ่่งออกเป็็นกี่่�อย่่าง ? อะไรบ้้าง ? ตอบ แบ่่งออกเป็็น ๒ อย่่าง ฯ คืือ ๑. อาทิิพรหมจริิยกาสิิกขา ๒. อภิิสมาจาริิกาสิิกขา ฯ ๒. ภิิกษุุผู้้�ปฏิิบััติิพระวิินััยส่่วนอภิิสมาจารให้้ดีีงาม จะต้้องปฏิิบััติิอย่่างไร ? ตอบ ต้้องปฏิิบััติิโดยสายกลาง คืือไม่่ถืือเคร่่งครััดอย่่างงมงาย จนเป็็นเหตุุทำตนให้้ลำบาก เพราะเหตุุธรรมเนีียมเล็็ก ๆ น้้อย ๆ อัันขััดต่่อกาลเทศะ และไม่่สะเพร่่ามัักง่่าย ละเลยต่่อธรรมเนีียม ของภิิกษุุ จนถึึงทำตนให้้เป็็นคนเลวทราม ฯ ๓. สัังฆาฏิิ บาตร ประคตเอว เข็็ม มีีดโกน อย่่างไหนจััดเป็็นบริิขารบริิโภค อย่่างไหนจััดเป็็นบริิขารอุุปโภค ? ตอบ สัังฆาฏิิ บาตร ประคตเอว จััดเป็็นบริิขารบริิโภค เข็็ม มีีดโกน จััดเป็็นบริิขารอุุปโภค ฯ
65 ๔. วััตรคืืออะไร ? อุุปััชฌายวััตรและสััทธิิวิิหาริิกวััตร ใครพึึงทำแก่่ใคร ? ตอบ คืือข้้อปฏิิบััติิหรืือแบบอย่่างอัันดีีงามที่่�ภิิกษุุควรประพฤติิใน กาลนั้้�น ๆ ฯ อุุปััชฌายวััตร สััทธิิวิิหาริิกพึึงทำแก่่อุุปััชฌาย์์ สััทธิิวิิหาริิกวััตร อุุปััชฌาย์์พึึงทำแก่่สััทธิิวิิหาริิก ฯ ๕. ภิิกษุุผู้้�อาพาธควรปฏิิบััติิตนอย่่างไร จึึงไม่่เป็็นภาระแก่่ผู้้�พยาบาล ? ตอบ ควรปฏิิบััติิตนให้้เป็็นผู้้�พยาบาลง่่าย คืือทำความสบายให้้ แก่่ตน ไม่่ฉัันของแสลง รู้้�จัักประมาณในการบริิโภค ฉัันยาง่่าย บอกอาการไข้้ตามเป็็นจริิงแก่่ผู้้�พยาบาล เป็็นผู้้�อดทนต่่อ ทุุกขเวทนา ฯ ๖. สััตตาหกรณีียะและสััตตาหกาลิิก มีีอธิิบายอย่่างไร ? ตอบ ธุุระที่่�ทรงอนุุญาตให้้ภิิกษุุผู้้�จำพรรษาไปได้้แต่่ต้้องกลัับมา ภายใน ๗ วััน เรีียกว่่า สััตตาหกรณีียะ หรืือ เรีียกสั้้�น ๆ ว่่า สััตตาหะ ฯ สััตตาหกาลิิก คืือของที่่�รัับประเคนแล้้วเก็็บไว้้บริิโภคได้้ไม่่เกิิน ๗ วััน ฯ ๗. อนาจาร หมายถึึงอะไร ? เล่่นอย่่างไรบ้้าง จััดเป็็นอนาจาร ? ตอบ อนาจาร หมายถึึง ความประพฤติิไม่่ดีีงาม และการเล่่นมีี ประการต่่าง ๆ ฯ เล่่นอย่่างเด็็ก เล่่นคะนอง เล่่นพนััน เล่่นปู้้�ยี่่�ปู้้�ยำ เล่่นอึึงคะนึึง จััดเป็็นอนาจาร ฯ ๘. ภิิกษุุฉัันเนื้้�อมนุุษย์์ เนื้้�องูู ต้้องอาบััติิอะไร ? ตอบ ฉัันเนื้้�อมนุุษย์์ ต้้องอาบััติิถุุลลััจจััย ฉัันเนื้้�องูู ต้้องอาบััติิทุุกกฏ ฯ
66 ๙. สมบััติิของภิิกษุุผู้้�มรณภาพ จะตกเป็็นของใคร ? ภิิกษุุผู้้�อุุปััฏฐากจะถืือ เอาด้้วยวิิสาสะได้้หรืือไม่่ ? จงอธิิบาย ตอบ ตกเป็็นของสงฆ์์ ฯ ไม่่ได้้ เพราะการจะถืือเอาด้้วยวิิสาสะ ต้้องถืือเอาในเวลาที่่� ยัังมีีชีีวิิตอยู่่� ฯ ๑๐. มหาปเทส แปลว่่าอะไร ? มีีกี่่�ประการ ? ทรงประทานไว้้เพื่่�อประโยชน์์ อะไร ? ตอบ แปลว่่าข้้อสำหรัับอ้้างใหญ่่ ฯ มีี ๔ ประการ ฯ เพื่่�อเป็็นหลัักแห่่งการวิินิิจฉััยทั้้�งในทางธรรมทั้้�งในทางวิินััย ฯ ให้้เวลา ๓ ชั่่�วโมง
67 ปััญหาและเฉลยข้้อสอบ นัักธรรมชั้้�นเอก พ.ศ. ๒๕๖๗
68
69 ปััญหาวิิชาเรีียงความแก้้กระทู้้�ธรรม นัักธรรมชั้้�นเอก สอบในสนามหลวง วัันอาทิิตย์์ที่่� ๑๗ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๓.๐๐ น. อจิินฺฺติิตมฺฺปิิ ภวติิ จิินฺฺติิตมฺฺปิิ วิินสฺฺสติิ น หิิ จิินฺฺตามยา โภคา อิิตฺฺถิิยา ปุุริิสสฺฺส วา. สิ่่�งที่่�ไม่่ได้้คิิดไว้้ ย่่อมมีีได้้, สิ่่�งที่่�คิิดไว้้ ก็็เสีียหายได้้, โภคะของสตรีี หรืือบุุรุุษที่่�สำเร็็จได้้ด้้วยนึึกเอาไม่่มีีเลย. (มหาชนกโพธิิสตฺฺต) ขุุ. ชา. มหา. ๒๘/๑๖๗. ------------------- แต่่งอธิิบายเป็็นทำนองเทศนาโวหาร อ้้างสุุภาษิิตอื่่�นมาประกอบ ไม่่น้้อยกว่่า ๓ ข้้อ และบอกชื่่�อคััมภีีร์์ที่่�มาแห่่งสุุภาษิิตนั้้�นด้้วย ห้้ามอ้้างสุุภาษิิต ซ้้ำข้้อกััน แต่่จะซ้้ำคััมภีีร์์ได้้ ไม่่ห้้าม สุุภาษิิตที่่�อ้้างมานั้้�น ต้้องเรีียงเชื่่�อมความ ให้้สนิิทติิดต่่อสมเรื่่�องกัับกระทู้้�ตั้้�ง. ชั้้�นนี้้� กำหนดให้้เขีียนลงในใบตอบ ตั้้�งแต่่ ๔ หน้้า (เว้้นบรรทััด) ขึ้้�นไป. ------------------- ให้้เวลา ๓ ชั่่�วโมง
70 ปััญหาและเฉลยวิิชาธรรม นัักธรรมชั้้�นเอก สอบในสนามหลวง วัันจัันทร์์ที่่� ๑๘ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๓.๐๐ น. ๑. อุุทเทสว่่า “สููทั้้�งหลายจงมาดููโลกนี้้�” โลกในที่่�นี้้� หมายถึึงอะไร ? ตอบ โดยตรง หมายถึึง แผ่่นดิินเป็็นที่่�อาศััย โดยอ้้อม หมายถึึง หมู่่�สััตว์์ผู้้�อาศััย ฯ ๒. ทุุกข์์และทุุกขลัักขณะ เป็็นอย่่างเดีียวกัันหรืือต่่างกััน ? จงอธิิบาย ตอบ ต่่างกัันคืือ ปััญจขัันธ์์เป็็นตััวทุุกข์์ ปััญจขัันธ์์นั้้�นถููกเบีียดเบีียนถููกบีีบคั้้�นจากผััสสะต่่าง ๆ เป็็นทุุกขลัักขณะ ฯ ๓. บุุคคลจะพึึงกำหนดรู้้�สัังขารทั้้�งหลายโดยความเป็็นอนััตตาด้้วยอาการ อย่่างไร ? ตอบมา ๒ ข้้อ ตอบ ด้้วยอาการอย่่างนี้้� คืือ ๑. ด้้วยไม่่อยู่่�ในอำนาจหรืือด้้วยฝืืนความปรารถนา ๒. ด้้วยแย้้งต่่ออััตตา ๓. ด้้วยความเป็็นสภาพหาเจ้้าของมิิได้้ ๔. ด้้วยความเป็็นสภาพสููญคืือว่่าง หรืือหายไป ๕. ด้้วยความเป็็นสภาวธรรมเป็็นไปตามเหตุุปััจจััย ฯ
71 ๔. ตััณหา เมื่่�อเกิิดขึ้้�นย่่อมเกิิดที่่�ไหนและเมื่่�อดัับย่่อมดัับที่่�ไหน ? และตััณหา นั้้�นย่่อมสิ้้�นไป เพราะธรรมอะไร ? ตอบ เมื่่�อเกิิดขึ้้�นย่่อมเกิิดในสิ่่�งเป็็นที่่�รัักที่่�ยิินดีีในโลก เมื่่�อดัับย่่อม ดัับในสิ่่�งเป็็นที่่�รัักที่่�ยิินดีีในโลกนั่่�นเอง ฯ ย่่อมสิ้้�นไปเพราะวิิราคะ คืือพระนิิพพาน ฯ ๕. ธรรมอะไรที่่�พระพุุทธเจ้้าตรััสว่่าเป็็นยอดแห่่งสัังขตธรรม ? เพราะเหตุุไร ? ตอบ อััฏฐัังคิิกมรรคเป็็นยอด ฯ เพราะองค์์ ๘ ของอััฏฐัังคิิกมรรค ล้้วนเป็็นธรรมที่่�ดีี รวมกััน ทั้้�ง ๘ ย่่อมเป็็นธรรมดีียิ่่�ง และเป็็นทางเดีียวอัันนำไปถึึง ความดัับทุุกข์์หรืือถึึงความหมดจดแห่่งทััสสนะ ฯ ๖. สัันติิแปลว่่าอะไร ? เป็็นโลกิิยะหรืือโลกุุตตระ ? ตอบ สัันติิ แปลว่่า ความสงบ ฯ เป็็นได้้ทั้้�งโลกิิยะและโลกุุตตระ ฯ ๗. พระบาลีีว่่า “จิิตฺฺเต สงฺฺกิิลิิฏฺฺเ ทุุคฺฺคติิ ปาฏิิกงฺฺขา เมื่่�อใจเศร้้าหมอง ต้้องประสบทุุคติิ” ทุุคติิ คืืออะไร ? มีีอะไรบ้้าง ? ตอบ คืือ ภููมิิเป็็นที่่�ไปข้้างชั่่�ว ฯ มีี อบาย ทุุคติิ วิินิิบาต นรก ฯ ๘. จริิต คืืออะไร ? เพราะเหตุุใดจึึงต้้องเจริิญกััมมััฏฐานให้้เหมาะกัับจริิต ของตน ? ตอบ คืือความประพฤติิเป็็นปกติิของบุุคคล ฯ เพราะกััมมััฏฐานแต่่ละอย่่างก็็เป็็นที่่�สบายของคนแต่่ละจริิต ถ้้าเจริิญไม่่เหมาะกัับจริิต กรรมฐานก็็จะสำเร็็จได้้โดยยาก ฯ
72 ๙. สติิปััฏฐาน ๔ คืืออะไรบ้้าง ? การกำหนดลมหายใจเข้้าออก ชื่่�อว่่า เจริิญสติิปััฏฐาน ข้้อไหน ? ตอบ คืือ กายานุุปััสสนาสติิปััฏฐาน เวทนานุุปััสสนาสติิปััฏฐาน จิิตตานุุปััสสนาสติิปััฏฐาน และธรรมานุุปััสสนาสติิปััฏฐาน ฯ ชื่่�อว่่าเจริิญกายานุุปััสสนาสติิปััฏฐาน ฯ ๑๐. วิิปััลลาสคืืออะไร ? วััตถุุที่่�วิิปััลลาส มีีอะไรบ้้าง ? ตอบ คืือ กิิริิยาที่่�ถืือเอาโดยอาการวิิปริิตผิิดจากความจริิง ฯ มีี ๔ อย่่าง คืือ ๑. วิิปััลลาสในของที่่�ไม่่เที่่�ยงว่่าเที่่�ยง ๒. วิิปััลลาสในของที่่�เป็็นทุุกข์์ว่่าเป็็นสุุข ๓. วิิปััลลาสในของที่่�ไม่่ใช่่ตนว่่าเป็็นตน ๔. วิิปััลลาสในของที่่�ไม่่งามว่่างาม ฯ ให้้เวลา ๓ ชั่่�วโมง
73 ปััญหาและเฉลยวิิชาพุุทธานุุพุุทธประวััติิ นัักธรรมชั้้�นเอก สอบในสนามหลวง วัันอัังคารที่่� ๑๙ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๓.๐๐ น. ๑. อาสภิิวาจาคืือวาจาเช่่นไร ? มีีใจความว่่าอย่่างไร ? ตอบ คืือวาจาที่่�เปล่่งอย่่างองอาจ เป็็นภาษิิตของบุุรุุษพิิเศษ อาชาไนย ฯ มีีใจความว่่า เราเป็็นผู้้�เลิิศ เป็็นผู้้�ใหญ่่ เป็็นผู้้�ประเสริิฐ แห่่งโลก ฯ ๒. ที่่�สุุดโต่่งอัันบรรพชิิตไม่่ควรเสพนั้้�นคืืออะไรบ้้าง ? ที่่�สุุดโต่่งนั้้�นมีีโทษ อย่่างไร ? ตอบ คืือ ๑. กามสุุขััลลิิกานุุโยค ๒. อััตตกิิลมถานุุโยค ฯ มีีโทษดัังนี้้� กามสุุขััลลิิกานุุโยค คืือการประกอบตนให้้พััวพัันด้้วย สุุขในกาม เป็็นธรรมอัันเลว เป็็นเหตุุตั้้�งบ้้านเรืือน เป็็นของคนมีีกิิเลสหนา ไม่่ใช่่ของคนอริิยะคืือผู้้�บริิสุุทธิ์์� ไม่่ประกอบด้้วยประโยชน์์
74 อััตตกิิลมถานุุโยค คืือการประกอบความเหน็็ดเหนื่่�อย แก่่ตนเปล่่า ให้้เกิิดทุุกข์์แก่่ผู้้�ประกอบ ไม่่ทำผู้้�ประกอบ ให้้เป็็นอริิยะ ไม่่ประกอบด้้วยประโยชน์์ ฯ ๓. พระพุุทธองค์์ทรงอธิิษฐานจาตุุรงคมหาปธาน มีีใจความว่่าอย่่างไร ? ได้้รัับผลอย่่างไร ? ตอบ มีีใจความว่่า หากยัังไม่่บรรลุุพระสััมมาสััมโพธิิญาณแล้้วจััก ไม่่ลุุกขึ้้�น แม้้เนื้้�อและเลืือดจะแห้้งเหืือดไป เหลืือแต่่หนััง เอ็็น และกระดููก ก็็ตามทีี ฯ ได้้รัับผลคืือ บรรลุุพระสััมมาสััมโพธิิญาณสมดัังพระหฤทััย ฯ ๔. อนััตตลัักขณสููตร มีีใจความโดยย่่อว่่าอย่่างไร ? ตอบ อนััตตลัักขณสููตร มีีใจความโดยย่่อว่่า รููป เวทนา สััญญา สัังขาร วิิญญาณ เป็็นอนััตตา คืือไม่่ใช่่ตน ฯ ๕. พระพุุทธองค์์ทรงประดิิษฐานพระพุุทธศาสนาที่่�ไหนเป็็นแห่่งแรก ? ทรงเห็็นประโยชน์์อะไร จึึงทรงประดิิษฐาน ณ ที่่�นั้้�น ? ตอบ ที่่�กรุุงราชคฤห์์ ฯ เพราะทรงเห็็นว่่าเมืืองนี้้�เป็็นเมืืองที่่�บริิบููรณ์์มั่่�งคั่่�ง และมีีศาสดา เจ้้าลััทธิิมาก ถ้้าได้้โปรดคนเหล่่านี้้� ให้้เกิิดความเลื่่�อมใสได้้แล้้ว การเผยแผ่่พระพุุทธศาสนาก็็สะดวกและรวดเร็็วยิ่่�งขึ้้�น เพราะ ศาสดาเจ้้าลััทธิิต่่าง ๆ นั้้�น ล้้วนมีีศิิษยานุุศิิษย์์มาก ผู้้�คนนัับถืือ มาก ด้้วยเหตุุนี้้�จึึงทรงเลืือกเมืืองนี้้�เป็็นที่่�ประดิิษฐาน พระพุุทธศาสนาเป็็นแห่่งแรก ฯ ๖. คำว่่า “วรรณะใด ประพฤติิอกุุศลกรรมบถ เบื้้�องหน้้าแต่่มรณะ วรรณะนั้้�นย่่อมเข้้าสู่่�อบายเสมอกัันหมด ไม่่มีีพิิเศษ” ใครกล่่าว ? และกล่่าวกะใคร ? ตอบ พระมหากััจจายนะกล่่าว ฯ กล่่าวกะพระเจ้้ามธุุรราชอวัันตีีบุุตร ฯ
75 ๗. พระพุุทธโอวาท ๓ ข้้อ ที่่�ทรงประทานแก่่พระมหากััสสปะว่่าอย่่างไร บ้้าง ? ตอบ พระพุุทธโอวาท ๓ ข้้อ ว่่าอย่่างนี้้� ๑. กััสสปะ ท่่านพึึงศึึกษาว่่าเราจัักเข้้าไปตั้้�งความละอาย และความยำเกรงไว้้ในภิิกษุุ ทั้้�งที่่�เป็็นผู้้�เฒ่่า ทั้้�งที่่�เป็็น ผู้้�ใหม่่ ทั้้�งที่่�เป็็นปานกลาง อย่่างแรงกล้้า ๒. เราจัักฟัังธรรมอัันใดอัันหนึ่่�งซึ่่�งประกอบด้้วยกุุศล เราจัักเงี่่�ยโสตฟัังธรรมนั้้�นพิิจารณาเนื้้�อความ ๓. เราจัักไม่่ละสติิเป็็นไปในกาย คืือพิิจารณากายเป็็น อารมณ์์ ฯ ๘. ธรรมุุเทศ ๔ ข้้อ ที่่�พระรััฐบาลแสดงแก่่พระเจ้้าโกรััพยะ มีีใจความว่่า อย่่างไรบ้้าง ? ตอบ ว่่า ๑. โลกคืือหมู่่�สััตว์์ อัันชราเป็็นผู้้�นำ นำเข้้าไปใกล้้ ไม่่ยั่่�งยืืน ๒. โลกคืือหมู่่�สััตว์์ ไม่่มีีผู้้�ป้้องกััน ไม่่เป็็นใหญ่่จำเพาะตน ๓. โลกคืือหมู่่�สััตว์์ ไม่่มีีอะไรเป็็นของตน จำต้้องละทิ้้�งสิ่่�ง ทั้้�งปวงไป ๔. โลกคืือหมู่่�สััตว์์ พร่่องอยู่่�เป็็นนิิตย์์ ไม่่รู้้�จัักอิ่่�ม เป็็นทาส แห่่งตััณหา ฯ ๙. ภิิกษุุณีีผู้้�มีีชื่่�อต่่อไปนี้้�ได้้รัับเอตทััคคะในทางไหน ? ก. พระมหาปชาบดีีโคตมีีเถรีี ข. พระเขมาเถรีี ค. พระอุุบลวััณณาเถรีี ง. พระปฏาจาราเถรีี จ. พระธััมมทิินนาเถรีี
76 ตอบ ก. ได้้รัับเอตทััคคะในทางรััตตััญญูู ข. ได้้รัับเอตทััคคะในทางมีีปััญญา ค. ได้้รัับเอตทััคคะในทางมีีฤทธิ์์� ง. ได้้รัับเอตทััคคะในทางทรงวิินััย จ. ได้้รัับเอตทััคคะในทางธรรมกถึึก ฯ ๑๐. ปาวาลเจดีีย์์และมกุุฏพัันธนเจดีีย์์ มีีความเกี่่�ยวข้้องกัับพระพุุทธเจ้้า อย่่างไร ? ตอบ ปาวาลเจดีีย์์ เป็็นที่่�ทรงปลงพระชนมายุุสัังขาร ฯ มกุุฏพัันธนเจดีีย์์ เป็็นที่่�ถวายพระเพลิิงพระพุุทธสรีีระ ฯ ให้้เวลา ๓ ชั่่�วโมง
77 ปััญหาและเฉลยวิิชาวิินััยบััญญััติิ นัักธรรมชั้้�นเอก สอบในสนามหลวง วัันพุุธที่่� ๒๐ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๓.๐๐ น. ๑. ภิิกษุุผู้้�ปรารถนาความตั้้�งอยู่่�ยั่่�งยืืนของพระธรรมวิินััย ควรปฏิิบััติิตน อย่่างไร ? ตอบ ควรตั้้�งอยู่่�ในสีีลสามััญญตา ทิิฏฐิิสามััญญตา และลััชชีีธรรม สำรวมในพระปาติิโมกข์์ ประกอบด้้วยอาจาระและโคจร เห็็นโทษแม้้เพีียงเล็็กน้้อยว่่าเป็็นภััย สำเหนีียกศึึกษาในสิิกขาบท ทั้้�งหลาย ฯ ๒. สัังฆกรรมย่่อมวิิบััติิโดยอะไรบ้้าง ? สงฆ์์ให้้อุุปสมบทแก่่อภััพพบุุคคล เป็็นสัังฆกรรมวิิบััติิโดยอะไร ? ตอบ วิิบััติิโดยวััตถุุ สีีมา ปริิสะ และกรรมวาจา ฯ วิิบััติิโดยวััตถุุ ฯ ๓. ญััตติิและอนุุสาวนา หมายถึึงอะไร ? ญััตติิมีีใช้้ในสัังฆกรรมอะไรบ้้าง ? ตอบ ญััตติิ หมายถึึงคำเผดีียงสงฆ์์ อนุุสาวนา หมายถึึงคำประกาศคำปรึึกษาและข้้อตกลงของ สงฆ์์ ฯ
78 ญััตติิมีีใช้้ใน ๓ สัังฆกรรม คืือ ๑. ญััตติิกรรม ๒. ญััตติิทุุติิยกรรม ๓. ญััตติิจตุุตถกรรม ฯ ๔. สีีมาคืืออะไร ? มีีความสำคััญอย่่างไร ? ตอบ คืือ เขตประชุุมของสงฆ์์ผู้้�ทำสัังฆกรรม ฯ มีีความสำคััญอย่่างนี้้� พระศาสดาทรงพระอนุุญาตให้้สงฆ์์ พร้้อมเพรีียงกัันทำสัังฆกรรมในสีีมาคืือเขตที่่�สงฆ์์กำหนดไว้้ เพื่่�อจะรัักษาสามััคคีีในสงฆ์์ ถ้้าไม่่มีีสีีมาก็็ไม่่มีีเขตประชุุม ฯ ๕. ภิิกษุุผู้้�กรานกฐิินแล้้ว ย่่อมได้้อานิิสงส์์อะไรบ้้าง ? ตอบ ๑. เที่่�ยวไปไม่่ต้้องบอกลาตามสิิกขาบทที่่� ๖ แห่่งอเจลกวรรค ในปาจิิตติิยกััณฑ์์ ๒. เที่่�ยวจาริิกไปไม่่ต้้องถืือเอาไตรจีีวรไปครบ ๓. ฉัันคณโภชน์์ ปรััมปรโภชน์์ได้้ ๔. เก็็บอติิเรกจีีวรไว้้ได้้ตามปรารถนา ๕. จีีวรอัันเกิิดขึ้้�นในที่่�นั้้�นเป็็นของได้้แก่่พวกเธอ ทั้้�งได้้โอกาส ขยายเขตจีีวรกาลให้้ยาวออกไปตลอด ๔ เดืือนฤดููเหมัันต์์ ด้้วย ฯ ๖. วััตถุุสมบััติิในการอุุปสมบทคืืออะไร ? ต้้องประกอบด้้วยคุุณสมบััติิอะไร บ้้าง ? ตอบ คืือผู้้�จะเข้้ารัับการอุุปสมบท ฯ ประกอบด้้วยคุุณสมบััติิ ๕ ประการ คืือ ๑. เป็็นชาย ๒. มีีอายุุครบ ๒๐ ปีี ๓. ไม่่เป็็นมนุุษย์์วิิบััติิ เช่่นถููกตอน หรืือเป็็นกะเทย ๔. ไม่่เคยทำอนัันตริิยกรรม
79 ๕. ไม่่เคยต้้องปาราชิิก หรืือไม่่เคยเข้้ารีีตเดีียรถีีย์์ทั้้�งที่่�เป็็น ภิิกษุุ ฯ ๗. อนุุวาทาธิิกรณ์์ คืืออะไร ? หากไม่่รีีบระงัับจะเกิิดผลเสีียอย่่างไร ? ตอบ คืือการโจทย์์กัันด้้วยอาบััติินั้้�น ๆ ฯ หากไม่่รีีบระงัับจะทำให้้เสีียสีีลสามััญญตาและเสีียสามััคคีี เป็็นเหตุุแตกแยก เป็็นนานาสัังวาส ฯ ๘. วุุฏฐานวิิธีี แปลว่่าอะไร ? ประกอบด้้วยอะไรบ้้าง ? ตอบ แปลว่่าระเบีียบเป็็นเครื่่�องออกจากอาบััติิสัังฆาทิิเสส ฯ ประกอบด้้วยปริิวาส มานััต ปฏิิกััสสนา และอััพภาน ฯ พระราชบััญญััติิคณะสงฆ์์ ๙. มาตรา ๒๗ แห่่งพระราชบััญญััติิคณะสงฆ์์ พ.ศ. ๒๕๐๕ (ฉบัับที่่� ๒ พ.ศ. ๒๕๓๕) ให้้พระภิิกษุุสละสมณเพศ ด้้วยกรณีีใดบ้้าง ? ตอบมา อย่่างน้้อย ๒ ข้้อ ตอบ ๑. ต้้องคำวิินิิจฉััยตามมาตรา ๒๕ ให้้รัับนิิคหกรรมไม่่ถึึงให้้สึึก แต่่ไม่่ยอมรัับนิิคหกรรมนั้้�น ๒. ประพฤติิล่่วงละเมิิดพระธรรมวิินััยเป็็นอาจิิณ ๓. ไม่่สัังกััดอยู่่�ในวััดใดวััดหนึ่่�ง ๔. ไม่่มีีวััดเป็็นที่่�อยู่่�เป็็นหลัักแหล่่ง ๑๐. ศาสนสมบััติิมีีอะไรบ้้าง ? ใครเป็็นผู้้�มีีอำนาจดููแลรัักษาและจััดการ ศาสนสมบััติิ ? ตอบ มีี ๑. ศาสนสมบััติิกลาง ได้้แก่่ ทรััพย์์สิินของพระศาสนาซึ่่�ง มิิใช่่ของวััดใดวััดหนึ่่�ง สำนัักงานพระพุุทธศาสนาแห่่ง ชาติิมีีอำนาจดููแลรัักษาและจััดการ โดยความเห็็นชอบ ของมหาเถรสมาคม
80 ๒. ศาสนสมบััติิของวััด ได้้แก่่ ทรััพย์์สิินของวััดใดวััดหนึ่่�ง เจ้้าอาวาสวััดนั้้�น ๆ มีีอำนาจดููแลรัักษาและจััดการ ฯ ให้้เวลา ๓ ชั่่�วโมง
81 ปััญหาและเฉลยข้้อสอบ ธรรมศึึกษาชั้้�นตรีี ระดัับประถมศึึกษา พ.ศ. ๒๕๖๗
82
83 ปััญหาวิิชาเรีียงความแก้้กระทู้้�ธรรม ธรรมศึึกษาชั้้�นตรีี ระดัับประถมศึึกษา สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๐๘.๓๐ น. สุุกรํํ สาธุุนา สาธุุ. ความดีี อัันคนดีีทำง่่าย. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย ธรรมบท --------------------------------------- แต่่งอธิิบายให้้สมเหตุุสมผล โดยใช้้สุุภาษิิตที่่�สนามหลวงแผนกธรรม กำหนดมาให้้ จำนวน ๓ สุุภาษิิตข้้างล่่างนี้้� มาประกอบอ้้างอิิงเพีียง ๑ สุุภาษิิต และสุุภาษิิตที่่�อ้้างมานั้้�น ควรอธิิบายเชื่่�อมความให้้สมกัับเรื่่�องในกระทู้้�ตั้้�ง ในชั้้�นนี้้�กำหนดให้้เขีียนลงในกระดาษใบตอบตั้้�งแต่่ ๒ หน้้า (เว้้นบรรทััด) ขึ้้�นไป ให้้เวลา ๓ ชั่่�วโมง
84 ปาปานํํ อกรณํํ สุุขํํ. การไม่่ทำบาป นำสุุขมาให้้. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย ธรรมบท ปาปานิิ ปริิวชฺฺชเย. พึึงละเว้้นบาปทั้้�งหลาย. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย ธรรมบท ทุุกฺฺโข ปาปสฺฺส อุุจฺฺจโย. ความสั่่�งสมบาป นำทุุกข์์มาให้้. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย ธรรมบท
85 ปััญหาและเฉลยวิิชาธรรม ธรรมศึึกษาชั้้�นตรีี ระดัับประถมศึึกษา สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๓.๐๐ - ๑๓.๕๐ น. ๑. ธรรมมีีอุุปการะมาก ได้้แก่่ข้้อใด ? ก. สติิ สััมปชััญญะ ข. หิิริิ โอตตััปปะ ค. ขัันติิ โสรััจจะ ง. กตััญญูู กตเวทีี ๒. ธรรมข้้อใด ป้้องกัันไม่่ให้้เกิิดความประมาท ? ก. หิิริิ โอตตััปปะ ข. สติิ สััมปชััญญะ ค. ขัันติิ โสรััจจะ ง. กตััญญูู กตเวทีี ๓. สติิ แปลว่่าอะไร ? ก. ความระลึึกได้้ ข. ความอดทน ค. ความสงบเสงี่่�ยม ง. ความรู้้�ตััว ๔. สััมปชััญญะ แปลว่่าอะไร ? ก. ความระลึึกได้้ ข. ความอดทน ค. ความสงบเสงี่่�ยม ง. ความรู้้�ตััว
86 ๕. สััมปชััญญะ ควรใช้้เวลาใด ? ก. ข้้ามถนน ข. ขัับรถ ค. ขัับเรืือ ง. ถููกทุุกข้้อ ๖. ธรรมเป็็นโลกบาล ได้้แก่่ข้้อใด ? ก. สติิสััมปชััญญะ ข. ขัันติิโสรััจจะ ค. หิิริิโอตตััปปะ ง. กตััญญููกตเวทีี ๗. หิิริิ แปลว่่าอะไร ? ก. ความละอายแก่่ใจ ข. ความอดทน ค. ความลำบาก ง. ความเกรงกลััวบาป ๘. โอตตััปปะ แปลว่่าอะไร ? ก. ความอดทน ข. ความเกรงกลััวบาป ค. ความละอายแก่่ใจ ง. ความลำบาก ๙. คนที่่�ไม่่กล้้าทำความชั่่�วแม้้จะไม่่มีีใครเห็็น เรีียกว่่ามีีธรรมใด ? ก. สติิ ข. สััมปชััญญะ ค. หิิริิ ง. ขัันติิ ๑๐. คนที่่�กลััวผลของการทุุจริิตคอรััปชั่่�นแล้้วไม่่โกง เรีียกว่่ามีีธรรมใด ? ก. สติิ ข. โอตตััปปะ ค. สััมปชััญญะ ง. โสรััจจะ ๑๑. ธรรมอัันทำให้้งาม ได้้แก่่ข้้อใด ? ก. สติิ สััมปชััญญะ ข. ขัันติิ โสรััจจะ ค. หิิริิ โอตตััปปะ ง. กตััญญูู กตเวทีี ๑๒. ขัันติิ แปลว่่าอะไร ? ก. ความเสงี่่�ยม ข. ความอดทน ค. ความพอเพีียง ง. ความระลึึกได้้
87 ๑๓. โสรััจจะ แปลว่่าอะไร ? ก. ความอดทน ข. ความละอาย ค. ความรู้้�ตััว ง. ความสงบเสงี่่�ยม ๑๔. คนมีีขัันติิ มีีลัักษณะอย่่างไร ? ก. ขยััน ข. ซื่่�อสััตย์์ ค. ประหยััด ง. อดทน ๑๕. คนมีีโสรััจจะ มีีลัักษณะอย่่างไร ? ก. ควบคุุมตััวเองได้้ ข. อดทน ค. กล้้าหาญ ง. ซื่่�อสััตย์์ ๑๖. บุุคคลหาได้้ยาก ได้้แก่่ข้้อใด ? ก. ญาติิมิิตร ข. อาจารย์์ ค. บิิดามารดา ง. กตััญญููกตเวทีี ๑๗. บุุพพการีี แปลว่่าอะไร ? ก. ผู้้�ทำอุุปการะก่่อน ข. ผู้้�ตอบแทนคุุณ ค. ผู้้�รู้้�คุุณ ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๘. กตััญญููกตเวทีี แปลว่่าอะไร ? ก. รู้้�รัักสามััคคีี ข. รู้้�บุุญคุุณ ค. รู้้�หน้้าที่่� ง. รู้้�คุุณและตอบแทน ๑๙. จะตอบแทนคุุณพ่่อแม่่ได้้ด้้วยวิิธีีใด ? ก. เชื่่�อฟััง ข. ช่่วยงาน ค. ตั้้�งใจเรีียน ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๐. พระมหากรุุณาคุุณ เป็็นคุุณสมบััติิของรััตนะใด ? ก. พระพุุทธ ข. พระธรรม ค. พระสงฆ์์ ง. ถููกทุุกข้้อ
88 ๒๑. พุุทธะ แปลว่่าอะไร ? ก. ผู้้�รู้้� ข. ผู้้�ตื่่�น ค. ผู้้�เบิิกบาน ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๒. คำสั่่�งสอนของพระพุุทธเจ้้า เรีียกว่่าอะไร ? ก. พระพุุทธ ข. พระธรรม ค. พระสงฆ์์ ง. พระรััตนตรััย ๒๓. ผู้้�ปฏิิบััติิตามคำสั่่�งสอนของพระพุุทธเจ้้า คืือรััตนะใด ? ก. พระพุุทธ ข. พระธรรม ค. พระสงฆ์์ ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๔. รัักษาผู้้�ปฏิิบััติิไม่่ให้้ตกไปในที่่�ชั่่�ว เป็็นคุุณของรััตนะใด ? ก. พระพุุทธ ข. พระธรรม ค. พระสงฆ์์ ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๕. การนัับถืือพระรััตนตรััยโดยการปฏิิบััติิ มีีประโยชน์์อย่่างไร ? ก. ละทุุกข์์ ข. ประสบสุุข ค. บรรลุุนิิพพาน ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๖. ข้้อใด ไม่่ใช่่โอวาทของพระพุุทธเจ้้า ? ก. เว้้นชั่่�ว ข. ทำดีี ค. ทำใจให้้ผ่่องใส ง. ทำตามเกจิิอาจารย์์ ๒๗. ความชั่่�วเกิิดขึ้้�นได้้ทางใดบ้้าง ? ก. กาย ข. วาจา ค. ใจ ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๘. วจีีทุุจริิต การทำความชั่่�วทางวาจา มีีกี่่�อย่่าง ? ก. ๓ ข. ๔ ค. ๕ ง. ๖
89 ๒๙. การกระทำในข้้อใด จััดเป็็นกายทุุจริิต ? ก. ฆ่่าสััตว์์ ข. ลัักทรััพย์์ ค. ประพฤติิผิิดในกาม ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๐. ปิิสุุณวาจา หมายถึึงการพููดเช่่นใด ? ก. พููดส่่อเสีียด ข. พููดคำหยาบ ค. พููดเท็็จ ง. พููดเพ้้อเจ้้อ ๓๑. ข้้อใด จััดเป็็นมโนทุุจริิต ? ก. ฆ่่าสััตว์์ ข. ลัักทรััพย์์ ค. พููดเพ้้อเจ้้อ ง. ปองร้้าย ๓๒. ความดีีเกิิดขึ้้�นได้้ทางใดบ้้าง ? ก. กาย ข. วาจา ค. ใจ ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๓. การกระทำในข้้อใด จััดเป็็นกายสุุจริิต ? ก. ไม่่ฆ่่า ข. ไม่่ลัักขโมย ค. ไม่่ประพฤติิผิิดในกาม ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๔. การกระทำในข้้อใด จััดเป็็นวจีีสุุจริิต ? ก. ไม่่ฆ่่าสััตว์์ ข. ไม่่โลภ ค. ไม่่ปองร้้ายใคร ง. ไม่่พููดหยาบคาย ๓๕. ข้้อใด จััดเป็็นมโนสุุจริิต ? ก. ไม่่พยาบาท ข. ไม่่ลัักทรััพย์์ ค. ไม่่พููดเท็็จ ง. ไม่่ฆ่่าสััตว์์ ๓๖. กิิเลสชนิิดใด เรีียกว่่า อกุุศลมููล ? ก. โลภะ ข. โทสะ ค. โมหะ ง. ถููกทุุกข้้อ
90 ๓๗. ทุุจริิตคอรััปชั่่�นเพราะอยากรวย มีีสาเหตุุมาจากอกุุศลมููลใด ? ก. โลภะ ข. โทสะ ค. โมหะ ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๘. การทำร้้ายร่่างกายกััน มีีสาเหตุุมาจากอกุุศลมููลใด ? ก. โลภะ ข. โทสะ ค. โมหะ ง. โลภะและโมหะ ๓๙. คนที่่�เชื่่�ออะไรไปตามกระแสสัังคม มีีสาเหตุุมาจากอกุุศลมููลใด ? ก. โลภะ ข. โทสะ ค. โมหะ ง. โลภะและโทสะ ๔๐. ทาน คืือการให้้ บรรเทาอกุุศลมููลใดได้้ ? ก. โลภะ ข. โทสะ ค. โมหะ ง. โมหะและโทสะ ๔๑. เมตตา คืือความรัักและให้้อภััย บรรเทาอกุุศลมููลใดได้้ ? ก. โลภะ ข. โทสะ ค. โมหะ ง. โลภะและโมหะ ๔๒. ปััญญา คืือความรอบรู้้� บรรเทาอกุุศลมููลใดได้้ ? ก. โลภะ ข. โทสะ ค. โมหะ ง. โลภะและโทสะ ๔๓. คนชอบให้้ทาน มีีกุุศลมููลใดเป็็นพื้้�นฐานของจิิตใจ ? ก. อโลภะ ข. อโทสะ ค. อโมหะ ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๔. คนใจเย็็นไม่่โกรธง่่าย มีีกุุศลมููลใดเป็็นพื้้�นฐานของจิิตใจ ? ก. อโลภะ ข. อโทสะ ค. อโมหะ ง. ถููกทุุกข้้อ
91 ๔๕. คนใฝ่่รู้้�ใฝ่่ศึึกษาไม่่เชื่่�อง่่าย มีีกุุศลมููลใดเป็็นพื้้�นฐานของจิิตใจ ? ก. อโลภะ ข. อโทสะ ค. อโมหะ ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๖. ความจริิงอัันประเสริิฐ เป็็นคำแปลของหลัักรรมใด ? ก. อริิยสััจ ข. อริิยมรรค ค. อริิยผล ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๗. ความเกิิด ความแก่่ ความตาย เรีียกว่่าอะไร ในอริิยสััจ ๔ ? ก. ทุุกข์์ ข. สมุุทััย ค. นิิโรธ ง. มรรค ๔๘. ตััณหา ความทะยานอยาก เรีียกว่่าอะไร ? ก. ทุุกข์์ ข. สมุุทััย ค. นิิโรธ ง. มรรค ๔๙. การดัับทุุกข์์หรืือการละตััณหา เรีียกว่่าอะไร ? ก. ทุุกข์์ ข. สมุุทััย ค. นิิโรธ ง. มรรค ๕๐. จะอยู่่�กัับทุุกข์์อย่่างไร โดยไม่่เป็็นการเพิ่่�มทุุกข์์ให้้กัับตนเอง ? ก. รู้้�เท่่าทัันทุุกข์์ ข. ละสมุุทััย ค. ทำนิิโรธให้้เกิิด ง. เจริิญมรรค
92 ปััญหาและเฉลยวิิชาพุุทธประวััติิ ธรรมศึึกษาชั้้�นตรีี ระดัับประถมศึึกษา สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๔.๐๐ - ๑๔.๕๐ น. ๑. ชมพููทวีีป ปััจจุุบัันคืือดิินแดนประเทศใด ? ก. อิินเดีีย ข. อิิหร่่าน ค. เมีียนมาร์์ ง. ศรีีลัังกา ๒. ชมพููทวีีป ตั้้�งอยู่่�ทางทิิศใดของประเทศไทย ? ก. ทิิศเหนืือ ข. ทิิศใต้้ ค. ทิิศตะวัันออก ง. ทิิศตะวัันตกเฉีียงเหนืือ ๓. ทวีีปใด อยู่่�ทางตอนใต้้เทืือกเขาหิิมาลััย ? ก. ชมพููทวีีป ข. ทวีีปยุุโรป ค. ทวีีปอเมริิกา ง. ทวีีปแอฟริิกา ๔. ชมพููทวีีป แบ่่งลัักษณะทางภููมิิศาสตร์์เป็็นกี่่�ส่่วน ? ก. ๒ ส่่วน ข. ๓ ส่่วน ค. ๔ ส่่วน ง. ๕ ส่่วน
93 ๕. ชนชาติิใด อพยพไปตั้้�งถิ่่�นฐานในปััจจัันตชนบท ? ก. อริิยกะ ข. มิิลัักขะ ค. ทมิิฬ ง. อาหรัับ ๖. คนถิ่่�นเดิิมในชมพููทวีีป คืือชนชาติิใด ? ก. อริิยกะ ข. มิิลัักขะ ค. ทมิิฬ ง. อาหรัับ ๗. เมื่่�อชาวอริิยกะปกครองมััธยมประเทศ ได้้แบ่่งเป็็นกี่่�แคว้้น ? ก. ๑๔ ข. ๑๕ ค. ๑๖ ง. ๒๐ ๘. วรรณะกษััตริิย์์ ทำหน้้าที่่�อะไร ? ก. ค้้าขาย ข. ใช้้แรงงาน ค. ทำพิิธีีกรรม ง. ปกครองบ้้านเมืือง ๙. วรรณะพราหมณ์์ มีีหน้้าที่่�อะไร ? ก. ค้้าขาย ข. ใช้้แรงงาน ค. ทำพิิธีีกรรม ง. ปกครองบ้้านเมืือง ๑๐. วรรณะแพศย์์ มีีหน้้าที่่�อะไร ? ก. ค้้าขาย ข. ใช้้แรงงาน ค. ทำพิิธีีกรรม ง. ปกครองบ้้านเมืือง ๑๑. วรรณะศููทร มีีหน้้าที่่�อะไร ? ก. ค้้าขาย ข. ใช้้แรงงาน ค. ทำพิิธีีกรรม ง. ปกครองบ้้านเมืือง ๑๒. บุุคคลประเภทใด ไม่่จััดเข้้าในวรรณะ ๔ ? ก. กษััตริิย์์ ข. พราหมณ์์ ค. แพศย์์ ง. จััณฑาล
94 ๑๓. พระเจ้้าโอกกากราช มีีพระธิิดากี่่�พระองค์์ ? ก. ๓ ข. ๔ ค. ๕ ง. ๖ ๑๔. เมืืองกบิิลพััสดุ์์� เรีียกตามชื่่�อดาบสใด ? ก. กบิิลดาบส ข. อสิิตดาบส ค. อาฬารดาบส ง. อุุททกดาบส ๑๕. พระธิิดาองค์์โตของพระเจ้้าโอกกากราช ทรงอภิิเษกกัับเจ้้าเมืืองใด ? ก. กบิิลพััสดุ์์� ข. เทวทหะ ค. ไพศาลีี ง. สาวััตถีี ๑๖. พระเจ้้าสีีหหนุุ มีีพระธิิดากี่่�พระองค์์ ? ก. ๒ ข. ๓ ค. ๔ ง. ๕ ๑๗. พระนางสิิริิมหามายา เป็็นพระธิิดาของใคร ? ก. สีีหหนุุ ข. อััญชนะ ค. พิิมพิิสาร ง. ปเสนทิิโกศล ๑๘. พระเจ้้าสุุทโธทนะ มีีพระอนุุชา (น้้องชาย) กี่่�พระองค์์ ? ก. ๑ ข. ๒ ค. ๓ ง. ๔ ๑๙. อุุทยานลุุมพิินีีวััน เกี่่�ยวข้้องกัับเจ้้าชายสิิทธััตถะอย่่างไร ? ก. ประสููติิ ข. ตรััสรู้้� ค. แสดงธรรม ง. ปริินิิพพาน ๒๐. เจ้้าชายสิิทธััตถะ ประสููติิใต้้ร่่มไม้้ใด ? ก. ไม้้สาละ ข. ไม้้ไทร ค. ไม้้โพธิ์์� ง. ไม้้มะม่่วง
95 ๒๑. เมื่่�อเจ้้าชายสิิทธััตถะประสููติิ ได้้ทรงพระดำเนิินไปกี่่�ก้้าว ? ก. ๖ ก้้าว ข. ๗ ก้้าว ค. ๘ ก้้าว ง. ๙ ก้้าว ๒๒. เมื่่�อเจ้้าชายสิิทธััตถะประสููติิได้้ ๓ วััน มีีดาบสท่่านใดไปเข้้าเฝ้้า ? ก. กบิิลดาบส ข. อสิิตดาบส ค. อาฬารดาบส ง. อุุททกดาบส ๒๓. อสิิตดาบสทำนายพระลัักษณะเจ้้าชายสิิทธััตถะไว้้กี่่�ประการ ? ก. ๒ ประการ ข. ๓ ประการ ค. ๔ ประการ ง. ๕ ประการ ๒๔. พราหมณ์์ใด ทำนายว่่าเจ้้าชายสิิทธััตถะจะเสด็็จออกบวชแน่่นอน ? ก. โกณฑััญญะ ข. วััปปะ ค. อััสสชิิ ง. วิิศวามิิตร ๒๕. เมื่่�อเจ้้าชายสิิทธััตถะประสููติิได้้ ๕ วััน มีีเหตุุการณ์์ใดเกิิดขึ้้�น ? ก. ขนานนาม ข. ทำนายลัักษณะ ค. เลี้้�ยงพราหมณ์์ ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๖. พระมารดาสิ้้�นพระชนม์์หลัังจากเจ้้าชายสิิทธััตถะประสููติิได้้กี่่�วััน? ก. ๗ วััน ข. ๘ วััน ค. ๙ วััน ง. ๑๐ วััน ๒๗. เจ้้าชายสิิทธััตถะ ทรงศึึกษาศิิลปวิิทยาในสำนัักของครููท่่านใด ? ก. โกณฑััญญะ ข. อสิิตดาบส ค. สััญชััย ง. วิิศวามิิตร ๒๘. เจ้้าชายสิิทธััตถะ มีีพระอนุุชา (น้้องชาย) กี่่�พระองค์์ ? ก. ๑ พระองค์์ ข. ๒ พระองค์์ ค. ๓ พระองค์์ ง. ๔ พระองค์์
96 ๒๙. เจ้้าชายสิิทธััตถะทรงอภิิเษกสมรส เมื่่�อพระชนมายุุเท่่าไร ? ก. ๑๖ ปีี ข. ๑๗ ปีี ค. ๑๘ ปีี ง. ๑๙ ปีี ๓๐. พระนางยโสธราหรืือพิิมพา เป็็นพระธิิดาของใคร ? ก. อมิิตา ข. ปมิิตา ค. สิิริิมหามายา ง. ปชาบดีีโคตมีี ๓๑. ราหุุลกุุมาร เป็็นพระโอรสของเจ้้าชายพระองค์์ใด ? ก. สิิทธััตถะ ข. อนุุรุุทธะ ค. เทวทััต ง. อานนท์์ ๓๒. คนแก่่ คนเจ็็บ คนตาย และสมณะ เรีียกว่่าอะไร ? ก. เทวทููต ข. อริิยสััจ ค. ยมทููต ง. เทวดา ๓๓. เจ้้าชายสิิทธััตถะทรงผนวช เมื่่�อพระชนมายุุเท่่าไร ? ก. ๑๖ ปีี ข. ๒๐ ปีี ค. ๒๕ ปีี ง. ๒๙ ปีี ๓๔. เจ้้าชายสิิทธััตถะเสด็็จออกผนวช ได้้ทรงม้้าชื่่�อว่่าอะไร ? ก. กััณหา ข. กััณฐกะ ค. พายุุ ง. สีีหมอก ๓๕. เจ้้าชายสิิทธััตถะทรงผนวชริิมฝั่่�งแม่่น้้ำใด ? ก. คงคา ข. ยมุุนา ค. เนรััญชรา ง. อโนมา ๓๖. เจ้้าชายสิิทธััตถะ ทรงตััดพระเมาลีีด้้วยอะไร ? ก. พระขรรค์์ ข. ดาบ ค. กรรไกร ง. มีีดโกน
97 ๓๗. ผู้้�ใด นำบริิขารมาถวายเจ้้าชายสิิทธััตถะในคราวออกผนวช ? ก. กบิิลดาบส ข. อสิิตดาบส ค. ฆฏิิการพรหม ง. อุุททกดาบส ๓๘. กษััตริิย์์พระองค์์ใด ทรงเชื้้�อเชิิญให้้พระมหาบุุรุุษประทัับอยู่่�ด้้วย ? ก. พิิมพิิสาร ข. สุุทโธทนะ ค. สุุกโกทนะ ง. ปเสนทิิโกศล ๓๙. พระมหาบุุรุุษศึึกษาในสำนัักของอุุททกดาบส ได้้สำเร็็จสมาบััติิใด ? ก. สมาบััติิ ๔ ข. สมาบััติิ ๕ ค. สมาบััติิ ๗ ง. สมาบััติิ ๘ ๔๐. พระมหาบุุรุุษทรงบำเพ็็ญทุุกรกิิริิยากี่่�วาระ ? ก. ๑ วาระ ข. ๒ วาระ ค. ๓ วาระ ง. ๔ วาระ ๔๑. พระมหาบุุรุุษทรงบำเพ็็ญทุุกรกิิริิยาอะไรบ้้าง ? ก. อดอาหาร ข. กลั้้�นลมหายใจ ค. กดฟัันด้้วยฟััน ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๒. โกณฑััญญะ วััปปะ ภััททิิยะ มหานามะ อััสสชิิ รวมเรีียกว่่าอะไร ? ก. ปััญจวััคคีีย์์ ข. ปััญจวรรค ค. ปััญจขัันธ์์ ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๓. ภััตตาหารชนิิดใด นางสุุชาดาถวายแก่่พระมหาบุุรุุษ เช้้าวัันตรััสรู้้� ? ก. ข้้าวยาคูู ข. ข้้าวปายาส ค. ขนมเบื้้�อง ง. ขนมโรยงา ๔๔. นายโสตถิิยะถวายหญ้้าคาแก่่พระมหาบุุรุุษกี่่�กำ ? ก. ๖ กำ ข. ๗ กำ ค. ๘ กำ ง. ๙ กำ
98 ๔๕. พระมหาบุุรุุษตรััสรู้้�ใต้้ต้้นไม้้ใด ? ก. ต้้นอโศก ข. ต้้นโพธิ์์� ค. ต้้นไทร ง. ต้้นสาละ ๔๖. พระมหาบุุรุุษตรััสรู้้�อะไร ? ก. อริิยสััจ ๔ ข. เทวทููต ๔ ค. มหาปเทส ๔ ง. อิิทธิิบาท ๔ ๔๗. พระมหาบุุรุุษทรงบรรลุุอาสวัักขยญาณในยามใด ? ก. ปฐมยาม ข. มััชฌิิมยาม ค. ปััจฉิิมยาม ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๘. พระมหาบุุรุุษตรััสรู้้�ริิมฝั่่�งแม่่น้้ำใด ? ก. คงคา ข. อโนมา ค. ยมุุนา ง. เนรััญชรา ๔๙. พระมหาบุุรุุษตรััสรู้้� ขณะมีีพระชนมายุุเท่่าไร ? ก. ๑๖ ปีี ข. ๒๙ ปีี ค. ๓๕ ปีี ง. ๔๕ ปีี ๕๐. พระมหาบุุรุุษตรััสรู้้� ตรงกัับวัันขึ้้�น ๑๕ ค่่ำ เดืือนอะไร ? ก. เดืือน ๓ ข. เดืือน ๖ ค. เดืือน ๘ ง. เดืือน ๑๒
99 ปััญหาและเฉลยวิิชาเบญจศีีลเบญจธรรม (วิินััย) ธรรมศึึกษาชั้้�นตร ระดัับประถมศึึกษา สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๕.๐๐ - ๑๕.๕๐ น. ๑. สัังคมจะอยู่่�ร่่วมกัันเป็็นปกติิสุุข ควรปฏิิบััติิตามข้้อใด ? ก. ทาน ข. ศีีล ค. สมาธิิ ง. ปััญญา ๒. เบญจศีีล เบญจธรรม เป็็นข้้อปฏิิบััติิเบื้้�องต้้นสำหรัับใคร ? ก. นัักเรีียน ข. วััยรุ่่�น ค. ผู้้�ใหญ่่ ง. ถููกทุุกข้้อ ๓. ผู้้�มีีกายวาจาเรีียบร้้อยเป็็นผลมาจากอะไร ? ก. ทาน ข. ศีีล ค. สมาธิิ ง. ภาวนา ๔. ศีีล ๕ มีีประโยชน์์แก่่ใคร ? ก. ตนเอง ข. ครอบครััว ค. สัังคม ง. ถููกทุุกข้้อ
100 ๕. เบญจศีีลหรืือศีีล ๕ เป็็นศีีลของใคร ? ก. ภิิกษุุ ข. สามเณร ค. แม่่ชีี ง. บุุคคลทั่่�วไป ๖. การรัักษาศีีล เป็็นการงดเว้้นทำความชั่่�วทางใด ? ก. กาย ข. วาจา ค. กาย วาจา ง. กาย วาจา ใจ ๗. เบญจศีีลในหลัักสููตรธรรมศึึกษา จััดเข้้าในกลุ่่�มวิิชาใด ? ก. ธรรมะ ข. พุุทธประวััติิ ค. วิินััย ง. ศาสนพิิธีี ๘. ข้้อใด ไม่่ใช่่ข้้อห้้ามของศีีลข้้อที่่� ๑ ? ก. ห้้ามฆ่่า ข. ห้้ามทำร้้าย ค.ห้้ามกัักขััง ง. ห้้ามเลี้้�ยง ๙. ข้้อใด แสดงถึึงการขาดเมตตาต่่อสััตว์์ ? ก. เลี้้�ยงสุุนััข ข. ให้้อาหารแมว ค. ปล่่อยปลา ง. ยิิงนก ๑๐. ข้้อใด เป็็นการประพฤติิผิิดศีีลข้้อที่่� ๑ ? ก. ฆ่่าสััตว์์ ข. ขโมยของ ค. สููบกััญชา ง. พููดโกหก ๑๑. การฆ่่าในศีีลข้้อที่่� ๑ ได้้แก่่ข้้อใด ? ก. ทำให้้บาดเจ็็บ ข. ทำให้้พิิการ ค. ทำให้้ลำบาก ง. ทำให้้ตาย ๑๒. ข้้อใด จััดเข้้าในความผิิดศีีลข้้อที่่� ๑ ? ก. ชกต่่อยกััน ข. ขโมยของ ค. ดุุด่่า ง. กิินเหล้้า
101 ๑๓. การฆ่่าในข้้อใด ทำให้้ผิิดศีีลข้้อที่่� ๑ ? ก. ปลา ข. หญ้้า ค. เวลา ง. กิิเลส ๑๔. คำว่่า สััตว์์ ในศีีลข้้อที่่� ๑ หมายถึึงสััตว์์ประเภทใด ? ก. มนุุษย์์ ข. ช้้าง ค. แมลง ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๕. ศีีลข้้อที่่� ๑ ปลููกฝัังให้้นัักเรีียนมีีคุุณธรรมใด ? ก. สุุขภาพดีี ข. มีีเงิินเก็็บ ค. มีีคนเชื่่�อถืือ ง. เมตตาต่่อกััน ๑๖. การรัักษาศีีลข้้อที่่� ๑ มีีประโยชน์์ต่่อสัังคมอย่่างไร ? ก. ไม่่ทำร้้ายกััน ข. ไม่่เล่่นการพนััน ค. ไม่่โกหก ง. ไม่่ติิดยาเสพติิด ๑๗. ศีีลข้้อที่่� ๒ ป้้องกัันการทำผิิดเรื่่�องใด ? ก. ชกต่่อย ข. ขโมยของ ค. ติิดเกมส์์ ง. สููบบุุหรี่่� ๑๘. คนผิิดศีีลข้้อที่่� ๒ จะมีีลัักษณะอย่่างไร ? ก. โหดร้้าย ข. มืือไว ค. ไม่่จริิงใจ ง. ขาดสติิ ๑๙. ข้้อใด เป็็นการทำผิิดศีีลข้้อที่่� ๒ ? ก. ขโมยของเพื่่�อน ข. ยืืมเงิินเพื่่�อน ค. โกหกเพื่่�อน ง. ล้้อเลีียนเพื่่�อน ๒๐. ข้้อใด เป็็นความดีีเกิิดจากการรัักษาศีีลข้้อที่่� ๒ ? ก. ไม่่ติิดยา ข. ไม่่ลัักขโมย ค. ไม่่ติิดเกมส์์ ง. ไม่่หนีีเรีียน
102 ๒๑. ของที่่�เจ้้าของหวงแหนในศีีลข้้อที่่� ๒ คืือข้้อใด ? ก. เงิิน ข. โทรศััพท์์ ค. ดิินสอ ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๒. คำว่่า ลััก ในศีีลข้้อที่่� ๒ หมายถึึงการกระทำในข้้อใด ? ก. ขโมย ข. ย่่องเบา ค. ตััดช่่อง ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๓. เมื่่�อรัักษาศีีลข้้อที่่� ๒ ทรััพย์์สิินในบ้้านจะเป็็นเช่่นไร ? ก. ปลอดภััย ข. ไม่่สููญหาย ค. ไม่่ถููกปล้้น ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๔. คำว่่า ปล้้น ในศีีลข้้อที่่� ๒ เป็็นการกระทำของใคร ? ก. นัักเลง ข. นัักพนััน ค. โจร ง. อัันธพาล ๒๕. ข้้อใด เป็็นความผิิดศีีลข้้อที่่� ๓ ? ก. คบเพื่่�อน ข. คบชู้้� ค. คบโจร ง. คบนัักเลง ๒๖. การผิิดศีีลข้้อที่่� ๓ ทำให้้เกิิดปััญหาครอบครััวด้้านใด ? ก. แตกแยก ข. หย่่าร้้าง ค. เด็็กกำพร้้า ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๗. ข้้อใด เกี่่�ยวข้้องกัับศีีลข้้อที่่� ๓ ? ก. คู่่�หูู ข. คู่่�คิิด ค. คู่่�กรรม ง. คู่่�ครอง ๒๘. โรคชนิิดใด เกี่่�ยวข้้องกัับศีีลข้้อที่่� ๓ ? ก. มะเร็็ง ข. เอดส์์ ค. เบาหวาน ง. ตัับอัักเสบ
103 ๒๙. คำว่่า มุุสาวาท มีีความหมายตรงกัับข้้อใด ? ก. พููดเร็็ว ข. พููดโกหก ค. พููดหยอกล้้อ ง. พููดเสีียงดััง ๓๐. คำพููดเช่่นใด ทำให้้แตกความสามััคคีี ? ก. พููดส่่อเสีียด ข. พููดตลก ค. พููดติิดอ่่าง ง. พููดคำหยาบ ๓๑. ศีีลข้้อที่่� ๔ บััญญััติิขึ้้�นเพื่่�อให้้ปฏิิบััติิตนอย่่างไร ? ก. รัักษาคำพููด ข. รัักเพื่่�อน ค. รัักพ่่อแม่่ ง. รัักสััตว์์ ๓๒. ข้้อใด ไม่่ใช่่ลัักษณะของมุุสาวาท ? ก. ปด ข. หลอก ค. พลั้้�งปาก ง. กลัับคำ ๓๓. พููดโกหกเพื่่�อน ตรงกัับข้้อใด ? ก. ปด ข. หยาบคาย ค. ยุุยง ง. เพ้้อเจ้้อ ๓๔. สัับปลัับ คืือคำพููดประเภทใด ? ก. โกหก ข. หยาบคาย ค. แอบอ้้าง ง. กลัับกลอก ๓๕. ศีีลข้้อที่่� ๕ นัักเรีียนต้้องเว้้นเรื่่�องใด ? ก. ฆ่่าสััตว์์ ข. ลัักทรััพย์์ ค. พููดเท็็จ ง. ดื่่�มสุุราเมรััย ๓๖. เลิิกเหล้้าเลิิกจน ให้้เห็็นโทษการดื่่�มน้้ำเมาข้้อใด ? ก. เสีียเงิิน ข. ทะเลาะวิิวาท ค. เกิิดโรค ง. ขาดสติิ
104 ๓๗. ข้้อใด เป็็นความเสีียหายเพราะดื่่�มน้้ำเมา ? ก. เสีียสุุขภาพ ข. เสีียทรััพย์์ ค. ทะเลาะวิิวาท ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๘. ข้้อใด ไม่่ใช่่เครื่่�องดื่่�มต้้องห้้ามในศีีลข้้อที่่� ๕ ? ก. เบีียร์์ ข. เหล้้า ค. ชานมไข่่มุุก ง. สาโท ๓๙. โรคชนิิดใด เกิิดจากการดื่่�มเหล้้า ? ก. ตัับแข็็ง ข. ไข้้หวััด ค. โควิิด ง. ซึึมเศร้้า ๔๐. ข้้อใด ไม่่ใช่่โทษของการดื่่�มน้้ำเมา ? ก. โหดร้้าย ข. เสีียทรััพย์์ ค. ก่่อวิิวาท ง. เกิิดโรค ๔๑. ศีีลข้้อที่่� ๕ ช่่วยลดปััญหาใด ? ก. ติิดเหล้้า ข. เมากััญชา ค. เสพยาบ้้า ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๒. การรัักษาศีีลข้้อที่่� ๕ ทำให้้เกิิดคุุณธรรมใด ? ก. กตััญญูู ข. ซื่่�อสััตย์์ ค. อดทน ง. มีีสติิรอบคอบ ๔๓ นัักเรีียนถููกใช้้ไปซื้้�ออะไร ได้้ชื่่�อว่่าส่่งเสริิมการทำผิิดศีีลข้้อที่่� ๕ ? ก. ซื้้�อเหล้้า ข. ซื้้�อกาแฟ ค. ซื้้�ออาหาร ง. ซื้้�อหนัังสืือพิิมพ์์ ๔๔. ข้้อใด เป็็นประโยชน์์จากการรัักษาศีีลข้้อที่่� ๕ ? ก. ลดอุุบััติิเหตุุ ข. ลดค่่าใช้้จ่่าย ค. ลดวิิวาท ง. ถููกทุุกข้้อ
105 ๔๕. เบญจธรรม คืือหลัักปฏิิบััติิควบคู่่�กัับข้้อใด ? ก. อิิทธิิบาท ๔ ข. ผล ๔ ค. ศีีล ๕ ง. มรรค ๘ ๔๖. ข้้อใด แสดงออกถึึงความมีีน้้ำใจช่่วยเหลืือผู้้�ประสบทุุกข์์ ? ก. ช่่วยน้้ำท่่วม ข. ช่่วยงานพ่่อแม่่ ค. เชื่่�อฟัังครูู ง. จงรัักภัักดีี ๔๗. ข้้อใด เป็็นการเลี้้�ยงชีีพในทางผิิดศีีลธรรม ? ก. ขายยาบ้้า ข. คอรััปชั่่�น ค. พนัันออนไลน์์ ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๘. นัักเรีียนเป็็นคนซื่่�อสััตย์์ ตรงกัับเบญจธรรมข้้อใด ? ก. เมตตา ข. สััมมาอาชีีพ ค. กามสัังวร ง. สััจจะ ๔๙. เบญจธรรมข้้อใด ทำให้้นัักเรีียนมีีจิิตสำนึึกถููกผิิดชั่่�วดีี ? ก. สติิสััมปชััญญะ ข. เมตตา ค. กรุุณา ง. สััจจะ ๕๐. เบญจศีีลเบญจธรรม มีีประโยชน์์กัับใคร ? ก. ตนเอง ข. คนในบ้้าน ค. คนในชาติิ ง. ถููกทุุกข้้อ
106
107 ปััญหาและเฉลยข้้อสอบ ธรรมศึึกษาชั้้�นตรีี ระดัับมััธยมศึึกษา พ.ศ. ๒๕๖๗
108
109 ปััญหาวิิชาเรีียงความแก้้กระทู้้�ธรรม ธรรมศึึกษาชั้้�นตรีี ระดัับมััธยมศึึกษา สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๐๘.๓๐ น. ปุุฺฺํํ โจเรหิิ ทููหรํํ. บุุญอัันโจรนำไปไม่่ได้้. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขสัังยุุตตนิิกาย สคาถวรรค --------------------------------------- แต่่งอธิิบายให้้สมเหตุุสมผล โดยใช้้สุุภาษิิตที่่�สนามหลวงแผนกธรรม กำหนดมาให้้ จำนวน ๓ สุุภาษิิตข้้างล่่างนี้้� มาประกอบอ้้างอิิงเพีียง ๑ สุุภาษิิต และสุุภาษิิตที่่�อ้้างมานั้้�น ควรอธิิบายเชื่่�อมความให้้สมกัับเรื่่�องในกระทู้้�ตั้้�ง ในชั้้�นนี้้�กำหนดให้้เขีียนลงในกระดาษใบตอบตั้้�งแต่่ ๒ หน้้า (เว้้นบรรทััด) ขึ้้�นไป ให้้เวลา ๓ ชั่่�วโมง
110 สุุโข ปุุญฺฺสฺฺส อุุจฺฺจโย. การสั่่�งสมซึ่่�งบุุญ นำสุุขมาให้้. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย ธรรมบท ปุุญฺฺานิิ ปรโลกสฺฺมึึ ปติิฏา โหนฺฺติิ ปาณิินํํ. บุุญเป็็นที่่�พึ่่�งของสััตว์์ในโลกหน้้า. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย ธรรมบท สานิิ กมฺฺมานิิ นยนฺฺติิ ทุุคฺฺคตึึ. กรรมชั่่�วของตนเอง ย่่อมนำไปสูู่�ทุุคติิ. คััมภีีร์์ที่่�มา : อัังคุุตตรนิิกาย ติิกนิิบาต
111 ๑. กรรมฐาน มีีกี่่�ประเภท ? ก. ๒ ข. ๓ ค. ๔ ง. ๕ ๒. อารมณ์์สมถกรรมฐาน มีีกี่่�อย่่าง ? ก. ๒๐ ข. ๓๐ ค. ๔๐ ง. ๕๐ ๓. การเจริิญวิิปััสสนากรรมฐาน ก่่อให้้เกิิดประโยชน์์อย่่างไร ? ก. จิิตผ่่องใส ข. ใจสงบ ค. รู้้�แจ้้งเห็็นจริิง ง. ตััดความกัังวล ๔. กิิเลสกาม หมายถึึงข้้อใด ? ก. ความกำหนััด ข. ความโลภ ค. ความริิษยา ง. ถููกทุุกข้้อ ปััญหาและเฉลยวิิชาธรรม ธรรมศึึกษาชั้้�นตรีี ระดัับมััธยมศึึกษา สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๓.๐๐ - ๑๓.๕๐ น.
112 ๕. สิ่่�งใด ไม่่ใช่่วััตถุุกาม ? ก. เงิิน ข. ทอง ค. ธนบััตร ง. สิ่่�งปฏิิกููล ๖. วััตถุุกามคล้้องผููกจิิตบุุคคล จึึงเรีียกว่่าอะไร ? ก. มาร ข. บ่่วงแห่่งมาร ค. เทวปุุตตมาร ง. มััจจุุมาร ๗. การบููชาด้้วยการถวายอาหารและจีีวร จััดเป็็นการบููชาในข้้อใด ? ก. อามิิสบููชา ข. ปฏิิปััตติิบููชา ค. อามิิสปฏิิสัันถาร ง. ธััมมปฏิิสัันถาร ๘. การบููชาด้้วยการลงมืือทำ ได้้แก่่ข้้อใด ? ก. อามิิสบููชา ข. ปฏิิปััตติิบููชา ค. อามิิสปฏิิสัันถาร ง. ธััมมปฏิิสัันถาร ๙. ปฏิิสัันถาร แปลว่่าอะไร ? ก. การต้้อนรัับ ข. การไปหา ค. การช่่วยเหลืือ ง. การบููชา ๑๐. การต้้อนรัับด้้วยการสนทนาธรรม จััดเข้้าในหลัักปฏิิบััติิใด ? ก. อามิิสบููชา ข. ปฏิิบััติิบููชา ค. อามิิสปฏิิสัันถาร ง. ธััมมปฏิิสัันถาร ๑๑. คนมีีสุุขภาพแข็็งแรง ได้้ชื่่�อว่่ามีีความสุุขประเภทใด ? ก. อามิิสสุุข ข. นิิรามิิสสุุข ค. กายิิกสุุข ง. เจตสิิกสุุข ๑๒. คนมีีจิิตใจเบิิกบานแจ่่มใส ได้้ชื่่�อว่่ามีีความสุุขประเภทใด ? ก. อามิิสสุุข ข. นิิรามิิสสุุข ค. กายิิกสุุข ง. เจตสิิกสุุข
113 ๑๓. รััตนะ ๓ หมายถึึงข้้อใด ? ก. พระพุุทธ ข. พระธรรม ค. พระสงฆ์์ ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๔. พระบริิสุุทธิิคุุณ เป็็นคุุณสมบััติิของรััตนะใด ? ก. พระพุุทธ ข. พระธรรม ค. พระสงฆ์์ ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๕. มรรคผลและนิิพพาน จััดเป็็นรััตนะใด ? ก. พระพุุทธ ข. พระธรรม ค. พระสงฆ์์ ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๖. ข้้อใด จััดเป็็นสัังฆรััตนะโดยอนุุโลม ? ก. พระโสดาบััน ข. พระสกทาคามีี ค. พระอนาคามีี ง. พระสงฆ์์ทั่่�วไป ๑๗. ความนึึกคิิดไปในทางที่่�ไม่่ดีี เรีียกว่่าอะไร ? ก. กามวิิตก ข. พยาบาทวิิตก ค. วิิหิิงสาวิิตก ง. อกุุศลวิิตก ๑๘. คนถููกวิิตกใดครอบงำ จึึงหมกหมุ่่�นอยู่่�ในกาม ? ก. กามวิิตก ข. พยาบาทวิิตก ค. วิิหิิงสาวิิตก ง. อกุุศลวิิตก ๑๙. คนถููกวิิตกใดครอบงำ จึึงมุ่่�งทำร้้ายคนอื่่�น ? ก. กามวิิตก ข. พยาบาทวิิตก ค. วิิหิิงสาวิิตก ง. อกุุศลวิิตก ๒๐. เนกขััมมวิิตก แก้้อกุุศลวิิตกใดได้้ ? ก. กามวิิตก ข. พยาบาทวิิตก ค. วิิหิิงสาวิิตก ง. ถููกทุุกข้้อ
114 ๒๑. บุุคคลไม่่เบีียดเบีียนทำร้้ายกััน เพราะมีีวิิตกใด ? ก. กามวิิตก ข. อพยาบาทวิิตก ค. อวิิหิิงสาวิิตก ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๒. ไฟนอกเผากาย ไฟในเผาใจ ไฟใดมีีสิ่่�งสวยงามเป็็นเชื้้�อ ? ก. ราคะ ข. โทสะ ค. โมหะ ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๓. คนถููกไฟใดเผาลนจิิต จึึงหงุุดหงิิดโกรธง่่าย ? ก. ไฟราคะ ข. ไฟโทสะ ค. ไฟโมหะ ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๔. คนถููกไฟใดเผาลนจิิต จึึงหลงผิิดเชื่่�อง่่ายตามกระแสโซเชีียล ? ก. ไฟราคะ ข. ไฟโทสะ ค. ไฟโมหะ ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๕. อธิิปไตยใด ก่่อให้้เกิิดความวุ่่�นวายแก่่ประเทศไทยมากที่่�สุุด ? ก. อััตตาธิิปไตย ข. โลกาธิิปไตย ค. ธััมมาธิิปไตย ง. ประชาธิิปไตย ๒๖. บุุคคลทุุกคนต่่างมีีอธิิปไตยใด เป็็นพื้้�นของจิิตใจ ? ก. อััตตาธิิปไตย ข. โลกาธิิปไตย ค. ธััมมาธิิปไตย ง. คณาธิิปไตย ๒๗. สัังคมจะสงบสุุขได้้ เพราะบุุคคลส่่วนใหญ่่ในสัังคมมีีอธิิปไตยใด ? ก. อััตตาธิิปไตย ข. โลกาธิิปไตย ค. ธััมมาธิิปไตย ง. คณาธิิปไตย ๒๘. ญาณ ๓ ได้้แก่่อะไร ? ก. สััจจญาณ ข. กิิจจญาณ ค. กตญาณ ง. ถููกทุุกข้้อ
115 ๒๙. ความรู้้�เห็็นตามความเป็็นจริิงว่่า นี่่�ทุุกข์์ จััดเป็็นญาณอะไร ? ก. สััจจญาณ ข. กิิจจญาณ ค. กตญาณ ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๐. ความรู้้�เห็็นความจริิงว่่า ทุุกข์์ควรกำหนดรู้้� จััดเป็็นญาณอะไร ? ก. สััจจญาณ ข. กิิจจญาณ ค. กตญาณ ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๑. ความรู้้�เห็็นความจริิงว่่า ละสมุุทััยได้้แล้้ว จััดเป็็นญาณอะไร ? ก. สััจจญาณ ข. กิิจจญาณ ค. กตญาณ ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๒. ตััณหา แปลว่่าอะไร ? ก. ความหิิว ข. ความเศร้้า ค. ความท้้อ ง. ความทะยานอยาก ๓๓. ความยึึดติิดในตำแหน่่ง จััดเข้้าในตััณหาประเภทใด ? ก. กามตััณหา ข. ภวตััณหา ค. วิิภวตััณหา ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๔. สััมมาทิิฏฐิิ ปััญญาเห็็นชอบ จััดเป็็นอะไร ในอริิยสััจ ๔ ? ก. ทุุกข์์ ข. สมุุทััย ค. นิิโรธ ง. มรรค ๓๕. จะเว้้นธุุรกิิจสีีเทาได้้ ต้้องเจริิญมรรค ๘ ข้้อใด ? ก. สััมมาวาจา ข. สััมมาอาชีีวะ ค. สััมมาวายามะ ง. สััมมาสมาธิิ ๓๖. นัักเรีียนจะประสบความสำเร็็จในการศึึกษา ต้้องมีีหลัักธรรมใด ? ก. จัักร ๔ ข. วุุฑฒิิ ๔ ค. พรหมวิิหาร ๔ ง. อิิทธิิบาท ๔
116 ๓๗. ความมีีใจรัักในงานที่่�รัับผิิดชอบ จััดเป็็นอิิทธิิบาทใด ? ก. ฉัันทะ ข. วิิริิยะ ค. จิิตตะ ง. วิิมัังสา ๓๘. คนใจสู้้�ไม่่ย่่อท้้อต่่อกิิจการงาน จััดได้้ว่่ามีีอิิทธิิบาทใด ? ก. ฉัันทะ ข. วิิริิยะ ค. จิิตตะ ง. วิิมัังสา ๓๙. ความใส่่ใจในรายละเอีียดของงาน จััดเป็็นอิิทธิิบาทใด ? ก. ฉัันทะ ข. วิิริิยะ ค. จิิตตะ ง. วิิมัังสา ๔๐. ความรัักความเมตตาที่่�เป็็นอััปปมััญญา หมายถึึงรัักใคร ? ก. พ่่อแม่่ ข. ญาติิ ค. เพื่่�อน ง. สรรพสััตว์์ ๔๑. ความรัักไม่่ควรใช้้ในภาวะการณ์์ใด ? ก. ควรเมตตา ข. ควรกรุุณา ค. ควรมุุทิิตา ง. ควรอุุเบกขา ๔๒. ดีีใจเมื่่�อศััตรููประสบหายนะ ชื่่�อว่่าปฏิิบััติิผิิดอััปปมััญญาใด ? ก. เมตตา ข. กรุุณา ค. มุุทิิตา ง. อุุเบกขา ๔๓. คิิดว่่าสััตว์์มีีกรรมเป็็นของของตนไม่่สามารถช่่วยได้้ เป็็นอััปปมััญญาใด ? ก. เมตตา ข. กรุุณา ค. มุุทิิตา ง. อุุเบกขา ๔๔. มิิตรปฏิิรููป หมายถึึงใคร ? ก. เพื่่�อนแท้้ ข. เพื่่�อนกิิน ค. เพื่่�อนเที่่�ยว ง. เพื่่�อนไม่่จริิงใจ
117 ๔๕. เพื่่�อนที่่�รัับปากว่่าจะช่่วยแต่่ไม่่ช่่วย จััดเป็็นมิิตรประเภทใด ? ก. ดีีแต่่พููด ข. ปอกลอก ค. หััวประจบ ง. ชัักชวนในทางชั่่�ว ๔๖. ต่่อหน้้าสรรเสริิญ ลัับหลัังนิินทา เป็็นลัักษณะของมิิตรประเภทใด ? ก. ดีีแต่่พููด ข. ปอกลอก ค. หััวประจบ ง. ชัักชวนทางฉิิบหาย ๔๗. มิิตรแท้้ หมายถึึงใคร ? ก. เพื่่�อนบ้้าน ข. เพื่่�อนกิิน ค. เพื่่�อนเที่่�ยว ง. เพื่่�อนที่่�จริิงใจ ๔๘. มิิตรมีีอุุปการะ จะช่่วยเพื่่�อนที่่�เมาขาดสติิได้้อย่่างไร ? ก. อยู่่�ดููแล ข. ตัักเตืือน ค. พากลัับบ้้าน ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๙. ข้้อใด เป็็นลัักษณะของมิิตรร่่วมสุุขร่่วมทุุกข์์ ? ก. ไม่่ทิ้้�งเพื่่�อน ข. เรีียนด้้วยกััน ค. เที่่�ยวด้้วยกััน ง. กิินด้้วยกััน ๕๐. ข้้อใด เป็็นลัักษณะมิิตรแนะนำประโยชน์์ ? ก. ห้้ามทำชั่่�ว ข. ให้้ทำดีี ค. ชี้้�ทางสวรรค์์ ง. ถููกทุุกข้้อ
118 ปััญหาและเฉลยวิิชาอนุุพุุทธประวััติิ ธรรมศึึกษาชั้้�นตรีี ระดัับมััธยมศึึกษา สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๔.๐๐ - ๑๔.๕๐ น. ๑. พระสาวกที่่�ตรััสรู้้�ตามพระพุุทธเจ้้า หมายถึึงข้้อใด ? ก. สััมมาสััมพุุทธะ ข. ปััจเจกพุุทธะ ค. พระอรหัันต์์ ง. อนุุพุุทธะ ๒. พระอรหัันตสาวก เรีียกชื่่�ออีีกอย่่างหนึ่่�งว่่าอะไร ? ก. สััมมาสััมพุุทธะ ข. ปััจเจกพุุทธะ ค. พระอรหัันต์์ ง. อนุุพุุทธะ ๓. พระอนุุพุุทธะ เป็็นหนึ่่�งในพระรััตนตรััยใด ? ก. พุุทธรััตนะ ข. ธรรมรััตนะ ค. สัังฆรััตนะ ง. ถููกทุุกข้้อ ๔. พระพุุทธศาสนามีีถิ่่�นกำเนิิดในประเทศใด ? ก. อิินเดีีย ข. พม่่า ค. ลาว ง. ไทย
119 ๕. พระราชบิิดาของเจ้้าชายสิิทธััตถะ มีีชื่่�อว่่า ? ก. สุุทโธทนะ ข. สุุกโกทนะ ค. อมิิโตทนะ ง. โธโตทนะ ๖. พระนางสิิริิมหามายา ทรงมีีพระโอรสกี่่�พระองค์์ ? ก. ๑ พระองค์์ ข. ๒ พระองค์์ ค. ๓. พระองค์์ ง. ๔. พระองค์์ ๗. ดาบสใด เห็็นมหาบุุรุุษลัักษณะของพระโอรสแล้้วก้้มกราบที่่�พระบาท ? ก. กบิิลดาบส ข. อสิิตดาบส ค. อาฬารดาบส ง. อุุททกดาบส ๘. พระเจ้้าสุุทโธทนะโปรดให้้ขนานพระนาม เมื่่�อพระโอรสประสููติิได้้กี่่�วััน ? ก. ๓ วััน ข. ๕ วััน ค. ๗ วััน ง. ๙ วััน ๙. พราหมณ์์ใด ทำนายคติิเดีียวว่่าพระโอรสจะเสด็็จออกผนวชแน่่นอน ? ก. โกณฑััญญะ ข. กััสสปะ ค. กััจจายนะ ง. มหานามะ ๑๐. สิิทธััตถะ แปลว่่าอะไร ? ก. มีีความสุุข ข. มีีโชค ค. สมปรารถนา ง. มีีสติิปััญญาดีี ๑๑. พระนางสิิริิมหามายาสิ้้�นพระชนม์์ เมื่่�อพระโอรสประสููติิได้้กี่่�วััน ? ก. ๕ วััน ข. ๗ วััน ค. ๙ วััน ง. ๑๕ วััน ๑๒. เจ้้าชายสิิทธััตถะทรงออกผนวช เมื่่�อพระชนมายุุเท่่าไร ? ก. ๒๐ พรรษา ข. ๒๕ พรรษา ค. ๒๙ พรรษา ง. ๓๕ พรรษา
120 ๑๓. เจ้้าชายสิิทธััตถะ ทรงอธิิษฐานเพศบรรพชิิต ณ ฝั่่�งแม่่น้้ำใด ? ก. เนรััญชรา ข. อโนมา ค. คงคา ง. ยมุุนา ๑๔. พระมหาบุุรุุษ ทรงฝึึกจิิตสำเร็็จสมาบััติิ ๘ ในสำนัักของดาบสใด ? ก. อาฬารดาบส ข. อุุททกดาบส ค. อสิิตดาบส ง. นารทดาบส ๑๕. นางสุุชาดานำอาหารมาถวายพระมหาบุุรุุษ เพื่่�อจุุดประสงค์์ใด ? ก. ขอโชคลาภ ข. แก้้บน ค. ให้้ปลอดภััย ง. ให้้หายโรค ๑๖. พราหมณ์์ใด เป็็นผู้้�ถวายหญ้้าคาแก่่พระมหาบุุรุุษ ? ก. โสตถิิยะ ข. โกณฑััญญะ ค. ราธะ ง. โทณะ ๑๗. พระมหาบุุรุุษตรััสรู้้�ตรงกัับวัันขึ้้�น ๑๕ ค่่ำ เดืือนใด ? ก. เดืือน ๓ ข. เดืือน ๔ ค. เดืือน ๕ ง. เดืือน ๖ ๑๘. ความแตกต่่างทางสติิปััญญาของบุุคคลเปรีียบเหมืือนดอกไม้้ชนิิดใด ? ก. ดอกเข็็ม ข. ดอกมะลิิ ค. ดอกบััว ง. ดอกรััก ๑๙. หลัังตรััสรู้้� ทรงระลึึกถึึงบุุคคลที่่�ควรจะแสดงธรรมโปรดก่่อน คืือใคร ? ก. กบิิลดาบส ข. นารทดาบส ค. อสิิตดาบส ง. อุุททกดาบส ๒๐. ทรงโปรดปััญจวััคคีีย์์ทั้้�ง ๕ ด้้วยพระธรรมเทศนาชื่่�อว่่าอะไร ? ก. ธััมมจัักกััปปวััตตนสููตร ข. อนััตตลัักขณสููตร ค. มงคลสููตร ง. รััตนสููตร
121 ๒๑. ผู้้�ที่่�ได้้ดวงตาเห็็นธรรมหลัังจากฟัังธััมมจัักกััปปวััตนสููตร คืือใคร ? ก. โกณฑััญญะ ข. วััปปะ ค. ภััททิิยะ ง. มหานามะ ๒๒. วัันที่่�พระสงฆ์์องค์์แรกเกิิดขึ้้�นในโลก คืือวัันใด ? ก. มาฆบููชา ข. วิิสาขบููชา ค. อััฏฐมีีบููชา ง. อาสาฬหบููชา ๒๓. ปััญจวััคคีีย์์ทั้้�ง ๕ สำเร็็จเป็็นพระอรหัันต์์ ด้้วยธรรมเทศนาชื่่�อว่่าอะไร ? ก. ธััมมจัักกััปปวััตตนสููตร ข. อนััตตลัักขณสููตร ค. มงคลสููตร ง. รััตนสููตร ๒๔. พระพุุทธเจ้้าทรงจำพรรษาที่่� ๑ ณ สถานที่่�ใด ? ก. อิิสิิปตนมฤคทายวััน ข. เวฬุุวััน ค. ลััฏฐิิวััน ง. ลุุมพิินีีวััน ๒๕. พระพุุทธเจ้้าจำพรรษาสุุดท้้าย ณ สถานที่่�ใด ? ก. ภััณฑุุคาม ข. เวฬุุวคาม ค. เชตวััน ง. อััมพวััน ๒๖. โกณฑััญญพราหมณ์์ เป็็นชาวเมืืองอะไร ? ก. เทวทหะ ข. กบิิลพััสดุ์์� ค. พาราณสีี ง. เวสาลีี ๒๗. โกณฑััญญพราหมณ์์ออกบวชตามพระมหาบุุรุุษ เพราะเหตุุใด ? ก. คำสั่่�งบิิดา ข. คำสั่่�งมารดา ค. มีีศรััทธา ง. เชื่่�อมั่่�นคำทำนายของตน ๒๘. เธอจงเป็็นภิิกษุุมาเถิิด เป็็นคำประทานอุุปสมบทแบบใด ? ก. เอหิิภิิกขุุฯ ข. ไตรสรณคมน์์ ค. ญััตติิจตุุตถกรรม ง. ถููกทุุกข้้อ
122 ๒๙. พระอััญญาโกณฑััญญะ ได้้รัับการยกย่่องว่่าเป็็นผู้้�เลิิศด้้านใด ? ก. มีีฤทธิ์์�มาก ข. มีีปััญญามาก ค. รู้้�ราตรีีนาน ง. มีีบริิวารมาก ๓๐. พระอััญญาโกณฑััญญะนิิพพาน ณ สถานที่่�ใด ? ก. เขาคิิชฌกููฏ ข. เชิิงเขาหิิมพานต์์ ค. วััดเวฬุุวััน ง. วััดเชตวััน ๓๑. อุุรุุเวลกััสสปะ เกิิดที่่�เมืืองใด ? ก. กบิิลพััสดุ์์� ข. ราชคฤห์์ ค. พาราณสีี ง. กุุสิินารา ๓๒. อุุรุุเวลกััสสปะ มีีน้้องกี่่�คน ? ก. ๒ คน ข. ๓ คน ค. ๔ คน ง. ๕ คน ๓๓. อุุรุุเวลกััสสปะออกบวชเป็็นชฎิิล บำเพ็็ญพรตด้้วยการบููชาอะไร ? ก. ดิิน ข. น้้ำ ค. ไฟ ง. ลม ๓๔. พระพุุทธเจ้้าโปรดอุุรุุเวลกััสสปะและบริิวารด้้วยธรรมเทศนาอะไร ? ก. อนััตตลัักขณสููตร ข. อาทิิตตปริิยายสููตร ค. มงคลสููตร ง. อนุุปุุพพิิกถา ๓๕. พระพุุทธเจ้้าทรงประทานอุุปสมบทแก่่อุุรุุเวลกััสสปะด้้วยวิิธีีใด ? ก. โอวาท ๓ ข. ไตรสรณคมน์์ ค. เอหิิภิิกขุุฯ ง. ญััตติิจตุุตถกรรม ๓๖. พระอุุรุุเวลกััสสปะได้้รัับการยกย่่องว่่าเป็็นผู้้�เลิิศด้้านใด ? ก. มีีฤทธิ์์�มาก ข. มีีปััญญามาก ค. มีีบริิวารมาก ง. มีีลาภมาก
123 ๓๗. พระสารีีบุุตร มีีนามเดิิมว่่าอะไร ? ก. กััสสปะ ข. นัันทะ ค. อุุปติิสสะ ง. โกลิิตะ ๓๘. อุุปติิสสะ มีีเพื่่�อนสนิิทชื่่�อว่่าอะไร ? ก. โกลิิตะ ข. กััสสปะ ค. นัันทะ ง. อุุปติิสสะ ๓๙. อุุปติิสสะเลื่่�อมใสกิิริิยาของพระเถระองค์์ใด จึึงขอให้้แสดงธรรม ? ก. วััปปะ ข. ภััททิิยะ ค. มหานามะ ง. อััสสชิิ ๔๐. พระสารีีบุุตร ได้้รัับการยกย่่องว่่าเป็็นผู้้�เลิิศด้้านใด ? ก. รู้้�ราตรีีนาน ข. มีีฤทธิ์์�มาก ค. มีีปััญญามาก ง. มีีลาภมาก ๔๑. พระธรรมเสนาบดีี แม่่ทััพฝ่่ายธรรม เป็็นคำเรีียกชื่่�อพระเถระใด ? ก. พระสารีีบุุตร ข. พระโมคคััลลานะ ค. พระอุุบาลีี ง. พระอานนท์์ ๔๒. พระโมคคััลลานะบวชได้้กี่่�วััน จึึงบรรลุุอรหััตต์์ ? ก. ๗ วััน ข. ๙ วััน ค. ๑๕ วััน ง. ๓๐ วััน ๔๓. พระสาวกองค์์ใด พระพุุทธเจ้้าทรงยกย่่องว่่ามีีฤทธิ์์�มาก ? ก. พระอานนท์์ ข. พระโมคคััลลานะ ค. พระวัักกลิิ ง. พระสีีวลีี ๔๔. ภิิกษุุณีีรููปแรกในพระพุุทธศาสนา คืือใคร ? ก. เขมาเถรีี ข. รููปนัันทาเถรีี ค. กีีสาโคตมีีเถรีี ง. ปชาบดีีโคตมีีเถรีี
124 ๔๕. พระเขมาเถรีี ได้้รัับการยกย่่องว่่าเป็็นผู้้�เลิิศด้้านใด ? ก. มีีฤทธิ์์�มาก ข. มีีปััญญามาก ค. ทรงจำวิินััย ง. รััตตััญญูู ๔๖. ศาสนพิิธีี มีีประโยชน์์อย่่างไร ? ก. พิิธีีเรีียบร้้อย ข. เพิ่่�มพููนศรััทธา ค. รัักษาวััฒนธรรม ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๗. วิิธีีแสดงความเคารพ มีีอะไรบ้้าง ? ก. การไหว้้ ข. การกราบ ค. การประณมมืือ ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๘. การกราบแบบเบญจางคประดิิษฐ์์ สำหรัับกราบใคร ? ก. เทวดา ข. ญาติิผู้้�ใหญ่่ ค. พระรััตนตรััย ง. ผู้้�เสีียชีีวิิต ๔๙. การอาราธนาพระปริิตร เพื่่�อให้้พระสงฆ์์ทำอะไร ? ก. แสดงธรรม ข. สวดมาติิกา ค. ทำวััตรเช้้า ง. เจริิญพระพุุทธมนต์์ ๕๐. วัันธรรมสวนะ หมายถึึงวัันอะไร ? ก. วัันฟัังธรรม ข. วัันเข้้าพรรษา ค. วัันออกพรรษา ง. วัันลอยกระทง
125 ปััญหาและเฉลยวิิชาเบญจศีีลเบญจธรรม (วิินััย) ธรรมศึึกษาชั้้�นตร ระดัับมััธยมศึึกษา สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๕.๐๐ - ๑๕.๕๐ น. ๑. มนุุษย์์อยู่่�ร่่วมกัันเป็็นปกติิสุุขได้้ เพราะมีีหลัักธรรมใดเป็็นพื้้�นฐาน ? ก. ศีีล ข. สมาธิิ ค. ปััญญา ง. ถููกทุุกข้้อ ๒. ข้้อใด มีีวััตถุุประสงค์์เพื่่�อฝึึกกายวาจาให้้เรีียบร้้อย ? ก. ทาน ข. ศีีล ค. ภาวนา ง. ถููกทุุกข้้อ ๓. ข้้อใด จััดเข้้าในวิินััยที่่�พระพุุทธเจ้้าบััญญััติิขึ้้�น ? ก. กฎหมาย ข. กฎกติิกา ค. ศีีล ง. กฎระเบีียบ ๔. การงดเว้้นจากข้้อห้้ามทั้้�ง ๕ มีีงดเว้้นฆ่่าสััตว์์เป็็นต้้น เรีียกว่่าอะไร ? ก. เบญจศีีล ข. ข้้ออนุุญาต ค. ข้้อบัังคัับ ง. ข้้อปฏิิบััติิ
126 ๕. นัักเรีียนจะฝึึกตนให้้เป็็นคนมีีวิินััยด้้วยวิิธีีใด ? ก. ทำบุุญ ข. สวดมนต์์ ค. รัักษาศีีล ง. นั่่�งสมาธิิ ๖. ศีีลข้้อที่่� ๑ ห้้ามทำความผิิดเรื่่�องใด ? ก. ฆ่่าสััตว์์ ข. ลัักขโมย ค. พููดปด ง. ดื่่�มเหล้้า ๗. ข้้อใด จััดเข้้าในการทำผิิดศีีลข้้อที่่� ๑ ? ก. ฆ่่า ข. ทำร้้ายร่่างกาย ค. ทรกรรม ง. ถููกทุุกข้้อ ๘. นัักเรีียนชกต่่อยเพื่่�อนจนบาดเจ็็บ เป็็นการทำร้้ายร่่างกายตามข้้อใด ? ก. พิิการ ข. เสีียโฉม ค. ทำให้้ลำบาก ง. ถููกทุุกข้้อ ๙. ข้้อใด เป็็นการทำผิิดศีีลข้้อที่่� ๑ เรื่่�องทรกรรมสััตว์์ ? ก. กัักขัังนก ข. ฆ่่าหมูู ค. ขโมยแมว ง. ตีีงูู ๑๐. ศีีลข้้อที่่� ๑ ป้้องกัันมนุุษย์์เบีียดเบีียนกัันในเรื่่�องใด ? ก. จิิตใจ ข. ทรััพย์์สิิน ค. ชีีวิิตร่่างกาย ง. คำพููด ๑๑. การรัักษาศีีลข้้อที่่� ๑ เป็็นพื้้�นฐานให้้มนุุษย์์มีีคุุณธรรมใด ? ก. เมตตา ข. ขัันติิ ค. สััจจะ ง. ปััญญา ๑๒. ศีีลข้้อที่่� ๒ ป้้องกัันมนุุษย์์ละเมิิดสิิทธิิเรื่่�องใด ? ก. ชีีวิิต ข. ทรััพย์์ ค. ร่่างกาย ง. จิิตใจ
127 ๑๓. คำว่่า ของหวงแหน ในศีีลข้้อที่่� ๒ ได้้แก่่ข้้อใด ? ก. ของบริิจาค ข. ของฟรีี ค. ของมีีเจ้้าของ ง. ของแจก ๑๔. ของที่่�ถููกขโมยมา เรีียกว่่าอะไร ? ก. ของปลอม ข. ของโจร ค. ของเทีียม ง. ของแท้้ ๑๕. นัักเรีียนทึึกทัักเอาของเพื่่�อนว่่าเป็็นของตััว เรีียกว่่าอะไร ? ก. ลััก ข. ขโมย ค. ตู่่� ง. ปล้้น ๑๖. ข้้อใด เป็็นการหากิินทุุจริิตผิิดศีีลข้้อที่่� ๒ ? ก. เล่่นหุ้้�น ข. ออมเงิิน ค. ออมทอง ง. คอรััปชั่่�น ๑๗. ข้้อใด บ่่งบอกว่่านัักเรีียนเป็็นคนรัักษาศีีลข้้อที่่� ๒ ? ก. ไม่่ลัักขโมย ข. ไม่่ดููทีีวีี ค. ไม่่เล่่นเกมส์์ ง. ไม่่ขาดเรีียน ๑๘. เพราะเหตุุใด ศีีลข้้อที่่� ๒ จึึงห้้ามถืือเอาของที่่�เขาไม่่ได้้ให้้ ? ก. ไม่่หวง ข. ไม่่มีีสิิทธิ์์� ค. ไม่่มีีเจ้้าของ ง. ไม่่เสีียดาย ๑๙. คำพููดใด เด็็กดีีต้้องไม่่นำมาพููดกัับพ่่อแม่่ ครูู และคนอื่่�น ๆ ? ก. คำปด ข. คำหยาบ ค. คำด่่า ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๐. ข้้อใด เกี่่�ยวข้้องกัับการทำผิิดศีีลข้้อที่่� ๓ ? ก. ค้้ากาม ข. ค้้ากััญชา ค. ค้้ายาบ้้า ง. ค้้าอาวุุธ
128 ๒๑. ข้้อใด เป็็นปััญหาครอบครััวอัันเกิิดจากการละเลยศีีลข้้อที่่� ๓ ? ก. แตกแยก ข. หย่่าร้้าง ค. เด็็กกำพร้้า ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๒. การรัักษาศีีลข้้อที่่� ๔ ต้้องงดทำเรื่่�องใด ? ก. ฆ่่าสััตว์์ ข. ลัักทรััพย์์ ค. พููดเท็็จ ง. ดื่่�มเหล้้า ๒๓. นัักเรีียนแกล้้งป่่วยเพราะไม่่อยากไปโรงเรีียน เป็็นการโกหกข้้อใด ? ก. ปด ข. มารยา ค. สาบาน ง. สมอ้้าง ๒๔. คำพููดทำให้้คนแตกแยก ขาดความสามััคคีี เรีียกว่่าอะไร ? ก. ส่่อเสีียด ข. สัับปลัับ ค. เพ้้อเจ้้อ ง. นิินทา ๒๕. พููดวกวนกลัับไปกลัับมา หาความเชื่่�อถืือไม่่ได้้ เพราะเป็็นคนเช่่นไร ? ก. อวดฉลาด ข. อวดดีี ค. อวดเก่่ง ง. สัับปลัับ ๒๖. ตกลงกัับครููว่่าจะส่่งการบ้้าน แต่่ไม่่ทำตามนั้้�น เป็็นการโกหกข้้อใด ? ก. พลั้้�งปาก ข. เผลอตััว ค. ผิิดสััญญา ง. เข้้าใจผิิด ๒๗. ข้้อใด ไม่่นัับเข้้าในลัักษณะของคำว่่า เท็็จ ? ก. พลั้้�งปาก ข. แอบอ้้าง ค. กลัับคำพููด ง. มีีเลศนััย ๒๘. นัักเรีียนเล่่านิิทานสััตว์์พููดได้้ ไม่่ผิิดศีีลข้้อที่่� ๔ เพราะเหตุุใด ? ก. เป็็นสำนวน ข. เป็็นนิิยาย ค. เข้้าใจผิิด ง. ไม่่ทัันคิิด
129 ๒๙. ศีีลข้้อที่่� ๔ มุ่่�งให้้มนุุษย์์มีีคุุณธรรมใด ? ก. กตััญญูู ข. เสีียสละ ค. มีีสััจจะ ง. อดทน ๓๐. ศีีลข้้อที่่� ๕ ปกป้้องเยาวชนให้้ห่่างไกลจากอะไร ? ก. บุุหรี่่� ข. กััญชา ค. เหล้้า ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๑. ข้้อใด ไม่่เป็็นสิ่่�งเสพติิดซึ่่�งเป็็นข้้อห้้ามของศีีลข้้อที่่� ๕ ? ก. กาแฟ ข. เหล้้าขาว ค. เบีียร์์ ง. สาโท ๓๒. ข้้อใด เป็็นผลที่่�เกิิดจากการทำผิิดศีีลข้้อที่่� ๕ ? ก. ใจร้้าย ข. ใจดีี ค. ใจดำ ง. ขาดสติิ ๓๓. ศีีลข้้อที่่� ๕ มีีกฎหมายห้้ามค้้าขายอะไร ในวััดและโรงเรีียน ? ก. สััตว์์เลี้้�ยง ข. สุุรา ค. อาหาร ง. ต้้นไม้้ ๓๔. คนดื่่�มสุุราจนมึึนเมา ไม่่ควรทำเรื่่�องใด เพราะอัันตรายถึึงชีีวิิต ? ก. ขัับรถ ข. ขัับเรืือ ค. ว่่ายน้้ำ ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๕. ศีีลข้้อที่่� ๕ ให้้ผู้้�รัักษางดเว้้นเรื่่�องใด ? ก. เล่่นเกมส์์ ข. เล่่นกีีฬา ค. ดื่่�มน้้ำเมา ง. ออกกำลัังกาย ๓๖. เบญจศีีล ควรปฏิิบััติิควบคู่่�กัับข้้อใด ? ก. พุุทธธรรม ข. ธรรมบท ค. เบญจธรรม ง. ธรรมวิินััย
130 ๓๗. ความปรารถนาให้้ผู้้�อื่่�นมีีความสุุข เรีียกว่่าอะไร ? ก. เมตตา ข. สงสาร ค. สงเคราะห์์ ง. บรรเทาทุุกข์์ ๓๘. การช่่วยเหลืือคนที่่�ประสบภััยพิิบััติิ จััดเข้้าในข้้อใด ? ก. เมตตา ข. กรุุณา ค. มุุทิิตา ง. อุุเบกขา ๓๙. ข้้อใด สอนให้้นัักเรีียนเป็็นคนเห็็นอกเห็็นใจผู้้�อื่่�น ? ก. สััจจะ ข. สััมปชััญญะ ค. สััมมาอาชีีวะ ง. เมตตากรุุณา ๔๐. ข้้อใด สอนให้้คนหากิินสุุจริิตไม่่ผิิดศีีลธรรม ? ก. เมตตา ข. กรุุณา ค. สััมมาอาชีีวะ ง. สติิ ๔๑. การทำมาหากิินในทางทุุจริิตผิิดศีีลธรรม เรีียกว่่าอะไร ? ก. มิิจฉาชีีพ ข. มิิจฉาทิิฏฐิิ ค. มิิจฉาจาร ง. มิิจฉาสติิ ๔๒. ข้้อใด ทำให้้มนุุษย์์ไม่่เอารััดเอาเปรีียบกัันเรื่่�องทำมาหากิิน ? ก. อิิทธิิบาท ข. สััมปชััญญะ ค. อคติิ ง. สััมมาอาชีีวะ ๔๓. กามสัังวร คืือการระมััดระวัังยัับยั้้�งตนในเรื่่�องใด ? ก. คำพููด ข. ยาเสพติิด ค. มารยาท ง. เพศสััมพัันธ์์ ๔๔. กามสัังวรทำให้้เรารู้้�จัักควบคุุมตนเองไม่่ให้้ผิิดศีีลธรรมในเรื่่�องใด ? ก. การทุุจริิต ข. กามารมณ์์ ค. การพนััน ง. ความอกตััญญูู
131 ๔๕. นัักเรีียนแบ่่งขนมให้้เพื่่�อนกิินเท่่า ๆ กััน จััดเข้้าในข้้อใด ? ก. กตััญญูู ข. ซื่่�อสััตย์์ ค. เมตตา ง. เที่่�ยงธรรม ๔๖. ความจงรัักภัักดีีต่่อพระมหากษััตริิย์์ของคนไทย จััดเข้้าในข้้อใด ? ก. กตััญญูู ข. บููชา ค. สวามิิภัักดิ์์� ง. มิิตรภาพ ๔๗. นัักเรีียนมีีจิิตอาสาช่่วยครููทำกิิจกรรมของโรงเรีียน จััดเข้้าในข้้อใด ? ก. กตััญญูู ข. ซื่่�อตรง ค. ซื่่�อสััตย์์ ง. ยุุติิธรรม ๔๘. ข้้อใด ทำให้้นัักเรีียนเป็็นคนเสีียสััตย์์ไร้้สััจจะ ? ก. เสีียใจ ข. เสีียคำพููด ค. เสีียสติิ ง. เสีียมารยาท ๔๙. ข้้อใด ทำให้้นัักเรีียนไม่่ทำผิิดศีีลข้้อที่่� ๕ และรัักษาได้้มั่่�นคง ? ก. ความฝััน ข. ความเก่่ง ค. ความมีีสััตย์์ ง. ความมีีสติิ ๕๐. ใครได้้รัับประโยชน์์จากการปฏิิบััติิตามหลัักเบญจธรรม ? ก. ตนเอง ข. ครูู ค. พ่่อ แม่่ ง. ถููกทุุกข้้อ
132
133 ปััญหาและเฉลยข้้อสอบ ธรรมศึึกษาชั้้�นตรีี ระดัับอุุดมศึึกษาและประชาชนทั่่�วไป พ.ศ. ๒๕๖๗
134
135 ปััญหาวิิชาเรีียงความแก้้กระทู้้�ธรรม ธรรมศึึกษาชั้้�นตรีี ระดัับอุุดมศึึกษาและประชาชนทั่่�วไป สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๐๘.๓๐ น. วิิริิเยน ทุุกฺฺขมจฺฺเจติิ. คนล่่วงทุุกข์์ได้้เพราะความเพีียร. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย สุุตตนิิบาต --------------------------------------- แต่่งอธิิบายให้้สมเหตุุสมผล โดยใช้้สุุภาษิิตที่่�สนามหลวงแผนกธรรม กำหนดมาให้้ จำนวน ๓ สุุภาษิิตข้้างล่่างนี้้� มาประกอบอ้้างอิิงเพีียง ๑ สุุภาษิิต และสุุภาษิิตที่่�อ้้างมานั้้�น ควรอธิิบายเชื่่�อมความให้้สมกัับเรื่่�องในกระทู้้�ตั้้�ง ในชั้้�นนี้้�กำหนดให้้เขีียนลงในกระดาษใบตอบตั้้�งแต่่ ๒ หน้้า (เว้้นบรรทััด) ขึ้้�นไป ให้้เวลา ๓ ชั่่�วโมง
136 อชฺฺเชว กิิจฺฺจมาตปฺฺปํํ. ควรรีีบทำความเพีียรในวัันนี้้�. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย ชาดก มหานิิบาต อตฺฺตนา โจทยตฺฺตานํํ. จงเตืือนตนด้้วยตนเอง. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย ธรรมบท อกฺฺโกเธน ชิิเน โกธํํ. พึึงชนะคนโกรธด้้วยการไม่่โกรธตอบ. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย ชาดก ทุุกนิิบาต
137 ๑. ธรรมที่่�เกื้้�อกููลสนัับสนุุนการทำกิิจทุุกอย่่าง ได้้แก่่ข้้อใด ? ก. สติิ สััมปชััญญะ ข. หิิริิ โอตตััปปะ ค. ขัันติิ โสรััจจะ ง. กตััญญููกตเวทีี ๒. ก่่อนที่่�จะทำพููดคิิด ควรใช้้ธรรมข้้อใด ? ก. สติิ ข. สััมปชััญญะ ค. โอตตััปปะ ง. โสรััจจะ ๓. เทวธรรมคืือธรรมที่่�ทำบุุคคลให้้เป็็นเทวดา ได้้แก่่ข้้อใด ? ก. สติิ สััมปชััญญะ ข. ขัันติิ โสรััจจะ ค. หิิริิ โอตตััปปะ ง. กตััญญูู กตเวทีี ๔. คนที่่�ไม่่กล้้าทำความชั่่�วทั้้�งต่่อหน้้าและลัับหลััง ได้้ชื่่�อว่่ามีีธรรมใด ? ก. สติิ ข. ขัันติิ ค. หิิริิ ง. สััจจะ ปััญหาและเฉลยวิิชาธรรม ธรรมศึึกษาชั้้�นตรีี ระดัับอุุดมศึึกษาและประชาชนทั่่�วไป สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๓.๐๐ - ๑๓.๕๐ น.
138 ๕. สาเหตุุที่่�ทำให้้เกิิดโอตตััปปะ คืือข้้อใด ? ก. กลััวบาป ข. กลััวถููกติิเตีียน ค. กลััวถููกลงโทษ ง. ถููกทุุกข้้อ ๖. เมื่่�อถููกด่่าว่่าเสีียดสีี ควรประพฤติิธรรมใด ? ก. โอตตััปปะ ข. สััมปชััญญะ ค. ขัันติิ ง. โสรััจจะ ๗. บุุพพการีี หมายถึึงบุุคคลในข้้อใด ? ก. มารดา บิิดา ข. พี่่� น้้อง ค. มิิตร สหาย ง. สามีี ภรรยา ๘. ข้้อใด เป็็นความหมายของคำว่่า กตััญญููกตเวทีี ? ก. ผู้้�มีีพระคุุณ ข. ผู้้�รู้้�บุุญคุุณแล้้วตอบแทน ค. ผู้้�เกิิดก่่อน ง. ผู้้�ให้้ ๙. เกิิดเป็็นคนไทย ควรกตััญญููกตเวทีีต่่อใคร ? ก. มารดาบิิดา ข. ชาติิศาสนา ค. พระมหากษััตริิย์์ ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๐. พุุทโธ เม สะระณััง วะรััง เป็็นการกล่่าวถึึงรััตนะใด ? ก. พุุทธรััตนะ ข. ธรรมรััตนะ ค. สัังฆรััตนะ ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๑. ธััมโม เม สะระณััง วะรััง เป็็นการกล่่าวถึึงรััตนะใด ? ก. พุุทธรััตนะ ข. ธรรมรััตนะ ค. สัังฆรััตนะ ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๒. สัังโฆ เม สะระณััง วะรััง เป็็นการกล่่าวถึึงรััตนะใด ? ก. พุุทธรััตนะ ข. ธรรมรััตนะ ค. สัังฆรััตนะ ง. ถููกทุุกข้้อ
139 ๑๓. โลภะ โทสะ โมหะ เกิิดขึ้้�นทางใด ? ก. กาย ข. วาจา ค. ใจ ง. เจตสิิก ๑๔. โลภ โกรธ หลง เกิิดขึ้้�นแล้้ว ทำอะไรให้้เศร้้าหมอง ? ก. กาย ข. วาจา ค. ใจ ง. เจตสิิก ๑๕. กิิเลสเกิิดขึ้้�นทางใด ? ก. กาย ข. วาจา ค. ใจ ง. เจตสิิก ๑๖. อโลภะ อโทสะ อโมหะ เกิิดขึ้้�นทางใด ? ก. กาย ข. วาจา ค. ใจ ง. เจตสิิก ๑๗. อโลภะ อโทสะ อโมหะ เกิิดขึ้้�นแล้้ว ทำอะไรให้้ผ่่องใส ? ก. กาย ข. วาจา ค. ใจ ง. เจตสิิก ๑๘. วิิธีีการทำบุุญในพระพุุทธศาสนา เรีียกว่่าอะไร ? ก. ทานมััย ข. สีีลมััย ค. ภาวนามััย ง. บุุญกิิริิยาวััตถุุ ๑๙. การถวายปััจจััยสี่่�แก่่พระภิิกษุุสามเณร จััดเป็็นบุุญกิิริิยาวััตถุุใด ? ก. ทานมััย ข. สีีลมััย ค. ภาวนามััย ง. ปััตติิทานมััย ๒๐. อธิิปไตยใด ก่่อให้้เกิิดความวุ่่�นวายแก่่สัังคมมากที่่�สุุด ? ก. อััตตาธิิปไตย ข. โลกาธิิปไตย ค. ธััมมาธิิปไตย ง. ประชาธิิปไตย
140 ๒๑. ยากดีีมีีจน ทุุกคนตกอยู่่�ในลัักษณะเดีียวกััน คืือลัักษณะใด ? ก. อนิิจจตา ข. ทุุกขตา ค. อนััตตตา ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๒. ลำเอีียงเพราะหลงใหลในรููปลัักษณ์์ ชื่่�อว่่ามีีอคติิใด ? ก. ฉัันทาคติิ ข. โทสาคติิ ค. โมหาคติิ ง. ภยาคติิ ๒๓. ลำเอีียงเพราะความโง่่เขลา ชื่่�อว่่ามีีอคติิใด ? ก. ฉัันทาคติิ ข. โทสาคติิ ค. โมหาคติิ ง. ภยาคติิ ๒๔. เพีียรระวัังไม่่ให้้บาปอกุุศลเกิิดขึ้้�นในจิิตใจ เรีียกว่่าอะไร ? ก. สัังวรปธาน ข. ปหานปธาน ค. ภาวนาปธาน ง. อนุุรัักขนาปธาน ๒๕. จะละโลภ โกรธ หลงได้้ ต้้องมีีปธานใด ? ก. สัังวรปธาน ข. ปหานปธาน ค. ภาวนาปธาน ง. อนุุรัักขนาปธาน ๒๖. บุุคคลจะประสบความสำเร็็จได้้อย่่างยั่่�งยืืน ต้้องมีีหลัักธรรมใด ? ก. อิิทธิิบาท ๔ ข. พรหมวิิหาร ๔ ค. ปธาน ๔ ง. อคติิ ๔ ๒๗. ทำงานด้้วยใจรััก จััดได้้ว่่ามีีอิิทธิิบาทข้้อใด ? ก. ฉัันทะ ข. วิิริิยะ ค. จิิตตะ ง. วิิมัังสา ๒๘. เราควรปฏิิบััติิพรหมวิิหารข้้อใด ต่่อมนุุษยชาติิ ? ก. เมตตา ข. กรุุณา ค. มุุทิิตา ง. อุุเบกขา
141 ๒๙. เราควรปฏิิบััติิพรหมวิิหารข้้อใด ต่่อบุุคคลที่่�ประสบภััยพิิบััติิ ? ก. เมตตา ข. กรุุณา ค. มุุทิิตา ง. อุุเบกขา ๓๐. เมื่่�อเกิิดทุุกข์์ขึ้้�นแล้้ว ทำอย่่างไรจึึงจะถููกวิิธีี ? ก. กำหนดรู้้� ข. ควรละ ค. ทำให้้มีีขึ้้�น ง. ทำให้้ประจัักษ์์แจ้้ง ๓๑. สาเหตุุที่่�ทำให้้คนเกิิดความทุุกข์์ คืืออะไร ? ก. กามตััณหา ข. ภวตััณหา ค. วิิภวตััณหา ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๒. อริิยมรรค ๘ ประการ กล่่าวโดยสรุุปคืืออะไร ? ก. ศีีล ข. สมาธิิ ค. ปััญญา ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๓. คนตระหนี่่� ควรฟัังอนุุปุุพพิิกถาใด ? ก. ทานกถา ข. สีีลกถา ค. สััคคกถา ง. เนกขััมมานิิสัังสกถา ๓๔. คนโหดร้้าย ควรฟัังอนุุปุุพพิิกถาใด ? ก. ทานกถา ข. สีีลกถา ค. สััคคกถา ง. เนกขััมมานิิสัังสกถา ๓๕. อนุุปุุพพิิกถาใด มีีผลทำให้้คนออกบวช ? ก. ทานกถา ข. สีีลกถา ค. สััคคกถา ง. เนกขััมมานิิสัังสกถา ๓๖. คิิหิิปฏิิบััติิ หมายถึึงข้้อปฏิิบััติิของใคร ? ก. คฤหััสถ์์ ข. พระภิิกษุุ ค. สามเณร ง. แม่่ชีี
142 ๓๗. มิิตรปฏิิรููป หมายถึึงคนเช่่นไร ? ก. คนปอกลอก ข. คนดีีแต่่พููด ค. คนหััวประจบ ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๘. คิิดเอาแต่่ได้้ฝ่่ายเดีียว เป็็นลัักษณะของมิิตรประเภทใด ? ก. มิิตรดีีแต่่พููด ข. มิิตรปอกลอก ค. มิิตรหััวประจบ ง. มิิตรชวนทำชั่่�ว ๓๙. พระเทวทััตเป็็นมิิตรประเภทใด ของพระเจ้้าอชาตศััตรูู ? ก. ดีีแต่่พููด ข. ปอกลอก ค. หััวประจบ ง. ชัักชวนในทางฉิิบหาย ๔๐. ผู้้�ที่่�พึ่่�งพาได้้ในยามเกิิดอุุทกภััย เป็็นลัักษณะของมิิตรประเภทใด ? ก. มีีอุุปการะ ข. ร่่วมสุุขร่่วมทุุกข์์ ค. แนะประโยชน์์ ง. มีีความรัักใคร่่ ๔๑. ไม่่ทิ้้�งเพื่่�อนในยามวิิบััติิ เป็็นลัักษณะของมิิตรประเภทใด ? ก. มีีอุุปการะ ข. ร่่วมสุุขร่่วมทุุกข์์ ค. แนะประโยชน์์ ง. มีีความรัักใคร่่ ๔๒. สิ่่�งใด เป็็นอบายมุุข ? ก. สิ่่�งเสพติิด ข. สถานบัันเทิิง ค. การพนััน ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๓. เที่่�ยวกลางคืืน มีีโทษอย่่างไร ? ก. ถููกระแวง ข. มัักถููกใส่่ร้้าย ค. เสีียทรััพย์์ ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๔. ติิดการพนััน มีีโทษอย่่างไร ? ก. เสีียทรััพย์์ ข. คนไม่่เชื่่�อถืือ ค. เพื่่�อนดููหมิ่่�น ง. ถููกทุุกข้้อ
143 ๔๕. ทิิศที่่�พระพุุทธเจ้้าทรงสอนให้้กราบไหว้้ มีีจำนวนเท่่าไร ? ก. ๒ ข. ๔ ค. ๖ ง. ๘ ๔๖. พ่่อแม่่ได้้ชื่่�อว่่าเป็็นผู้้�มีีอุุปการคุุณ เพราะให้้อะไรที่่�สำคััญที่่�สุุดแก่่บุุตร ? ก. อาหาร ข. สมบััติิ ค. เงิินทอง ง. ชีีวิิตเลืือดเนื้้�อ ๔๗. ปุุรััตถิิมทิิศ คืือมารดาบิิดา พึึงอนุุเคราะห์์บุุตรธิิดาด้้วยวิิธีีใด ? ก. ห้้ามทำชั่่�ว ข. ให้้การศึึกษา ค. ให้้ทรััพย์์สมบััติิ ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๘. ควรแสดงความเคารพต่่อทิิศเบื้้�องขวาคืือครููอาจารย์์ด้้วยวิิธีีใด ? ก. ยืืนต้้อนรัับ ข. เชื่่�อฟััง ค. ตั้้�งใจศึึกษา ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๙. สามีีพึึงบำรุุงทิิศเบื้้�องหลัังคืือภรรยาด้้วยวิิธีีใด ? ก. ยกย่่อง ข. ไม่่ดููหมิ่่�น ค. ไม่่นอกใจ ง. ถููกทุุกข้้อ ๕๐. ภรรยาพึึงปฏิิบััติิต่่อสามีีด้้วยวิิธีีใด ? ก. ดููแลบ้้านให้้ดีี ข. ไม่่นอกใจ ค. รัักษาสมบััติิ ง. ถููกทุุกข้้อ
144 ปััญหาและเฉลยวิิชาพุุทธานุุพุุทธประวััติิ ธรรมศึึกษาชั้้�นตรีี ระดัับอุุดมศึึกษาและประชาชนทั่่�วไป สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๔.๐๐ - ๑๔.๕๐ น. ๑. การทำสัังคายนาพระธรรมวิินััยครั้้�งแรก จััดขึ้้�น ณ เมืืองใด ? ก. ราชคฤห์์ ข. พาราณสีี ค. สาวััตถีี ง. ไพสาลีี ๒. ประธานสงฆ์์ทำปฐมสัังคายนา คืือพระเถระใด ? ก. พระยสะ ข. พระอุุบาลีี ค. พระอานนท์์ ง. พระมหากััสสปะ ๓. การทำปฐมสัังคายนา หลัังพุุทธปริินิิพพานแล้้วกี่่�เดืือน ? ก. ๑ เดืือน ข. ๒ เดืือน ค. ๓ เดืือน ง. ๔ เดืือน ๔. การทำปฐมสัังคายนา มีีพระอรหัันต์์เข้้าร่่วมประชุุมกี่่�องค์์ ? ก. ๒๐๐ องค์์ ข. ๓๐๐ องค์์ ค. ๔๐๐ องค์์ ง. ๕๐๐ องค์์
145 ๕. การประชุุมทำปฐมสัังคายนา จััดขึ้้�น ณ สถานที่่�ใด ? ก. วััดเวฬุุวััน ข. วััดเชตวััน ค. ถ้้ำสััตตบรรณ ง. ถ้้ำสุุกรขาตา ๖. กษััตริิย์์ผู้้�ถวายอุุปถััมภ์์ในการทำปฐมสัังคายนา ทรงพระนามว่่าอะไร ? ก. พิิมพิิสาร ข. อชาตศััตรูู ค. ปเสนทิิโกศล ง. อโศกมหาราช ๗. พระเถระใด เป็็นผู้้�วิิสััชนาพระวิินััยในการทำปฐมสัังคายนา ? ก. พระยสะ ข. พระอุุบาลีี ค. พระอานนท์์ ง. พระมหากััสสปะ ๘. ปิิฎกใด รวบรวมพระธรรมเทศนาที่่�ทรงแสดงในสถานที่่�ต่่าง ๆ ? ก. วิินััยปิิฎก ข. สุุตตัันตปิิฎก ค. อภิิธรรมปิิฎก ง. ถููกทุุกข้้อ ๙. ปิิฎกใด รวบรวมคำสอนที่่�เป็็นปรมััตถธรรมล้้วน ๆ ? ก. วิินััยปิิฎก ข. สุุตตัันตปิิฎก ค. อภิิธรรมปิิฎก ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๐. ผู้้�พยายามสั่่�งสมบุุญบารมีีเพื่่�อจะได้้ตรััสรู้้�ในกาลข้้างหน้้า คืือใคร ? ก. พระสาวก ข. พระอััครสาวก ค. พระราชา ง. พระโพธิิสััตว์์ ๑๑. พระโพธิิสััตว์์บำเพ็็ญบารมีี ๓๐ ครบบริิบููรณ์์ เมื่่�อเสวยพระชาติิเป็็น ใคร ? ก. สุุวรรณสาม ข. พระเตมีีย์์ ค. พระมหาชนก ง. พระเวสสัันดร ๑๒. ก่่อนปฏิิสนธิิในครรภ์์พระมารดา พระโพธิิสััตว์์สถิิตอยู่่�สวรรค์์ชั้้�นใด ? ก. ดาวดึึงส์์ ข. ยามา ค. ดุุสิิต ง. นิิมมานรดีี
146 ๑๓. พระพุุทธเจ้้าทรงอุุบััติิขึ้้�นในทวีีปใด ? ก. ชมพููทวีีป ข. อุุตตรกุุรุุทวีีป ค. อมรโคยานทวีีป ง. ปุุพพวิิเทหทวีีป ๑๔. ชมพููทวีีป มีีต้้นไม้้ใดเป็็นสััญลัักษณ์์ ? ก. ต้้นโพธิ์์� ข. ต้้นไทร ค. ต้้นหว้้า ง. ต้้นสาละ ๑๕. ชมพููทวีีป แบ่่งอาณาเขตเป็็นแคว้้นใหญ่่ ๆ กี่่�แคว้้น ? ก. ๖ แคว้้น ข. ๑๖ แคว้้น ค. ๒๖ แคว้้น ง. ๓๖ แคว้้น ๑๖. ประชาชนในชมพููทวีีปแบ่่งเป็็นกี่่�วรรณะ ? ก. ๑ วรรณะ ข. ๒ วรรณะ ค. ๓ วรรณะ ง. ๔ วรรณะ ๑๗. ลููกที่่�เกิิดจากพ่่อแม่่ที่่�มีีวรรณะต่่างกััน เรีียกว่่าอะไร ? ก. พราหมณ์์ ข. แพศย์์ ค. ศููทร ง. จััณฑาล ๑๘. พระโพธิิสััตว์์ประสููติิในวงศ์์ใด ? ก. ศากยวงศ์์ ข. โกลิิยวงศ์์ ค. โคตมวงศ์์ ง. สยามวงศ์์ ๑๙. กษััตริิย์์พระองค์์ใด เป็็นต้้นกำเนิิดของศากยวงศ์์ ? ก. ชยเสนะ ข. สีีหหนุุ ค. สุุทโธทนะ ง. โอกกากราช ๒๐. พระโพธิิสััตว์์ ปฏิิสนธิิในครรภ์์ของพระนางใด ? ก. อมิิตา ข. ปมิิตา ค. สิิริิมหามายา ง. มหาปชาบดีี
147 ๒๑. พระโพธิิสััตว์์ อยู่่�ในครรภ์์ของพระมารดากี่่�เดืือน ? ก. ๗ เดืือน ข. ๘ เดืือน ค. ๙ เดืือน ง. ๑๐ เดืือน ๒๒. พระโพธิิสััตว์์ ประสููติิ ณ สถานที่่�ใด ? ก. ลุุมพิินีีวััน ข. ลััฏฐิิวััน ค. อััมพวััน ง. เวฬุุวััน ๒๓. บุุคคลและสิ่่�งมงคลที่่�เกิิดขึ้้�นพร้้อมกัับพระโพธิิสััตว์์ เรีียกว่่าอะไร ? ก. สหาย ข. สหชาติิ ค. กััลยาณมิิตร ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๔. บุุคคลใด เกิิดวัันเดีียวกัับพระโพธิิสััตว์์ ? ก. พระอานนท์์ ข. พระสารีีบุุตร ค. พระโมคคััลลานะ ง. พระเทวทััต ๒๕. พระโพธิิสััตว์์ประสููติิได้้ ๓ วััน มีีดาบสใดเข้้าเยี่่�ยม ? ก. กบิิลดาบส ข. กาฬเทวิิลดาบส ค. อุุททกดาบส ง. อาฬารดาบส ๒๖. พระราชกุุมารได้้รัับการขนานนามว่่า สิิทธััตถะ หลัังประสููติิได้้กี่่�วััน ? ก. ๓ วััน ข. ๕ วััน ค. ๗ วััน ง. ๙ วััน ๒๗. ทำนายว่่า สิิทธััตถกุุมารจะเสด็็จออกผนวชและได้้ตรััสรู้้�แน่่นอน ? ก. โกณฑััญญะ ข. วััปปะ ค. ภััททิิยะ ง. มหานามะ ๒๘. พระนางสิิริิมหามายาสิ้้�นพระชนม์์ หลัังสิิทธััตถกุุมารประสููติิได้้กี่่�วััน ? ก. ๓ วััน ข. ๕ วััน ค. ๗ วััน ง. ๙ วััน
148 ๒๙. ครููคนแรกของเจ้้าชายสิิทธััตถะ คืือใคร ? ก. วิิศวามิิตร ข. อสิิตดาบส ค. อุุททกดาบส ง. อาฬารดาบส ๓๐. เจ้้าชายสิิทธััตถะทรงอภิิเษกสมรส ขณะมีีพระชนมายุุเท่่าไร ? ก. ๑๖ ปีี ข. ๒๐ ปีี ค. ๒๙ ปีี ง. ๓๕ ปีี ๓๑. เจ้้าชายสิิทธััตถะออกผนวช ขณะมีีพระชนมายุุเท่่าไร ? ก. ๒๐ ปีี ข. ๒๙ ปีี ค. ๓๕ ปีี ง. ๔๕ ปีี ๓๒. ข้้อใด ไม่่จััดเข้้าในเทวทููต ๔ ? ก. คนเกิิด ข. คนแก่่ ค. คนเจ็็บ ง. คนตาย ๓๓. ใครตามเสด็็จเจ้้าชายสิิทธััตถะในวัันออกผนวช ? ก. เทวทััต ข. นัันทะ ค. กาฬุุทายีี ง. ฉัันนะ ๓๔. เจ้้าชายสิิทธััตถะ อธิิษฐานเพศบรรพชิิต ณ ริิมฝั่่�งแม่่น้้ำใด ? ก. คงคา ข. ยมุุนา ค. อโนมา ง. เนรััญชรา ๓๕. พระมหาบุุรุุษ สำเร็็จสมาบััติิ ๘ ในสำนัักของใคร ? ก. กบิิลดาบส ข. กาฬเทวิิลดาบส ค. อาฬารดาบส ง. อุุททกดาบส ๓๖. พระมหาบุุรุุษ ทรงบำเพ็็ญทุุกรกิิริิยาด้้วยวิิธีีใด ? ก. อดอาหาร ข. กดพระทนต์์ ค. กลั้้�นลมหายใจ ง. ถููกทุุกข้้อ
149 ๓๗. สตรีีผู้้�ถวายข้้าวมธุุปายาสแก่่พระมหาบุุรุุษ คืือใคร ? ก. สุุชาดา ข. วิิสาขา ค. พิิมพา ง. มััลลิิกา ๓๘. พระมหาบุุรุุษเสวยข้้าวมธุุปายาสในวัันตรััสรู้้� จำนวนกี่่�ก้้อน ? ก. ๒๙ ก้้อน ข. ๓๙ ก้้อน ค. ๔๙ ก้้อน ง. ๕๙ ก้้อน ๓๙. พระมหาบุุรุุษ ทรงอธิิษฐานลอยถาดทองคำในแม่่น้้ำใด ? ก. คงคา ข. เนรััญชรา ค. อโนมา ง. อจิิรวดีี ๔๐. โสตถิิยพราหมณ์์ ได้้ถวายหญ้้าคาแก่่พระมหาบุุรุุษ จำนวนเท่่าไร ? ก. ๖ กำมืือ ข. ๗ กำมืือ ค. ๘ กำมืือ ง. ๙ กำมืือ ๔๑. ใครตามขััดขวางการตรััสรู้้�พระโพธิิญาณของพระมหาบุุรุุษ ? ก. พญายม ข. พญานาค ค. ธิิดามาร ง. พญาวััสสวดีีมาร ๔๒. พระมหาบุุรุุษ ได้้บรรลุุปุุพเพนิิวาสานุุสสติิญาณในยามใด ? ก. ปฐมยาม ข. มััชฌิิมยาม ค. ปััจฉิิมยาม ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๓. พระพุุทธเจ้้าตรััสรู้้�พระสััมมาสััมโพธิิญาณ เมื่่�อพระชนมายุุเท่่าไร ? ก. ๒๙ ข. ๓๕ ค. ๔๕ ง. ๘๐ ๔๔. พระพุุทธเจ้้าตรััสรู้้�แล้้ว ได้้เสวยวิิมุุตติิสุุขกี่่�สััปดาห์์ ? ก. ๕ สััปดาห์์ ข. ๖ สััปดาห์์ ค. ๗ สััปดาห์์ ง. ๘ สััปดาห์์
150 ๔๕. พระพุุทธเจ้้าเสวยวิิมุุตติิสุุขในสััปดาห์์ที่่� ๑ ณ สถานที่่�ใด ? ก. ต้้นโพธิ์์� ข. ต้้นไทร ค. ต้้นจิิก ง. ต้้นเกด ๔๖. วัันสำคััญทางพระพุุทธศาสนา ชาวพุุทธควรปฏิิบััติิตนอย่่างไร ? ก. ถวายทาน ข. รัักษาศีีล ค. เจริิญจิิตภาวนา ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๗. พระภิิกษุุสงฆ์์อธิิษฐานเข้้าอยู่่�จำพรรษาเป็็นเวลากี่่�เดืือน ? ก. ๒ เดืือน ข. ๓ เดืือน ค. ๔ เดืือน ง. ๕ เดืือน ๔๘. วัันแรม ๑ ค่่ำ เดืือน ๘ ตรงกัับวัันในข้้อใด ? ก. มาฆบููชา ข. วิิสาขบููชา ค. เข้้าพรรษา ง. ออกพรรษา ๔๙. วัันที่่�พระพุุทธเจ้้าเสด็็จลงจากสวรรค์์ชั้้�นดาวดึึงส์์ เรีียกว่่าวัันอะไร ? ก. เข้้าพรรษา ข. ออกพรรษา ค. เทโวโรหณะ ง. ลอยกระทง ๕๐. วิิปััตติิปฏิิพาหายะ สััพพะสััมปััตติิสิิทธิิยา ... เป็็นคำอาราธนาอะไร ? ก. พระปริิตร ข. พระธรรม ค. ศีีล ๕ ง. ศีีล ๘
151 ปััญหาและเฉลยวิิชาเบญจศีีลเบญจธรรม (วิินััย) ธรรมศึึกษาชั้้�นตร ระดัับอุุดมศึึกษาและประชาชนทั่่�วไป สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๕.๐๐ - ๑๕.๕๐ น. ๑. หลัักธรรมใด เป็็นข้้อปฏิิบััติิเบื้้�องต้้นสำหรัับบุุคคลเริ่่�มทำความดีี ? ก. ศีีล ข. สมาธิิ ค. ปััญญา ง. ถููกทุุกข้้อ ๒. ความมีีระเบีียบวิินััย จััดเข้้าในข้้อใด ? ก. ทาน ข. ศีีล ค. สมาธิิ ง. ปััญญา ๓. วััตถุุประสงค์์ของการรัักษาศีีล คืือข้้อใด ? ก. สงบใจ ข. ไม่่งมงาย ค. ฝึึกกายวาจา ง. ดัับทุุกข์์ ๔. เจตนางดเว้้นจากข้้อห้้าม เพื่่�อไม่่ละเมิิดศีีล เรีียกว่่าอะไร ? ก. อาบััติิ ข. วิิรััติิ ค. วิินััย ง. สิิกขาบท
152 ๕. ข้้อใด เป็็นการละเมิิดศีีลข้้อที่่� ๑ ? ก. ทำแท้้ง ข. ลัักทรััพย์์ ค. เสพยาบ้้า ง. ค้้าประเวณีี ๖. ข้้อใด ไม่่เข้้าข่่ายความผิิดศีีลข้้อที่่� ๑ ? ก. ทำให้้ตาย ข. ทำให้้ลำบาก ค. ทำให้้บาดเจ็็บ ง. ทำให้้เจ็็บใจ ๗. การทำสััตว์์ให้้ได้้รัับความลำบากเดืือดร้้อน เรีียกว่่าอะไร ? ก. ทรกรรม ข. โจรกรรม ค. ฆาตกรรม ง. บาปกรรม ๘. ศีีลข้้อที่่� ๑ บััญญััติิขึ้้�นเพื่่�อรัักษาคุุณค่่าและหวงแหนสิ่่�งใด ? ก. ทรััพย์์สิิน ข. ที่่�ดิิน ค. ชีีวิิต ง. บ้้าน ๙. ข้้อใด อนุุโลมเข้้าในการทำปาณาติิบาต ? ก. ทำให้้บาดเจ็็บ ข. ทำให้้พิิการ ค. ทำให้้เสีียโฉม ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๐. ศีีลข้้อที่่� ๒ บััญญััติิขึ้้�นเพื่่�อมุ่่�งเน้้นถึึงความปลอดภััยในเรื่่�องใด ? ก. ชีีวิิตร่่างกาย ข. ทรััพย์์สิิน ค. คู่่�ครอง ง. สุุขภาพ ๑๑. ข้้อห้้ามของศีีลข้้อที่่� ๒ คืือข้้อใด ? ก. จัับปลา ข. ล่่าสััตว์์ ค. รัับราชการ ง. หากิินทุุจริิต ๑๒. ข้้อใด เป็็นการละเมิิดศีีลข้้อที่่� ๒ เกิิดจากทรััพย์์สิินของตน ? ก. เลี่่�ยงภาษีี ข. บุุกรุุกป่่า ค. รัับสิินบน ง. เก็็บส่่วย
153 ๑๓. ขายของออนไลน์์แต่่ส่่งของไม่่ตรงใบสั่่�ง เป็็นโจรกรรมประเภทใด ? ก. ปลอม ข. ลวง ค. ลััก ง. ปล้้น ๑๔. ข้้อใด เป็็นลัักษณะอาการของคนไม่่รัักษาศีีลข้้อที่่� ๒ ? ก. โหดร้้าย ข. แอบขโมย ค. โกหก ง. เมาทุุกวััน ๑๕. ศีีลข้้อที่่� ๒ บััญญััติิขึ้้�นเพื่่�อให้้ทำความดีีเรื่่�องใด ? ก. หากิินสุุจริิต ข. ผััวเมีียเดีียว ค. เมตตาสััตว์์ ง. รู้้�คุุณคน ๑๖. กาเมสุุมิิจฉาจารา เวรมณีี หมายถึึงการไม่่ทำผิิดเรื่่�องใด ? ก. กฎหมาย ข. วััฒนธรรม ค. ประเพณีี ง. ประเวณีี ๑๗. หญิิงผู้้�เป็็นเหล่่ากอของตน หมายถึึงใคร ? ก. ลููกเลี้้�ยง ข. ลููกบุุญธรรม ค. ลููกสาว ง. ลููกสะใภ้้ ๑๘. การละเมิิดศีีลข้้อที่่� ๓ ทำให้้ครอบครััวแตกแยก ควรแก้้ไขตามข้้อใด ? ก. เลิิกยาบ้้า ข. เลิิกบุุหรี่่� ค. เลิิกเหล้้า ง. เลิิกเจ้้าชู้้� ๑๙. การแสดงกิิริิยาอาการอัันเป็็นเท็็จในศีีลข้้อที่่� ๔ เรีียกว่่าอะไร ? ก. เท็็จทางกาย ข. เท็็จทางวาจา ค. เท็็จทางใจ ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๐. คำพููดลัักษณะใด แม้้ไม่่เป็็นความจริิง ก็็ไม่่มีีโทษแก่่ผู้้�พููด ? ก. อำความ ข. เสริิมความ ค. สัับปลัับ ง. สำคััญผิิด
154 ๒๑. มุุสาประเภทใด เรีียกว่่ามารยา ? ก. อวดวิิชา ข. อวดอ้้าง ค. แกล้้งป่่วย ง. สาบาน ๒๒. เล่่านิิทานไม่่ใช่่เรื่่�องจริิง แต่่ไม่่ผิิดศีีลข้้อ ๔ เพราะเหตุุใด ? ก. สำคััญผิิด ข. เป็็นนิิยาย ค. เป็็นโวหาร ง. พลั้้�งปาก ๒๓. ศีีลข้้อที่่� ๕ บััญญััติิขึ้้�นเพื่่�อให้้หลีีกเลี่่�ยงไม่่เกี่่�ยวข้้องกัับอะไร ? ก. สััตว์์ดุุร้้าย ข. ลัักพาตััว ค. การพนััน ง. สิ่่�งเสพติิด ๒๔. ข้้อใด เป็็นพฤติิกรรมไม่่ดีีของคนละเมิิดศีีลข้้อที่่� ๕ ? ก. ทำลายของ ข. ทุุบตีีผู้้�อื่่�น ค. ทะเลาะวิิวาท ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๕. การไม่่ให้้ความสำคััญกัับศีีลข้้อที่่� ๕ ทำให้้เกิิดปััญหาใด ? ก. ลัักขโมย ข. ค้้ามนุุษย์์ ค. ติิดยาบ้้า ง. หากิินทุุจริิต ๒๖. ผู้้�ปรารถนาจะรัักษาศีีลข้้อที่่� ๕ ในวัันพระ ควรปฏิิบััติิตามข้้อใด ? ก. งดเหล้้า ข. เข้้าวััด ค. ทำบุุญ ง. ฟัังเทศน์์ ๒๗. ข้้อใด ไม่่ใช่่การงดเว้้นจากข้้อห้้ามที่่�เรีียกว่่า วิิรััติิ ? ก. มัังสวิิรััติิ ข. สมาทานวิิรััติิ ค. สมุุจเฉทวิิรััติิ ง. สััมปััตตวิิรััติิ ๒๘. สััมปััตตวิิรััติิ เป็็นการงดเว้้นจากการละเมิิดศีีลของใคร ? ก. คนทั่่�วไป ข. คนถืือศีีล ค. คนเห็็นผีี ง. อริิยบุุคคล
155 ๒๙. “ข้้าพเจ้้ารัับศีีลห้้ามา จึึงไม่่ดื่่�มเหล้้า” จััดเป็็นวิิรััติิใด ? ก. สมาทานวิิรััติิ ข. สััมปััตตวิิรััติิ ค. สมุุจเฉทวิิรััติิ ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๐. เบญจศีีล ท่่านกำหนดให้้รัักษาควบคู่่�กัับหลัักธรรมใด ? ก. อริิยสััจ ข. สัังคหวััตถุุ ค. พรหมวิิหาร ง. เบญจธรรม ๓๑. เห็็นสุุนััขตกน้้ำสามารถช่่วยได้้ แต่่ไม่่ช่่วย เพราะขาดกััลยาณธรรมใด ? ก. เมตตา ข. กรุุณา ค. สติิสััมปชััญญะ ง. สััจจะ ๓๒. ปรารถนาดีี หวัังจะให้้เขามีีความสุุข เป็็นกััลยาณธรรมใด ? ก. เมตตา ข. สััมมาอาชีีวะ ค. สติิสััมปชััญญะ ง. สััจจะ ๓๓. ช่่วยปลดหนี้้�ให้้คนพ้้นจากความเดืือดร้้อน เป็็นกััลยาณธรรมใด ? ก. เมตตา ข. กรุุณา ค. กามสัังวร ง. สััจจะ ๓๔. ผู้้�ปรารถนาจะปฏิิบััติิตามกััลยาณธรรมข้้อที่่� ๑ ควรเว้้นพฤติิกรรมใด ? ก. เล่่นหวย ข. ขโมยของ ค. ล่่าสััตว์์ ง. ดื่่�มเหล้้า ๓๕. กััลยาณธรรมใด สนัับสนุุนการรัักษาศีีลข้้อที่่� ๒ ให้้มั่่�นคงยิ่่�งขึ้้�น ? ก. สััจจะ ข. สััมมาอาชีีวะ ค. เมตตากรุุณา ง. สติิสััมปชััญญะ ๓๖. นายจ้้างจ่่ายค่่าจ้้างแก่่ลููกจ้้างตามสััญญา เป็็นความชอบธรรมเรื่่�องใด ? ก. กิิจการ ข. บุุคคล ค. วััตถุุ ง. ถููกทุุกข้้อ
156 ๓๗. ลููกจ้้างทำงานในหน้้าที่่�ไม่่ให้้บกพร่่อง เป็็นความชอบธรรมเรื่่�องใด ? ก. กิิจการ ข. บุุคคล ค. วััตถุุ ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๘. ผู้้�จะปฏิิบััติิตามกััลยาณธรรมข้้อสััมมาอาชีีวะ ต้้องหลีีกเลี่่�ยงข้้อใด ? ก. เรีียกค่่าไถ่่ ข. ขายยาบ้้า ค. ตั้้�งบ่่อนพนััน ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๙. ความสำรวมในกาม หมายถึึงรู้้�จัักยัับยั้้�งควบคุุมตนในเรื่่�องใด ? ก. น้้ำตาล ข. อาหาร ค. น้้ำหนััก ง. กามารมณ์์ ๔๐. สามีีภรรยาเชื่่�อใจกััน เพราะปฏิิบััติิตามข้้อใด ? ก. ไม่่ดื่่�มสุุรา ข. ไม่่เจ้้าชู้้� ค. ไม่่ทุุจริิต ง. ไม่่ติิดพนััน ๔๑. ปรารถนาจะสำรวมในกาม ควรหลีีกเลี่่�ยงเรื่่�องใด ? ก. เสพยาบ้้า ข. ค้้าของเถื่่�อน ค. ล่่าสััตว์์ป่่า ง. นอกใจคู่่�ครอง ๔๒. ความจริิงใจต่่อเพื่่�อน เป็็นสััจจะประเภทใด ? ก. ความเที่่�ยงธรรม ข. ความซื่่�อตรง ค. ความกตััญญูู ง. ความภัักดีี ๔๓. คนตรงไปตรงมาปราศจากอคติิ เพราะมีีสััจจะประเภทใด ? ก. ความเที่่�ยงธรรม ข. พููดจริิง ค. ทำจริิง ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๔. ความกตััญญูู ถืือเป็็นสััจจะประการหนึ่่�ง เช่่นตััวอย่่างใด ? ก. รัักพวกพ้้อง ข. เลี้้�ยงพ่่อแม่่ ค. ช่่วยเหลืือคน ง. ยกย่่องนาย
157 ๔๕. เมาแล้้วขัับรถทำให้้เกิิดอุุบััติิเหตุุ เพราะขาดกััลยาณธรรมใด ? ก. สััจจะ ข. กามสัังวร ค. เมตตากรุุณา ง. สติิสััมปชััญญะ ๔๖. การดื่่�มน้้ำกระท่่อมสููบกััญชาผิิดศีีลข้้อที่่� ๕ ขััดต่่อกััลยาณธรรมใด ? ก. สติิสััมปชััญญะ ข. กามสัังวร ค. สััจจะ ง. สััมมาอาชีีวะ ๔๗. การใช้้จ่่ายแต่่พอเพีียงตามความจำเป็็น ชื่่�อว่่ามีีสติิในเรื่่�องใด ? ก. การบริิโภค ข. การประพฤติิตััว ค. การระวัังตััว ง. การทำงาน ๔๘. มีีคนสรรเสริิญเยิินยอ ตั้้�งสติิอย่่างไร ชื่่�อว่่าไม่่ประมาทในโลกธรรม ? ก. ไม่่ระวััง ข. ไม่่ตั้้�งใจ ค. ไม่่เหลิิง ง. ไม่่สำรวม ๔๙. การประพฤติิเบญจธรรม อำนวยประโยชน์์ในชาติิปััจจุุบัันอย่่างไร ? ก. เจริิญลาภ ข. เจริิญเกีียรติิ ค. เจริิญยศ ง. ถููกทุุกข้้อ ๕๐. การประพฤติิเบญจธรรม อำนวยประโยชน์์ในชาติิหน้้าอย่่างไร ? ก. ไม่่ตกนรก ข. ไม่่ไปอบาย ค. ไม่่เป็็นเปรต ง. ถููกทุุกข้้อ
158
159 ปััญหาและเฉลยข้้อสอบ ธรรมศึึกษาชั้้�นโท ระดัับประถมศึึกษา พ.ศ. ๒๕๖๗
160
161 ปััญหาวิิชาเรีียงความแก้้กระทู้้�ธรรม ธรรมศึึกษาชั้้�นโท ระดัับประถมศึึกษา สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๐๘.๓๐ น. สุุโข ปุุฺฺสฺฺส อุุจฺฺจโย. ความสั่่�งสมซึ่่�งบุุญ นำสุุขมาให้้. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย ธรรมบท --------------------------------------- แต่่งอธิิบายให้้สมเหตุุสมผล โดยใช้้สุุภาษิิตที่่�สนามหลวงแผนกธรรม กำหนดมาให้้ จำนวน ๕ สุุภาษิิตข้้างล่่างนี้้� มาประกอบอ้้างอิิง ๒ สุุภาษิิต ห้้ามอ้้างสุุภาษิิตซ้้ำข้้อกััน และสุุภาษิิตที่่�อ้้างมานั้้�น ควรอธิิบายเชื่่�อมความให้้ สมกัับเรื่่�องในกระทู้้�ตั้้�ง ในชั้้�นนี้้�กำหนดให้้เขีียนลงในกระดาษใบตอบตั้้�งแต่่ ๓ หน้้า (เว้้นบรรทััด) ขึ้้�นไป ให้้เวลา ๓ ชั่่�วโมง
162 ปุุฺฺํํ โจเรหิิ ทููหรํํ. บุุญอัันโจรนำไปไม่่ได้้. คััมภีีร์์ที่่�มา : สัังยุุตตนิิกาย สคาถวรรค ททโต ปุุฺฺํํ ปวฑฺฺฒติิ. เมื่่�อให้้ บุุญก็็เพิ่่�มขึ้้�น. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย อุุทาน ปุุฺฺํํ สุุขํํ ชีีวิิตสงฺฺขยมฺฺหิิ. บุุญนำสุุขมาให้้ในเวลาสิ้้�นชีีวิิต. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย ธรรมบท ยํํ เว เสวติิ ตาทิิโส. คบคนเช่่นใด ก็็เป็็นเช่่นคนนั้้�น. คััมภีีร์์ที่่�มา : ว.ว. สุุโข หเว สปฺฺปุุริิเสน สงฺฺคโม. สมาคมกัับสััตบุุรุุษ นำสุุขมาให้้. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย ชาดก ทุุกนิิบาติิ
163 ๑. วิิธีีการทำบุุญในพระพุุทธศาสนา เรีียกว่่าอะไร ? ก. ทานมััย ข. สีีลมััย ค. ภาวนามััย ง. บุุญกิิริิยาวััตถุุ ๒. ชาวพุุทธควรบำเพ็็ญธรรมใด เพื่่�อให้้เกิิดบุุญคืือความสุุข ? ก. ทาน ข. ศีีล ค. ภาวนา ง. ถููกทุุกข้้อ ๓. บริิจาคทรััพย์์สิ่่�งของช่่วยผู้้�ประสบอุุทกภััย จััดเป็็นบุุญกิิริิยาวััตถุุใด ? ก. ทานมััย ข. สีีลมััย ค. ภาวนามััย ง. ปััตติิทานมััย ๔. ไม่่นอกใจสามีีภรรยาของตน จััดเป็็นบุุญกิิริิยาวััตถุุใด ? ก. ทานมััย ข. สีีลมััย ค. ภาวนามััย ง. ปััตติิทานมััย ปััญหาและเฉลยวิิชาธรรม ธรรมศึึกษาชั้้�นโท ระดัับประถมศึึกษา สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๓.๐๐ - ๑๓.๕๐ น.
164 ๕. บัันได ๓ ขั้้�นในการทำบุุญ คืือข้้อใด ? ก. ทานมััย ข. สีีลมััย ค. ภาวนามััย ง. ถููกทุุกข้้อ ๖. วุุฑฒิิ แปลว่่าอะไร ? ก. ความเจริิญ ข. ความเสื่่�อม ค. ความเพีียร ง. ความไม่่ลำเอีียง ๗. สััตบุุรุุษ หมายถึึงบุุคคลเช่่นไร ? ก. คนดีี ข. คนมีีความรู้้� ค. คนพููดจาดีี ง. คนมีีบุุคลิิกดีี ๘. ในวุุฑฒิิธรรม ๔ สััปปุุริิสสัังเสวะ หมายถึึงสำนวนไทยในข้้อใด ? ก. คบคนดีี ข. ฟัังวจีีโดยเคารพ ค. นอบนบด้้วยพิินิิจ ง. ถููกทุุกข้้อ ๙. ในวุุฑฒิิธรรม ๔ สััทธััมมััสสวนะ หมายถึึงสำนวนไทยในข้้อใด ? ก. คบคนดีี ข. ฟัังวจีีโดยเคารพ ค. นอบนบด้้วยพิินิิจ ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๐. ในวุุฑฒิิธรรม ๔ โยนิิโสมนสิิการ หมายถึึงสำนวนไทยในข้้อใด ? ก. คบคนดีี ข. ฟัังวจีีโดยเคารพ ค. นอบนบด้้วยพิินิิจ ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๑. ข้้อใด เป็็นความหมายของธััมมานุุธััมมปฏิิปััตติิ ? ก. คบคนดีี ข. ฟัังธรรม ค. คิิดไตร่่ตรอง ง. ลงมืือปฏิิบััติิ ๑๒. ธรรมที่่�เป็็นเสมืือนล้้อรถนำไปสู่่�จุุดหมาย เรีียกว่่าอะไร ? ก. วุุฑฒิิ ๔ ข. จัักร ๔ ค. ปธาน ๔ ง. อธิิษฐาน ๔
165 ๑๓. ปฏิิรููปเทสวาสะ แปลว่่าอะไร ? ก. อยู่่�ในประเทศอัันสมควร ข. คบคนดีี ค. ตั้้�งตนดีี ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๔. ประเทศในคำว่่า ปฏิิรููปเทสวาสะ องค์์ประกอบใดหาได้้ยากที่่�สุุด ? ก. มีีความเจริิญ ข. มีีคนดีีมาก ค. มีีเศรษฐกิิจดีี ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๕. คำว่่า สััปปุุริิสููปััสสยะ แปลว่่าอะไร ? ก. คบสััตบุุรุุษ ข. คบเพื่่�อน ค. คบค้้าสมาคม ง. คบมิิตรประเทศ ๑๖. อััตตสััมมาปณิิธิิ คืือการตั้้�งตนไว้้ชอบในอะไร ? ก. สุุจริิต ข. เศรษฐกิิจ ค. สัังคม ง. การเมืือง ๑๗. อััตตสััมมาปณิิธิิ เป็็นข้้อยืืนยัันว่่าสัังคมจะดีีได้้ต้้องเริ่่�มที่่�ใคร ? ก. ตนเอง ข. เพื่่�อน ๆ ค. พ่่อแม่่ ง. ครููอาจารย์์ ๑๘. ปุุพเพกตปุุญญตา แปลสั้้�น ๆ ว่่าอย่่างไร ? ก. มีีบุุญเก่่า ข. มีีบุุญมาก ค. มีีบุุญน้้อย ง. มีีบุุญแต่่กรรมบััง ๑๙. จัักร ๔ ข้้อใด สำคััญที่่�สุุด ? ก. อยู่่�ถิ่่�นดีี ข. คบคนดีี ค. ตั้้�งตนไว้้ดีี ง. ทำบุุญมาดีี ๒๐. ผู้้�ปกครองหรืือผู้้�นำควรงดเว้้นอะไร จึึงจะไม่่เสีียความยุุติิธรรม ? ก. อคติิ ข. อรติิ ค. มติิ ง. คติิ
166 ๒๑. ลำเอีียงเพราะชอบ เรีียกว่่าอะไร ? ก. ฉัันทาคติิ ข. โทสาคติิ ค. โมหาคติิ ง. ภยาคติิ ๒๒. ลำเอีียงเพราะไม่่ชอบ เรีียกว่่าอะไร ? ก. ฉัันทาคติิ ข. โทสาคติิ ค. โมหาคติิ ง. ภยาคติิ ๒๓. ลำเอีียงเพราะรู้้�เท่่าไม่่ถึึงการณ์์ เรีียกว่่าอะไร ? ก. ฉัันทาคติิ ข. โทสาคติิ ค. โมหาคติิ ง. ภยาคติิ ๒๔. ลำเอีียงเพราะเกรงกลััวอิิทธิิพล เรีียกว่่าอะไร ? ก. ฉัันทาคติิ ข. โทสาคติิ ค. โมหาคติิ ง. ภยาคติิ ๒๕. ข้้อใด ไม่่ใช่่อคติิ ๔ ? ก. ทุุคติิ ข. โทสาคติิ ค. โมหาคติิ ง. ภยาคติิ ๒๖. ความรัักทำให้้เกิิดอคติิใดได้้ ? ก. ฉัันทาคติิ ข. โทสาคติิ ค. โมหาคติิ ง. ภยาคติิ ๒๗. ผู้้�ที่่�ไม่่ตกอยู่่�ในอำนาจของอคติิ จะมีีลัักษณะเช่่นใด ? ก. มีีเมตตา ข. มีีกรุุณา ค. มีีมุุทิิตา ง. มีีความยุุติิธรรม ๒๘. ธรรมหมวดใด หมายถึึงความเพีียร ? ก. วุุฑฒิิ ๔ ข. จัักร ๔ ค. ปธาน ๔ ง. อิิทธิิบาท ๔
167 ๒๙. เพีียรระวัังความชั่่�วไม่่ให้้เกิิดขึ้้�นในจิิตใจ จััดเป็็นปธานใด ? ก. สัังวรปธาน ข. ปหานปธาน ค. ภาวนาปธาน ง. อนุุรัักขนาปธาน ๓๐. เพีียรละความชั่่�วที่่�เกิิดขึ้้�นแล้้ว จััดเป็็นปธานใด ? ก. สัังวรปธาน ข. ปหานปธาน ค. ภาวนาปธาน ง. อนุุรัักขนาปธาน ๓๑. เพีียรสร้้างความดีี จััดเป็็นปธานใด ? ก. สัังวรปธาน ข. ปหานปธาน ค. ภาวนาปธาน ง. อนุุรัักขนาปธาน ๓๒. เพีียรรัักษาความดีีที่่�เกิิดขึ้้�นแล้้วไม่่ให้้เสื่่�อมสิ้้�นไป จััดเป็็นปธานใด ? ก. สัังวรปธาน ข. ปหานปธาน ค. ภาวนาปธาน ง. อนุุรัักขนาปธาน ๓๓. ระวัังชั่่�วกลััวความผิิด เป็็นความหมายของปธานใด ? ก. สัังวรปธาน ข. ปหานปธาน ค. ภาวนาปธาน ง. อนุุรัักขนาปธาน ๓๔. ละความชั่่�วแต่่ยัังไม่่ทำความดีี เท่่ากัับยัังไม่่มีีปธานใด ? ก. สัังวรปธาน ข. ปหานปธาน ค. ภาวนาปธาน ง. อนุุรัักขนาปธาน ๓๕. รัักษาความดีีดุุจเกลืือรัักษาความเค็็ม เป็็นความหมายของปธานใด ? ก. สัังวรปธาน ข. ปหานปธาน ค. ภาวนาปธาน ง. อนุุรัักขนาปธาน ๓๖. ธรรมที่่�ควรตั้้�งไว้้ในใจ เรีียกว่่าอะไร ? ก. วุุฑฒิิ ข. จัักร ค. อธิิษฐาน ง. ปธาน
168 ๓๗. ผู้้�ที่่�อธิิษฐานอะไรได้้สำเร็็จ ต้้องมีีธรรมใด ? ก. ปััญญา ข. สััจจะ ค. จาคะ ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๘. เหตุุให้้เกิิดปััญญา มีีอะไรบ้้าง ? ก. การศึึกษา ข. การพิิจารณา ค. ลงมืือปฏิิบััติิ ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๙. คนที่่�มีีอธิิษฐานธรรมข้้อสััจจะ มีีลัักษณะเช่่นไร ? ก. ตั้้�งใจเรีียน ข. ตั้้�งใจทำงาน ค. ตั้้�งใจทำดีี ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๐. การละความเห็็นแก่่ตััว จััดเป็็นอธิิษฐานธรรมข้้อใด ? ก. ปััญญา ข. สััจจะ ค. จาคะ ง. อุุปสมะ ๔๑. นัักเรีียนนัักศึึกษาต้้องมีีธรรมหมวดใด จึึงจะประสบความสำเร็็จ ? ก. วุุฑฒิิ ข. จัักร ค. อิิทธิิบาท ง. อธิิษฐาน ๔๒. นัักเรีียนรัักการเรีียนมาเรีียนไม่่ขาด จััดว่่ามีีธรรมข้้อใด ? ก. ฉัันทะ ข. วิิริิยะ ค. จิิตตะ ง. วิิมัังสา ๔๓. นัักเรีียนขยัันอ่่านหนัังสืือทำการบ้้านส่่งงาน จััดว่่ามีีธรรมข้้อใด ? ก. ฉัันทะ ข. วิิริิยะ ค. จิิตตะ ง. วิิมัังสา ๔๔. นัักเรีียนสนใจอ่่านหนัังสืือทบทวนบทเรีียน จััดว่่ามีีธรรมข้้อใด ? ก. ฉัันทะ ข. วิิริิยะ ค. จิิตตะ ง. วิิมัังสา
169 ๔๕. นัักเรีียนมีีผลการเรีียนที่่�ดีีขึ้้�น เพราะมีีธรรมข้้อใด ? ก. ฉัันทะ ข. วิิริิยะ ค. จิิตตะ ง. วิิมัังสา ๔๖. ธรรมอัันเป็็นเครื่่�องอยู่่�ของพรหมหรืือผู้้�ใหญ่่ เรีียกว่่าอะไร ? ก. วุุฑฒิิ ข. จัักร ค. อิิทธิิบาท ง. พรหมวิิหาร ๔๗. นัักเรีียนมีีความหวัังดีีต่่อเพื่่�อน ๆ ได้้ชื่่�อว่่ามีีธรรมใด ? ก. เมตตา ข. กรุุณา ค. มุุทิิตา ง. อุุเบกขา ๔๘. นัักเรีียนรู้้�สึึกสงสารช่่วยผู้้�ประสบอุุทกภััย ได้้ชื่่�อว่่ามีีธรรมใด ? ก. เมตตา ข. กรุุณา ค. มุุทิิตา ง. อุุเบกขา ๔๙. นัักเรีียนดีีใจกัับเพื่่�อน ๆ ที่่�สอบได้้คะแนนดีี ได้้ชื่่�อว่่ามีีธรรมใด ? ก. เมตตา ข. กรุุณา ค. มุุทิิตา ง. อุุเบกขา ๕๐. นัักเรีียนไม่่เข้้าข้้างเพื่่�อนที่่�ทำผิิดระเบีียบ ได้้ชื่่�อว่่ามีีธรรมใด ? ก. เมตตา ข. กรุุณา ค. มุุทิิตา ง. อุุเบกขา
170 ปััญหาและเฉลยวิิชาพุุทธประวััติิ ธรรมศึึกษาชั้้�นโท ระดัับประถมศึึกษา สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๔.๐๐ - ๑๔.๕๐ น. ๑. หลัังตรััสรู้้� พระพุุทธเจ้้าเสวยวิิมุุตติิสุุขสััปดาห์์ที่่� ๑ ใต้้ต้้นไม้้ใด ? ก. ต้้นโพธิ์์� ข. ต้้นไทร ค. ต้้นเกด ง. ต้้นมะม่่วง ๒. สััปดาห์์ที่่� ๓ สถานที่่�พระพุุทธเจ้้าเสวยวิิมุุตติิสุุข เรีียกว่่าอะไร ? ก. อนิิมิิสเจดีีย์์ ข. รััตนฆรเจดีีย์์ ค. ปฐมเจดีีย์์ ง. รััตนจงกรมเจดีีย์์ ๓. สััปดาห์์ที่่� ๕ พระพุุทธเจ้้าเสวยวิิมุุตติิสุุขใต้้ต้้นไม้้ใด ? ก. ต้้นเกด ข. ต้้นไผ่่ ค. ต้้นโพธิ์์� ง. ต้้นไทร ๔. ต้้นมุุจลิินท์์ คืือต้้นอะไร ? ก. ต้้นโพธิ์์� ข. ต้้นไทร ค. ต้้นจิิก ง. ต้้นมะม่่วง
171 ๕. สััปดาห์์ที่่� ๗ เสด็็จไปเสวยวิิมุุตติิสุุขทางทิิศใดของต้้นศรีีมหาโพธิ์์� ? ก. ทิิศเหนืือ ข. ทิิศใต้้ ค. ทิิศตะวัันตก ง. ทิิศตะวัันออก ๖. ตปุุสสะและภััลลิิกะได้้พบพระพุุทธเจ้้า ขณะประทัับใต้้ต้้นไม้้ใด ? ก. ต้้นเกด ข. ต้้นไผ่่ ค. ต้้นโพธิ์์� ง. ต้้นจิิก ๗. ใครทููลอาราธนาพระพุุทธเจ้้าให้้ทรงแสดงธรรมโปรดเวไนยสััตว์์ ? ก. เทวดา ข. ท้้าวสัักกะ ค. พระอิินทร์์ ง. ท้้าวสหััมบดีีพรหม ๘. พระพุุทธเจ้้าทรงเปรีียบเวไนยสััตว์์ด้้วยดอกไม้้อะไร ? ก.ดอกมะลิิ ข. ดอกกุุหลาบ ค. ดอกพิิกุุล ง. ดอกบััว ๙. บุุคคลผู้้�มีีปััญญาปานกลาง ตรงกัับข้้อใด ? ก. อุุคฆฏิิตััญญูู ข. วิิปจิิตััญญูู ค. เนยยะ ง. ปทปรมะ ๑๐. เนยยะ คืือบุุคคลผู้้�พอแนะนำได้้ เปรีียบด้้วยบััวชนิิดใด ? ก. บััวพ้้นน้้ำ ข. บััวเสมอน้้ำ ค. บััวจมน้้ำ ง. บััวในโคลนตม ๑๑. บุุคคลอัับปััญญาไม่่สามารถจะรู้้�แจ้้งธรรมได้้ เปรีียบด้้วยบััวชนิิดใด ? ก. บััวพ้้นน้้ำ ข. บััวเสมอน้้ำ ค. บััวจมน้้ำ ง. บััวในโคลนตม ๑๒. บุุคคลใด พระพุุทธเจ้้าทรงพิิจารณาว่่าควรได้้รัับฟัังธรรมก่่อน ? ก. สััญชััย ข. ปััญจวััคคีีย์์ ค. อสิิตดาบส ง. อาฬารดาบส
172 ๑๓. พระพุุทธเจ้้าเลิิกบำเพ็็ญทุุกรกิิริิยา บุุคคลกลุ่่�มใด ทิ้้�งพระองค์์ไป ? ก. ปััญจวััคคีีย์์ ข. ภััททวััคคีีย์์ ค. สหายพระยสะ ง. ชฎิิล ๓ พี่่�น้้อง ๑๔. ป่่าอิิสิิปตนมฤคทายวััน ตั้้�งอยู่่�ในแคว้้นอะไร ? ก. มคธ ข. กาสีี ค. โกศล ง. วััชชีี ๑๕. พระพุุทธเจ้้าแสดงปฐมเทศนาแก่่บุุคคลกลุ่่�มใด ? ก. ปััญจวััคคีีย์์ ข. ภััททวััคคีีย์์ ค. สหายพระยสะ ง. ชฎิิล ๓ พี่่�น้้อง ๑๖. พระเถระรููปใด เป็็นสาวกองค์์แรก ? ก. โกณฑััญญะ ข. วััปปะ ค. ภััททิิยะ ง. อััสสชิิ ๑๗. เราได้้ตรััสรู้้�พระสััมมาสััมโพธิิญาณแล้้ว เป็็นคำพููดของใคร ? ก. เทวดา ข. พรหม ค. ปััญจวััคคีีย์์ ง. พระพุุทธเจ้้า ๑๘. ทางสายกลาง หมายถึึงคำตอบในข้้อใด ? ก. ปฐมาปฏิิปทา ข. มััชฌิิมาปฏิิปทา ค. ปััจฉิิมาปฏิิปทา ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๙. โกณฑััญญะ ฟัังพระธรรมเทศนาแล้้ว ได้้บรรลุุอริิยบุุคคลชั้้�นใด ? ก. พระโสดาบััน ข. พระสกทาคามีี ค. พระอนาคามีี ง. พระอรหัันต์์ ๒๐. เหล่่านางบำเรอและบริิวารปรากฏแก่่ยสกุุลบุุตรเหมืือนอะไร ? ก. หญิิงชาววััง ข. นางฟ้้า ค. นางงาม ง. ซากศพ
173 ๒๑. พระพุุทธเจ้้าได้้พบกัับกุุลบุุตรใด ที่่�ป่่าอิิสิิปตนมฤคทายวััน ? ก. ยสะ ข. อุุปติิสสะ ค. โกลิิตะ ง. กััสสปะ ๒๒. ยสกุุลบุุตร เป็็นบุุตรของเศรษฐีีในเมืืองใด ? ก. ราชคฤห์์ ข. ไพศาลีี ค. พาราณสีี ง. สาวััตถีี ๒๓. ที่่�นี่่�วุ่่�นวายหนอ ที่่�นี่่�ขััดข้้องหนอ เป็็นคำพููดของใคร ? ก. อุุปกาชีีวก ข. โกณฑััญญะ ค. อััสสชิิ ง. ยสกุุลบุุตร ๒๔. ยสกุุลบุุตรได้้ฟัังธรรมกถาใด จากพระพุุทธเจ้้า ? ก. กถาวััตถุุ ข. เมตตากถา ค. มงคลกถา ง. อนุุปุุพพิิกถา ๒๕. วิิมละ สุุพาหุุ ปุุณณชิิ และควััมปติิ เป็็นสหายของพระเถระใด ? ก. พระยสะ ข. พระกััสสปะ ค. พระอานนท์์ ง. พระอุุบาลีี ๒๖. ชฎิิล ๓ พี่่�น้้อง ตั้้�งอาศรมอยู่่�ในแคว้้นใด ? ก. แคว้้นมคธ ข. แคว้้นโกศล ค. แคว้้นกาสีี ง. แคว้้นอวัันตีี ๒๗. ชฎิิล ๓ พี่่�น้้อง คนเล็็กชื่่�อว่่าอะไร ? ก. อุุรุุเวลกััสสปะ ข. นทีีกััสสปะ ค. คยากััสสปะ ง. มหากััสสปะ ๒๘. ชฎิิลท่่านใด มีีบริิวาร ๓๐๐ คน ? ก. อุุรุุเวลกััสสปะ ข. นทีีกััสสปะ ค. คยากััสสปะ ง. ถููกทุุกข้้อ
174 ๒๙. ชฎิิล ๓ พี่่�น้้อง ตั้้�งอาศรมอยู่่�ใกล้้ฝั่่�งแม่่น้้ำใด ? ก. คงคา ข. ยมุุนา ค. สรภูู ง. เนรััญชรา ๓๐. พระพุุทธเจ้้าทรงแสดงอาทิิตตปริิยายสููตรแก่่ใคร ? ก. ปััญจวััคคีีย์์ ข. พระยสะ ค. ภััททวััคคีีย์์ ง. ชฎิิล ๓ พี่่�น้้อง ๓๑. คยากััสสปะ มีีบริิวารกี่่�คน ? ก. ๑๐๐ ข. ๒๐๐ ค. ๓๐๐ ง. ๕๐๐ ๓๒. ชฎิิล ๓ พี่่�น้้อง ลอยบริิขารและเครื่่�องบููชาไฟในแม่่น้้ำชื่่�อว่่าอะไร ? ก. คงคา ข. ยมุุนา ค. สรภูู ง. เนรััญชรา ๓๓. พระสููตรใด ภิิกษุุ ๑,๐๐๓ รููป ฟัังแล้้วบรรลุุพระอรหัันต์์ ? ก. อนััตตลัักขณสููตร ข. อาทิิตตปริิยายสููตร ค. มงคลสููตร ง. รตนสููตร ๓๔. แคว้้นมคธ มีีเมืืองหลวงชื่่�อว่่าอะไร ? ก. ราชคฤห์์ ข. สาวััตถีี ค. ไพศาลีี ง. กบิิลพััสดุ์์� ๓๕. กษััตริิย์์ปกครองแคว้้นมคธ ชื่่�อว่่าอะไร ? ก. ราหุุล ข. พิิมพิิสาร ค. สุุทโธทนะ ง. ปเสนทิิโกศล ๓๖. ลััฏฐิิวััน ตั้้�งอยู่่�ในเมืืองอะไร ? ก. ราชคฤห์์ ข. สาวััตถีี ค. ไพศาลีี ง. กบิิลพััสดุ์์�
175 ๓๗. พระเจ้้าพิิมพิิสารสดัับธรรมครั้้�งแรก บรรลุุเป็็นพระอริิยบุุคคลชั้้�นใด ? ก. พระโสดาบััน ข. พระสกทาคามีี ค. พระอนาคามีี ง.พระอรหัันต์์ ๓๘. วััดแห่่งแรกในพระพุุทธศาสนา ชื่่�อว่่าอะไร ? ก. วััดเชตวััน ข. วััดเวฬุุวััน ค. วััดลััฏฐิิวััน ง. วััดอััมพวััน ๓๙. กษััตริิย์์พระองค์์ใด ทรงสร้้างวััดแห่่งแรกไว้้ในพระพุุทธศาสนา ? ก. พิิมพิิสาร ข. สุุทโธทนะ ค. อชาตศััตรูู ง. ปเสนทิิโกศล ๔๐. อุุปติิสสมาณพ เป็็นชื่่�อเดิิมของพระสาวกองค์์ใด ? ก. พระยสะ ข. พระอานนท์์ ค. พระสารีีบุุตร ง. พระนัันทะ ๔๑. อุุปติิสสคาม เป็็นบ้้านเกิิดของใคร ? ก. โกลิิตะ ข. ยสะ ค. อานนท์์ ง. อุุปติิสสะ ๔๒. มารดาของอุุปติิสสมาณพ ชื่่�อว่่าอะไร ? ก. สารีี ข. ปชาบดีี ค. โมคคััลลีี ง. ยโสธรา ๔๓. อุุปติิสสมาณพ มีีเพื่่�อนสนิิทชื่่�อว่่าอะไร ? ก. โกลิิตมาณพ ข. ปิิงคิิยมาณพ ค. นัันทมาณพ ง. สิิงคาลกมาณพ ๔๔. นางโมคคััลลีี เป็็นมารดาของใคร ? ก. อุุปติิสสมาณพ ข. โกลิิตมาณพ ค. อานนท์์ ง. นัันทกุุมาร
176 ๔๕. อุุปติิสสะและโกลิิตะ ดููอะไรแล้้วเกิิดความรู้้�สึึกเบื่่�อหน่่าย ? ก. ของสะสม ข. สััตว์์ป่่า ค. แม่่น้้ำ ง. มหรสพ ๔๖. พระเถระองค์์ใด แสดงธรรมแก่่อุุปติิสสมาณพ ? ก. พระอััสสชิิ ข. พระยสะ ค. พระนทีีกััสสปะ ง. พระคยากััสสปะ ๔๗. พระสารีีบุุตร ได้้รัับยกย่่องว่่าเป็็นผู้้�เลิิศด้้านใด ? ก. มีีฤทธิ์์�มาก ข. มีีปััญญามาก ค. มีีศรััทธามาก ง. มีีความรู้้�มาก ๔๘. พระโมคคััลลานะ ได้้รัับยกย่่องว่่าเป็็นผู้้�เลิิศด้้านใด ? ก. มีีฤทธิ์์�มาก ข. มีีปััญญามาก ค. มีีลาภมาก ง. มีีศรััทธามาก ๔๙. พระอััครสาวกเบื้้�องขวา ชื่่�อว่่าอะไร ? ก. พระยสะ ข. พระนทีีกััสสปะ ค. พระสารีีบุุตร ง. พระโมคคััลลานะ ๕๐. พระอััครสาวกเบื้้�องซ้้าย ชื่่�อว่่าอะไร ? ก. พระยสะ ข. พระอานนท์์ ค. พระสารีีบุุตร ง. พระโมคคััลลานะ
177 ปััญหาและเฉลยวิิชาอุุโบสถศีีล (วิินััย) ธรรมศึึกษาชั้้�นโท ระดัับประถมศึึกษา สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๕.๐๐ - ๑๕.๕๐ น. ๑. นัักเรีียนฝึึกตนตามข้้อใด จึึงจะมีีชีีวิิตแบบเรีียบง่่าย ? ก. เล่่นกีีฬา ข. ฝึึกลููกเสืือ ค. ฝึึกเนตรนารีี ง. ถืืออุุโบสถ ๒. ข้้อใด ควบคุุมกายวาจาและขััดเกลากิิเลสให้้เบาบางลง ? ก. ตัักบาตร ข. ถืืออุุโบสถ ค. สวดมนต์์ ง. ฟัังเทศน์์ ๓. ในคัังคมาลชาดก ลููกจ้้างเศรษฐีีได้้เกิิดเป็็นพระราชกุุมารด้้วยสาเหตุุใด ? ก. ไหว้้เจดีีย์์ ข. แจกทาน ค. รัักษาอุุโบสถ ง. ปิิดทองพระ ๔. สิ่่�งควรเคารพบููชาสููงสุุดในพระพุุทธศาสนา คืือข้้อใด ? ก. พระรััตนตรััย ข. พระพุุทธรููป ค. ศาลพระภููมิิ ง. ต้้นโพธิ์์�
178 ๕. การรัักษาอุุโบสถศีีลเกี่่�ยวข้้องกัับข้้อใด ? ก. ดููดวง ข. เข้้าทรง ค. สรณคมน์์ ง. นัับถืือผีี ๖. การถึึงไตรสรณะ หมายถึึงการนัับถืืออะไร ? ก. พระพุุทธ ข. พระธรรม ค. พระสงฆ์์ ง. ถููกทุุกข้้อ ๗. การถึึงไตรสรณะ หมายถึึงนัับถืืออย่่างไร ? ก. เป็็นเทพเจ้้า ข. เป็็นที่่�พึ่่�ง ค. เป็็นของขลััง ง. เป็็นลััทธิิ ๘. ข้้อใด ทำให้้ทุุกคนเป็็นพุุทธศาสนิิกชนโดยสมบููรณ์์ ? ก. ถืือตััว ข. ถืือยศ ค. ถืือศัักดิ์์� ง. ถืือสรณคมน์์ ๙. สรณคมน์์ของพระอริิยบุุคคลไม่่ขาดหรืือเศร้้าหมองด้้วยเหตุุใด ? ก. หมดสงสััย ข. หมดความผููกพััน ค. หมดกัังวล ง. หมดห่่วง ๑๐. ปุุถุุชนขาดข้้อใด จึึงเกิิดความลัังเลใจในพระรััตนตรััย ? ก. ขัันติิ ข. สััจจะ ค. วิิริิยะ ง. ปััญญา ๑๑. นัักเรีียนจะถึึงไตรสรณคมน์์ ด้้วยการแสดงออกโดยวิิธีีใด ? ก. ประนมมืือ ข. เปล่่งวาจา ค. ไหว้้พระ ง. กราบพระ ๑๒. ข้้อใด ไม่่ใช่่วิิธีีถึึงไตรสรณคมน์์ ? ก. ศึึกษาคำสอน ข. ปฏิิบััติิธรรม ค. ถืือโชคลาง ง. พุุทธมามกะ
179 ๑๓. ข้้อใด มีีความสำคััญในการรัักษาอุุโบสถศีีล ? ก. แต่่งชุุดขาว ข. ถวายทาน ค. รัับสรณคมน์์ ง. สวดมนต์์ ๑๔. ข้้อใด ไม่่ใช่่สาเหตุุทำให้้สรณคมน์์ขาด ? ก. เปลี่่�ยนศาสนา ข. ให้้ร้้ายพระรััตนตรััย ค. เสีียชีีวิิต ง. เจ็็บป่่วย ๑๕. สงสััยว่่าพระพุุทธเจ้้าตรััสรู้้�จริิงหรืือ มีีผลต่่อการถืือสรณคมน์์อย่่างไร ? ก. เศร้้าหมอง ข. ไม่่สมบููรณ์์ ค. บกพร่่อง ง. ขาดทัันทีี ๑๖. ข้้อใด เป็็นความเข้้าใจผิิดเรื่่�องพระรััตนตรััย ? ก. เป็็นเทพเจ้้า ข. ให้้โชคลาภ ค. ช่่วยแก้้กรรม ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๗. คนที่่�นัับถืือพระรััตนตรััย ไม่่ควรเชื่่�อเรื่่�องใด ? ก. เชื่่�อบุุญ ข. เชื่่�อบาป ค. เชื่่�อไสยศาสตร์์ ง. เชื่่�อผลกรรม ๑๘. ข้้อใด ถืือว่่าขาดความเคารพในพระรััตนตรััย ? ก. ไม่่สวดมนต์์ ข. ไม่่ทำบุุญ ค. ไม่่ฟัังเทศน์์ ง. ไม่่เอื้้�อเฟื้้�อ ๑๙. นัักเรีียนพููดคุุยกัันในขณะฟัังเทศน์์ ถืือว่่าขาดความเคารพในข้้อใด ? ก. พระพุุทธเจ้้า ข. พระธรรม ค. พระสงฆ์์ ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๐. นัักเรีียนติิเตีียนพระภิิกษุุผู้้�ปฏิิบััติิดีี ถืือว่่าขาดความเคารพในข้้อใด ? ก. พระพุุทธเจ้้า ข. พระธรรม ค. พระสงฆ์์ ง. ถููกทุุกข้้อ
180 ๒๑. การรัักษาอุุโบสถศีีลในวัันพระของคนทั่่�วไป ตรงกัับข้้อใด ? ก. ศีีล ๘ ข. ศีีล ๕ ค. ศีีลสามเณร ง. ศีีลพระภิิกษุุ ๒๒. การรัักษาอุุโบสถศีีล นัักเรีียนต้้องระมััดระวัังเรื่่�องใด ? ก. กาย ข. วาจา ค. ใจ ง. กาย วาจา ๒๓. อุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๑ นัักเรีียนต้้องงดเว้้นเรื่่�องใด ? ก. ฆ่่าสััตว์์ ข. ลัักทรััพย์์ ค. พููดปด ง. ดื่่�มเหล้้า ๒๔. ข้้อใด ถืือว่่าทำผิิดอุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๑ ? ก. ตบยุุง ข. ขัังนก ค. ชนไก่่ ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๕. อุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๒ นัักเรีียนต้้องงดเว้้นเรื่่�องใด ? ก. ตกปลา ข. ชกต่่อย ค. ขโมยของ ง. เล่่นเกมส์์ ๒๖. ขณะรัักษาอุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๔ นัักเรีียนควรปฏิิบััติิอย่่างไร ? ก. ไม่่พููดคำหยาบ ข. ไม่่พููดส่่อเสีียด ค. ไม่่พููดโกหก ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๗. การพููดไม่่ตรงความจริิงในอุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๔ เรีียกว่่าอะไร ? ก. พููดปด ข. พููดลามปาม ค. พููดหยาบคาย ง. พููดเหลวไหล ๒๘. ข้้อใด เป็็นความผิิดในการรัักษาอุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๕ ? ก. ทาแป้้ง ข. ดื่่�มน้้ำอััดลม ค. สููบกััญชา ง. เคี้้�ยวหมากฝรั่่�ง
181 ๒๙. สิ่่�งต้้องห้้ามในอุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๕ นอกจากสุุราเมรััย คืืออะไร ? ก. ยาบ้้า ข. ยาดม ค. ยาหม่่อง ง. ยาหอม ๓๐. อุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๖ นัักเรีียนต้้องกิินอาหารให้้เสร็็จก่่อนเวลาใด ? ก. เช้้ามืืด ข. เที่่�ยงวััน ค. บ่่าย ง. ค่่ำ ๓๑. อุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๖ หลัังเที่่�ยงวัันถึึงรุ่่�งอรุุณของวัันใหม่่ เรีียกว่่าอะไร ? ก. ชั่่�วโมง ข. เวลา ค. กาล ง. วิิกาล ๓๒. ขณะรัักษาอุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๗ นัักเรีียนควรงดทำอะไร ? ก. กวาดบ้้าน ข. ทำการบ้้าน ค. ร้้องเพลง ง. อาบน้้ำ ๓๓. อุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๗ ห้้ามนัักเรีียนใช้้อะไร ? ก. เครื่่�องสำอางค์์ ข. ยากัันยุุง ค. แป้้งแก้้คััน ง. ยาหม่่อง ๓๔. อุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๘ ฝึึกตนเพื่่�อตััดความกัังวลในเรื่่�องใด ? ก. การกิิน ข. การเดิิน ค. การยืืน ง. การนั่่�งนอน ๓๕. อุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๘ ฝึึกตนเพื่่�อไม่่ให้้ติิดความสบายในเรื่่�องใด ? ก. การกิิน ข. การนอน ค. การเล่่น ง. การเรีียน ๓๖. อุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๘ ไม่่อนุุญาตให้้ผู้้�รัักษานอนบนที่่�นอนชนิิดใด ? ก. ที่่�นอนสููงใหญ่่ ข. ที่่�นอนยััดนุ่่�น ค. ที่่�นอนยััดสำลีี ง. ถููกทุุกข้้อ
182 ๓๗. การรัักษาอุุโบสถศีีล ควรเริ่่�มตั้้�งแต่่เวลาใด ? ก. ตอนเช้้า ข. ตอนสาย ค. ตอนเที่่�ยง ง. ตอนเย็็น ๓๘. อุุโบสถประเภทใด กำหนดให้้รัักษาในวัันพระเดืือนละ ๔ วััน ? ก. ปกติิอุุโบสถ ข. ปฏิิชาครอุุโบสถ ค. ปาฏิิหาริิยอุุโบสถ ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๙. หนึ่่�งวัันหนึ่่�งคืืน เป็็นระยะเวลารัักษาอุุโบสถประเภทใด ? ก. ปกติิอุุโบสถ ข. ปฏิิชาครอุุโบสถ ค. ปาฏิิหาริิยอุุโบสถ ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๐. อุุโบสถประเภทใด กำหนดให้้รัักษาต่่ำสุุด ๑๕ วััน หรืือครึ่่�งเดืือน ? ก. ปกติิอุุโบสถ ข. ปฏิิชาครอุุโบสถ ค. ปาฏิิหาริิยอุุโบสถ ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๑. การถืือศีีลในวัันพระ ปััจจุุบัันนิิยมรัักษากัันในที่่�ใด ? ก. วััด ข. โรงเรีียน ค. บ้้าน ง. ค่่ายคุุณธรรม ๔๒. การถืือศีีลในวัันพระ ปััจจุุบัันนิิยมรัับศีีลกัับใคร ? ก. พระพุุทธเจ้้า ข. พระภิิกษุุ ค. พ่่อแม่่ ง. ครูู ๔๓. ขั้้�นตอนแรกของพิิธีีรัักษาอุุโบสถศีีล คืืออะไร ? ก. บููชาพระรััตนตรััย ข. นุ่่�งชุุดขาว ค. ตัักบาตร ง. กวาดวััด ๔๔. การรัักษาอุุโบสถศีีล มีีจุุดประสงค์์เพื่่�อบรรเทาอะไรให้้น้้อยลง ? ก. ความง่่วง ข. ความเกีียจคร้้าน ค. ความโง่่เขลา ง. กิิเลส
183 ๔๕. นัักเรีียนควรปฏิิบััติิตนอย่่างไร ในขณะรัักษาอุุโบสถศีีล ? ก. คุุยโทรศััพท์์ ข. ตั้้�งใจใส่่ใจ ค. เล่่นกัับเพื่่�อน ง. นั่่�งหลัับ ๔๖. กิิจกรรมใด นัักเรีียนควรทำเสริิมนอกจากรัักษาอุุโบสถศีีล ? ก. สวดมนต์์ ข. นั่่�งสมาธิิ ค. ฟัังเทศน์์ ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๗. โคปาลกอุุโบสถ เปรีียบผู้้�รัักษาเหมืือนคนเลี้้�ยงสััตว์์ประเภทใด ? ก. แกะ ข. วััว ค. ช้้าง ง. ม้้า ๔๘. การรัักษาอุุโบสถศีีล ได้้รัับบุุญมากหรืือน้้อยขึ้้�นอยู่่�กัับใคร ? ก. พ่่อแม่่ ข. ครูู ค. พระอาจารย์์ ง. ตนเอง ๔๙. นัักเรีียนรัักษาอุุโบสถศีีลในวัันพระ ถืือว่่าปฏิิบััติิตามคำสอนของใคร ? ก. พระพุุทธเจ้้า ข. พระสงฆ์์ ค. พระสารีีบุุตร ง. พระเทวทััต ๕๐. นัักเรีียนตั้้�งใจรัักษาอุุโบสถศีีล ตายแล้้วไปเกิิดเป็็นอะไร ? ก. ยัักษ์์ ข. เปรต ค. อสุุรกาย ง. เทวดา
184
185 ปััญหาและเฉลยข้้อสอบ ธรรมศึึกษาชั้้�นโท ระดัับมััธยมศึึกษา พ.ศ. ๒๕๖๗
186
187 ปััญหาวิิชาเรีียงความแก้้กระทู้้�ธรรม ธรรมศึึกษาชั้้�นโท ระดัับมััธยมศึึกษา สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๐๘.๓๐ น. อปฺฺปเกนปิิ เมธาวีี ปาภเฏน วิิจกฺฺขโณ สมุุฏฺฺาเปติิ อตฺฺตานํํ อณุํํ� อคฺฺคึึว สนฺฺธมํํ. ผูู้�มีีปััญญาเฉลีียวฉลาด ย่่อมตั้้�งตนด้้วยต้้นทุุนแม้้น้้อย เหมืือนคน ก่่อไฟน้้อยขึ้้�นฉะนั้้�น. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย ชาดก เอกนิิบาต --------------------------------------- แต่่งอธิิบายให้้สมเหตุุสมผล โดยใช้้สุุภาษิิตที่่�สนามหลวงแผนกธรรม กำหนดมาให้้ จำนวน ๕ สุุภาษิิตข้้างล่่างนี้้� มาประกอบอ้้างอิิง ๒ สุุภาษิิต ห้้ามอ้้างสุุภาษิิตซ้้ำข้้อกััน และสุุภาษิิตที่่�อ้้างมานั้้�น ควรอธิิบายเชื่่�อมความให้้ สมกัับเรื่่�องในกระทู้้�ตั้้�ง ในชั้้�นนี้้�กำหนดให้้เขีียนลงในกระดาษใบตอบตั้้�งแต่่ ๓ หน้้า (เว้้นบรรทััด) ขึ้้�นไป ให้้เวลา ๓ ชั่่�วโมง
188 โย จ ปุุพฺฺเพ ปมชฺฺชิิตฺฺวา ปจฺฺฉา โส นปฺฺปมชฺฺชติิ โสมํํ โลกํํ ปภาเสติิ อพฺฺภา มุุตฺฺโต ว จนฺฺทิิมา. เมื่่�อก่่อนประมาท ภายหลัังไม่่ประมาท เขาชื่่�อว่่ายััง โลกนี้้�ให้้สว่่างเหมืือนพระจัันทร์์พ้้นจากเมฆหมอกฉะนั้้�น. คััมภีีร์์ที่่�มา : สัังยุุตตนิิกาย สคาถวรรค ยญฺฺหิิ กิิจฺฺจํํ ตทปวิิทฺฺธํํ อกิิจฺฺจํํ ปน กยีีรติิ อุุนฺฺนฬานํํ ปมตฺฺตานํํ เตสํํ วฑฺฺฒนฺฺติิ อาสวา. คนทอดทิ้้�งกิิจที่่�ควรทำ ไปทำกิิจที่่�ไม่่ควรทำ เมื่่�อเขา ถืือตััวมััวประมาท อาสวะย่่อมเจริิญ. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย ธรรมบท ยสฺฺส ปาปํํ กตํํ กมฺฺมํํ กุุสเลน ปหีียติิ โสมํํ โลกํํ ปภาเสติิ อพฺฺภา มุุตฺฺโตว จนฺฺทิิมา. ผู้้�ใดทำกรรมชั่่�วแล้้ว ละเสีียได้้ด้้วยกรรมดีี ผู้้�นั้้�นย่่อม ยัังโลกนี้้�ให้้สว่่างเหมืือนพระจัันทร์์พ้้นจากเมฆหมอกฉะนั้้�น. คััมภีีร์์ที่่�มา : มััชฌิิมนิิกาย มััชฌิิมปััณณาสก์์ อุุฏฺฺาตา กมฺฺมเธยฺฺเยสุุ อปฺฺปมตฺฺโต วิิธานวา สมํํ กปฺฺเปติิ ชีีวิิตํํ สมฺฺภตํํ อนุุรกฺฺขติิ. ผูู้�ขยัันในหน้้าที่่�การงาน ไม่่ประมาท เข้้าใจจััดการ เลี้้�ยงชีีวิิตพอสมควร จึึงรัักษาทรััพย์์ที่่�หามาได้้. คััมภีีร์์ที่่�มา : อัังคุุตตรนิิกาย อััฏฐกนิิบาต ยาทิิสํํ กุุรุุเต มิิตฺฺตํํ ยาทิิสญฺฺจููปเสวติิ โสปิิ ตาทิิสโก โหติิ สหวาโส หิิ ตาทิิโส. คบคนเช่่นใดเป็็นมิิตร และสมคบคนเช่่นใด เขาก็็เป็็นคนเช่่นนั้้�น เพราะการอยูู่�ร่่วมกัันย่่อมเป็็นเช่่นนั้้�น. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย ชาดก วีีสติินิิบาต
189 ๑. ปิิฎก หมายถึึงอะไร ? ก. คััมภีีร์์ ข. หลัักสููตร ค. ตำนาน ง. วรรณคดีี ๒. อาคาริิยวิินััย หมายถึึงวิินััยของใคร ? ก. ภิิกษุุ ข. สามเณร ค. ฆราวาส ง. พระสงฆ์์ ๓. ปิิฎกใด ที่่�ยกบุุคคลขึ้้�นแสดงเป็็นตััวอย่่างเพื่่�อให้้เข้้าใจง่่าย ? ก. พระวิินััย ข. พระสููตร ค. พระอภิิธรรม ง. ถููกทุุกข้้อ ๔. พระพุุทธเจ้้าทรงบำเพ็็ญพุุทธจริิยา ๓ ประการ เป็็นเวลากี่่�ปีี ? ก. ๒๙ ปีี ข. ๓๕ ปีี ค. ๔๕ ปีี ง. ๘๐ ปีี ปััญหาและเฉลยวิิชาธรรม ธรรมศึึกษาชั้้�นโท ระดัับมััธยมศึึกษา สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๓.๐๐ - ๑๓.๕๐ น.
190 ๕. พระพุุทธองค์์ทรงบำเพ็็ญโลกััตถจริิยาด้้วยวิิธีีใด ? ก. เสด็็จบิิณฑบาต ข. แสดงธรรม ค. ประทานโอวาท ง. ถููกทุุกข้้อ ๖. พระพุุทธองค์์ทรงบำเพ็็ญประโยชน์์ต่่อพระญาติิด้้วยวิิธีีใด ? ก. แสดงธรรม ข. บััญญััติิสิิกขาบท ค. สละทรััพย์์ ง. สละยศ ๗. พระพุุทธองค์์ทรงบำเพ็็ญพุุทธััตถจริิยาด้้วยวิิธีีใด ? ก. สละทรััพย์์ ข. บััญญััติิสิิกขาบท ค. สละตำแหน่่ง ง. สละยศ ๘. วััฏฏะ หมายถึึงอะไร ? ก. วงจรกิิเลส ข. วงจรกรรม ค. วงจรวิิบาก ง. ถููกทุุกข้้อ ๙. กิิเลสวััฏฏะ ก่่อให้้เกิิดวััฏฏะใด ? ก. กิิเลสวััฏฏะ ข. กััมมวััฏฏะ ค. วิิปากวััฏฏะ ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๐. กััมมวััฏฏะ ก่่อให้้เกิิดวััฏฏะใด ? ก. กิิเลสวััฏฏะ ข. กััมมวััฏฏะ ค. วิิปากวััฏฏะ ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๑. เว้้นข้้อที่่�พระพุุทธเจ้้าทรงห้้ามทำตามที่่�ทรงอนุุญาต จััดเป็็นสิิกขาใด ? ก. อธิิสีีลสิิกขา ข. อธิิจิิตตสิิกขา ค. อธิิปััญญาสิิกขา ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๒. การฝึึกอบรมจิิตจนบรรลุุฌาน จััดเป็็นสิิกขาใด ? ก. อธิิสีีลสิิกขา ข. อธิิจิิตตสิิกขา ค. อธิิปััญญาสิิกขา ง. ถููกทุุกข้้อ
191 ๑๓. การพิิจารณาเห็็นว่่าสิ่่�งทั้้�งปวงไม่่เที่่�ยงแท้้ถาวร จััดเป็็นสิิกขาใด ? ก. อธิิสีีลสิิกขา ข. อธิิจิิตตสิิกขา ค. อธิิปััญญาสิิกขา ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๔. ปฏิิบััติิตามหลัักสิิกขาใด จึึงจะกำจััดกิิเลสอย่่างละเอีียดได้้ ? ก. อธิิสีีลสิิกขา ข. อธิิจิิตตสิิกขา ค. อธิิปััญญาสิิกขา ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๕. ลัักษณะที่่�มีีเสมอกัันในบุุคคลทุุกชนชั้้�น เรีียกว่่าอะไร ? ก. อนิิจจตา ข. ทุุกขตา ค. อนััตตตา ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๖. ความหิิวเป็็นสิ่่�งที่่�ทนได้้ยาก จััดเป็็นสามััญญลัักษณะใด ? ก. อนิิจจตา ข. ทุุกขตา ค. อนััตตตา ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๗. สภาพที่่�มิิใช่่ตััวตนเราเขา จััดเป็็นสามััญญลัักษณะใด ? ก. อนิิจจตา ข. ทุุกขตา ค. อนััตตตา ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๘. อปััสสเสนธรรม พิิจารณาแล้้วควรทำอย่่างไร ? ก. อดกลั้้�น ข. เว้้น ค. บรรเทา ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๙. เมื่่�อเกิิดความร้้อนหนาวหิิวกระหาย พิิจารณาแล้้วควรทำอย่่างไร ? ก. บริิโภค ข. อดกลั้้�น ค. เว้้น ง. บรรเทา ๒๐. พิิจารณาแล้้วต้้องเว้้น ควรใช้้ในเรื่่�องใด ? ก. คบอัันธพาล ข. เล่่นการพนััน ค. เสพสิ่่�งเสพติิด ง. ถููกทุุกข้้อ
192 ๒๑. พิิจารณาเห็็นอกุุศลที่่�เกิิดขึ้้�นภายในจิิตใจแล้้ว ควรทำอย่่างไร ? ก. บริิโภค ข. อดกลั้้�น ค. เว้้น ง. บรรเทา ๒๒. ผู้้�แรกถึึงกระแสพระนิิพพาน หมายถึึงพระอริิยบุุคคลชั้้�นใด ? ก. พระโสดาบััน ข. พระสกทาคามีี ค. พระอนาคามีี ง. พระอรหัันต์์ ๒๓. พระอริิยบุุคคลชั้้�นไหน ต้้องกลัับมาเกิิดในโลกมนุุษย์์อีีกหนึ่่�งครั้้�ง ? ก. พระโสดาบััน ข. พระสกทาคามีี ค. พระอนาคามีี ง. พระอรหัันต์์ ๒๔. พระอริิยบุุคคลตั้้�งแต่่ชั้้�นไหน ไม่่ต้้องกลัับมาเกิิดในมนุุษยโลก ? ก. พระโสดาบััน ข. พระสกทาคามีี ค. พระอนาคามีี ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๕. โสดาปััตติิผล ยัังละสัังโยชน์์ใดไม่่ได้้ ? ก. สัักกายทิิฏฐิิ ข. วิิจิิกิิจฉา ค. กามราคะ ง. สีีลััพพตปรามาส ๒๖. มรรคผลใด ทำราคะ โทสะ และโมหะให้้เบาบาง ? ก. โสดาปััตติิผล ข. สกทาคามิิผล ค. อนาคามิิผล ง. อรหััตตผล ๒๗. มรรค ๔ เปรีียบเสมืือนอะไร ? ก. โรค ข. ยารัักษาโรค ค. อาการที่่�หายจากโรค ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๘. ผล ๔ เปรีียบเสมืือนอะไร ? ก. โรค ข. ยารัักษาโรค ค. อาการที่่�หายจากโรค ง. ถููกทุุกข้้อ
193 ๒๙. การแสดงธรรมที่่�อาจเปรีียบได้้กัับการเดิินทีีละก้้าว เรีียกว่่าอะไร ? ก. อนุุปุุพพิิกถา ข. ไตรลัักษณ์์ ค. อิิทธิิบาท ง. อนััตตลัักขณสููตร ๓๐. กถาใด ช่่วยลดอาชญากรรมด้้านร่่างกายและทรััพย์์สิินในสัังคมได้้ ? ก. ทานกถา ข. สีีลกถา ค. สััคคกถา ง. กามาทีีนวกถา ๓๑. กถาใด ช่่วยลดอาชญากรรมทางเพศในสัังคมได้้ ? ก. ทานกถา ข. สีีลกถา ค. สััคคกถา ง. กามาทีีนวกถา ๓๒. กถาใด แสดงถึึงผลดีีของการไม่่หมกมุ่่�นในกามคุุณ ? ก. ทานกถา ข. สีีลกถา ค. สััคคกถา ง. เนกขััมมานิิสัังสกถา ๓๓. อุุปสรรคที่่�ขััดขวางไม่่ให้้บุุคคลประสบความสำเร็็จ เรีียกว่่าอะไร ? ก. มาร ข. ทุุจริิต ค. อคติิ ง. อกุุศลมููล ๓๔. ขัันธมาร หมายถึึงอะไร ? ก. ขัันธ์์ ๒ ข. ขัันธ์์ ๓ ค. ขัันธ์์ ๔ ง. ขัันธ์์ ๕ ๓๕. บุุคคลถููกมารใดครอบงำ จึึงทุุจริิตคอรััปชั่่�น ? ก. กิิเลสมาร ข. ขัันธมาร ค. มััจจุุมาร ง. อภิิสัังขารมาร ๓๖. ในระดัับสัังคมจะชนะมารได้้ ด้้วยการบำเพ็็ญธรรมใด ? ก. เบญจศีีล ข. เมตตา ค. กรุุณา ง. มุุทิิตา
194 ๓๗. ทิิฏฐธััมมิิกััตถประโยชน์์ หมายถึึงประโยชน์์ในชาติิไหน ? ก. อดีีตชาติิ ข. ชาติิปััจจุุบััน ค. ชาติิหน้้า ง. ชาติิต่่อๆ ไป ๓๘. ข้้อใด จััดเป็็นอารัักขสััมปทา ? ก. ขยัันหา ข. รัักษาดีี ค. มีีกััลยาณมิิตร ง. เลี้้�ยงชีีวิิตพอเพีียง ๓๙. อัันเพื่่�อนดีีมีีหนึ่่�งถึึงจะน้้อย ดีีกว่่าร้้อยเพื่่�อนคิิดริิษยา ตรงกัับข้้อใด ? ก. อุุฏฐานสััมปทา ข. อารัักขสััมปทา ค. กััลยาณมิิตตตา ง. สมชีีวิิตา ๔๐. หลัักเศรษฐกิิจพอเพีียง จััดเป็็นทิิฏฐธััมมิิกััตถประโยชน์์ข้้อใด ? ก. อุุฏฐานสััมปทา ข. อารัักขสััมปทา ค. กััลยาณมิิตตตา ง. สมชีีวิิตา ๔๑. สััมปรายิิกััตถประโยชน์์ หมายถึึงประโยชน์์ในชาติิไหน ? ก. ชาติิอดีีต ข. ชาติิปััจจุุบััน ค. ชาติิหน้้า ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๒. เชื่่�อว่่าทำดีีผลไม่่เป็็นชั่่�ว ทำชั่่�วผลไม่่เป็็นดีี จััดเป็็นสััมปทาใด ? ก. สััทธาสััมปทา ข. สีีลสััมปทา ค. จาคสััมปทา ง. ปััญญาสััมปทา ๔๓. การสมาทานปฏิิบััติิตามศีีล ๕ จััดเป็็นสััมปทาใด ? ก. สััทธาสััมปทา ข. สีีลสััมปทา ค. จาคสััมปทา ง. ปััญญาสััมปทา ๔๔. ในทิิศ ๖ มารดาบิิดา จััดเป็็นทิิศใด ? ก. ทิิศเบื้้�องหน้้า ข. ทิิศเบื้้�องขวา ค. ทิิศเบื้้�องซ้้าย ง. ทิิศเบื้้�องบน
195 ๔๕. มรดกตกทอดจากพ่่อแม่่ที่่�สำคััญที่่�สุุด คืืออะไร ? ก. ทรััพย์์สิิน ข. ที่่�ดิิน ค. ที่่�พัักอาศััย ง. ชีีวิิต ๔๖. บุุตรธิิดา ควรตอบแทนคุุณมารดาบิิดาด้้วยวิิธีีใด ? ก. เลี้้�ยงกาย ข. เลี้้�ยงใจ ค. เป็็นลููกที่่�ดีี ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๗. ควรแสดงความเคารพต่่อทิิศเบื้้�องขวาคืือครููอาจารย์์ด้้วยวิิธีีใด ? ก. ยืืนต้้อนรัับ ข. เชื่่�อฟััง ค. ตั้้�งใจศึึกษา ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๘. สามีีพึึงปฏิิบััติิหน้้าที่่�ต่่อปััจฉิิมทิิศคืือภรรยาอย่่างไร ? ก. ยกย่่อง ข. ไม่่ดููหมิ่่�น ค. ไม่่นอกใจ ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๙. ภรรยาพึึงปฏิิบััติิต่่อสามีีอย่่างไร ? ก. ดููแลญาติิสามีี ข. ดููแลทรััพย์์สิิน ค. ไม่่นอกใจ ง. ถููกทุุกข้้อ ๕๐. บุุคคลควรปฏิิบััติิต่่ออุุปริิมทิิศคืือพระภิิกษุุสามเณรอย่่างไร ? ก. พููดดีีกัับท่่าน ข. ทำดีีกัับท่่าน ค. อุุปถััมภ์์ด้้วยปััจจััย ๔ ง. ถููกทุุกข้้อ
196 ปััญหาและเฉลยวิิชาอนุุพุุทธประวััติิ ธรรมศึึกษาชั้้�นโท ระดัับมััธยมศึึกษา สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๔.๐๐ - ๑๔.๕๐ น. ๑. ปิิปผลิิ เป็็นชื่่�อเดิิมของพระเถระใด ? ก. พระวััปปะ ข. พระสีีวลีี ค. พระอุุบาลีี ง. พระมหากััสสปะ ๒. บิิดาของปิิปผลิิมาณพ เกิิดในวรรณะใด ? ก. กษััตริิย์์ ข. พราหมณ์์ ค. แพศย์์ ง. ศููทร ๓. ปิิปผลิิมาณพแต่่งงานขณะมีีอายุุกี่่�ปีี ? ก. ๑๖ ปีี ข. ๑๘ ปีี ค. ๑๙ ปีี ง. ๒๐ ปีี ๔. ปิิปผลิิมาณพแต่่งงานแล้้ว ไม่่ยิินดีีในเรื่่�องใด ? ก. โชคชะตา ข. กามารมณ์์ ค. อาชีีพการงาน ง. ทรััพย์์สมบััติิ
197 ๕. ปิิปผลิิมาณพได้้พบเห็็นอะไร จึึงเกิิดความเลื่่�อมใสในพระพุุทธเจ้้า ? ก. บุุคลิิก ข. รููปร่่าง ค. พระรััศมีี ง. สง่่างามและสงบ ๖. พระมหากััสสปะ ได้้รัับการยกย่่องว่่าเป็็นผู้้�เลิิศด้้านใด ? ก. บริิวารมาก ข. ตาทิิพย์์ ค. ทรงธุุดงค์์ ง. แสดงธรรมพิิสดาร ๗. พระมหากััสสปะเป็็นประธานทำสัังคายนา ณ สถานที่่�ใด ? ก. วััดเชตวััน ข. วััดเวฬุุวััน ค. ถ้้ำสุุกรขาตา ง. ถ้้ำสััตตบรรณ ๘. พระมหากััสสปะ เป็็นประธานในการทำสัังคายนาครั้้�งที่่�เท่่าไร ? ก. ครั้้�งที่่� ๑ ข. ครั้้�งที่่� ๒ ค. ครั้้�งที่่� ๓ ง. ครั้้�งที่่� ๔ ๙. พระมหากััสสปะนิิพพาน ขณะมีีอายุุกี่่�ปีี ? ก. ๘๐ ปีี ข. ๙๐ ปีี ค. ๑๐๐ ปีี ง. ๑๒๐ ปีี ๑๐. พระมหากััจจายนะ เดิิมชื่่�อว่่ากััญจนะ เพราะเหตุุใด ? ก. ผิิวดำแดง ข. ผิิวขาว ค. ผิิวเหลืือง ง. ผิิวเหมืือนทองคำ ๑๑. พระมหากััจจายนะ เป็็นชาวเมืืองใด ? ก. ราชคฤห์์ ข. พาราณสีี ค. สาวััตถีี ง. อุุชเชนีี ๑๒. พระมหากััจจายนะ ก่่อนออกบวชท่่านสำเร็็จการศึึกษาด้้านใด ? ก. ไตรสิิกขา ข. ไตรลัักษณ์์ ค. ไตรเพท ง. ไตรเทพ
198 ๑๓. พระมหากััจจายนะ ก่่อนออกบวชเคยทำงานตำแหน่่งอะไร ? ก. ทหาร ข. ปุุโรหิิต ค. แพทย์์ ง. ช่่างทำอาวุุธ ๑๔. กษััตริิย์์พระองค์์ใด ส่่งกััจจายนะไปทููลเชิิญพระพุุทธเจ้้า ? ก. สุุทโธทนะ ข. จััณฑปััชโชติิ ค. พิิมพิิสาร ง. อชาตศััตรูู ๑๕. พระมหากััจจายนะ ได้้รัับการยกย่่องว่่าเป็็นผู้้�เลิิศด้้านใด ? ก. มีีฤทธิ์์� ข. ทรงธุุดงค์์ ค. มีีลาภมาก ง. อธิิบายความย่่อให้้พิิสดาร ๑๖. เจ้้าชายอานนท์์ ประสููติิที่่�เมืืองใด ? ก. กบิิลพััสดุ์์� ข. พาราณสีี ค. ราชคฤห์์ ง. สาวััตถีี ๑๗. เจ้้าชายอานนท์์ประสููติิตรงกัับวัันขึ้้�น ๑๕ ค่่ำ เดืือนอะไร ? ก. เดืือน ๓ ข. เดืือน ๖ ค. เดืือน ๘ ง. เดืือน ๑๒ ๑๘. เจ้้าชายอานนท์์ เป็็นพระโอรสของกษััตริิย์์พระองค์์ใด ? ก. สุุทโธทนะ ข. สุุกโกทนะ ค. อมิิโตทนะ ง. โธโตทนะ ๑๙. พระอานนท์์บรรลุุพระโสดาปััตติิผล เพราะฟัังธรรมจากใคร ? ก. พระอััสสชิิ ข. พระวััปปะ ค. พระภััททิิยะ ง. พระปุุณณมัันตานีีบุุตร ๒๐. พระอานนท์์ได้้รัับเลืือกเป็็นพุุทธอุุปััฏฐาก เพราะเหตุุใด ? ก. มีีสติิปััญญาดีี ข. รอบคอบ ค. เป็็นพระญาติิ ง. ถููกทุุกข้้อ
199 ๒๑. พระอานนท์์ ได้้รัับยกย่่องว่่าเป็็นผู้้�เลิิศด้้านใด ? ก. มีีปััญญามาก ข. มีีฤทธิ์์�มาก ค. มีีบริิวารมาก ง. เป็็นพหููสููตร ๒๒. คราวปฐมสัังคายนา พระอานนท์์ทำหน้้าที่่�วิิสััชนาเรื่่�องใด ? ก. พระวิินััย ข. พระสููตร ค. พระสููตรและพระอภิิธรรม ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๓. พระอานนท์์นิิพพาน ณ ที่่�ใด ? ก. บนแม่่น้้ำ ข. บนอากาศ ค. บนภููเขา ง. บนพื้้�นดิิน ๒๔. พระอานนท์์นิิพพานแล้้ว อััฐิิธาตุุตกลงบนพื้้�นดิิน ๒ ฝั่่�งแม่่น้้ำใด ? ก. โรหิิณีี ข. คงคา ค. ยมุุนา ง. สิินธูู ๒๕. พระอุุบาลีี เป็็นบุุตรนายช่่างใด ? ก. ช่่างทอผ้้า ข. ช่่างทำอาวุุธ ค. ช่่างทำทอง ง. ช่่างตััดผม ๒๖. เหล่่าขััตติิยกุุมารขอพระพุุทธเจ้้าให้้บวชอุุบาลีีก่่อน เพราะเหตุุใด ? ก. เพื่่�อลดมานะ ข. อายุุมากกว่่า ค. เป็็นที่่�เคารพ ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๗. พระอุุบาลีี ได้้รัับยกย่่องว่่าเป็็นผู้้�เลิิศด้้านใด ? ก. ทรงพระสููตร ข. ทรงพระวิินััย ค. มีีฤทธิ์์�มาก ง. มีีปััญญามาก ๒๘. ในคราวปฐมสัังคายนา พระอุุบาลีีได้้รัับเลืือกให้้วิิสััชนาเรื่่�องใด ? ก. พระวิินััย ข. พระสููตร ค. พระอภิิธรรม ง. ถููกทุุกข้้อ
200 ๒๙. พระสีีวลีี เกิิดในวรรณะใด ? ก. กษััตริิย์์ ข. พราหมณ์์ ค. แพศย์์ ง. ศููทร ๓๐. สีีวลีีกุุมาร เป็็นพระโอรสของพระนางใด ? ก. พิิมพา ข. สุุปปวาสา ค. กีีสาโคตมีี ง. สิิริิมหามายา ๓๑. สีีวลีีกุุมารอยู่่�ในครรภ์์เป็็นเวลานาน ทำให้้พระมารดาได้้รัับผลอย่่างไร ? ก. มีีลาภมาก ข. คลอดง่่าย ค. ปลอดภััย ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๒. พระสีีวลีี ได้้รัับการบวชจากใคร ? ก. พระพุุทธเจ้้า ข. พระสารีีบุุตร ค. พระอุุบาลีี ง. พระอานนท์์ ๓๓. พระสีีวลีี ได้้รัับยกย่่องว่่าเป็็นผู้้�เลิิศด้้านใด ? ก. ทรงธุุดงค์์ ข. มีีปััญญามาก ค. มีีฤทธิ์์�มาก ง. มีีลาภมาก ๓๔. ราหุุลกุุมาร มีีความเกี่่�ยวข้้องกัับเจ้้าชายสิิทธััตถะในฐานะใด ? ก. พระโอรส ข. พระนััดดา ค. พระอนุุชา ง. พระเชษฐา ๓๕. ราหุุลกุุมารบรรพชา ขณะมีีพระชัันษาเท่่าไร ? ก. ๕. ขวบ ข. ๖ ขวบ ค. ๗ ขวบ ง. ๘ ขวบ ๓๖. พระราหุุล ได้้รัับยกย่่องว่่าเป็็นผู้้�เลิิศด้้านใด ? ก. ใคร่่ในฌาน ข. ใฝ่่การศึึกษา ค. ถืือธุุดงค์์ ง. สัันโดษ
201 ๓๗. พระอุุบลวรรณาเถรีี เดิิมเป็็นธิิดาของใคร ? ก. กษััตริิย์์ ข. พราหมณ์์ ค. เศรษฐีี ง. พ่่อค้้า ๓๘. พระอุุบลวรรณาเถรีี ได้้รัับยกย่่องว่่าเป็็นผู้้�เลิิศด้้านใด ? ก. มีีปััญญามาก ข. มีีฤทธิ์์�มาก ค. มีีตาทิิพย์์ ง. ทรงวิินััย ๓๙. ภิิกษุุณีีใด ได้้รัับยกย่่องว่่ามีีความรู้้�ความชำนาญในพระวิินััย ? ก. เขมา ข. อุุบลวรรณา ค. ปฏาจารา ง. กีีสาโคตมีี ๔๐. พระกีีสาโคตมีีเถรีี ได้้รัับยกย่่องว่่าเป็็นผู้้�เลิิศด้้านใด ? ก. ทรงจีีวรเศร้้าหมอง ข. มีีลาภ ค. มีีปััญญา ง. มีีฤทธิ์์� ๔๑. วัันสำคััญทางพระพุุทธศาสนา คืือวัันใด ? ก. มาฆบููชา ข.วิิสาขบููชา ค. อาสาฬหบููชา ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๒. วัันใด ไม่่มีีการบููชาพระรััตนตรััยด้้วยการเดิินเวีียนเทีียน ? ก. มาฆบููชา ข. วิิสาขบููชา ค. อััฏฐมีีบููชา ง. เทโวโรหณะ ๔๓. การบำเพ็็ญบุุญเดืือนมาฆปุุณณมีี ตรงกัับเดืือนใด ? ก. เดืือน ๓ ข. เดืือน ๖ ค. เดืือน ๘ ง. เดืือน ๑๒ ๔๔. พระโอวาทใด ทรงประทานแก่่พระสงฆ์์ที่่�มาประชุุมในวัันมาฆบููชา ? ก. อนุุปุุพพีีกถา ข. โอวาทปาติิโมกข์์ ค. อริิยสััจ ๔ ง. อััปปมาทธรรม
202 ๔๕. วัันขึ้้�น ๑๕ ค่่ำ เดืือน ๖ ตรงกัับวัันใด ? ก. มาฆบููชา ข. วิิสาขบููชา ค. อััฏฐมีีบููชา ง. อาสาฬหบููชา ๔๖. วัันวิิสาขบููชา เป็็นวัันน้้อมระลึึกถึึงพระรััตนะใด ? ก. พุุทธรััตนะ ข. ธรรมรััตนะ ค. สัังฆรััตนะ ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๗. วัันอััฏฐมีีบููชา มีีความสำคััญเกี่่�ยวกัับพระพุุทธเจ้้าอย่่างไร ? ก. ประสููติิ ข. ตรััสรู้้� ค. ปริินิิพพาน ง. ถวายพระเพลิิง ๔๘. วัันอััฏฐมีีบููชา มีีขึ้้�นหลัังพุุทธปริินิิพพานกี่่�วััน ? ก. ๕ วััน ข. ๗ วััน ค. ๘ วััน ง. ๑๕ วััน ๔๙. พระพุุทธเจ้้าทรงแสดงพระธรรมเทศนากััณฑ์์แรกในวัันใด ? ก. มาฆบููชา ข. วิิสาขบููชา ค. อััฏฐมีีบููชา ง. อาสาฬหบููชา ๕๐. วัันอาสาฬหบููชา พระพุุทธเจ้้าทรงแสดงพระธรรมเทศนาชื่่�อว่่าอะไร ? ก. ธััมมจัักกััปปวััตตนสููตร ข. มงคลสููตร ค. รััตนสููตร ง. อััคคััญญสููตร
203 ปััญหาและเฉลยวิิชาอุุโบสถศีีล (วิินััย) ธรรมศึึกษาชั้้�นโท ระดัับมััธยมศึึกษา สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๕.๐๐ - ๑๕.๕๐ น. ๑. อุุโบสถศีีลปลููกฝัังให้้ผู้้�ปฏิิบััติิมีีชีีวิิตเช่่นไร ? ก. เด็็ดเดี่่�ยว ข. เจ้้าระเบีียบ ค. เข้้ากัับคนง่่าย ง. เรีียบง่่าย ๒. ข้้อปฏิิบััติิใด ตรงกัับอุุโบสถก่่อนพุุทธกาล ? ก. อดนอน ข. อดยา ค. อดอาหาร ง. อดน้้ำ ๓. พระพุุทธเจ้้าทรงให้้ชาวพุุทธประชุุมกัันในวัันพระ เพื่่�อประโยชน์์ใด ? ก. ถวายทาน ข. ฟัังธรรม ค. กวาดวััด ง. พบปะกััน ๔. ข้้อใด ไม่่มีีในการรัักษาอุุโบสถก่่อนพุุทธกาล ? ก. รัับสรณคมน์์ ข. ขอศีีล ค. รัักษาศีีล ง. อดอาหาร
204 ๕. การรัักษาอุุโบสถ เป็็นการสั่่�งสมบุุญกุุศลของใคร ? ก. ภิิกษุุ ข. สามเณร ค. นัักพรต ง. ผู้้�ครองเรืือน ๖. คำว่่า อุุโบสถ หมายถึึงข้้อใด ? ก. การเข้้าสมาธิิ ข. การเข้้าจำ ค. การเข้้าวััด ง. การเข้้าพรรษา ๗. ข้้อใด เป็็นการรัักษาอุุโบสถที่่�ไม่่ตรงจุุดประสงค์์ ? ก. ละบาป ข. เพิ่่�มบุุญ ค. ขััดเกลากิิเลส ง. แก้้เคราะห์์กรรม ๘. พระพุุทธเจ้้าไม่่ได้้ทรงกำหนดให้้รัักษาอุุโบสถในวัันใด ? ก. ๔ ค่่ำ ข. ๘ ค่่ำ ค. ๑๔ ค่่ำ ง. ๑๕ ค่่ำ ๙. การรัักษาอุุโบสถเป็็นการปฏิิบััติิตามข้้อใด ? ก. พุุทธบััญญััติิ ข. รััฐธรรมนููญ ค. กฎหมาย ง. กฎโรงเรีียน ๑๐. นัักเรีียนควรถึึงไตรสรณคมน์์ในฐานะอะไร ? ก. เป็็นที่่�พึ่่�ง ข. สิ่่�งศัักดิ์์�สิิทธิ์์� ค. ให้้โชคลาภ ง. แก้้กรรม ๑๑. ไตรสรณคมน์์ คืือการถึึงสรณะ ๓ มีีความหมายตามข้้อใด ? ก. เข้้าใกล้้ ข. อยู่่�ใกล้้ ค. นั่่�งใกล้้ ง. นัับถืือ ๑๒. พระพุุทธ พระธรรม พระสงฆ์์ เรีียกรวมกัันว่่าอะไร ? ก. พระรััตนตรััย ข. พระประธาน ค. พระประจำวััน ง. พระบููชา
205 ๑๓. ข้้อใด ไม่่ใช่่ความหมายของคำว่่า พุุทธะ ? ก. ผู้้�รู้้� ข. ผู้้�ตื่่�น ค. ผู้้�เบิิกบาน ง. ผู้้�แนะนำ ๑๔. พระพุุทธเจ้้า ได้้ชื่่�อว่่าเป็็นสรณะของชาวโลก เนื่่�องด้้วยสาเหตุุใด ? ก. กำจััดภััย ข. กำจััดกิิเลส ค. กำจััดมาร ง. กำจััดศััตรูู ๑๕. พระธรรมปกป้้องผู้้�ปฏิิบััติิไม่่ให้้ตกไปสู่่�ที่่�เช่่นใด ? ก. นรก ข. เปรต ค. อสุุรกาย ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๖. พระธรรมได้้ถููกบัันทึึกไว้้ในรููปแบบที่่�เรีียกว่่าอะไร ? ก. ไตรสิิกขา ข. ไตรเพท ค. ไตรปิิฎก ง. ไตรภููมิิ ๑๗. พระสงฆ์์เป็็นสรณะของชาวโลก เนื่่�องด้้วยสาเหตุุใด ? ก. เป็็นผู้้�นำ ข. เป็็นเนื้้�อนาบุุญ ค. เป็็นผู้้�ทรงศีีล ง. เป็็นผู้้�วิิเศษ ๑๘. ข้้อใด เป็็นจุุดเริ่่�มต้้นของการเป็็นพุุทธศาสนิิกชน ? ก. ถืือสรณคมน์์ ข. ถืือผ้้าไตร ค. ถืือศีีล ง. ถืือพรหมจรรย์์ ๑๙. การรัับสรณคมน์์ ถ้้าไม่่ทำต่่อหน้้าพระพุุทธเจ้้า นิิยมทำต่่อหน้้าใคร ? ก. เทวรููป ข. พระสงฆ์์ ค. เจ้้าสำนััก ง. เจ้้าลััทธิิ ๒๐. นัักเรีียนทำอย่่างไร จึึงจะเข้้าถึึงพระรััตนตรััยได้้ดีียิ่่�งขึ้้�น ? ก. เข้้าห้้องสมุุด ข. เข้้าวััด ค. ทำตามคำสอน ง. ห้้อยของขลััง
206 ๒๑. เมื่่�อรัับไตรสรณคมน์์แล้้ว นัักเรีียนควรปฏิิบััติิตนตามข้้อใด ? ก. ดููดวง ข. สืืบชะตา ค. บููชาพญานาค ง. ขััดเกลากิิเลส ๒๒. คนทั่่�วไปเข้้าเป็็นพุุทธบริิษััทด้้วยวิิธีีใด ? ก. สมาทานศีีล ข. รัับศีีล ค. พุุทธมามกะ ง. อุุปสมบท ๒๓. ข้้อใด ไม่่ใช่่การเข้้าถึึงไตรสรณคมน์์ ? ก. นึึกถึึงยามมีีภััย ข. ศึึกษาธรรมะ ค. บวชพระ ง. สะสมเครื่่�องราง ๒๔. สาเหตุุใด ทำให้้ความเป็็นพุุทธศาสนิิกชนสิ้้�นสุุดลง ? ก. เปลี่่�ยนศาสนา ข. ไม่่รู้้�คำสอน ค. ไม่่ทำบุุญ ง. ให้้ร้้ายพระสงฆ์์ ๒๕. “พระสงฆ์์ปฏิิบััติิชอบจริิงหรืือ” เป็็นความเศร้้าหมองสรณคมน์์ข้้อใด ? ก. ความไม่่รู้้� ข. ความรู้้�ผิิด ค. ความเฉยเมย ง. ความลัังเล ๒๖. “พระรััตนตรััยช่่วยให้้สอบได้้” เป็็นความเศร้้าหมองสรณคมน์์ข้้อใด ? ก. ความลัังเล ข. ความสงสััย ค. ความเข้้าใจผิิด ง. ความดููแคลน ๒๗. ข้้อใด ปฏิิบััติิตนผิิดจากคำสอนของพระพุุทธเจ้้า ? ก. บููชาเทพ ข. บููชาราหูู ค. บููชาไฟ ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๘. ข้้อใด ควรเคารพนัับถืือเป็็นสิ่่�งแทนพระพุุทธเจ้้า ? ก. ศาลเจ้้า ข. เทวรููป ค. ของขลััง ง. พระพุุทธรููป
207 ๒๙. การปฏิิบััติิตนให้้ถููกตามคำสอนพระพุุทธเจ้้า สรณคมน์์จะเป็็นเช่่นไร ? ก. ขาด ข. เศร้้าหมอง ค. บริิสุุทธิ์์� ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๐. อุุโบสถศีีล เมื่่�อข้้อใดข้้อหนึ่่�งขาด จะมีีผลอย่่างไร ? ก. ขาดทุุกข้้อ ข. ขาดบางข้้อ ค. ขาดข้้อเดีียว ง. ขาดทีีละข้้อ ๓๑. องค์์ประกอบใด ทำให้้อุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๑ ขาด ? ก. สััตว์์มีีชีีวิิต ข. เจตนาฆ่่า ค. พยายามฆ่่า ง. สััตว์์นั้้�นตาย ๓๒. องค์์ประกอบใด ทำให้้อุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๒ ขาด ? ก. มีีเจ้้าของ ข. ลัักของมาได้้ ค. คนเชื่่�อ ง. กลืืนลงคอ ๓๓. อุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๓ ขาดลงเพราะประพฤติิผิิดเรื่่�องใด ? ก. กามารมณ์์ ข. ติิดเกมส์์ ค. ติิดกััญชา ง. ติิดเพื่่�อน ๓๔. อุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๔ ฝึึกให้้เป็็นคนมีีนิิสััยเช่่นไร ? ก. กิินง่่าย ข. นอนง่่าย ค. ไม่่ถืือตััว ง. พููดจริิง ๓๕. อุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๕ ป้้องกัันนัักเรีียนให้้ห่่างไกลจากอะไร ? ก. หนีีเรีียน ข. พนัันบอล ค. เล่่นเกมส์์ ง. สิ่่�งเสพติิด ๓๖. เมื่่�อนัักเรีียนรัักษาอุุโบสถศีีล ต้้องงดเครื่่�องดื่่�มประเภทใด ? ก. น้้ำผลไม้้ ข. โกโก้้ ค. เหล้้า ง. กาแฟ
208 ๓๗. อุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๖ หลัังเที่่�ยงวัันแล้้ว ต้้องงดอาหารมื้้�อใด ? ก. มื้้�อเช้้า ข. มื้้�อสาย ค. มื้้�อกลางวััน ง. มื้้�อเย็็น ๓๘. ข้้อห้้ามของอุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๗ คืืออะไร ? ก. แต่่งหน้้า ข. ทาปาก ค. ทาเล็็บ ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๙. ข้้อใด ไม่่ขััดต่่อการรัักษาอุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๗ ? ก. ฟัังธรรมะ ข. ฟัังเพลง ค. ฟัังลิิเก ง. ฟัังนิิยาย ๔๐. ข้้อใด ถืือว่่าไม่่ปฏิิบััติิตามวิิธีีรัักษาอุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๗ ? ก. ใส่่ชุุดขาว ข. ใส่่น้้ำหอม ค. ใส่่นาฬิิกา ง. ใส่่แว่่น ๔๑. ข้้อใด ถืือว่่าไม่่ปฏิิบััติิตามวิิธีีรัักษาอุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๘ ? ก. ดููดวง ข. ทรงเจ้้า ค. เสริิมสวย ง. นอนเตีียงสููง ๔๒. ขั้้�นตอนใด ไม่่ปรากฏในระเบีียบพิิธีีรัักษาอุุโบสถ ? ก. ขอศีีล ข. รัับศีีล ค. รัับสรณคมน์์ ง. ลาศีีล ๔๓. การรัักษาอุุโบสถศีีล ปััจจุุบัันนิิยมรัับศีีลกัับใคร ? ก. พระพุุทธเจ้้า ข. พระสงฆ์์ ค. พ่่อแม่่ ง. ครูู ๔๔. อุุโบสถศีีล ปััจจุุบัันนิิยมรัักษากัันในสถานที่่�ใด ? ก. วััด ข. โรงเรีียน ค. โรงเจ ง. ศาลเจ้้า
209 ๔๕. ขณะรัักษาอุุโบสถศีีล นัักเรีียนควรระมััดระวัังอะไร ? ก. ไม่่ให้้ศีีลขาด ข. ไม่่ให้้เครีียด ค. ไม่่ให้้ง่่วง ง. ไม่่ให้้หลัับ ๔๖. ขณะรัักษาอุุโบสถศีีล นัักเรีียนควรปฏิิบััติิตนอย่่างไร ? ก. นั่่�งเล่่น ข. เล่่นโทรศััพท์์ ค. เล่่นเกมส์์ ง. นั่่�งสมาธิิ ๔๗. อุุโบสถประเภทใด เป็็นการปล่่อยเวลาให้้ผ่่านไปโดยไร้้ประโยชน์์ ? ก. โคปาลกอุุโบสถ ข. นิิคคััณฐอุุโบสถ ค. อริิยอุุโบสถ ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๘. อุุโบสถประเภทใด เป็็นการเลืือกปฏิิบััติิตามความชอบใจของตน ? ก. โคปาลกอุุโบสถ ข. นิิคคััณฐอุุโบสถ ค. อริิยอุุโบสถ ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๙. การรัักษาอุุโบสถศีีลจะได้้บุุญและอานิิสงส์์มาก เพราะทำตามข้้อใด ? ก. เว้้นข้้อห้้าม ข. เว้้นทำผิิด ค. เว้้นทำบาป ง. ถููกทุุกข้้อ ๕๐. ข้้อใด เป็็นสาเหตุุให้้การรัักษาอุุโบสถศีีลในพระพุุทธศาสนาเสื่่�อมสููญ ? ก. คนเกิิดน้้อย ข. คนแก่่มีีน้้อย ค. คนสนใจมีีน้้อย ง. คนตายมาก
210
211 ปััญหาและเฉลยข้้อสอบ ธรรมศึึกษาชั้้�นโท ระดัับอุุดมศึึกษาและประชาชนทั่่�วไป พ.ศ. ๒๕๖๗
212
213 ปััญหาวิิชาเรีียงความแก้้กระทู้้�ธรรม ธรรมศึึกษาชั้้�นโท ระดัับอุุดมศึึกษาและประชาชนทั่่�วไป สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๐๘.๓๐ น. ตเมว วาจํํ ภาเสยฺฺย ยายตฺฺตานํํ น ตาปเย ปเร จ น วิิหึึเสยฺฺย สา เว วาจา สุุภาสิิตา. บุุคคลพึึงกล่่าววาจาที่่�ไม่่เป็็นเหตุุยัังตนให้้เดืือดร้้อน และไม่่เป็็นเหตุุ เบีียดเบีียนผูู้�อื่่�น วาจานั้้�นแล เป็็นสุุภาษิิต. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย สุุตตนิิบาต --------------------------------------- แต่่งอธิิบายให้้สมเหตุุสมผล โดยใช้้สุุภาษิิตที่่�สนามหลวงแผนกธรรม กำหนดมาให้้ จำนวน ๕ สุุภาษิิตข้้างล่่างนี้้� มาประกอบอ้้างอิิง ๒ สุุภาษิิต ห้้ามอ้้างสุุภาษิิตซ้้ำข้้อกััน และสุุภาษิิตที่่�อ้้างมานั้้�น ควรอธิิบายเชื่่�อมความให้้ สมกัับเรื่่�องในกระทู้้�ตั้้�ง ในชั้้�นนี้้�กำหนดให้้เขีียนลงในกระดาษใบตอบตั้้�งแต่่ ๓ หน้้า (เว้้นบรรทััด) ขึ้้�นไป ให้้เวลา ๓ ชั่่�วโมง
214 อาทิิ สีีลํํ ปติิฏฺฺา จ กลฺฺยาณานญฺฺจ มาตุุกํํ ปมุุขํํ สพฺฺพธมฺฺมานํํ ตสฺฺมา สีีลํํ วิิโสธเย. ศีีลเป็็นที่่�พึึงเบื้้�องต้้น เป็็นมารดาของกััลยาณธรรม ทั้้�งหลาย เป็็นประมุุขของธรรมทั้้�งปวง เพราะฉะนั้้�น ควรชำระศีีลให้้บริิสุุทธิ์์� คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย เถรคาถา โย อิิจฺฺเฉ ทิิพฺฺพโภคญฺฺจ ทิิพฺฺพมายุํํ� ยสํํ สุุขํํ ปาปานิิ ปริิวชฺฺเชตฺฺวา ติิวิิธํํ ธมฺฺมมาจเร. ผูู้�ใดบริิโภคทรััพย์์ อายุุ ยศ สุุข อัันเป็็นทิิพย์์ ผูู้�นั้้�นพึึง งดเว้้นบาปทั้้�งหลาย แล้้วประพฤติิสุุจริิตธรรม ๓ อย่่าง. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย ชาดก มหานิิบาต ปุุญฺฺญฺฺเจ ปุุริิโส กยิิรา กยิิราเถนํํ ปุุนปฺฺปุุนํํ ตมฺฺหิิ ฉนฺฺทํํ กยิิราถ สุุโข ปุุญฺฺสฺฺส อุุจฺฺจโย. ถ้้าบุุรุุษจะพึึงทำบุุญควรทำบุุญนั้้�นบ่่อยๆควรทำความ พอใจในบุุญนั้้�น การสั่่�งสมบุุญนำความสุุขมาให้้. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย ธรรมบท กลฺฺยาณิิเมว มุุญฺฺเจยฺฺย น หิิ มุุญฺฺเจยฺฺย ปาปิิกํํ โมกฺฺโข กลฺฺยาณิิยา สาธุุ มุุตฺฺวา ตปฺฺปติิ ปาปิิกํํ. พึึงเปล่่งวาจางามเท่่านั้้�น ไม่่พึึงเปล่่งวาจาชั่่�วเลย การเปล่่งวาจางามยัังประโยชน์์ให้้สำเร็็จ คนเปล่่งวาจา ชั่่�วย่่อมเดืือดร้้อน คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย ชาดก เอกนิิบาต นาติิเวลํํ ปภาเสยฺฺย น ตุุณฺฺหีี สพฺฺพทา สิิยา อวิิกิิณฺฺณํํ มิิตํํ วาจํํ ปตฺฺเต กาเล อุุทีีริิเย. ไม่่ควรพููดจนเกิินกาล ไม่่ควรนิ่่�งเสมอไป เมื่่�อถึึงเวลา ก็็ควรพููดพอประมาณ ไม่่ฟั่่�นเฝืือ. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย ชาดก มหานิิบาต
215 ๑. การเวีียนว่่ายตายเกิิดของสััตว์์ทั้้�งหลาย เรีียกว่่าอะไร ? ก. ภููมิิ ข. สัังสารวััฏ ค. คติิ ง. ภพ ๒. พระพุุทธพจน์์ว่่า “จิิตเต อะสัังกิิลิิฏเ สุุคะติิ ปาฏิิกัังขา” ยืืนยัันเรื่่�องใด ? ก. ตายแล้้วเกิิด ข. ตายแล้้วสููญ ค. ตายแล้้วฟื้้�น ง. ถููกทุุกข้้อ ๓. ข้้อใด จััดเป็็นทุุคติิ ? ก. นิิรยะ ข. ติิรััจฉานโยนิิ ค. ปิิตติิวิิสยะ ง. ถููกทุุกข้้อ ๔. เทวทููต มิิได้้หมายถึึงใคร ? ก. คนแก่่ ข. คนเจ็็บ ค. คนตาย ง. เยาวชน ปััญหาและเฉลยวิิชาธรรม ธรรมศึึกษาชั้้�นโท ระดัับอุุดมศึึกษาและประชาชนทั่่�วไป สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๓.๐๐ - ๑๓.๕๐ น.
216 ๕. เทวทููต เป็็นสััญญาณเตืือนภััยมนุุษย์์ไม่่ให้้ประมาทในเรื่่�องอะไร ? ก. การใช้้ชีีวิิต ข. การศึึกษา ค. การอาชีีพ ง. การครองเรืือน ๖. คนที่่�เชื่่�อเรื่่�องนรกสวรรค์์ จะปฏิิบััติิตามหลัักธรรมใดได้้ง่่าย ? ก. กตััญญููกตเวทีี ข. หิิริิ โอตตััปปะ ค. สุุจริิต ๓ ง. ถููกทุุกข้้อ ๗. ผู้้�ที่่�เกิิดในทุุคติิประเภทใด จะไม่่ได้้รัับส่่วนบุุญที่่�ญาติิอุุทิิศให้้ ? ก. นรก ข. อสุุรกาย ค. กำเนิิดเดีียรััจฉาน ง. ถููกทุุกข้้อ ๘. การทำบุุญอุุทิิศให้้บรรพบุุรุุษ เรีียกว่่าอะไร ? ก. ปุุพพเปตพลีี ข. บุุพพกิิจ ค. บุุพพกรณ์์ ง. บุุพพการีี ๙. ภููมิิเป็็นที่่�ไปฝ่่ายดีี หมายถึึงข้้อใด ? ก. มนุุษยโลก ข. เทวโลก ค. พรหมโลก ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๐. อะไรทำให้้รู้้�ว่่าดวงดาวต่่างๆ หมุุนรอบตััวเองใช้้เวลาไม่่เท่่ากััน ? ก. ไสยศาสตร์์ ข. ภููมิิศาสตร์์ ค. โหราศาสตร์์ ง. วิิทยาศาสตร์์ ๑๑. หนึ่่�งวัันหนึ่่�งคืืนในสวรรค์์ชั้้�นดาวดึึงส์์ เท่่ากัับกี่่�ปีีในโลกมนุุษย์์ ? ก. ๑๐๐ ข. ๒๐๐ ค. ๓๐๐ ง. ๕๐๐ ๑๒. ผู้้�ที่่�บรรลุุปฐมฌาน สิ้้�นชีีวิิตแล้้วไปเกิิดในเทวโลกชั้้�นใด ? ก. พรหมปาริิสััชชา ข. พรหมปุุโรหิิต ค. มหาพรหม ง. ถููกทุุกข้้อ
217 ๑๓. กรรมให้้ผลในชาติินี้้� เรีียกว่่าอะไร ? ก. ทิิฏฐธรรมเวทนีียกรรม ข. อโหสิิกรรม ค. ครุุกรรม ง. อาสัันนกรรม ๑๔. กรรมชนิิดใด เปรีียบเสมืือนพืืชพัันธุ์์�ธััญญาหารแห้้งฝ่่อปลููกไม่่ขึ้้�น ? ก. อโหสิิกรรม ข. ชนกกรรม ค. พหุุลกรรม ง. อาสัันนกรรม ๑๕. กรรมที่่�ทำให้้สััตว์์เกิิดในสุุคติิหรืือทุุคติิ หมายถึึงกรรมใด ? ก. ชนกกรรม ข. อุุปััตถััมภกกรรม ค. อุุปปีีฬกกรรม ง. อุุปฆาตกกรรม ๑๖. อนัันตริิยกรรม จััดเป็็นกรรมอะไร ? ก. ครุุกรรม ข. พหุุลกรรม ค. อาสัันนกรรม ง. กตััตตากรรม ๑๗. บุุคคลมีีจิิตเช่่นไร จึึงจะรู้้�ธาตุุ ๔ ตามความเป็็นจริิงได้้ ? ก. จิิตเป็็นสมาธิิ ข. จิิตปกติิ ค. จิิตคิิดนึึก ง. จิิตใฝ่่รู้้� ๑๘. กายคตาสติิ หมายถึึงการพิิจารณาอะไรให้้เห็็นเป็็นของไม่่สวยงาม ? ก. ผม ข. ขน ค. เล็็บ ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๙. บทบริิกรรมใด เป็็นการเจริิญพุุทธานุุสสติิ ? ก. อรหํํ ข. สุุคโต ค. พุุทฺฺโธ ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๐. การพิิจารณาธาตุุ ๔ คืือดิิน น้้ำ ไฟ ลม เป็็นการเจริิญกรรมฐานใด ? ก. กายคตาสติิ ข. เมตตา ค. พุุทธานุุสสติิ ง. จตุุธาตุุววััตถาน
218 ๒๑. จะแก้้กามฉัันทะความพอใจรัักใคร่่ในกาม ควรเจริิญกรรมฐานใด ? ก. กายคตาสติิ ข. เมตตา ค. พุุทธานุุสสติิ ง. กสิิณ ๒๒. จะแก้้ความอาฆาตพยาบาท ควรเจริิญกรรมฐานใด ? ก. กายคตาสติิ ข. เมตตา ค. พุุทธานุุสสติิ ง. กสิิณ ๒๓. จะแก้้ถีีนมิิทธะรวมไปถึึงโรคซึึมเศร้้า ควรเจริิญกรรมฐานใด ? ก. กายคตาสติิ ข. เมตตา ค. พุุทธานุุสสติิ ง. กสิิณ ๒๔. จะแก้้ความฟุ้้�งซ่่าน ควรเจริิญกรรมฐานใด ? ก. กายคตาสติิ ข. เมตตา ค. พุุทธานุุสสติิ ง. กสิิณ ๒๕. การกำหนดพิิจารณาธาตุุ ๔ คืือดิิน น้้ำ ไฟ ลม แก้้นิิวรณ์์ใดได้้ ? ก. กามฉัันทะ ข. พยาบาท ค. ถีีนมิิทธะ ง. วิิจิิกิิจฉา ๒๖. การพิิจารณาความแก่่บ่่อย ๆ เป็็นอุุบายบรรเทาความประมาทในอะไร ? ก. วััย ข. ความไม่่มีีโรค ค. ชีีวิิต ง. ความเศร้้าโศก ๒๗. กำหนดพิิจารณาอะไร จััดเป็็นกายานุุปััสสนาสติิปััฏฐาน ? ก. ลมหายใจ ข. ธาตุุ ๔ ค. ซากศพ ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๘. นวสีีวถิิกาบรรพที่่�ถููกต้้อง ต้้องพิิจารณาเป็็นกี่่�ขั้้�นตอน ? ก. ๖ ข. ๗ ค. ๘ ง. ๙
219 ๒๙. การเพ่่งดูู ดิิน น้้ำ ไฟ ลม เรีียกว่่าอะไร ? ก. เพ่่งธาตุุ ข. เพ่่งกสิิณ ค. เพ่่งอสุุภะ ง. เพ่่งอารมณ์์ ๓๐. พิิจารณาอะไรเป็็นอารมณ์์ จััดเป็็นอสุุภกรรมฐาน ? ก. ซากศพจริิง ข. ซากศพสมมติิ ค. ร่่างกาย ง. อาหารบููด ๓๑. ภาวนาว่่า พุุทโธ เม สะระณััง วะรััง เป็็นการเจริิญกรรมฐานอะไร ? ก. พุุทธานุุสสติิ ข. ธััมมานุุสสติิ ค. สัังฆานุุสสติิ ง. สีีลานุุสสติิ ๓๒. ภาวนาว่่า ข้้าพเจ้้าขอถึึงพระธรรมเป็็นที่่�พึ่่�ง เป็็นการเจริิญกรรมฐานใด ? ก. พุุทธานุุสสติิ ข. ธััมมานุุสสติิ ค. สัังฆานุุสสติิ ง. สีีลานุุสสติิ ๓๓. ภาวนาว่่า ข้้าพเจ้้าขอถึึงพระสงฆ์์เป็็นที่่�พึ่่�ง เป็็นการเจริิญกรรมฐานใด ? ก. พุุทธานุุสสติิ ข. ธััมมานุุสสติิ ค. สัังฆานุุสสติิ ง. สีีลานุุสสติิ ๓๔. การเจริิญเมตตาพรหมวิิหาร ท่่านสอนให้้เริ่่�มที่่�ใครก่่อน ? ก. ตนเอง ข. พ่่อแม่่ ค. ครููอาจารย์์ ง. สรรพสััตว์์ ๓๕. การกำหนดรู้้�ธาตุุ ๔ เรีียกโดยภาษากรรมฐานว่่าอะไร ? ก. จตุุธาตุุววััตถาน ข. ธาตุุมนสิิการ ค. ธาตุุกรรมฐาน ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๖. ธาตุุ ๔ มีีอยู่่�ที่่�ไหน ? ก. สััตว์์ ข. บุุคคล ค. ตััวตน ง. ถููกทุุกข้้อ
220 ๓๗. การพิิจารณาธาตุุ ๔ ให้้สำเร็็จสมาธิิขั้้�นใด ? ก. อุุปจารสมาธิิ ข. อััปปนาสมาธิิ ค. โลกุุตตรสมาธิิ ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๘. คนที่่�ติิดยึึดบุุคคลหล่่อๆ สวยๆ เป็็นไอดอล จััดเป็็นคนจริิตใด ? ก. ราคจริิต ข. โทสจริิต ค. โมหจริิต ง. สััทธาจริิต ๓๙. บุุคคลในข้้อที่่� ๓๘ ควรเจริิญกรรมฐานใด ? ก. อสุุภะ ข. กสิิณ ค. พรหมวิิหาร ง. ภููตกสิิณ ๔๐. คนนิิสััยฉุุนเฉีียวโกรธง่่าย จััดเป็็นคนจริิตใด ? ก. ราคจริิต ข. โทสจริิต ค. โมหจริิต ง. สััทธาจริิต ๔๑. คนนิิสััยฉุุนเฉีียวโกรธง่่าย ควรเจริิญกรรมฐานใด ? ก. อสุุภะ ข. กายคตาสติิ ค. พรหมวิิหาร ง. ภููตกสิิณ ๔๒. คนที่่�หลงงมงายเชื่่�อตามกระแสในโลกโซเชีียล จััดเป็็นคนจริิตใด ? ก. ราคจริิต ข. โทสจริิต ค. โมหจริิต ง. วิิตกจริิต ๔๓. บุุคคลในข้้อ ๔๒ ควรเจริิญกรรมฐานใด ? ก. อสุุภะ ข. อานาปานสติิ ค. กายคตาสติิ ง. พรหมวิิหาร ๔๔. คนที่่�เชื่่�ออะไรง่่าย ๆ จััดเป็็นคนจริิตใด ? ก. ราคจริิต ข. โทสจริิต ค. โมหจริิต ง. สััทธาจริิต
221 ๔๕. ก่่อนที่่�จิิตจะเกิิดอััปปนาสมาธิิ จะต้้องเกิิดนิิมิิตใดก่่อน ? ก. บริิกรรมนิิมิิต ข. อุุคคหนิิมิิต ค. ปฏิิภาคนิิมิิต ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๖. ความชำนาญในการเข้้าฌาน เรีียกว่่าอะไร ? ก. อาวััชชนวสีี ข. สมาปััชชนวสีี ค. อธิิษฐานวสีี ง. วุุฏฐานวสีี ๔๗. กรรมฐานซึ่่�งเปรีียบเสมืือนเมนููอาหารของจิิต มีีกี่่�ข้้อ ? ก. ๔ ข้้อ ข. ๒๐ ข้้อ ค. ๓๐ ข้้อ ง. ๔๐ ข้้อ ๔๘. สาเหตุุที่่�กรรมฐานมีีจำนวนหลายข้้อ เนื่่�องจากบุุคคลมีีอะไรต่่างกััน ? ก. จริิต ข. บุุญ ค. กรรม ง. วิิบาก ๔๙. อะไรเป็็นความอััศจรรย์์ทำให้้ผู้้�ปฏิิบััติิธรรมเข้้าใจว่่าตนเองบรรลุุธรรม ? ก. โอภาส ข. ญาณ ค. ปััสสััทธิิ ง. ถููกทุุกข้้อ ๕๐. บุุคคลเข้้าใจผิิดว่่าตนเองเป็็นพระอริิยบุุคคล เพราะติิดยึึดในอะไร ? ก. วิิปััสสนููปกิิเลส ข. วิิปััสสนา ค. วิิปััสสนายานิิก ง. ถููกทุุกข้้อ
222 ปััญหาและเฉลยวิิชาพุุทธานุุพุุทธประวััติิ ธรรมศึึกษาชั้้�นโท ระดัับอุุดมศึึกษาและประชาชนทั่่�วไป สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๔.๐๐ - ๑๔.๕๐ น. ๑. พระพุุทธเจ้้าทรงเปรีียบบุุคคลมีีปััญญาไว้้หลายระดัับ ว่่าเหมืือนอะไร ? ก. หญ้้า ๔ กอ ข. จำปา ๔ ต้้น ค. บััว ๔ เหล่่า ง. มาลััย ๔ พวง ๒. ผู้้�เข้้าใจธรรมะได้้ฉัับพลััน เปรีียบเหมืือนบััวพ้้นน้้ำ ได้้แก่่บุุคคลใด ? ก. อุุคฆฏิิตััญญูู ข. วิิปจิิตััญญูู ค. เนยยะ ง. ปทปรมะ ๓. เนยยะ คืือผู้้�ที่่�เข้้าใจธรรมะเมื่่�อได้้รัับการฝึึกฝน เปรีียบเหมืือนอะไร ? ก. บััวพ้้นน้้ำ ข. บััวเสมอน้้ำ ค. บััวใต้้น้้ำ ง. บััวใต้้โคลนตม ๔. เมื่่�อแรกตรััสรู้้� พระองค์์เสด็็จไปป่่าอิิสิิปตนมฤคทายวััน เพื่่�อโปรดใคร ? ก. ปััญจวััคคีีย์์ ข. ยสกุุลบุุตร ค. ภััททวััคคีีย์์ ง. ชฎิิล ๓ พี่่�น้้อง
223 ๕. พระพุุทธเจ้้าเสด็็จไปป่่าอิิสิิปตนมฤคทายวััน ระหว่่างทางทรงพบใคร ? ก. ภััททวััคคีีย์์ ข. อุุปกาชีีวก ค. ยสกุุลบุุตร ง. ปิิปผลิิมาณพ ๖. เราได้้ตรััสรู้้�ธรรมโดยชอบเองแล้้ว พระพุุทธเจ้้าตรััสกัับใคร ? ก. ปััญจวััคคีีย์์ ข. ยสกุุลบุุตร ค. สารีีบุุตร ง. พระภััททิิยะ ๗. การแสดงธรรมครั้้�งแรกของพระพุุทธเจ้้า เรีียกว่่าอะไร ? ก. ปฐมเทศนา ข. ทุุติิยเทศนา ค. ตติิยเทศนา ง. จตุุตถเทศนา ๘. กามสุุขััลลิิกานุุโยค คืือการหมกมุ่่�นหาความสุุขในเรื่่�องใด ? ก. สมาธิิ ข. วิิเวก ค. วิิปััสสนา ง. กาม ๙. อััตตกิิลมถานุุโยค คืือการทำความเพีียรโดยการทำอย่่างไร ? ก. ทรมานสััตว์์ ข. ทรมานตน ค. ทรมานคนอื่่�น ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๐. พระพุุทธเจ้้าตรััสถึึงทุุกข์์ในอริิยสััจ ๔ ว่่าเป็็นสิ่่�งที่่�ควรทำอย่่างไร ? ก. กำหนดรู้้� ข. กำหนดละ ค. ทำให้้แจ้้ง ง. ทำให้้มีีขึ้้�น ๑๑. ใครฟัังปฐมเทศนาแล้้ว ได้้ดวงตาเห็็นธรรมเป็็นคนแรก ? ก. โกณฑััญญะ ข. วััปปะ ค. ภััททิิยะ ง. มหานามะ ๑๒. ข้้อใด ในอนััตตลัักขณสููตร ทรงแสดงว่่าเป็็นอนััตตา ? ก. อิินทรีีย์์ ๕ ข. พละ ๕ ค. ขัันธ์์ ๕ ง. กามคุุณ ๕
224 ๑๓. พระปััญจวััคคีีย์์ฟัังอนััตตลัักขณสููตร ได้้สำเร็็จเป็็นพระอริิยบุุคคลชั้้�นใด ? ก. โสดาบััน ข. สกทาคามีี ค. อนาคามีี ง. อรหัันต์์ ๑๔. ที่่�นี่่�วุ่่�นวายหนอ ที่่�นี่่�ขััดข้้องหนอ เป็็นคำพููดของใคร ? ก. อุุปกาชีีวก ข. ยสกุุลบุุตร ค. ตปุุสสะ ง. ภััลลิิกะ ๑๕. ที่่�นี่่�ไม่่วุ่่�นวาย ที่่�นี่่�ไม่่ขััดข้้อง พระพุุทธเจ้้าตรััสกัับใคร ? ก. อุุปกาชีีวก ข. ยสกุุลบุุตร ค. ตปุุสสะ ง. ภััลลิิกะ ๑๖. พระพุุทธเจ้้าโปรดยสกุุลบุุตรในเบื้้�องต้้น ด้้วยพระธรรมเทศนาใด ? ก. อนุุปุุพพิิกถา ข. กถาวััตถุุ ค. สาราณีียธรรม ง. อปริิหานิิยธรรม ๑๗. วิิมละ สุุพาหุุ ปุุณณชิิ ควััมปติิ เป็็นสหายของใคร ? ก. ยสะ ข. โกลิิตะ ค. ภััททิิยะ ง. อานนท์์ ๑๘. พระสาวกชุุดแรกที่่�พระพุุทธเจ้้าส่่งไปประกาศศาสนา มีีกี่่�องค์์ ? ก. ๕ องค์์ ข. ๖ องค์์ ค. ๖๐ องค์์ ง. ๖๑ องค์์ ๑๙. พระพุุทธเจ้้าส่่งสาวกไปประกาศศาสนา กำชัับว่่าให้้ไปทางละกี่่�องค์์ ? ก. ๑ องค์์ ข. ๒ องค์์ ค. ๕ องค์์ ง. ๑๐ องค์์ ๒๐. พวกเธอจะตามหาหญิิงหรืือตนเองดีีกว่่า พระพุุทธเจ้้าตรััสกัับใคร ? ก. ปััญจวััคคีีย์์ ข. ภััททวััคคีีย์์ ค. ยสกุุลบุุตร ง. ปิิปผลิิมาณพ
225 ๒๑. ที่่�ตำบลอุุรุุเวลาเสนานิิคม พระพุุทธเจ้้าแสดงธรรมโปรดชนกลุ่่�มใด ? ก. ตปุุสสะ ข. ปััญจวััคคีีย์์ ค. ภััททวััคคีีย์์ ง. ชฎิิล ๓ พี่่�น้้อง ๒๒. ชฎิิลหรืือนัักพรตที่่�เกล้้าผมมุ่่�นเป็็นมวยสููง นัับถืือลััทธิิบููชาสิ่่�งใด ? ก. ดิิน ข. น้้ำ ค. ไฟ ง. ลม ๒๓. พระเจ้้าพิิมพิิสารเสด็็จมาเฝ้้าพระพุุทธเจ้้าครั้้�งแรก ณ สถานที่่�ใด ? ก. เชตวััน ข. ลััฏฐิิวััน ค. เวฬุุวััน ง. อััมพวััน ๒๔. การสร้้างวััดเกิิดขึ้้�นครั้้�งแรก โดยกษััตริิย์์พระองค์์ใด ? ก. พิิมพิิสาร ข. สุุทโธทนะ ค.อชาตศััตรูู ง. ปเสนทิิโกศล ๒๕. พระราชอุุทยานใด พระเจ้้าพิิมพิิสารถวายให้้เป็็นวััด ? ก. เชตวััน ข. ลััฏฐิิวััน ค. เวฬุุวััน ง. อััมพวััน ๒๖. โกลิิตมาณพ เกิิดในวรรณะใด ? ก. กษััตริิย์์ ข. พราหมณ์์ ค. แพศย์์ ง. ศููทร ๒๗. มาณพใด เป็็นเพื่่�อนสนิิทของโกลิิตมาณพ ? ก. ยสะ ข. สุุพาหุุ ค. ควััมปติิ ง. อุุปติิสสะ ๒๘. อุุปติิสสมาณพ บวชเป็็นปริิพาชกในสำนัักอาจารย์์ใด ? ก. สััญชััย ข. ปููรณกััสสปะ ค. มัักขลิิโคสาล ง. อชิิตเกสกััมพล
226 ๒๙. อุุปติิสสปริิพาชก พบกัับพระอััสสชิิในขณะที่่�ท่่านกำลัังทำกิิจวััตรใด ? ก. แสดงธรรม ข. สวดมนต์์ ค. กวาดวิิหาร ง. บิิณฑบาต ๓๐. อุุปติิสสปริิพาชกฟัังธรรมจากพระอััสสชิิ ได้้บรรลุุอริิยบุุคคลชั้้�นใด ? ก. โสดาบััน ข. สกทาคามีี ค. อนาคามีี ง. อรหัันต์์ ๓๑. พระโมคคััลลานะบรรลุุเป็็นพระอรหัันต์์ ณ สถานที่่�ใด ? ก. เวฬุุวคาม ข. โกลิิตคาม ค. อุุปติิสสคาม ง. กััลลวาลมุุตตคาม ๓๒. พระพุุทธเจ้้า ทรงแสดงอุุบายแก้้ง่่วงแก่่พระเถระใด ? ก. พระอััสสชิิ ข. พระยสะ ค. พระสารีีบุุตร ง. พระโมคคััลลานะ ๓๓. พระโมคคััลลานะ ได้้รัับยกย่่องว่่าเป็็นผู้้�เลิิศด้้านใด ? ก. ทรงธุุดงค์์ ข. มีีบริิวารมาก ค. มีีปััญญามาก ง. มีีฤทธิ์์�มาก ๓๔. พระโมคคััลลานะนิิพพาน ณ สถานที่่�ใด ? ก. ถ้้ำกาฬศิิลา ข. เวภารบรรพต ค. ถ้้ำสุุกรขาตา ง. ถ้้ำสััตตบรรณ ๓๕. พราหมณ์์พาวรีี เคยเป็็นปุุโรหิิตในราชสำนัักของกษััตริิย์์พระองค์์ใด ? ก. ปเสนทิิโกศล ข. พิิมพิิสาร ค. อชาตศััตรูู ง. จััณฑปััชโชต ๓๖. พราหมณ์์พาวรีีส่่งลููกศิิษย์์กี่่�คน ไปทููลถามปััญหากัับพระพุุทธเจ้้า ? ก. ๕ คน ข. ๑๐ คน ค. ๑๖ คน ง. ๓๐ คน
227 ๓๗. ราธพราหมณ์์เคยถวายอะไร แด่่พระสารีีบุุตร ? ก. ข้้าวสุุก ข. บาตร ค. จีีวร ง. เภสััช ๓๘. ใครเป็็นอุุปััชฌาย์์องค์์แรกในการบวชด้้วยวิิธีีญััตติิจตุุตถกรรมวาจา ? ก. พระวััปปะ ข. พระอััสสชิิ ค. พระสารีีบุุตร ง. พระอนุุรุุทธะ ๓๙. ปุุณณมาณพเกี่่�ยวข้้องกัับพระอััญญาโกณฑััญญะในฐานะใด ? ก. เป็็นน้้อง ข. เป็็นลููก ค. เป็็นหลาน ง. เป็็นเหลน ๔๐. พระพุุทธเจ้้า ทรงยกย่่องพระปุุณณมัันตานีีบุุตรว่่าเป็็นผู้้�เลิิศด้้านใด ? ก. แสดงธรรม ข. มีีบริิวารมาก ค. มีีปััญญามาก ง. มีีฤทธิ์์�มาก ๔๑. ข้้อใด จััดเป็็นประเภทของศาสนพิิธีี ? ก. กุุศลพิิธีี ข. บุุญพิิธีี ค. ทานพิิธีี ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๒. การเจริิญพระพุุทธมนต์์ มีีมาตั้้�งแต่่สมััยใด ? ก. ก่่อนพุุทธกาล ข. พุุทธกาล ค. สุุโขทััย ง. อยุุธยา ๔๓. ในครั้้�งพุุทธกาล การเจริิญพระพุุทธมนต์์มีีขึ้้�นครั้้�งแรกที่่�เมืืองใด ? ก. สาวััตถีี ข. อุุชเชนีี ค. เวสาลีี ง. พาราณสีี ๔๔. พระเถระใด ประพรมน้้ำพระพุุทธมนต์์เป็็นรููปแรก ? ก. พระสีีวลีี ข. พระอานนท์์ ค. พระอุุบาลีี ง. พระโมคคััลลานะ
228 ๔๕. การเจริิญพระพุุทธมนต์์ ใช้้ในพิิธีีทำบุุญอะไร ? ก. ทำบุุญอายุุ ข. ฌาปนกิิจ ค. เก็็บอััฐิิ ง. ทำบุุญอุุทิิศ ๔๖. การสวดพระอภิิธรรม นิิยมสวดในงานใด ? ก. ทำบุุญอายุุ ข. มงคลสมรส ค. ขึ้้�นบ้้านใหม่่ ง. บำเพ็็ญกุุศลศพ ๔๗. สััตตมวาร คืือการบำเพ็็ญกุุศลครบกี่่�วััน ? ก. ๕ วััน ข. ๗ วััน ค. ๕๐ วััน ง. ๑๐๐ วััน ๔๘. การฌาปนกิิจ หมายถึึงข้้อใด ? ก. เผาศพ ข. เก็็บอััฐิิ ค. ทำบุุญอััฐิิ ง. ทอดผ้้าบัังสุุกุุล ๔๙. พิิธีีสามหาบ จััดให้้มีีในการทำบุุญงานอะไร ? ก. มงคลสมรส ข. ขึ้้�นบ้้านใหม่่ ค. เก็็บอััฐิิ ง. ฌาปนกิิจศพ ๕๐. การทอดผ้้าบัังสุุกุุล จััดขึ้้�นในงานบุุญอะไร ? ก. มงคลสมรส ข. ขึ้้�นบ้้านใหม่่ ค. บวชนาค ง. ฌาปนกิิจศพ
229 ปััญหาและเฉลยวิิชาอุุโบสถศีีล (วิินััย) ธรรมศึึกษาชั้้�นโท ระดัับอุุดมศึึกษาและประชาชนทั่่�วไป สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๕.๐๐ - ๑๕.๕๐ น. ๑. อุุโบสถศีีล บััญญััติิขึ้้�นด้้วยวััตถุุประสงค์์ใด ? ก. ทำกิิจพระศาสนา ข. พัักการงาน ค. ขััดเกลากิิเลส ง. ถููกทุุกข้้อ ๒. อุุโบสถศีีล บััญญััติิขึ้้�นเพื่่�อบุุคคลกลุ่่�มใด ? ก. พระสงฆ์์ ข. คนทั่่�วไป ค. เจ้้าลััทธิิ ง. นัักบวช ๓. ธรรมเนีียมการรัักษาอุุโบสถ ถืือปฏิิบััติิกัันมาตั้้�งแต่่เมื่่�อไร ? ก. ก่่อนพุุทธกาล ข. สมััยพุุทธกาล ค. กึ่่�งพุุทธกาล ง. หลัังพุุทธกาล ๔. ข้้อใด เป็็นวิิธีีรัักษาอุุโบสถแบบดั้้�งเดิิม ? ก. อดนอน ข. อดยา ค. อดอาหาร ง. อดน้้ำ
230 ๕. ข้้อใด พระพุุทธเจ้้าทรงบััญญััติิเพิ่่�มจากวิิธีีรัักษาอุุโบสถแบบดั้้�งเดิิม ? ก. รัับสรณคมน์์ ข. บำเพ็็ญตบะ ค. ทรมานตน ง. อดอาหาร ๖. พระพุุทธเจ้้าทรงให้้ชาวพุุทธประชุุมกัันทุุกวัันพระ เพื่่�อประโยชน์์ใด ? ก. เข้้าวััด ข. ฟัังธรรม ค. ถวายทาน ง. พบปะกััน ๗. การรัักษาอุุโบสถ เป็็นการสั่่�งสมบุุญของใคร ? ก. พระสงฆ์์ ข. สามเณร ค. นัักบวช ง. คฤหััสถ์์ ๘. ข้้อใด ไม่่ตรงกัับจุุดประสงค์์การรัักษาอุุโบสถ ? ก. ละบาป ข. ทำบุุญ ค. ขััดเกลากิิเลส ง. แก้้เคราะห์์กรรม ๙. การรัักษาอุุโบสถเช่่นทุุกวัันนี้้� นิิยมรัักษากัันในวัันใด ? ก. วัันพระ ข. วัันหยุุด ค. วัันอาทิิตย์์ ง. วัันนัักขััตฤกษ์์ ๑๐. ข้้อใด ไม่่ใช่่องค์์ประกอบสำคััญของการรัักษาอุุโบสถศีีล ? ก. สถานที่่� ข. พระรััตนตรััย ค. ไตรสรณคมน์์ ง. ศีีล ๘ ๑๑. การถึึงไตรสรณคมน์์ หมายถึึงข้้อใด ? ก. ถืือเป็็นที่่�พึ่่�ง ข. นั่่�งใกล้้ ค. อยู่่�ใกล้้ชิิด ง. ปรนนิิบััติิ ๑๒. คนทั่่�วไปจะเข้้าถึึงไตรสรณคมน์์ได้้ด้้วยวิิธีีใด ? ก. สมาทาน ข. ครอบครูู ค. เซ่่นไหว้้ ง. บวงสรวง
231 ๑๓. พระพุุทธเจ้้า ได้้ชื่่�อว่่าเป็็นสรณะของชาวโลก เพราะเหตุุใด ? ก. กำจััดภััย ข. กำจััดกิิเลส ค. กำจััดมาร ง. กำจััดศััตรูู ๑๔. ในไตรสรณคมน์์ พระธรรม หมายถึึงอะไร ? ก. คััมภีีร์์ ข. คำสั่่�งสอน ค. ใบลาน ง. พระไตรปิิฎก ๑๕. พระธรรมปกป้้องผู้้�ปฏิิบััติิไม่่ให้้ตกไปสู่่�ที่่�ชั่่�ว ได้้แก่่ข้้อใด ? ก. สััตว์์นรก ข. มนุุษย์์ ค. เทวดา ง. พรหม ๑๖. พระสงฆ์์ ได้้ชื่่�อว่่าเป็็นสรณะของชาวโลก เพราะเหตุุใด ? ก. เป็็นบรรพชิิต ข. เป็็นเนื้้�อนาบุุญ ค. เป็็นผู้้�ทรงศีีล ง. เป็็นผู้้�วิิเศษ ๑๗. ข้้อใด เป็็นจุุดเริ่่�มต้้นของการเป็็นพุุทธศาสนิิกชน ? ก. เข้้าวััด ข. ไหว้้พระ ค. ถืือศีีล ง. ถืือสรณคมน์์ ๑๘. หลัังจากพระพุุทธเจ้้าปริินิิพพาน การรัับสรณคมน์์นิิยมทำต่่อหน้้าใคร ? ก. พระพุุทธรููป ข. พระสงฆ์์ ค. เจ้้าสำนััก ง. คนทรงเจ้้า ๑๙. ใครเป็็นตััวอย่่างการถึึงพระรััตนตรััยเป็็นสรณะแบบพระอริิยบุุคคล ? ก. บุุรุุษเรื้้�อน ข. ตปุุสสะ ค. ภััลลิิกะ ง. บิิดาพระยสะ ๒๐. สรณคมน์์ของพระอริิยบุุคคลต่่างกัับของปุุถุุชนอย่่างไร ? ก. ไม่่ขาด ข. ไม่่เศร้้าหมอง ค. ไม่่สงสััย ง. ถููกทุุกข้้อ
232 ๒๑. การบวชเป็็นพระภิิกษุุ ชื่่�อว่่าเป็็นพุุทธศาสนิิกชนด้้วยวิิธีีใด ? ก. พุุทธมามกะ ข. บรรพชา ค. อุุปสมบท ง. ถืือพรต ๒๒. ผู้้�นัับถืือพระรััตนตรััยเป็็นสรณะ ควรปฏิิบััติิตามข้้อใด ? ก. ดููดวง ข. แก้้ปีีชง ค. ลงนะหน้้าทอง ง. ศึึกษาคำสอน ๒๓. ตำหนิิติิเตีียนใคร ทำให้้ไตรสรณคมน์์เศร้้าหมอง ? ก. พระรััตนตรััย ข. บุุพพการีี ค. เทพเทวา ง. สิ่่�งศัักดิ์์�สิิทธิ์์� ๒๔. สงสััยเรื่่�องใด ทำให้้ไตรสรณคมน์์เศร้้าหมอง ? ก. พญานาค ข. ดาวอัังคาร ค. พระพุุทธเจ้้า ง. นรกสวรรค์์ ๒๕. ข้้อใด ทำให้้ขาดจากความเป็็นพุุทธศาสนิิกชน ? ก. ติิดการพนััน ข. ติิดเหล้้า ค. เล่่นหวย ง. ตาย ๒๖. ข้้อใด เป็็นการปฏิิบััติิผิิดจากคำสอนของพระพุุทธเจ้้า ? ก. ถืือของขลััง ข. ถืือเลขยัันต์์ ค. ถืือไสยศาสตร์์ ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๗. ปััจจุุบัันชาวพุุทธนัับถืืออะไร เป็็นสิ่่�งแทนพระพุุทธเจ้้า ? ก. พระพุุทธรููป ข. เทวรููป ค. พญานาค ง. คาถาอาคม ๒๘. อุุโบสถศีีล หากขาดข้้อใดข้้อหนึ่่�ง จะมีีผลตามข้้อใด ? ก. ขาดทุุกข้้อ ข. ขาดบางข้้อ ค. ขาดข้้อเดีียว ง. ขาดทีีละข้้อ
233 ๒๙. ข้้อใด เป็็นความผิิดสำเร็็จของอุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๑ ? ก. สััตว์์มีีชีีวิิต ข. เจตนาฆ่่า ค. พยายามฆ่่า ง. สััตว์์นั้้�นตาย ๓๐. ข้้อใด เป็็นความผิิดสำเร็็จของอุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๒ ? ก. มีีเจ้้าของ ข. คิิดจะลััก ค. พยายามลััก ง. ลัักของมาได้้ ๓๑. ขณะรัักษาอุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๓ ต้้องไม่่ยุ่่�งเกี่่�ยวกัับเรื่่�องใด ? ก. เสพกาม ข. กิินเนื้้�อสััตว์์ ค. เสริิมสวย ง. สัักยัันต์์ ๓๒. อุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๔ ผู้้�รัักษาต้้องสำรวมระวัังเรื่่�องใด ? ก. การพููด ข. การกิิน ค. การนอน ง. การแต่่งตััว ๓๓. อุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๔ ขััดเกลาผู้้�รัักษาให้้มีีนิิสััยเช่่นไร ? ก. กิินง่่าย ข. อยู่่�ง่่าย ค. พููดง่่าย ง. พููดจริิง ๓๔. อุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๕ ป้้องกัันผู้้�รัักษาให้้ห่่างไกลจากอะไร ? ก. สิ่่�งเสพติิด ข. อบายมุุข ค. คอรััปชั่่�น ง. กามารมณ์์ ๓๕. คำว่่า วิิกาลโภชนา ในอุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๖ หมายถึึงอาหารมื้้�อใด ? ก. มื้้�อเช้้า ข. มื้้�อสาย ค. มื้้�อกลางวััน ง. มื้้�อค่่ำ ๓๖. การรัักษาอุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๖ เพื่่�อตััดความกัังวลเรื่่�องใด ? ก. การเดิินทาง ข. การนอนหลัับ ค. การกิิน ง. สุุขภาพ
234 ๓๗. นจฺฺจคีีตวาทิิตวิิสููกทสฺฺสนา เวรมณีี หมายถึึงงดเว้้นอะไร ? ก. ฟ้้อนรำ ข. ขัับร้้อง ค. ประโคมดนตรีี ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๘. ขณะรัักษาอุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๗ ผู้้�สมาทานรัักษาต้้องงดอะไร ? ก. แต่่งหน้้า ข. ทาปาก ค. ทาเล็็บ ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๙. ข้้อใด ถืือว่่าไม่่ปฏิิบััติิตามข้้องดเว้้นของอุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๗ ? ก. แต่่งชุุดขาว ข. ใส่่น้้ำหอม ค. กิินของแพง ง. นั่่�งรถหรูู ๔๐. ข้้อใด ถืือว่่าไม่่ปฏิิบััติิตามข้้องดเว้้นของอุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๘ ? ก. นอนกลางวััน ข. นอนดึึก ค. นอนตื่่�นสาย ง. นอนเตีียงสููง ๔๑. ข้้อใด เป็็นขั้้�นตอนแรกของพิิธีีรัักษาอุุโบสถศีีล ? ก. บููชาพระรััตนตรััย ข. ขอศีีล ค. รัับสรณคมน์์ ง. รัับศีีล ๔๒. ในพิิธีีรัักษาอุุโบสถศีีล ปััจจุุบัันนิิยมรัับศีีลกัับใคร ? ก. พระพุุทธเจ้้า ข. พระภิิกษุุ ค. ฆราวาส ง. คนทรงเจ้้า ๔๓. การรัักษาอุุโบสถศีีล ถ้้าไม่่นอนวััด ยัังมีีสถานที่่�ใดอีีก ? ก. บ้้าน ข. สำนัักสงฆ์์ ค. สำนัักปฏิิบััติิ ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๔. มยํํ ภนฺฺเต ติิสรเณน สห อฏฺฺงฺฺคสมนฺฺนาคตํํ อุุโปสถํํ ยาจาม คืือข้้อใด ? ก. บููชาพระ ข. ขอศีีล ค. รัับสรณคมน์์ ง. ประกาศอุุโบสถ
235 ๔๕. ขณะรัักษาอุุโบสถศีีล ควรให้้เวลาผ่่านไปด้้วยการทำอะไร ? ก. นั่่�งเล่่น ข. ดููโทรศััพท์์ ค. พููดคุุยกััน ง. นั่่�งสมาธิิ ๔๖. หากรัักษาปฏิิชาครอุุโบสถในวััน ๑๕ ค่่ำ วัันส่่งจะเป็็นวัันกี่่�ค่่ำ ? ก. ๑๔ ค่่ำ ข. ๑๕ ค่่ำ ค. ๑ ค่่ำ ง. ๘ ค่่ำ ๔๗. อุุโบสถประเภทใด ปล่่อยเวลาให้้ผ่่านไปโดยเปล่่าประโยชน์์ ? ก. โคปาลกอุุโบสถ ข. นิิคคััณฐอุุโบสถ ค. อริิยอุุโบสถ ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๘. อุุโบสถประเภทใด เป็็นการเลืือกปฏิิบััติิตามความชอบใจของตน ? ก. โคปาลกอุุโบสถ ข. นิิคคััณฐอุุโบสถ ค. อริิยอุุโบสถ ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๙. การรัักษาอุุโบสถศีีลตามอย่่างใคร ได้้บุุญมากอานิิสงส์์มาก ? ก. หมอดูู ข. หมอผีี ค. นิิครนถ์์ ง. อริิยบุุคคล ๕๐. การถืืออุุโบสถศีีลในพระพุุทธศาสนาเสื่่�อมความนิิยมด้้วยสาเหตุุใด ? ก. คนเกิิดน้้อย ข. คนแก่่น้้อย ค. คนสนใจน้้อย ง. คนบวชน้้อย
236
237 ปััญหาและเฉลยข้้อสอบ ธรรมศึึกษาชั้้�นเอก ระดัับประถมศึึกษา พ.ศ. ๒๕๖๗
238
239 ปััญหาวิิชาเรีียงความแก้้กระทู้้�ธรรม ธรรมศึึกษาชั้้�นเอก ระดัับประถมศึึกษา สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๐๘.๓๐ น. สติิมา สุุขเมธติิ. คนมีีสติิ ย่่อมได้้รัับความสุุข. คััมภีีร์์ที่่�มา : สัังยุุตตนิิกาย สคาถวรรค --------------------------------------------- แต่่งอธิิบายให้้สมเหตุุสมผล โดยใช้้สุุภาษิิตที่่�สนามหลวงแผนกธรรม กำหนดมาให้้ จำนวน ๖ สุุภาษิิตข้้างล่่างนี้้� มาประกอบอ้้างอิิง ๓ สุุภาษิิต ห้้ามอ้้างสุุภาษิิตซ้้ำข้้อกััน และสุุภาษิิตที่่�อ้้างมานั้้�น ควรอธิิบายเชื่่�อมความให้้ สมกัับเรื่่�องในกระทู้้�ตั้้�ง ในชั้้�นนี้้�กำหนดให้้เขีียนลงในกระดาษใบตอบตั้้�งแต่่ ๔ หน้้า (เว้้นบรรทััด) ขึ้้�นไป ให้้เวลา ๓ ชั่่�วโมง
240 วิิริิเยน ทุุกฺฺขมจฺฺเจติิ. คนล่่วงทุุกข์์ได้้เพราะความเพีียร. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย สุุตตนิิบาต อชฺฺเชว กิิจฺฺจมาตปฺฺปํํ. ควรรีีบทำความเพีียรในวัันนี้้�. คััมภีีร์์ที่่�มา : มััชฌิิมนิิกาย อุุปริิปััณณาสก์์ กเรยฺฺย โยคฺฺคํํ ธุุวมปฺฺปมตฺฺโต. ผูู้�ไม่่ประมาท ควรทำความเพีียรให้้แน่่วแน่่. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย ชาดก ทุุกนิิบาต สติิ โลกสฺฺมิิ ชาคโร. สติิเป็็นธรรมเครื่่�องตื่่�นอยูู่�ในโลก. คััมภีีร์์ที่่�มา : สัังยุุตตนิิกาย สคาถวรรค สติิมโต สทา ภทฺฺทํํ. คนผูู้�มีีสติิ มีีความเจริิญทุุกเมื่่�อ. คััมภีีร์์ที่่�มา : สัังยุุตตนิิกาย สคาถวรรค สติิมโต สุุเว เสยฺฺโย. คนมีีสติิ เป็็นผูู้�ประเสริิฐทุุกวััน. คััมภีีร์์ที่่�มา : สัังยุุตตนิิกาย สคาถวรรค
241 ปััญหาและเฉลยวิิชาธรรม ธรรมศึึกษาชั้้�นเอก ระดัับประถมศึึกษา สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๓.๐๐ - ๑๓.๕๐ น. ๑. อนัันตริิยกรรม ให้้ผลเมื่่�อใด ? ก. ก่่อนกรรมอื่่�น ข. หลัังกรรมอื่่�น ค. ชาติินี้้� ง. ชาติิหน้้า ๒. เหตุุใด การฆ่่ามารดาหรืือบิิดา จึึงเป็็นอนัันตริิยกรรม ? ก. บาปหนัักที่่�สุุด ข. ห้้ามสวรรค์์ ค. ห้้ามนิิพพาน ง. ถููกทุุกข้้อ ๓. ในเวสารััชชกรณธรรม สััทธา แปลว่่าเชื่่�ออะไร ? ก. เชื่่�อเพื่่�อน ข. เชื่่�ออาจารย์์ ค. เชื่่�อตามกระแส ง. เชื่่�อสิ่่�งที่่�ควรเชื่่�อ ๔. เมื่่�อมีีศรััทธาต้้องมีีธรรมใดกำกัับ จึึงจะไม่่เชื่่�องมงาย ? ก. ศีีล ข. ปััญญา ค. มีีพาหุุสััจจะ ง. วิิริิยารััมภะ
242 ๕. เมื่่�อปฏิิบััติิตามเวสารััชชกรณธรรมครบ จะได้้รัับผลเป็็นคนเช่่นไร ? ก. มีีศีีลธรรม ข. มีีปััญญา ค. เชื่่�อสิ่่�งที่่�ควรเชื่่�อ ง. ถููกทุุกข้้อ ๖. ข้้อใด เป็็นอานิิสงส์์ของการฟัังธรรมโดยเคารพ ? ก. ได้้รู้้�เรื่่�องใหม่่ ข. เข้้าใจเรื่่�องเก่่า ค. บรรเทาสงสััย ง. ถููกทุุกข้้อ ๗. ขยัันหมั่่�นเพีียร เป็็นความหมายของพลธรรมใด ? ก. วิิริิยะ ข. สติิ ค. สมาธิิ ง. ปััญญา ๘. รู้้�เหตุุผล เป็็นความหมายของพลธรรมใด ? ก. วิิริิยะ ข. สติิ ค. สมาธิิ ง. ปััญญา ๙. เบญจขัันธ์์ แปลว่่าอะไร ? ก. ขัันธ์์ ๔ ข. ขัันธ์์ ๕ ค. ขัันธ์์ ๖ ง. ขัันธ์์ ๗ ๑๐. ดิิน น้้ำ ไฟ ลม เป็็นขัันธ์์ใด ? ก. รููปขัันธ์์ ข. เวทนาขัันธ์์ ค. สััญญาขัันธ์์ ง. สัังขารขัันธ์์ ๑๑. ความรู้้�สึึกเป็็นสุุขหรืือเป็็นทุุกข์์ เป็็นขัันธ์์ใด ? ก. รููปขัันธ์์ ข. เวทนาขัันธ์์ ค. สััญญาขัันธ์์ ง. สัังขารขัันธ์์ ๑๒. ความจำได้้หมายรู้้� เป็็นขัันธ์์ใด ? ก. รููปขัันธ์์ ข. เวทนาขัันธ์์ ค. สััญญาขัันธ์์ ง. สัังขารขัันธ์์
243 ๑๓. อารมณ์์ที่่�ปรุุงแต่่งจิิตให้้คิิดดีีหรืือชั่่�ว เป็็นขัันธ์์ใด? ก. รููปขัันธ์์ ข. เวทนาขัันธ์์ ค. สััญญาขัันธ์์ ง. สัังขารขัันธ์์ ๑๔. วิิญญาณขัันธ์์ เกิิดจากอะไร ? ก. ตาเห็็นรููป ข. หููฟัังเสีียง ค. จมููกได้้กลิ่่�น ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๕. ตาเห็็นรููป เกิิดวิิญญาณอะไร ? ก. จัักขุุวิิญญาณ ข. โสตวิิญญาณ ค. ฆานวิิญญาณ ง. ชิิวหาวิิญญาณ ๑๖. วิิญญาณขัันธ์์ คนไทยบางส่่วนอาจเข้้าใจผิิดว่่าเป็็นอะไร ? ก. ผีีบ้้านผีีเรืือน ข. ผีีปอบ ค. ผีีกระสืือ ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๗. วิิญญาณขัันธ์์ตามความหมายที่่�ถููกต้้อง หมายถึึงความรัับรู้้�ทางใด ? ก. ตา ข. หูู ค. จมููก ง. ตา หูู จมููก ลิ้้�น กาย ใจ ๑๘. การกราบไหว้้สิ่่�งใด นัับได้้ว่่าแสดงความเคารพในพระพุุทธเจ้้า ? ก. พระสารีีริิกธาตุุ ข. สัังเวชนีียสถาน ค. พระพุุทธรููป ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๙. การไม่่จ้้วงจาบบิิดเบืือนพระไตรปิิฎก จััดเป็็นความเคารพในอะไร ? ก. พระพุุทธ ข. พระธรรม ค. พระสงฆ์์ ง. ปฏิิสัันถาร ๒๐. ข้้อใด เป็็นการแสดงความเคารพในพระสงฆ์์ ? ก. ใส่่บาตร ข. ไม่่ใส่่ร้้าย ค. ไม่่ทำคอนเทนต์์ล้้อเลีียน ง. ถููกทุุกข้้อ
244 ๒๑. การปฏิิบััติิตามหลัักสาราณิิยธรรม ทำให้้เกิิดผลเช่่นใดในสัังคม ? ก. ความซื่่�อสััตย์์ ข. ความสามััคคีี ค. ความกตััญญูู ง. ความมีีเมตตา ๒๒. เมตตาในสาราณิิยธรรม ๖ แสดงออกทางใดได้้บ้้าง ? ก. ทางกาย ข. ทางวาจา ค. ทางใจ ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๓. การแจกถุุงยัังชีีพแก่่ผู้้�ประสบภััยน้้ำท่่วม จััดเข้้าในสาราณิิยธรรมใด ? ก. เมตตากายกรรม ข. เมตตาวจีีกรรม ค. เมตตามโนกรรม ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๔. การพููดคุุยแสดงความห่่วงใยผู้้�ประสบภััย จััดเข้้าในสาราณิิยธรรมใด ? ก. เมตตากายกรรม ข. เมตตาวจีีกรรม ค. เมตตามโนกรรม ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๕. ในสถานการณ์์ที่่�ต้้องการความช่่วยเหลืือ สาราณิิยธรรมใดสำคััญที่่�สุุด? ก. เมตตากายกรรม ข. เมตตาวจีีกรรม ค. เมตตามโนกรรม ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๖. อริิยทรััพย์์ แปลว่่าอะไร ? ก. ทรััพย์์สิิน ข. เงิิน ค. ทอง ง. ทรััพย์์อัันประเสริิฐ ๒๗. ความเชื่่�อว่่าทุุกคนมีีกรรมเป็็นของของตน จััดเป็็นอริิยทรััพย์์ใด ? ก. ศรััทธา ข. ศีีล ค. หิิริิ ง. โอตตััปปะ ๒๘. การรัักษากายวาจาให้้เรีียบร้้อย จััดเป็็นอริิยทรััพย์์ใด ? ก. ศรััทธา ข. ศีีล ค. หิิริิ ง. โอตตััปปะ
245 ๒๙. ความละอายต่่อบาปทุุจริิต จััดเป็็นอริิยทรััพย์์ใด ? ก. ศรััทธา ข. ศีีล ค. หิิริิ ง. โอตตััปปะ ๓๐. ความเกรงกลััวต่่อบาป จััดเป็็นอริิยทรััพย์์ใด ? ก. ศรััทธา ข. ศีีล ค. หิิริิ ง. โอตตััปปะ ๓๑. สััปปุุริิสธรรม แปลว่่าอะไร ? ก. ธรรมคุุณ ข. ธรรมชาติิ ค. ธรรมบท ง. ธรรมของสััตบุุรุุษ ๓๒. คำตอบในข้้อใด เป็็นความหมายของคำว่่า ธััมมััญญุุตา ? ก. รู้้�จัักตน ข. รู้้�จัักเหตุุ ค. รู้้�จัักผล ง. รู้้�จัักประมาณ ๓๓. คำตอบในข้้อใด เป็็นความหมายของคำว่่า อััตถััญญุุตา ? ก. รู้้�จัักตน ข. รู้้�จัักเหตุุ ค. รู้้�จัักผล ง. รู้้�จัักประมาณ ๓๔. คำตอบในข้้อใด เป็็นความหมายของคำว่่า อััตตััญญุุตา ? ก. รู้้�จัักตน ข. รู้้�จัักเหตุุ ค. รู้้�จัักผล ง. รู้้�จัักประมาณ ๓๕. คำตอบในข้้อใด เป็็นความหมายของคำว่่า มััตตััญญุุตา? ก. รู้้�จัักตน ข. รู้้�จัักเหตุุ ค. รู้้�จัักผล ง. รู้้�จัักประมาณ ๓๖. คำตอบในข้้อใด เป็็นความหมายของคำว่่า กาลััญญุุตา ? ก. รู้้�กาลเทศะ ข. รู้้�จัักเหตุุ ค. รู้้�จัักผล ง. รู้้�จัักประมาณ
246 ๓๗. การใช้้จ่่ายไม่่ฟุ่่�มเฟืือยจนเกิินฐานะของตน จััดเป็็นสััปปุุริิสธรรมใด ? ก. อััตตััญญุุตา ข. มััตตััญญุุตา ค. กาลััญญุุตา ง. ปริิสััญญุุตา ๓๘. ธรรมที่่�ครอบงำสััตว์์โลก เรีียกว่่าอะไร ? ก. โลกธรรม ข. สาราณิิยธรรม ค. อปริิหานิิยธรรม ง. สััปปุุริิสธรรม ๓๙. เมื่่�อถููกโลกธรรมครอบงำ ควรปฏิิบััติิอย่่างไร ? ก. สวดมนต์์ ข. เสริิมดวง ค. ไม่่ยิินดีียิินร้้าย ง. สะเดาะเคราะห์์ ๔๐. ข้้อใด ไม่่เป็็นที่่�ปรารถนาของใคร ๆ ? ก. ลาภ ข. ยศ ค. สรรเสริิญ ง. นิินทา ๔๑. ข้้อใด เป็็นที่่�ปรารถนาของบุุคคลในสัังคม ? ก. ลาภ ข. ยศ ค. สรรเสริิญ ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๒. ข้้อปฏิิบััติิให้้ถึึงความดัับทุุกข์์ เรีียกว่่าอะไร ? ก. มรรค ๘ ข. โลกธรรม ๘ ค. อคติิ ๔ ง. อกุุศลมููล ๓ ๔๓. สััมมาทิิฏฐิิ แปลว่่าอะไร ? ก. เห็็นชอบ ข. ดำริิชอบ ค. วาจาชอบ ง. การงานชอบ ๔๔. สััมมาสัังกััปปะ แปลว่่าอะไร ? ก. เห็็นชอบ ข. ดำริิชอบ ค. วาจาชอบ ง. การงานชอบ
247 ๔๕. สััมมาวาจา แปลว่่าอะไร ? ก. เห็็นชอบ ข. ดำริิชอบ ค. วาจาชอบ ง. การงานชอบ ๔๖. สััมมากััมมัันตะ แปลว่่าอะไร ? ก. เห็็นชอบ ข. ดำริิชอบ ค. วาจาชอบ ง. การงานชอบ ๔๗. สััมมาอาชีีวะ แปลว่่าอะไร ? ก. เห็็นชอบ ข. ดำริิชอบ ค. วาจาชอบ ง. เลี้้�ยงชีีพชอบ ๔๘. บุุคคลรัักษาศีีลได้้สมบููรณ์์ ชื่่�อว่่าบำเพ็็ญมรรคใด ? ก. สััมมาวาจา ข. สััมมากััมมัันตะ ค. สััมมาอาชีีวะ ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๙. มรรค ๘ ข้้อใดสำคััญที่่�สุุด ซึ่่�งจะก่่อให้้เกิิดมรรคอื่่�น ๆ ได้้ ? ก. สััมมาทิิฏฐิิ ข. สััมมากััมมัันตะ ค. สััมมาวาจา ง. สััมมาวายามะ ๕๐. ไม่่ฆ่่าสััตว์์ ไม่่ลัักทรััพย์์ ไม่่ประพฤติิผิิดในกาม จััดเป็็นมรรคใด ? ก. สััมมาอาชีีวะ ข. สััมมาสติิ ค. สััมมาสัังกััปปะ ง. สััมมากััมมัันตะ
248 ปััญหาและเฉลยวิิชาพุุทธประวััติิ ธรรมศึึกษาชั้้�นเอก ระดัับประถมศึึกษา สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๔.๐๐ - ๑๔.๕๐ น. ๑. ปิิปผลิิ เป็็นชื่่�อเดิิมของพระเถระองค์์ใด ? ก. พระสารีีบุุตร ข. พระอนุุรุุทธะ ค. พระอานนท์์ ง. พระมหากััสสปะ ๒. นางภััททกาปิิลานีี มีีความเกี่่�ยวข้้องกัับปิิปผลิิมาณพอย่่างไร ? ก. เป็็นภรรยา ข. เป็็นน้้องสาว ค. เป็็นพี่่�สาว ง. เป็็นเพื่่�อน ๓. พระมหากััสสปะ ได้้รัับการยกย่่องว่่าเป็็นผู้้�เลิิศด้้านใด ? ก. รััตตััญญูู ข. ธุุดงคคุุณ ค. มีีปััญญามาก ง. มีีฤทธิ์์�มาก ๔. การประชุุมสงฆ์์ที่่�เรีียกว่่า จาตุุรงคสัันนิิบาต เกิิดขึ้้�น ณ สถานที่่�ใด ? ก. วััดเชตวััน ข. วััดบุุพพาราม ค. วััดเวฬุุวััน ง. วััดนิิโครธาราม
249 ๕. วัันจาตุุรงคสัันนิิบาตเกิิดขึ้้�นหลัังจากพระพุุทธเจ้้าตรััสรู้้�กี่่�เดืือน ? ก. ๙ เดืือน ข. ๑๐ เดืือน ค. ๑๑ เดืือน ง. ๑๒ เดืือน ๖. ในสมััยต้้นพุุทธกาลพระพุุทธเจ้้ายัังไม่่อนุุญาตให้้ภิิกษุุพัักอาศััยในที่่�ใด ? ก. เสนาสนะ ข. โคนต้้นไม้้ ค. ป่่าช้้า ง. ถ้้ำ ๗. กุุฏิิมุุงหลัังคาสองด้้านเหมืือนบ้้านเรืือนทั่่�วไป เรีียกว่่าอะไร ? ก. วิิหาร ข. ปราสาท ค. คููหา ง. อััฑฒโยค ๘. เรืือนมีียอดเป็็นชั้้�นๆ เรีียกว่่าอะไร ? ก. วิิหาร ข. ปราสาท ค. คููหา ง. หััมมิิยะ ๙. ใครเป็็นผู้้�สร้้างวิิหาร ๖๐ หลััง ถวายพระสงฆ์์เป็็นคนแรก ? ก. อนาถบิิณฑิิกเศรษฐีี ข. นางวิิสาขา ค. นางสุุชาดา ง. ราชคหกเศรษฐีี ๑๐. ราธพราหมณ์์ เป็็นชาวเมืืองใด ? ก. ราชคฤห์์ ข. พาราณสีี ค. สาวััตถีี ง. กุุสิินารา ๑๑. พระพุุทธเจ้้าตรััสสั่่�งให้้พระเถระรููปใด บวชราธพราหมณ์์ ? ก. โกณฑััญญะ ข. มหากััสสปะ ค. สารีีบุุตร ง. โมคคััลลานะ ๑๒. สิิงคาลกมาณพ ไหว้้ทิิศทั้้�ง ๖ ตามคำสั่่�งสอนสุุดท้้ายของใคร ? ก. ปู่่� ข. ย่่า ค. บิิดา ง. มารดา
250 ๑๓. ทิิศเบื้้�องบนตามหลัักคำสอนทางพระพุุทธศาสนา หมายถึึงบุุคคลใด ? ก. บิิดามารดา ข. ครููอาจารย์์ ค. มิิตรสหาย ง. สมณพราหมณ์์ ๑๔. ทิิศเบื้้�องหน้้าตามหลัักคำสอนทางพระพุุทธศาสนา หมายถึึงบุุคคลใด ? ก. บิิดามารดา ข. ครููอาจารย์์ ค. มิิตรสหาย ง. สมณพราหมณ์์ ๑๕. สุุนิิธพราหมณ์์และวััสสการพราหมณ์์ เป็็นมหาอำมาตย์์เมืืองใด ? ก. ราชคฤห์์ ข. ไพศาลีี ค. พาราณาสีี ง. สาวััตถีี ๑๖. พระพุุทธเจ้้าทรงแนะนำการทำพลีีกรรมใด แก่่อำมาตย์์ทั้้�งสอง ? ก. ญาตพลีี ข. ราชพลีี ค. เปตพลีี ง. เทวตาพลีี ๑๗. พระเจ้้าสุุทโธทนะ ส่่งราชทููตไปทููลเชิิญพระพุุทธเจ้้า ณ สถานที่่�ใด ? ก. วััดเชตวััน ข. วััดอััมพวััน ค. วััดเวฬุุวััน ง. วััดบุุพพาราม ๑๘. พระเจ้้าสุุทโธทนะส่่งราชทููตไปทููลเชิิญพระพุุทธเจ้้าทั้้�งหมดกี่่�ครั้้�ง ? ก. ๙ ครั้้�ง ข. ๑๐ ครั้้�ง ค. ๑๑ ครั้้�ง ง. ๑๒ ครั้้�ง ๑๙. ใครเป็็นผู้้�ทููลเชิิญพระพุุทธเจ้้าเสด็็จกลัับกรุุงกบิิลพััสดุ์์�ได้้สำเร็็จ ? ก. อุุบาลีี ข. อานนท์์ ค. กาฬุุทายีี ง. ฉัันนะ ๒๐. พระพุุทธเจ้้าเสด็็จถึึงกรุุงกบิิลพััสดุ์์� ประทัับอยู่่� ณ วััดใด ? ก. อััมพวนาราม ข. บุุพพาราม ค. เวฬุุวนาราม ง. นิิโครธาราม
251 ๒๑. พระเจ้้าสุุทโธทนะฟัังมหาธรรมปาลชาดกแล้้ว ได้้บรรลุุธรรมชั้้�นใด ? ก. โสดาปััตติิผล ข. สกทาคามิิผล ค. อนาคามิิผล ง. พระอรหัันต์์ ๒๒. พระนางพิิมพา ได้้บรรลุุโสดาปััตติิผลเพราะฟัังชาดกใด ? ก. กิินนรีี ข. เวสสัันดร ค. มหาชนก ง. สุุวรรณสาม ๒๓. นางชนบทกััลยาณีีอภิิเษกสมรสกัับเจ้้าชายองค์์ใด ? ก. อานนท์์ ข. นัันทะ ค. อนุุรุุทธะ ง. เทวทััต ๒๔. พระพุุทธเจ้้าทรงมอบทรััพย์์ใด แก่่เจ้้าชายราหุุล ? ก. อริิยทรััพย์์ ข. โลกิิยทรััพย์์ ค. ทรััพย์์มรดก ง. ทรััพย์์สมบััติิ ๒๕. พระเถระใด เป็็นอุุปััชฌาย์์บวชให้้เจ้้าชายราหุุล ? ก. พระอุุบาลีี ข. พระสารีีบุุตร ค. พระนัันทะ ง. พระอานนท์์ ๒๖. สามเณรรููปแรกในพระพุุทธศาสนาชื่่�อว่่าอะไร ? ก. บััณฑิิต ข. กุุมารกััสสปะ ค. ราหุุล ง. สุุมนะ ๒๗. แคว้้นโกศล มีีเมืืองหลวงชื่่�อว่่าอะไร ? ก. ราชคฤห์์ ข. พาราณสีี ค. สาวััตถีี ง. ไพศาลีี ๒๘. อนาถบิิณฑิิกะ มีีชื่่�อเดิิมว่่าอะไร ? ก. โกลิิตะ ข. อุุปติิสสะ ค. ภััลลิิกะ ง. สุุทััตตะ
252 ๒๙. อนาถบิิณฑิิกเศรษฐีี ได้้รู้้�จัักพระพุุทธเจ้้าเพราะใคร ? ก. ราชคหกเศรษฐีี ข. โฆสกเศรษฐีี ค. เมณฑกเศรษฐีี ง. โชติิกเศรษฐีี ๓๐. อนาถบิิณฑิิกะฟัังธรรมจากพระพุุทธเจ้้าแล้้ว บรรลุุอริิยบุุคคลชั้้�นใด ? ก. โสดาบััน ข. สกทาคามีี ค. อนาคามีี ง. อรหัันต์์ ๓๑. วััดที่่�อนาถบิิณฑิิกเศรษฐีีสร้้างถวายพระพุุทธเจ้้า ชื่่�อว่่าอะไร ? ก. เวฬุุวััน ข. อััมพวััน ค. เชตวััน ง. บุุพพาราม ๓๒. พระพุุทธเจ้้าทรงประกาศศาสนาเป็็นเวลากี่่�พรรษา ? ก. ๓๕ พรรษา ข. ๔๕ พรรษา ค. ๕๕ พรรษา ง. ๖๕ พรรษา ๓๓. พระพุุทธเจ้้ามีีพระประสงค์์จะเสด็็จไปปริินิิพพาน ณ เมืืองใด ? ก. ราชคฤห์์ ข. พาราณสีี ค. สาวััตถีี ง. กุุสิินารา ๓๔. วััดสุุดท้้ายในพระพุุทธศาสนาก่่อนพระพุุทธเจ้้าปริินิิพพานชื่่�อว่่าอะไร ? ก. วััดอััมพปาลีี ข. วััดเชตะวััน ค. วััดเวฬุุวััน ง. วััดบุุพพาราม ๓๕. พระพุุทธเจ้้าทรงจำพรรษาสุุดท้้าย ณ สถานที่่�ใด ? ก. โกลิิตคาม ข. เวฬุุวคาม ค. นาลัันถคาม ง. ถููนคาม ๓๖. พระพุุทธเจ้้าทรงปลงอายุุสัังขาร ณ สถานที่่�ใด ? ก. รััตนเจดีีย์์ ข. อุุทกเจดีีย์์ ค. อานัันทเจดีีย์์ ง. ปาวาลเจดีีย์์
253 ๓๗. บุุคคลใด ถวายภััตตาหารแด่่พระพุุทธเจ้้าเป็็นคนสุุดท้้าย ? ก. นายจุุนทะ ข. อนาถบิิณฑิิกะ ค. นางวิิสาขา ง. นางสุุชาดา ๓๘. พระพุุทธเจ้้าทรงฉัันภััตตาหารมื้้�อสุุดท้้ายชื่่�อว่่าอะไร ? ก. มธุุปายาส ข. สููกรมััททวะ ค. ข้้าวยาคูู ง. ขนมเบื้้�อง ๓๙. พระพุุทธเจ้้าฉัันภััตตาหารของนายจุุนทะแล้้ว จะเสด็็จไปเมืืองใด ? ก. ราชคฤห์์ ข. พาราณสีี ค. กุุสิินารา ง. กบิิลพััสดุ์์� ๔๐. ผู้้�ใด ถวายผ้้าสิิงคิิวรรณมีีสีีดัังทองสิิงคีีแด่่พระพุุทธเจ้้า ? ก. ตปุุสสะ ข. ภััลลิิกะ ค. โสตถิิยะ ง. ปุุกกุุสะ ๔๑. พระพุุทธเจ้้าเสด็็จไปยัังเมืืองกุุสิินารา ทรงข้้ามแม่่น้้ำอะไร ? ก. เนรััญชรา ข. อโนมา ค. คงคา ง. หิิรััญญวดีี ๔๒. พระพุุทธเจ้้าเสด็็จถึึงเมืืองกุุสิินาราแล้้ว ประทัับอยู่่� ณ สถานที่่�ใด ? ก. สาลวโนทยาน ข. อััมพวััน ค. เชตวััน ง. เวฬุุวโนทยาน ๔๓. พระพุุทธเจ้้าตรััสว่่าเมืืองกุุสิินาราในอดีีตมีีนามว่่าอะไร ? ก. พาราณสีี ข. ราชคฤห์์ ค. กุุสาวดีี ง. กบิิลพััสดุ์์� ๔๔. พระเถระใด เป็็นพระอรหัันต์์องค์์สุุดท้้ายทัันเห็็นพระพุุทธเจ้้า ? ก. พระสุุภััททะ ข. พระอานนท์์ ค. พระนัันทะ ง. พระอนุุรุุทธะ
254 ๔๕. พระพุุทธเจ้้าเสด็็จดัับขัันธปริินิิพพานใต้้ต้้นไม้้ใด ? ก. ต้้นโพธิ์์� ข. ต้้นไทร ค. ต้้นสาละ ง. ต้้นมะม่่วง ๔๖. พระพุุทธเจ้้าเสด็็จดัับขัันธปริินิิพพาน ขณะพระชนมายุุเท่่าไร ? ก. ๘๐ ปีี ข. ๙๐ ปีี ค. ๑๐๐ ปีี ง. ๑๒๐ ปีี ๔๗. สถานที่่�ใด เป็็นสถานที่่�ถวายพระเพลิิงพุุทธสรีีระ ? ก. มกุุฏพัันธนเจดีีย์์ ข. อามิิสเจดีีย์์ ค. รััตนเจดีีย์์ ง. ปาวาลเจดีีย์์ ๔๘. พระเถระใด เป็็นประธานสงฆ์์ในการถวายพระเพลิิงพุุทธสรีีระ ? ก. พระมหากััสสปะ ข. พระอานนท์์ ค. พระนัันทะ ง. พระอนุุรุุทธะ ๔๙. พราหมณ์์ใด ได้้รัับหน้้าที่่�แบ่่งพระบรมสารีีริิกธาตุุ ? ก. โสตถิิยะ ข. โกณฑััญญะ ค. ราธะ ง. โทณะ ๕๐. สััมมาสััมพุุทธเจดีีย์์ มีีกี่่�ประเภท ? ก. ๔ ประเภท ข. ๖ ประเภท ค. ๘ ประเภท ง. ๑๐ ประเภท
255 ปััญหาและเฉลยวิิชากรรมบถ (วิินััย) ธรรมศึึกษาชั้้�นเอก ระดัับประถมศึึกษา สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๕.๐๐ - ๑๕.๕๐ น. ๑. ปััจจััยสำคััญทำคนให้้ดีีเลว มีีสุุขมีีทุุกข์์ คืืออะไร ? ก. กรรม ข. อาหาร ค. เครื่่�องนุ่่�งห่่ม ง. ยารัักษาโรค ๒. การกระทำที่่�จะทำให้้คนตกนรกหรืือขึ้้�นสวรรค์์ เรีียกว่่าอะไร ? ก. กรรมลิิขิิต ข. กรรมบถ ค. กรรมเวร ง. บุุญกรรม ๓. ใครสามารถสร้้างบุุญกุุศลให้้เกิิดขึ้้�นแก่่ตนเองได้้ ? ก. คนบาป ข. คนเกเร ค. คนดีี ง. คนชั่่�ว ๔. บาป มีีความหมายตรงกัับคำใด ? ก. กรรม ข. กรรมบถ ค. กุุศลกรรม ง. อกุุศลกรรม
256 ๕. คนไม่่ดีีต้้องตกนรก เพราะทำกรรมใด ? ก. กุุศลกรรม ข. อกุุศลกรรม ค. วิิบากกรรม ง. ผลกรรม ๖. คนส่่วนใหญ่่ปรารถนาจะไปเกิิดในที่่�ใด ? ก. นรก ข. อบาย ค. สวรรค์์ ง. อเวจีี ๗. คนถึึงจะทำบาป ก็็ไม่่ปรารถนาจะไปเกิิดเป็็นอะไร ? ก. สััตว์์นรก ข. เปรต ค. อสุุรกาย ง. ถููกทุุกข้้อ ๘. อยากไปเกิิดเป็็นเทวดาบนสวรรค์์ ต้้องประพฤติิตามข้้อใด ? ก. รัักษาศีีล ข. ขยัันทำงาน ค. ขยัันเรีียน ง. เชื่่�อฟัังครูู ๙. ความชั่่�ว เปรีียบได้้กัับข้้อใด ? ก. ของประณีีต ข. ของสกปรก ค. ของสะอาด ง. ของดีี ๑๐. ความดีี เปรีียบได้้กัับข้้อใด ? ก. น้้ำบริิสุุทธิ์์� ข. น้้ำขุ่่�น ค. น้้ำสกปรก ง. น้้ำเมา ๑๑. นัักเรีียนพููดโกหกพ่่อแม่่ ถืือว่่าประพฤติิตามข้้อใด ? ก. กรรม ข. กรรมบถ ค. กุุศลกรรมบถ ง. อกุุศลกรรมบถ ๑๒. นัักเรีียนไม่่พููดโกหกครูู ถืือว่่าประพฤติิตามข้้อใด ? ก. กรรม ข. กรรมบถ ค. กุุศลกรรมบถ ง. อกุุศลกรรมบถ
257 ๑๓. กรรมในข้้อใด รัักษายากกว่่ากรรมอื่่�น ? ก. กายกรรม ข. วจีีกรรม ค. มโนกรรม ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๔. การฆ่่าสััตว์์ตััดชีีวิิต จััดเข้้าในกรรมข้้อใด ? ก. กายกรรม ข. วจีีกรรม ค. มโนกรรม ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๕. พููดคำหยาบคาย จััดเข้้าในกรรมข้้อใด ? ก. กายกรรม ข. วจีีกรรม ค. มโนกรรม ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๖. พยาบาท หมายถึึงข้้อใด ? ก. ฆ่่าสััตว์์ ข. พููดเท็็จ ค. ปองร้้ายเขา ง. คิิดร้้ายเขา ๑๗. อทิินนาทาน หมายถึึงข้้อใด ? ก. ลัักของเขา ข. พููดโกหก ค. พููดคำหยาบ ง. พููดเหลวไหล ๑๘. การทำบุุญทำความดีี เป็็นการประพฤติิตนตามข้้อใด ? ก. ทุุจริิต ข. สุุจริิต ค. อิิทธิิบาท ง. อริิยสััจ ๑๙. คนก่่อกรรมทำชั่่�ว ได้้รัับผลกรรมอย่่างไร ? ก. ตกนรก ข. เสีียชื่่�อเสีียง ค. ถููกทำโทษ ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๐. คนทำคุุณงามความดีี ได้้รัับผลกรรมอย่่างไร ? ก. ติิดคุุก ข. ถููกทำโทษ ค. ขึ้้�นสวรรค์์ ง. ตกอเวจีี
258 ๒๑. การทำปาณาติิบาต คืืออะไร ? ก. ฆ่่าสััตว์์ ข. ลัักทรััพย์์ ค. พููดเท็็จ ง. คิิดผิิด ๒๒. มุุสาวาท คืือการพููดคำเช่่นไร ? ก. คำโกหก ข. คำหยาบ ค. คำส่่อเสีียด ง. คำเพ้้อเจ้้อ ๒๓. พยาบาท เป็็นความชั่่�วทางใด ? ก. ทำ ข. พููด ค. คิิด ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๔. นัักเรีียนชกต่่อยกััน เป็็นการกระทำเกิิดขึ้้�นทางใด ? ก. กาย ข. วาจา ค. ใจ ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๕. การทำปาณาติิบาตเป็็นบาป ได้้รัับผลกรรมใด ? ก. ยากจน ข. อายุุสั้้�น ค. ขััดสน ง. ถููกโกง ๒๖. ความดีีทางกาย เรีียกว่่ากายสุุจริิต ได้้แก่่ข้้อใด ? ก. ฆ่่าสััตว์์ ข. งดฆ่่าสััตว์์ ค. ลัักขโมย ง. พููดเท็็จ ๒๗. ความดีีทางวาจา เรีียกว่่าวจีีสุุจริิต ได้้แก่่ข้้อใด ? ก. ทำดีี ข. พููดดีี ค. คิิดดีี ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๘. ความดีีทางใจ เรีียกว่่ามโนสุุจริิต ได้้แก่่ข้้อใด ? ก. คิิดถููกต้้อง ข. คิิดละโมบ ค. คิิดโกรธ ง. คิิดพยาบาท
259 ๒๙. คำพููดประเภทใด เชื่่�อถืือไม่่ได้้ ? ก. คำจริิง ข. คำสััตย์์ ค. คำเพ้้อเจ้้อ ง. คำมีีสาระ ๓๐. มิิจฉาทิิฏฐิิ แปลว่่า ความเห็็นผิิด ตรงกัันข้้ามกัับข้้อใด ? ก. ปาณาติิบาต ข. อทิินนาทาน ค. พยาบาท ง. สััมมาทิิฏฐิิ ๓๑. อกุุศลกรรมบถมีี ๑๐ ข้้อ ข้้อที่่� ๑ คืืออะไร ? ก. ปาณาติิบาต ข. พยาบาท ค. มุุสาวาท ง. มิิจฉาทิิฏฐิิ ๓๒. ในอกุุศลกรรมบถข้้อที่่� ๑ ชีีวิิตเป็็นสิ่่�งหวงแหนของใคร ? ก. คน ข. สััตว์์ ค. แมลง ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๓. คำว่่า ปาณะ หมายถึึงสััตว์์มีีลมหายใจ ได้้แก่่ข้้อใด ? ก. คน ข. ไวรััส ค. เชื้้�อโรค ง. เชื้้�อรา ๓๔. คนฆ่่าสััตว์์ตััดชีีวิิต ชาติิหน้้าจะไปเกิิดเป็็นอะไร ? ก. สััตว์์นรก ข. เปรต ค. อสุุรกาย ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๕. คนไม่่ฆ่่าสััตว์์ตััดชีีวิิต ชาติิหน้้าจะไปเกิิดเป็็นอะไร ? ก. มนุุษย์์ ข. เทวดา ค. พรหม ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๖. ข้้อใด เป็็นองค์์ประกอบความผิิดของการฆ่่าสััตว์์ ? ก. คิิดจะฆ่่า ข. คิิดจะลััก ค. คิิดจะพููด ง. คิิดจะเสพ
260 ๓๗. ใครทำความผิิดอกุุศลกรรมบถข้้ออทิินนาทาน ? ก. ฆาตกร ข. โจร ค. ชู้้� ง. นัักเลง ๓๘. สิ่่�งของประเภทใด ชื่่�อว่่าของมีีเจ้้าของ ? ก. ไม่่ได้้ให้้ ข. ไม่่หวงแหน ค. ไม่่เสีียดาย ง. ไม่่ถืือโทษ ๓๙. การทุุจริิตคอร์์รััปชั่่�น เป็็นการกระทำความผิิดในข้้อใด ? ก. ปาณาติิบาต ข. อทิินนาทาน ค. มุุสาวาท ง. พยาบาท ๔๐. ใครเป็็นคนไม่่ดีี ไม่่เป็็นแบบอย่่าง เพราะหากิินทุุจริิตผิิดช่่องทาง ? ก. คนดีี ข. คนซื่่�อ ค. คนตรง ง. คนคดโกง ๔๑. ข้้อใด เป็็นผลกรรมในชาติิหน้้าเกิิดจากการลัักขโมยของคนอื่่�น ? ก. ถููกครููตีี ข. ตกนรก ค. เป็็นบ้้า ง. เป็็นใบ้้ ๔๒. นัักเรีียนกุุเรื่่�องสร้้างเรื่่�องให้้เพื่่�อนทะเลาะกััน ได้้แก่่ข้้อใด ? ก. โกหก ข. ด่่า ค. สาปแช่่ง ง. ส่่อเสีียด ๔๓. คำด่่าคำหยาบคายทำให้้คนฟัังรู้้�สึึกอย่่างไร ? ก. เจ็็บใจ ข. เจ็็บตััว ค. เจ็็บไข้้ ง. เจ็็บคอ ๔๔. นัักเรีียนแช่่งเพื่่�อนให้้ตกนรกอเวจีี ตรงกัับข้้อใด ? ก. ประจบ ข. สบถ ค. สาบาน ง. ยกย่่อง
261 ๔๕. การทำพููดคิิดแต่่เรื่่�องดีี ๆ เป็็นบุุญกุุศล ได้้แก่่ข้้อใด ? ก. กตััญญูู ข. พรหมวิิหาร ค. กุุศลกรรมบถ ง. อิิทธิิบาท ๔๖. ข้้อใด เพีียงแค่่คิิดก็็เป็็นบุุญกุุศลแล้้ว ? ก. คิิดอยากได้้ ข. คิิดร้้ายเขา ค. คิิดทำดีี ง. คิิดจองเวร ๔๗. สััมมาทิิฏฐิิ ได้้แก่่ความคิิดเห็็นเกี่่�ยวกัับเรื่่�องใด ? ก. ไม่่คิิดชั่่�ว ข. ไม่่มีีนรก ค. ไม่่มีีสวรรค์์ ง. ไม่่มีีนิิพพาน ๔๘. เด็็กดีีต้้องไม่่คิิดขโมยของเพื่่�อน ตรงกัับข้้อใด ? ก. อภิิชฌา ข. อนภิิชฌา ค. พยาบาท ง. อพยาบาท ๔๙. เด็็กดีีต้้องไม่่คิิดทำร้้ายเพื่่�อน ตรงกัับข้้อใด ? ก. อภิิชฌา ข. อนภิิชฌา ค. พยาบาท ง. อพยาบาท ๕๐. วิิชากรรมบถ มีีประโยชน์์แก่่นัักเรีียนอย่่างไร ? ก. รู้้�จัักบุุญ ข. รู้้�จัักบาป ค. รู้้�จัักผลกรรม ง. ถููกทุุกข้้อ
262
263 ปััญหาและเฉลยข้้อสอบ ธรรมศึึกษาชั้้�นเอก ระดัับมััธยมศึึกษา พ.ศ. ๒๕๖๗
264
265 ปััญหาวิิชาเรีียงความแก้้กระทู้้�ธรรม ธรรมศึึกษาชั้้�นเอก ระดัับมััธยมศึึกษา สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๐๘.๓๐ น. นิิทฺฺทาสีีลีี สภาสีีลีี อนุุฏฺฺาตา จ โย นโร อลโส โกธปฺฺาโณ ตํํ ปราภวโต มุุขํํ. คนใดมัักหลัับ มัักคุุย และไม่่ขยััน เกีียจคร้้าน มีีความมุุทะลุุ ข้้อนั้้�น เป็็นเหตุุของคนเสื่่�อม. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย สุุตตนิิบาต --------------------------------------- แต่่งอธิิบายให้้สมเหตุุสมผล โดยใช้้สุุภาษิิตที่่�สนามหลวงแผนกธรรม กำหนดมาให้้ จำนวน ๖ สุุภาษิิตข้้างล่่างนี้้� มาประกอบอ้้างอิิง ๓ สุุภาษิิต ห้้ามอ้้างสุุภาษิิตซ้้ำข้้อกััน และสุุภาษิิตที่่�อ้้างมานั้้�น ควรอธิิบายเชื่่�อมความให้้ สมกัับเรื่่�องในกระทู้้�ตั้้�ง ในชั้้�นนี้้�กำหนดให้้เขีียนลงในกระดาษใบตอบตั้้�งแต่่ ๔ หน้้า (เว้้นบรรทััด) ขึ้้�นไป ให้้เวลา ๓ ชั่่�วโมง
266 อปฺฺปมาทรตา โหถ สจิิตฺฺตมนุุรกฺฺขถ ทุุคฺฺคา อุุทฺฺธรถตฺฺตานํํ ปงฺฺเก สนฺฺโนว กุุญฺฺชโร. ท่่านทั้้�งหลาย จงยิินดีีในความไม่่ประมาท คอยรัักษา จิิตของตน จงถอนขึ้้�นจากหล่่ม เหมืือนช้้างที่่�ตกหล่่ม ถอนตนขึ้้�นฉะนั้้�น. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย ธรรมบท อุุฏฺฺาเนนปฺฺปมาเทน สฺฺเมน ทเมน จ ทีีปํํ กยิิราถ เมธาวีี ยํํ โอโฆ นาภิิกีีรติิ. คนมีีปััญญา พึึงสร้้างเกาะ ที่่�น้้ำหลากมาท่่วมไม่่ได้้ ด้้วยความหมั่่�น ความไม่่ประมาท ความสำรวม และ ความข่่มใจ. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย ธรรมบท ชีีวเตวาปิิ สปฺฺปฺฺโ อปิิ วิิตฺฺตปริิกฺฺขยา ปฺฺาย จ อลาเภน วิิตฺฺตวาปิิ น ชีีวติิ. ถึึงสิ้้�นทรััพย์์ คนมีีปััญญาก็็เป็็นอยูู่�ได้้ แต่่อัับปััญญา แม้้มีีทรััพย์์ ก็็เป็็นอยูู่�ไม่่ได้้. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย เถรคาถา โย จ วสฺฺสสตํํ ชีีเว ทุุปฺฺปฺฺโ อสมาหิิโต เอกาหํํ ชีีวิิตํํ เสยฺฺโย ปฺฺวนฺฺตสฺฺส ฌายิิโน. ผูู้�ใดมีีปััญญาทราม มีีใจไม่่มั่่�นคง พึึงเป็็นอยูู่�ตั้้�งร้้อยปีี ส่่วนผูู้�มีีปััญญาเพ่่งพิินิิจ มีีชีีวิิตอยูู่�เพีียงวัันเดีียว ดีีกว่่า. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย ธรรมบท ปริิตฺฺตํํ ทารุุมารุุยฺฺห ยถา สีีเท มหณฺฺณเว เอวํํ กุุสีีตมาคมฺฺม สาธุุชีีวีีปิิ สีีทติิ. คนเกาะไม้้ฟืืนเล็็ก ๆ พึึงจมลงในทะเลฉัันใด คนมั่่�งมีี อาศััยความเกีียจคร้้านก็็ล่่มจมฉัันนั้้�น. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย เถรคาถา อสาเร สารมติิโน สาเร จาสารทสฺฺสิิโน เต สารํํ นาธิิคจฺฺฉนฺฺติิ มิิจฺฺฉาสงฺฺกปฺฺปโคจรา. ผูู้�เข้้าใจสิ่่�งที่่�ไม่่เป็็นสาระว่่าเป็็นสาระ และเห็็นสิ่่�งที่่� เป็็นสาระ ว่่าไม่่เป็็นสาระ เขามีีความดำริิผิิดเป็็นโคจร จึึงไม่่ประสบสิ่่�งที่่�เป็็นสาระ. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย ธรรมบท
267 ปััญหาและเฉลยวิิชาธรรม ธรรมศึึกษาชั้้�นเอก ระดัับมััธยมศึึกษา สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๓.๐๐ - ๑๓.๕๐ น. ๑. วุุฑฒิิ แปลว่่าอะไร ? ก. ความเจริิญ ข. ความคงที่่� ค. ความสุุข ง. ความสบาย ๒. คบคนดีี ฟัังวจีีเคารพ นอบนบด้้วยพิินิิจ ทำกิิจด้้วยปฏิิบััติิ คืือข้้อใด ? ก. วุุฑฒิิ ๔ ข. จัักร ๔ ค. อคติิ ๔ ง. อิิทธิิบาท ๔ ๓. ธรรมที่่�เป็็นเสมืือนล้้อรถนำไปสู่่�จุุดหมาย ได้้แก่่ข้้อใด ? ก. วุุฑฒิิ ๔ ข. จัักร ๔ ค. อคติิ ๔ ง. อิิทธิิบาท ๔ ๔. ข้้อใด เป็็นความหมายของปุุพเพกตปุุญญตา ? ก. สร้้างบุุญมาดีี ข. คบบุุคคลดีี ค. ตั้้�งตนชอบ ง. อยู่่�ในปฏิิรููประเทศ
268 ๕. ลำเอีียงเพราะโง่่เขลา เรีียกว่่าอะไร ? ก. ฉัันทาคติิ ข. โทสาคติิ ค. โมหาคติิ ง. ภยาคติิ ๖. จะแก้้ความลำเอีียงเพราะโง่่เขลาได้้ ด้้วยหลัักธรรมใด ? ก. สติิ ข. ปััญญา ค. ศรััทธา ง. ขัันติิ ๗. กิิเลสหรืืออกุุศลที่่�ครอบงำจิิตไม่่ให้้บรรลุุถึึงความดีี เรีียกว่่าอะไร ? ก. อกุุศลมููล ข. นิิวรณ์์ ค. อคติิ ง. ทุุจริิต ๘. ผู้้�ที่่�ถููกกามฉัันท์์ครอบงำ ควรแก้้ด้้วยการเจริิญกรรมฐานใด ? ก. อสุุภะ ข. พรหมวิิหาร ค. อนุุสสติิ ง. มรณััสสติิ ๙. ผู้้�ที่่�ถููกพยาบาทครอบงำจิิต ควรแก้้ด้้วยการเจริิญกรรมฐานใด ? ก. อสุุภะ ข. พรหมวิิหาร ค. อนุุสสติิ ง. มรณััสสติิ ๑๐. บุุคคลที่่�ถููกถีีนมิิทธะครอบงำ ควรแก้้ด้้วยการเจริิญกรรมฐานใด ? ก. อสุุภะ ข. พรหมวิิหาร ค. อนุุสสติิ ง. มรณััสสติิ ๑๑. อะไรไม่่จััดอยู่่�ในขัันธ์์ ๕ ? ก. รููป ข. เวทนา ค. สััญญา ง. นิิพพาน ๑๒. ดิิน น้้ำ ไฟ ลม ประชุุมกัันเป็็นกาย เรีียกว่่าอะไร ? ก. รููป ข. เวทนา ค. สัังขาร ง. วิิญญาณ
269 ๑๓. วิิญญาณในขัันธ์์ ๕ หมายถึึงข้้อใด ? ก. ภููตผีี ข. ปีีศาจ ค. ความจำ ง. ความรู้้�อารมณ์์ ๑๔. ความสบายใจในเวทนา ๕ หมายถึึงข้้อใด ? ก. สุุข ข. ทุุกข์์ ค. โสมนััส ง. โทมนััส ๑๕. จริิตของมนุุษย์์ในโลกนี้้� มีีกี่่�ประเภท ? ก. ๒ ประเภท ข. ๔ ประเภท ค. ๖ ประเภท ง. ๘ ประเภท ๑๖. บุุคคลติิดสวยติิดงาม จััดได้้ว่่ามีีจริิตใด ? ก. ราคจริิต ข. โทสจริิต ค. โมหจริิต ง. สััทธาจริิต ๑๗. บุุคคลมีีราคจริิต ควรเจริิญกรรมฐานใด ? ก. อนุุสสติิ ข. กสิิณ ค. อสุุภะ ง. พรหมวิิหาร ๑๘. บุุคคลมีีนิิสััยฉุุนเฉีียวโกรธง่่าย จััดเป็็นบุุคคลจริิตใด ? ก. ราคจริิต ข. โทสจริิต ค. โมหจริิต ง. สััทธาจริิต ๑๙. บุุคคลมีีโทสจริิต ควรเจริิญกรรมฐานใด ? ก. พรหมวิิหาร ข. กายคตาสติิ ค. อสุุภะ ง. อนุุสสติิ ๒๐. บุุคคลเชื่่�อง่่าย จััดเป็็นบุุคคลจริิตใด ? ก. วิิตัักกจริิต ข. โทสจริิต ค. สััทธาจริิต ง. พุุทธิิจริิต
270 ๒๑. บุุคคลมีีสััทธาจริิต ควรเจริิญกรรมฐานใด ? ก. พรหมวิิหาร ข. กายคตาสติิ ค. อสุุภะ ง. พุุทธานุุสสติิ ๒๒. คำว่่า ส๎๎วากขาโต ภะคะวะตา ธััมโม เป็็นคุุณของรััตนะใด ? ก. พระพุุทธ ข. พระธรรม ค. พระสงฆ์์ ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๓. พระธรรมคุุณข้้อว่่า สัันทิิฏฐิิโก หมายถึึงข้้อใด ? ก. ผู้้�บรรลุุพึึงเห็็นเอง ข. รู้้�เฉพาะตน ค. เรีียกให้้มาดูู ง. น้้อมมาในตน ๒๔. พระธรรมที่่�จะเป็็นสัันทิิฏฐิิโกได้้ ต้้องเป็็นธรรมประเภทใด ? ก. ตรััสไว้้ดีีแล้้ว ข. ไม่่ได้้ตรััสไว้้ ค. สาวกแสดง ง. เกจิิแสดง ๒๕. เอหิิปััสสิิโก หมายถึึงเรีียกให้้มาดููธรรมประเภทใด ? ก. ส๎๎วากขาโต ข. สัันทิิฏฐิิโก ค. อกาลิิโก ง. โอปนยิิโก ๒๖. การบููชาเจติิยสถาน จััดเข้้าในหลัักธรรมใด ? ก. วุุฑฒิิธรรม ข. จัักรธรรม ค. สาราณิิยธรรม ง. อปริิหานิิยธรรม ๒๗. สััมมาทิิฏฐิิในมรรค ๘ มีีกี่่�ระดัับ ? ก. ๒ ข. ๓ ค. ๔ ง. ๕ ๒๘. สััมมาสติิ ความระลึึกชอบ หมายถึึงระลึึกชอบในอะไร ? ก. สติิปััฏฐาน ๔ ข. อิิทธิิบาท ๔ ค. รููปฌาน ๔ ง. อรููปฌาน ๔
271 ๒๙. ผู้้�ที่่�จะบรรลุุโสดาบัันได้้ ต้้องมีีสััมมาสติิในองค์์ธรรมข้้อใด ? ก. สติิปััฏฐาน ๔ ข. อิิทธิิบาท ๔ ค. รููปฌาน ๔ ง. อรููปฌาน ๔ ๓๐. สััมมาสมาธิิ หมายถึึงสมาธิิระดัับใด ? ก. ทุุติิยฌาน ข. ตติิยฌาน ค. จตุุตถฌาน ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๑. บทว่่า อะระหััง เป็็นบทแสดงคุุณของข้้อใด ? ก. พระพุุทธ ข. พระธรรม ค. พระสงฆ์์ ง. พระรััตนตรััย ๓๒. ความรู้้�คู่่�คุุณธรรม เป็็นความหมายของพุุทธคุุณบทใด ? ก. ภควา ข. สุุคโต ค. พุุทโธ ง. วิิชชาจรณสััมปัันโน ๓๓. ข้้อใด มีีความหมายว่่าทรงฝึึกได้้เฉพาะบุุคคลที่่�ควรฝึึก ? ก. ปุุริิสทััมมสารถิิ ข. สุุคโต ค. พุุทโธ ง. สััตถา เทวมนุุสสานััง ๓๔. พุุทธคุุณบทใด เป็็นข้้อยืืนยัันว่่าพระพุุทธองค์์ทรงเป็็นครููผู้้�ชี้้�ทาง ? ก. ปุุริิสทััมมสารถิิ ข. สุุคโต ค. พุุทโธ ง. สััตถา เทวมนุุสสานััง ๓๕. พุุทธคุุณบทใด ได้้รัับการอ้้างอิิงเป็็นสื่่�อในการสอนมากที่่�สุุด ? ก. ปุุริิสทััมมสารถิิ ข. สุุคโต ค. พุุทโธ ง. สััตถา เทวมนุุสสานััง ๓๖. สัังฆคุุณบทว่่า สุุปฏิิปัันโน แปลว่่าอะไร ? ก. ปฏิิบััติิดีี ข. ปฏิิบััติิตรง ค. ปฏิิบััติิเป็็นธรรม ง. ปฏิิบััติิสมควร
272 ๓๗ สัังฆคุุณบทว่่า อุุชุุปฏิิปัันโน แปลว่่าอะไร ? ก. ปฏิิบััติิดีี ข. ปฏิิบััติิตรง ค. ปฏิิบััติิเป็็นธรรม ง. ปฏิิบััติิสมควร ๓๘. สัังฆคุุณบทว่่า ญายปฏิิปัันโน แปลว่่าอะไร ? ก. ปฏิิบััติิดีี ข. ปฏิิบััติิตรง ค. ปฏิิบััติิเป็็นธรรม ง. ปฏิิบััติิสมควร ๓๙. สัังฆคุุณบทว่่า สามีีจิิปฏิิปัันโน แปลว่่าอะไร ? ก. ปฏิิบััติิดีี ข. ปฏิิบััติิตรง ค. ปฏิิบััติิเป็็นธรรม ง. ปฏิิบััติิสมควร ๔๐. สัังฆคุุณบทว่่า ทัักขิิเณยโย แปลว่่าอะไร ? ก. ปฏิิบััติิดีี ข. ปฏิิบััติิตรง ค. ควรของคำนัับ ง. ผู้้�ควรของทำบุุญ ๔๑. การช่่วยเหลืือเพื่่�อนมนุุษย์์ด้้วยกััน จััดเป็็นการบำเพ็็ญบารมีีใด ? ก. ทานบารมีี ข. สีีลบารมีี ค. วิิริิยบารมีี ง. สััจจบารมีี ๔๒. การรัักษาศีีลข้้อที่่� ๑ จััดเป็็นการบำเพ็็ญบารมีีใด ? ก. ทานบารมีี ข. สีีลบารมีี ค. วิิริิยบารมีี ง. สััจจบารมีี ๔๓. ในสถานการณ์์ที่่�ชาวบ้้านประสบภััยพิิบััติิ ควรบำเพ็็ญบารมีีใด ? ก. ทานบารมีี ข. สีีลบารมีี ค. วิิริิยบารมีี ง. เนกขััมมบารมีี ๔๔. ในสัังคมโซเชีียลปััจจุุบััน ต้้องการผู้้�บำเพ็็ญบารมีีใดมากที่่�สุุด ? ก. ทานบารมีี ข. สีีลบารมีี ค. วิิริิยบารมีี ง. สััจจบารมีี
273 ๔๕. บำเพ็็ญบารมีีใด จึึงจะไม่่หลงเชื่่�อข้้อมููลข่่าวสารปลอม ? ก. ทานบารมีี ข. สีีลบารมีี ค. ปััญญาบารมีี ง. สััจจบารมีี ๔๖. เหตุุเป็็นที่่�ตั้้�งแห่่งการทำบุุญ เรีียกว่่าอะไร ? ก. บุุญ ข. บุุญกิิริิยา ค. บุุญกุุศล ง. บุุญกิิริิยาวััตถุ ๔๗. บุุญกิิริิยาวััตถุุข้้อ ใดส่่งเสริิมบุุคคลให้้รัักษาศีีลข้้อ ๒ สมบููรณ์์ยิ่่�งขึ้้�น ? ก. ทานมััย ข. อปจายนมััย ค. เวยยาวััจจมััย ง. ปััตติิทานมััย ๔๘. สีีลมััยเป็็นบัันไดขั้้�นที่่�เท่่าไร ของบุุญกิิริิยาวััตถุุ ? ก. ๒ ข. ๓ ค. ๔ ง. ๕ ๔๙. สีีลมััยเป็็นบัันไดส่่งต่่อให้้บำเพ็็ญบุุญกิิริิยาวััตถุุใดได้้สมบููรณ์์ ? ก. ทานมััย ข. สีีลมััย ค. ภาวนามััย ง. ปััตติิทานมััย ๕๐. บุุญกิิริิยาวััตถุุใด เปรีียบเสมืือนพวงมาลััยบัังคัับเรืือให้้แล่่นตรงทาง ? ก. ทานมััย ข. สีีลมััย ค. ภาวนามััย ง. ทิิฏฐุุชุุกััมม์์
274 ปััญหาและเฉลยวิิชาอนุุพุุทธประวััติิ ธรรมศึึกษาชั้้�นเอก ระดัับมััธยมศึึกษา สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๔.๐๐ - ๑๔.๕๐ น. ๑. สามเณรบััณฑิิต เป็็นชาวเมืืองใด ? ก. สาวััตถีี ข. กบิิลพััสดุ์์� ค. ราชคฤห์์ ง. พาราณสีี ๒. มารดาของสามเณรบััณฑิิต มีีความเคารพนัับถืือพระเถระใด ? ก. พระอััสสชิิ ข. พระสีีวลีี ค. พระสารีีบุุตร ง. พระโมคคััลลานะ ๓. สามเณรบััณฑิิตบรรพชา เมื่่�ออายุุกี่่�ขวบ ? ก. ๕ ขวบ ข. ๗ ขวบ ค. ๙ ขวบ ง. ๑๒ ขวบ ๔. เทวดาใด มาอารัักขาสามเณรบััณฑิิตขณะปฏิิบััติิสมณธรรม ? ก. พระอิินทร์์ ข. ท้้าวมหาราช ค. จัันทเทพและสุุริิยเทพ ง. ถููกทุุกข้้อ
275 ๕. เหล่่าเทวดามาอารัักขาสามเณรบััณฑิิต เพื่่�อให้้บรรลุุอะไร ? ก. ฌาน ข. สมาบััติิ ค. อภิิญญา ง. มรรคผล ๖. สามเณรสัังกิิจจะ เกิิดในตระกููลใด ? ก. พราหมณ์์ ข. เศรษฐีี ค. พ่่อค้้า ง. ชาวนา ๗. เมื่่�อสััปเหร่่อเผาร่่างมารดาสามเณรสัังกิิจจะ ไฟไม่่ไหม้้อวััยวะส่่วนใด ? ก. ศีีรษะ ข. หน้้าอก ค. ท้้อง ง. เท้้า ๘. สามเณรสัังกิิจจะไม่่เสีียชีีวิิตในขณะถููกไฟเผา เพราะเหตุุใด ? ก. ฟืืนหมด ข. ไฟดัับก่่อน ค. ฝนตกหนััก ง. เกิิดภพสุุดท้้าย ๙. สามเณรสัังกิิจจะ ถููกหลาวเหล็็กแทงส่่วนไหนบนใบหน้้า ? ก. หางตา ข. หน้้าผาก ค. จมููก ง. แก้้ม ๑๐. พระเถระใด เป็็นอุุปััชฌาย์์บวชให้้สามเณรสัังกิิจจะ ? ก. พระสารีีบุุตร ข. พระโมคคััลลานะ ค. พระอานนท์์ ง. พระอนุุรุุทธะ ๑๑. สามเณรสัังกิิจจะบรรลุุอรหััตตผลพร้้อมปฏิิสััมภิิทาในขณะใด ? ก. ฟัังธรรม ข. อุุปััฏฐากอาจารย์์ ค. กวาดพื้้�น ง. ปลงผมเสร็็จ ๑๒. สุุขสามเณร เกิิดในตระกููลที่่�อุุปััฏฐากพระเถระใด ? ก. พระอััสสชิิ ข. พระสารีีบุุตร ค. พระโมคคััลลานะ ง. พระอานนท์์
276 ๑๓. ใครเป็็นผู้้�ตั้้�งชื่่�อว่่า สุุข ให้้แก่่สุุขสามเณร ? ก. บิิดา ข. มารดา ค. ญาติิ ง. พราหมณ์์ ๑๔. สุุขสามเณร บรรพชาขณะมีีอายุุเท่่าไร ? ก. ๗ ขวบ ข. ๘ ขวบ ค. ๑๐ ขวบ ง. ๑๕ ขวบ ๑๕. อาสนะของพระอิินทร์์เกิิดร้้อน ในขณะสุุขสามเณรจะทำกิิจใด ? ก. บิิณฑบาต ข. ฉัันอาหาร ค. กวาดพื้้�น ง. บำเพ็็ญสมณธรรม ๑๖. สุุขสามเณร สำเร็็จอรหััตตผลในเวลาใด ? ก. เช้้าตรู่่� ข. ก่่อนฉัันอาหาร ค. หลัังเที่่�ยงวััน ง. พลบค่่ำ ๑๗. สามเณรวนวาสีีติิสสะ เป็็นชาวเมืืองใด ? ก. ราชคฤห์์ ข. กบิิลพััสดุ์์� ค. สาวััตถีี ง. พาราณสีี ๑๘. สามเณรวนวาสีีติิสสะบรรพชา ขณะมีีอายุุเท่่าไร ? ก. ๗ ขวบ ข. ๘ ขวบ ค. ๑๐ ขวบ ง. ๑๕ ขวบ ๑๙. ใครเป็็นผู้้�สอนกรรมฐานให้้แก่่สามเณรวนวาสีีติิสสะ ? ก. พระพุุทธเจ้้า ข. พระสารีีบุุตร ค. พระโมคคััลลานะ ง. พระอานนท์์ ๒๐. สามเณรได้้ชื่่�อว่่า วนวาสีีติิสสะ เพราะมีีปกติิอยู่่�ในที่่�ใด ? ก. ป่่า ข. ถ้้ำ ค. บ้้าน ง. วััด
277 ๒๑. สามเณรสุุมนะ เคยเป็็นอะไรกัับพระอนุุรุุทธะในอดีีตชาติิ ? ก. บิิดา ข. มารดา ค. สหาย ง. พี่่�น้้อง ๒๒. สามเณรสุุมนะบรรพชาขณะมีีอายุุเท่่าไร ? ก. ๕ ขวบ ข. ๗ ขวบ ค. ๙ ขวบ ง. ๑๒ ขวบ ๒๓. สามเณรสุุมนะ ไปสระอโนดาตด้้วยวิิธีีใด ? ก. เดิินไป ข. เหาะไป ค. นั่่�งเกวีียนไป ง. ขี่่�ม้้าไป ๒๔. อนาถบิิณฑิิกเศรษฐีี เป็็นชาวเมืืองใด ? ก. พาราณสีี ข. กบิิลพััสดุ์์� ค. ราชคฤห์์ ง. สาวััตถี ๒๕. อนาถบิิณฑิิกเศรษฐีี มีีชื่่�อเดิิมว่่าอะไร ? ก. ตปุุสสะ ข. ภััลลิิกะ ค. สุุทััตตะ ง. อชิิตะ ๒๖. อนาถบิิณฑิิกเศรษฐีีฟัังอนุุปุุพพิิกถา แล้้ว เป็็นอริิยบุุคคลชั้้�นใด ? ก. โสดาบััน ข. สกทาคามีี ค. อนาคามีี ง. อรหัันต์์ ๒๗. วััดที่่�อนาถบิิณฑิิกเศรษฐีีสร้้างถวายชื่่�ออะไร ? ก. เวฬุุวััน ข. เชตวััน ค. ลััฏฐิิวััน ง. อััมพวััน ๒๘. อนาถบิิณฑิิกเศรษฐีีได้้รัับยกย่่องว่่าเป็็นผู้้�เลิิศกว่่าคนทั้้�งหลายด้้านใด ? ก. ผู้้�เป็็นทายก ข. ผู้้�มีีปััญญา ค. ผู้้�มีีฤทธิ์์� ง. ผู้้�เป็็นธรรมกถึึก
278 ๒๙. จิิตตคฤหบดีีศรััทธาเลื่่�อมใสพระเถระใด ในปััญจวััคคีีย์์ทั้้�ง ๕ ? ก. โกณฑััญญะ ข. วััปปะ ค. มหานามะ ง. อััสสชิิ ๓๐. วััดที่่�จิิตตคฤหบดีีสร้้างถวาย ชื่่�อว่่าอะไร ? ก. เวฬุุวััน ข. อััมพวััน ค. ลััฏฐิิวััน ง. อััมพาฏกวััน ๓๑. จิิตตคฤหบดีีได้้รัับยกย่่องว่่าเป็็นผู้้�เลิิศกว่่าคนทั้้�งหลายด้้านใด ? ก. ผู้้�เป็็นทายก ข. ผู้้�มีีปััญญา ค. ผู้้�มีีฤทธิ์์� ง. ผู้้�เป็็นธรรมกถึึก ๓๒. ธััมมิิกอุุบาสก หมายถึึงอุุบาสกผู้้�มีีปกติิเช่่นไร ? ก. ผู้้�อุุปััฏฐาก ข. ผู้้�เป็็นทายก ค. ผู้้�สร้้างวััด ง. ผู้้�ปฏิิบััติิธรรม ๓๓. พระสงฆ์์สวดสาธยายพระสููตรชื่่�อว่่าอะไร แก่่ธััมมิิกอุุบาสก ? ก. อนััตตลัักขณสููตร ข. มงคลสููตร ค. รััตนสููตร ง. สติิปััฏฐานสููตร ๓๔. นางวิิสาขา เกิิดในตระกููลใด ? ก. กษััตริิย์์ ข. พราหมณ์์ ค. เศรษฐีี ง. ชาวนา ๓๕. บิิดาของนางวิิสาขา ชื่่�อว่่าอะไร ? ก. ธนััญชััย ข. สุุมนะ ค. เมณฑกะ ง. สุุทััตตะ ๓๖. เครื่่�องประดัับชนิิดพิิเศษของนางวิิสาขา ชื่่�อว่่าอะไร ? ก. หิิรััญญปสาธน์์ ข. มหาลดาปสาธน์์ ค. รััตนปสาธน์์ ง. สุุวรรณปสาธน์์
279 ๓๗. นางวิิสาขา สำเร็็จเป็็นอริิยบุุคคลชั้้�นใด ? ก. โสดาบััน ข. สกทาคามีี ค. อนาคามีี ง. อรหัันต์์ ๓๘. นางวิิสาขาได้้รัับยกย่่องว่่าเป็็นผู้้�เลิิศกว่่าอุุบาสิิกาทั้้�งหลายด้้านใด ? ก. มีีปััญญามาก ข. มีีฤทธิ์์�มาก ค. ผู้้�เป็็นธรรมกถึึก ง. ผู้้�เป็็นทายิิกา ๓๙. พระนางมััลลิิกาเทวีี เป็็นอััครมเหสีีของกษััตริิย์์พระองค์์ใด ? ก. สุุทโธทนะ ข. ปเสนทิิโกศล ค. พิิมพิิสาร ง. อชาตศััตรูู ๔๐. ทานที่่�ไม่่มีีผู้้�ใดเหมืือน พระนางมััลลิิกาเทวีีทำถวาย ชื่่�อว่่าอะไร ? ก. ปาฏิิบุุคลิิกทาน ข. สัังฆทาน ค. ไทยทาน ง. อสทิิสทาน ๔๑. พิิธีีทำบุุญเลี้้�ยงพระ เริ่่�มมีีมาตั้้�งแต่่สมััยใด ? ก. ก่่อนพุุทธกาล ข. พุุทธกาล ค. อยุุธยา ง. รััตนโกสิินทร์์ ๔๒. พิิธีีทำบุุญเลี้้�ยงพระ คืือการนิิมนต์์พระสงฆ์์มาทำกิิจใด ? ก. สวดมนต์์ ข. ฉัันอาหาร ค. ถวายทาน ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๓. พระสงฆ์์ที่่�นิิมนต์์มาในพิิธีีทำบุุญเลี้้�ยงพระ นิิยมจำนวนกี่่�รููป ? ก. ๕ รููป ข. ๗ รููป ค. ๙ รููป ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๔. อามิิสทาน หมายถึึงการให้้ทานประเภทใด ? ก. ให้้ความรู้้� ข. ให้้อภััย ค. ให้้วััตถุุสิ่่�งของ ง. ถููกทุุกข้้อ
280 ๔๕. พระพุุทธเจ้้าทรงยกย่่องทานประเภทใด ว่่ามีีอานิิสงส์์มาก ? ก. ปาฏิิบุุคลิิกทาน ข. สัังฆทาน ค. อภััยทาน ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๖. พิิธีีแสดงตนเป็็นพุุทธมามกะ มีีขึ้้�นครั้้�งแรกในยุุคใด ? ก. ก่่อนพุุทธกาล ข. พุุทธกาล ค. อยุุธยา ง. รััตนโกสิินทร์์ ๔๗. การแสดงตนเป็็นพุุทธมามกะ คืือพิิธีียอมรัับนัับถืืออะไรเป็็นสรณะ ? ก. พระรััตนตรััย ข. เทพเจ้้า ค. บรรพบุุรุุษ ง. ธรรมชาติิ ๔๘. เครื่่�องบููชาสัักการะเพื่่�อแสดงตนเป็็นพุุทธมามกะ คืือวััตถุุประเภทใด ? ก. ผ้้าบัังสุุกุุล ข. ไตรจีีวร ค. หมากพลูู ง. ดอกไม้้ธููปเทีียน ๔๙. การแสดงตนเป็็นพุุทธมามกะ พึึงแสดงต่่อหน้้าบุุคคลใด ? ก. พ่่อแม่่ ข. ครููอาจารย์์ ค. พระสงฆ์์ ง. พระมหากษััตริิย์์ ๕๐. นัักเรีียนพึึงแต่่งชุุดเช่่นใด เพื่่�อเข้้าร่่วมพิิธีีแสดงตนเป็็นพุุทธมามกะ ? ก. ชุุดนัักเรีียน ข. ชุุดขาวดำ ค. ชุุดกีีฬา ง. ชุุดแฟชั่่�น
281 ปััญหาและเฉลยวิิชากรรมบถ (วิินััย) ธรรมศึึกษาชั้้�นเอก ระดัับมััธยมศึึกษา สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๕.๐๐ - ๑๕.๕๐ น. ๑. พระพุุทธศาสนาสอนให้้เชื่่�อเรื่่�องใด ? ก. กรรม ข. แก้้กรรม ค. ขมากรรม ง. เชื่่�อมกรรม ๒. ข้้อใด ทำให้้สััตว์์โลกเกิิดมามีีความแตกต่่างกััน ? ก. เชื้้�อชาติิ ข. ผลกรรม ค. ดวงชะตา ง. ยศศัักดิ์์� ๓. ข้้อใด เป็็นต้้นเหตุุให้้บาปบุุญเกิิดขึ้้�นแก่่มนุุษย์์ทั้้�งหลาย ? ก. ฐานะ ข. การศึึกษา ค. ตระกููล ง. การกระทำ ๔. การทำกรรมดีีของมนุุษย์์ทั้้�งหลาย เรีียกว่่าอะไร ? ก. เวรกรรม ข. บาปกรรม ค. อกุุศลกรรม ง. กุุศลกรรม
282 ๕. การทำกรรมชั่่�วของมนุุษย์์ทั้้�งหลาย เรีียกว่่าอะไร ? ก. ผลกรรม ข. บุุญกรรม ค. อกุุศลกรรม ง. กุุศลกรรม ๖. กรรมนำสััตว์์ทั้้�งหลายไปสู่่�ทุุคติิและสุุคติิ เรีียกว่่าอะไร ? ก. กรรมวิิบััติิ ข. กรรมบถ ค. กรรมเวร ง. กรรมกิิเลส ๗. มนุุษย์์พึึงดำเนิินไปสู่่�ทางแห่่งความดีี ทางแห่่งความดีีคืืออะไร ? ก. กุุศลจิิต ข. กุุศลมููล ค. กุุศลกรรมบถ ง. กุุศลธรรม ๘. มนุุษย์์ไม่่พึึงดำเนิินไปสู่่�ทางแห่่งความชั่่�ว ทางแห่่งความชั่่�วคืืออะไร ? ก. อกุุศลจิิต ข. อกุุศลมููล ค. อกุุศลกรรมบถ ง. อกุุศลธรรม ๙. ตอนเป็็นมนุุษย์์ทำแต่่ความดีี เมื่่�อตายแล้้วจะไปเกิิดในที่่�ใด ? ก. สวรรค์์ ข. นรก ค. อบายภููมิิ ง. เปรตวิิสััย ๑๐. ตอนเป็็นมนุุษย์์ก่่อกรรมทำชั่่�ว เมื่่�อตายแล้้วจะไปเกิิดในที่่�ใด ? ก. มนุุษย์์ ข. นรก ค. สวรรค์์ ง. พรหมโลก ๑๑. มนุุษย์์ทั้้�งหลายทำแต่่เรื่่�องผิิดศีีลธรรม เพราะถููกอะไรครอบงำ ? ก. โลภ ข. โกรธ ค. หลง ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๒. การใช้้ร่่างกายทำกรรมดีีหรืือกรรมชั่่�ว เรีียกว่่าอะไร ? ก. กายกรรม ข. กุุศลกรรม ค. กรรมบถ ง. กรรมวิิบััติิ
283 ๑๓. การใช้้ปากพููดถึึงเรื่่�องดีีหรืือเรื่่�องชั่่�ว เรีียกว่่าอะไร ? ก. มุุสาวาท ข. กายกรรม ค. วจีีกรรม ง. มโนกรรม ๑๔. การใช้้ใจคิิดถึึงเรื่่�องดีีหรืือเรื่่�องชั่่�ว เรีียกว่่าอะไร ? ก. มโนทััศน์์ ข. มโนธรรม ค. มโนกรรม ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๕. ปาณาติิบาต คืือการฆ่่าสััตว์์ตััดชีีวิิต เป็็นความชั่่�วทางใด ? ก. ทางกาย ข. ทางวาจา ค. ทางใจ ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๖. ผรุุสวาจา คืือพููดคำหยาบคาย เป็็นความชั่่�วทางใด ? ก. ทางกาย ข. ทางวาจา ค. ทางใจ ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๗. พยาบาท คืืออาฆาตจองเวรผู้้�อื่่�น เป็็นความชั่่�วทางใด ? ก. ทางกาย ข. ทางวาจา ค. ทางใจ ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๘. ข้้อใด แค่่คิิดอย่่างเดีียว ไม่่สามารถทำให้้สำเร็็จได้้ ? ก. ฆ่่าสััตว์์ ข. จองเวร ค. โกหก ง. ละโมบ ๑๙. ข้้อใด เพีียงแค่่คิิดในใจ ก็็ถืือว่่าก่่อกรรมทำเวรแล้้ว ? ก. ลัักขโมย ข. พยาบาท ค. หึึงหวง ง. ล้้างผลาญ ๒๐. คนหรืือสััตว์์ต่่างก็็รัักชีีวิิตของตน ทำให้้เกิิดกุุศลกรรมบถข้้อใด ? ก. เว้้นฆ่่าสััตว์์ ข. เว้้นลัักขโมย ค. เว้้นโกหก ง. เว้้นส่่อเสีียด
284 ๒๑. ข้้อใด เข้้าลัักษณะการทำบาปข้้อปาณาติิบาต ? ก. คิิดจะขโมย ข. คิิดจะโกหก ค. คิิดจะฆ่่า ง. คิิดจะด่่า ๒๒. การฆ่่าสััตว์์เป็็นการก่่อเวรให้้ตนเอง ผู้้�กระทำย่่อมได้้รัับผลใด ? ก. ตกนรก ข. ตกอบาย ค. อายุุสั้้�น ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๓. คำว่่า ถืือเอา ในอทิินนาทาน หมายถึึงถืือเอาด้้วยอาการใด ? ก. ขโมย ข. ทำร้้าย ค. โกรธ ง. อาฆาต ๒๔. ของมีีเจ้้าของ ถ้้าเจ้้าของไม่่ให้้ ใครนำไปเป็็นความผิิดใด ? ก. ฆ่่าสััตว์์ ข. ลัักทรััพย์์ ค. พููดเท็็จ ง. จองเวร ๒๕. นำของส่่วนรวมไปใช้้ส่่วนตััว ไม่่ยอมคืืน ถืือเป็็นความผิิดใด ? ก. เห็็นแก่่ตััว ข. หนีีโรงเรีียน ค. โกหกครูู ง. ลัักทรััพย์์ ๒๖. คนหากิินทุุจริิตผิิดศีีลธรรม ตายไปต้้องได้้รัับโทษสถานใด ? ก. ตกนรก ข. ถููกธรณีีสููบ ค. ปีีนต้้นงิ้้�ว ง. ปากเท่่ารููเข็็ม ๒๗. กาเมสุุมิิจฉาจาร คืือการทำผิิดศีีลธรรมเรื่่�องใด ? ก. ยาเสพติิด ข. กามารมณ์์ ค. ลัักขโมย ง. คอรััปชั่่�น ๒๘. บุุคคลต้้องห้้ามในการทำผิิดกาเมสุุมิิจฉาจาร ได้้แก่่ข้้อใด ? ก. ลููกเขา ข. ภรรยาเขา ค. สามีีเขา ง. ถููกทุุกข้้อ
285 ๒๙. กาเมสุุมิิจฉาจารเป็็นกรรมชั่่�ว ใครทำเป็็นบาป ต้้องได้้รัับโทษใด ? ก. ถููกกาจิิกไส้้ ข. มีีมืือเท่่าใบตาล ค. มีีศััตรููคู่่�เวร ง. วิิกลจริิต ๓๐. พููดให้้คลาดเคลื่่�อนจากความเป็็นจริิง เรีียกว่่าอะไร ? ก. พููดเท็็จ ข. พููดคำหยาบ ค. พููดส่่อเสีียด ง. พููดเพ้้อเจ้้อ ๓๑. พููดยุุยงให้้สัังคมแตกแยก ขาดความสามััคคีี เรีียกว่่าอะไร ? ก. พููดเท็็จ ข. พููดส่่อเสีียด ค. พููดคำหยาบ ง. พููดเพ้้อเจ้้อ ๓๒. พููดคะนองปากไม่่เกิิดประโยชน์์แก่่ผู้้�ฟััง เรีียกว่่าอะไร ? ก. พููดเท็็จ ข. พููดส่่อเสีียด ค. พููดเพ้้อเจ้้อ ง. พููดคำหยาบ ๓๓. คำหยาบคายทำให้้ไม่่เป็็นที่่�รัักของคนรอบข้้าง ได้้แก่่ข้้อใด ? ก. คำด่่า ข. คำสาปแช่่ง ค. คำประชด ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๔. คนชอบโกหกเกลีียดความจริิง ควรปรัับนิิสััยตามข้้อใด ? ก. งดพููดเท็็จ ข. งดพููดยุุยง ค. งดพููดเหลวไหล ง. งดด่่า ๓๕. นัักเรีียนควรพููดแต่่ความจริิง เพราะเกิิดผลดีีต่่อตััวเองอย่่างไร ? ก. มีีคนเชื่่�อถืือ ข. มีีคนคบหา ค. มีีคนเมตตา ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๖. การโกหกเป็็นกรรมชั่่�วเป็็นบาป ผู้้�ตั้้�งใจงดเว้้น ชื่่�อว่่าตั้้�งอยู่่�ในอะไร ? ก. กายสุุจริิต ข. วจีีสุุจริิต ค. มโนสุุจริิต ง. ถููกทุุกข้้อ
286 ๓๗. ข้้อใด เป็็นกรรมชั่่�วเป็็นบาปทางใจเท่่านั้้�น ? ก. เมตตา ข. สงสาร ค. เห็็นผิิด ง. เห็็นถููก ๓๘. คิิดเอาโทรศััพท์์เพื่่�อนมาเป็็นของตััว เป็็นบาปตามข้้อใด ? ก. พยาบาท ข. อภิิชฌา ค. ลัักทรััพย์์ ง. เพ้้อเจ้้อ ๓๙. จิิตอาฆาตผููกใจเจ็็บมุ่่�งแก้้แค้้นเขา เป็็นบาปเพราะเหตุุใด ? ก. ขััดใจเรา ข. เขาไม่่รู้้�ตััว ค. กลััวถููกฆ่่า ง. ปิิดกั้้�นความดีี ๔๐. มิิจฉาทิิฏฐิิ คืือความเห็็นผิิดจากคลองธรรม ได้้แก่่ข้้อใด ? ก. ไม่่ละชั่่�ว ข. ไม่่กลััวบาป ค. ไม่่ทำความดีี ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๑. สััมมาทิิฏฐิิ คืือความเห็็นถููกตามคลองธรรม ได้้แก่่ข้้อใด ? ก. ทำบาปไม่่ดีี ข. ทำบุุญไม่่ดีี ค. เมตตาไม่่ดีี ง. กตััญญููไม่่ดีี ๔๒. อนภิิชฌา คืือไม่่คิิดอยากได้้ของใคร ป้้องกัันไม่่ให้้คนทำกรรมชั่่�วใด ? ก. ปองร้้าย ข. แก้้แค้้น ค. ลัักขโมย ง. ผููกอาฆาต ๔๓. คนดีีไม่่คิิดละโมบอยากได้้ของใคร เพราะในใจไม่่มีีกิิเลสใด ? ก. โลภะ ข. โทสะ ค. โมหะ ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๔. คนดีีไม่่ผููกใจเจ็็บคิิดจะแก้้แค้้นใคร เพราะในใจไม่่มีีกิิเลสใด ? ก. โลภะ ข. โทสะ ค. โมหะ ง. ถููกทุุกข้้อ
287 ๔๕. ครููผููกใจว่่าจะลงโทษเด็็กที่่�ทำผิิด ไม่่จััดเป็็นพยาบาทเพราะเหตุุใด ? ก. ให้้กลัับตััว ข. ให้้เป็็นคนดีี ค. ให้้เจริิญ ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๖. เมื่่�อเราผููกพยาบาทเพื่่�อน ใครได้้รัับความเสีียหายก่่อน ? ก. ตััวเรา ข. เพื่่�อน ค. ครูู ง. ผู้้�ปกครอง ๔๗. ผู้้�มีีความพยาบาทอยู่่�ในใจควรทำอย่่างไร เพื่่�อให้้ชีีวิิตสงบสุุข ? ก. เลิิกคบ ข. เลิิกเห็็น ค. เลิิกคุุย ง. เลิิกผููกเวร ๔๘. การทำความดีีหรืือทำบุุญ ผู้้�ทำได้้รัับผลดีีในปััจจุุบัันอย่่างไร ? ก. เกิิดในสุุคติิ ข. อยู่่�เป็็นสุุข ค. เป็็นเทวดา ง. เป็็นพรหม ๔๙. กุุศลกรรมบถ ๑๐ ประการ มีีชื่่�อเรีียกอีีกอย่่างหนึ่่�งว่่าอะไร ? ก. ทุุจริิต ข. สุุจริิต ค. สุุคติิ ง. ทุุคติิ ๕๐. กุุศลกรรมบถ ๑๐ ประการ มีีประโยชน์์แก่่ผู้้�นำไปปฏิิบััติิอย่่างไร ? ก. ละชั่่�ว ข. ทำดีี ค. มีีใจบริิสุุทธิ์์� ง. ถููกทุุกข้้อ
288
289 ปััญหาและเฉลยข้้อสอบ ธรรมศึึกษาชั้้�นเอก ระดัับอุุดมศึึกษาและประชาชนทั่่�วไป พ.ศ. ๒๕๖๗
290
291 ปััญหาวิิชาเรีียงความแก้้กระทู้้�ธรรม ธรรมศึึกษาชั้้�นเอก ระดัับอุุดมศึึกษาและประชาชนทั่่�วไป สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๐๘.๓๐ น. อจฺฺจยนฺฺติิ อโหรตฺฺตา ชีีวิิตํํ อุุปรุุชฺฺฌติิ อายุุ ขีียติิ มจฺฺจานํํ กุุนฺฺนทีีนํํว โอทกํํ. วัันคืืนย่่อมล่่วงไป ชีีวิิตย่่อมหมดเข้้าไป อายุุของสััตว์์ย่่อมสิ้้�นไป เหมืือนน้้ำแห่่งแม่่น้้ำน้้อย ๆ ฉะนั้้�น. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย มหานิิทเทส ---------------------------------------------- แต่่งอธิิบายให้้สมเหตุุสมผล โดยใช้้สุุภาษิิตที่่�สนามหลวงแผนกธรรม กำหนดมาให้้ จำนวน ๖ สุุภาษิิตข้้างล่่างนี้้� มาประกอบอ้้างอิิง ๓ สุุภาษิิต ห้้ามอ้้างสุุภาษิิตซ้้ำข้้อกััน และสุุภาษิิตที่่�อ้้างมานั้้�น ควรอธิิบายเชื่่�อมความให้้ สมกัับเรื่่�องในกระทู้้�ตั้้�ง ในชั้้�นนี้้�กำหนดให้้เขีียนลงในกระดาษใบตอบตั้้�งแต่่ ๔ หน้้า (เว้้นบรรทััด) ขึ้้�นไป ให้้เวลา ๓ ชั่่�วโมง
292 อติิสีีตํํ อติิอุุณฺฺหํํ อติิสายมิิทํํ อหุุ อิิติิ วิิสฺฺสฏฺฺกมฺฺมนฺฺเต อตฺฺถา อจฺฺเจนฺฺติิ มาณเว. ประโยชน์์ทั้้�งหลายย่่อมล่่วงเลยคนผูู้�ทอดทิ้้�งการงาน ด้้วยอ้้างว่่าหนาวนััก ร้้อนนััก เย็็นเสีียแล้้ว. คััมภีีร์์ที่่�มา : ฑีีฆนิิกาย ปาฏิิกวรรค ยาทิิสํํ วปเต พีีชํํ ตาทิิสํํ ลภเต ผลํํ กลฺฺยาณการีี กลฺฺยาณํํ ปาปการีี จ ปาปกํํ. บุุคคลหว่่านพืืชเช่่นใด ย่่อมได้้ผลเช่่นนั้้�น ผูู้�ทำ กรรมดีี ย่่อมได้้ผลดีี ผูู้�ทำกรรมชั่่�ว ย่่อมได้้ผลชั่่�ว. คััมภีีร์์ที่่�มา : สัังยุุตตนิิกาย สคาถวรรค ทหรา จ มหนฺฺตา จ เย พาลา เย จ ปณฺฺฑิิตา สพฺฺเพ มจฺฺจุุวสํํ ยนฺฺติิ สพฺฺเพ มจฺฺจุุปรายนา. ทั้้�งเด็็ก ทั้้�งผูู้�ใหญ่่ ทั้้�งเขลา ทั้้�งฉลาด ล้้วนไปสูู่�อำนาจ แห่่งความตาย ล้้วนมีีความตายเป็็นเบื้้�องหน้้า. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย สุุตตนิิบาต ยถา วาริิวโห ปููโร วเห รุุกฺฺเข ปกููลเช เอวํํ ชราย มรเณน วุุยฺฺหนฺฺเต สพฺฺพปาณิิโน. ห้้วงน้้ำที่่�เต็็มฝั่่�ง พึึงพััดต้้นไม้้ซึ่่�งเกิิดที่่�ตลิ่่�งไปฉัันใด สััตว์์มีีชีีวิิตทั้้�งปวง ย่่อมถููกความแก่่และความตายพััดไป ฉัันนั้้�น. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย ชาดก มหานิิบาต ยถา ทณฺฺเฑน โคปาโล คาโว ปาเชติิ โคจรํํ เอวํํ ชรา จ มจฺฺจุุ จ อายุํํ� ปาเชนฺฺติิ ปาณิินํํ. ผูู้�เลี้้�ยงโค ย่่อมต้้อนฝููงโคไปสูู่�ที่่�หากิินด้้วยพลอง ฉัันใด ความแก่่และความตาย ย่่อมต้้อนอายุุของสััตว์์มีี ชีีวิิตไป ฉัันนั้้�น. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย ธรรมบท ยสํํ ลทฺฺธาน ทุุมฺฺเมโธ อนตฺฺถํํ จรติิ อตฺฺตโน อตฺฺตโน จ ปเรสญฺฺจ หึึสาย ปฏิิปชฺฺชติิ. คนมีีปััญญาทราม ได้้ยศแล้้ว ย่่อมประพฤติิสิ่่�งที่่�ไม่่ เป็็นประโยชน์์แก่่ตน ย่่อมปฏิิบััติิเพื่่�อเบีียดเบีียนทั้้�งตน และผูู้�อื่่�น. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย ชาดก เอกนิิบาต
293 ปััญหาและเฉลยวิิชาธรรม ธรรมศึึกษาชั้้�นเอก ระดัับอุุดมศึึกษาและประชาชนทั่่�วไป สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๓.๐๐ - ๑๓.๕๐ น. ๑. นิิพพิิทา หมายถึึงความหน่่ายในเบญจขัันธ์์ด้้วยอะไร ? ก. ปััญญา ข. ความเข้้าใจ ค. ความคิิด ง. ความสนใจ ๒. ในส่่วนปรมััตถปฏิิปทา โลกโดยตรงหมายถึึงอะไร ? ก. แผ่่นดิินเป็็นที่่�อาศััย ข. บ้้าน ค. หมู่่�สััตว์์ ง. ที่่�อยู่่�อาศััย ๓. อาการที่่�เรีียกว่่า ผู้้�หมกอยู่่�ในโลก เป็็นอย่่างไร ? ก. เพลิิดเพลิิน ข. ระเริิงหลง ค. ติิดสิ่่�งล่่อใจ ง. ถููกทุุกข้้อ ๔. รููป เสีียง กลิ่่�น รส อัันน่่าใคร่่น่่าปรารถนา เรีียกว่่าอะไร ? ก. วััตถุุกาม ข. กิิเลสกาม ค. อุุปสรรค ง. สิ่่�งชั่่�วร้้าย
294 ๕. การสำรวมจิิตด้้วยระวััง ตา หูู จมููก เป็็นต้้น เรีียกว่่าอะไร ? ก. สำรวมอิินทรีีย์์ ข. มนสิิการกรรมฐาน ค. เจริิญวิิปััสสนา ง. ถููกทุุกข้้อ ๖. เมื่่�อเห็็นสัังขารด้้วยปััญญาว่่าอย่่างไร จึึงหน่่ายในทุุกข์์ได้้ ? ก. ไม่่เที่่�ยง ข. เป็็นทุุกข์์ ค. เป็็นอนััตตา ง. ถููกทุุกข้้อ ๗. เมื่่�อมีีเกิิดก็็ต้้องมีีดัับ เป็็นการกล่่าวถึึงไตรลัักษณ์์ข้้อใด ? ก. อนิิจจตา ข. ทุุกขตา ค. อนััตตตา ง. ถููกทุุกข้้อ ๘. เป็็นสภาพที่่�ทนได้้ยาก เป็็นการกล่่าวถึึงไตรลัักษณ์์ข้้อใด ? ก. อนิิจจตา ข. ทุุกขตา ค. อนััตตตา ง. ถููกทุุกข้้อ ๙. ทุุกข์์ตามสภาพคืือ เกิิด แก่่ ตาย เป็็นทุุกข์์ใด ? ก. พยาธิิทุุกข์์ ข. สภาวทุุกข์์ ค. นิิพััทธทุุกข์์ ง. สหคตทุุกข์์ ๑๐. ทุุกข์์ใด ไม่่สามารถรัักษาได้้ด้้วยวิิธีีทางการแพทย์์ ? ก. โสกะ ข. ปริิเทวะ ค. โทมนััส ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๑. ทุุกข์์เพราะหนาว ร้้อน หิิว กระหาย เป็็นทุุกข์์อะไร ? ก. พยาธิิทุุกข์์ ข. สภาวทุุกข์์ ค. นิิพััทธทุุกข์์ ง. สหคตทุุกข์์ ๑๒. ทุุกข์์ที่่�เกิิดมาจากราคะ โทสะ โมหะ เป็็นทุุกข์์อะไร ? ก. พยาธิิทุุกข์์ ข. สัันตาปทุุกข์์ ค. วิิปากทุุกข์์ ง. สหคตทุุกข์์
295 ๑๓. ทุุกข์์เพราะ รููป เวทนา สััญญา สัังขาร วิิญญาณ เป็็นทุุกข์์อะไร ? ก. สภาวทุุกข์์ ข. ปกิิณณกทุุกข์์ ค. สหคตทุุกข์์ ง. ทุุกขขัันธ์์ ๑๔. คำสอนเรื่่�องใด แสดงให้้เห็็นว่่าศาสนาพุุทธต่่างจากศาสนาอื่่�น ? ก. สัังสารวััฏฏ์์ ข. อนััตตา ค. บาป-บุุญ ง. นรก-สวรรค์์ ๑๕. การพิิจารณาอนััตตลัักขณะ ต้้องมีีอะไรกำกัับจึึงจะไม่่หลงผิิด ? ก. สติิ ข. สััมปชััญญะ ค. ขัันติิ ง. โยนิิโสมนสิิการ ๑๖. สมมติิสััจจะ ได้้แก่่ข้้อใด ? ก. มารดาบิิดา ข. ขัันธ์์ ค. ธาตุุ ง. อายตนะ ๑๗. พิิจารณาสััจจะ ต้้องมีีอะไรกำกัับจึึงจะไม่่เห็็นผิิดว่่าพ่่อแม่่ไม่่มีีพระคุุณ ? ก. สติิ ข. สััมปชััญญะ ค. ขัันติิ ง. โยนิิโสมนสิิการ ๑๘. อะไรปิิดบัังไว้้ ไม่่ให้้เห็็นไตรลัักษณ์์ ? ก. สัันตติิ ข. อิิริิยาบถ ค. ฆนสััญญา ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๙. วิิราคธรรม หมายถึึงธรรมระดัับใด ? ก. โสดาปััตติิผล ข. สกทาคมิิผล ค. อนาคามิิผล ง. อรหััตตผล ๒๐. ความเมาในคำว่่า มะทะนิิมมะทะโน หมายถึึงเมาในอะไร ? ก. น้้ำกระท่่อม ข. กััญชา ค. ยาไอซ์์ ง. ไม่่มีีข้้อถููก
296 ๒๑. ความอยากพ้้นไปจากภาวะที่่�ตนไม่่ปรารถนา จััดเป็็นตััณหาอะไร ? ก. กามตััณหา ข. ภวตััณหา ค. วิิภวตััณหา ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๒. จะตััดกรรมได้้ ต้้องตััดอะไรก่่อน ? ก. กิิเลส ข. กรรม ค. วิิบาก ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๓. หลุุดพ้้นจากกิิเลสด้้วยกำลัังฌาน เป็็นการหลุุดพ้้นด้้วยอำนาจอะไร ? ก. ตทัังควิิมุุตติิ ข. วิิกขััมภนวิิมุุตติิ ค. สมุุจเฉทวิิมุุตติิ ง. นิิสรณวิิมุุตติิ ๒๔. ปุุถุุชนหลุุดพ้้นด้้วยวิิมุุตติิใด อาจทำให้้เข้้าใจว่่าตนเป็็นพระอรหัันต์์ ? ก. ตทัังควิิมุุตติิ ข. วิิกขััมภนวิิมุุตติิ ค. สมุุจเฉทวิิมุุตติิ ง. นิิสรณวิิมุุตติิ ๒๕. ตามหลัักวิิสุุทธิิ คนจะบริิสุุทธิ์์�ได้้ด้้วยวิิธีีใด ? ก. ตััดกรรม ข. ล้้างบาป ค. บวงสรวง ง. เจริิญปััญญา ๒๖. มรรคใด เปรีียบเสมืือนจีีพีีเอสนำทางให้้ปฏิิบััติิถููกต้้องตรงทาง ? ก. สััมมาทิิฏฐิิ ข. สััมมาสัังกััปปะ ค. สััมมาวาจา ง. สััมมาสติิ ๒๗. การประพฤติิวจีีสุุจริิต เป็็นการปฏิิบััติิตามมรรคใด ? ก. สััมมาทิิฏฐิิ ข. สััมมาสัังกััปปะ ค. สััมมาวาจา ง. สััมมาสติิ ๒๘. การพิิจารณากาย เวทนา จิิต หรืือธรรม เป็็นการปฏิิบััติิตามมรรคใด ? ก. สััมมาทิิฏฐิิ ข. สััมมาสัังกััปปะ ค. สััมมาวาจา ง. สััมมาสติิ
297 ๒๙. ผู้้�ที่่�จะบรรลุุฌานได้้ ต้้องปฏิิบััติิตามมรรคใด ? ก. สััมมาวาจา ข. สััมมากััมมัันตะ ค. สััมมาอาชีีวะ ง. สััมมาสมาธิิ ๓๐. การอ้้างว่่าพระพุุทธเจ้้าไม่่ได้้สอนให้้นั่่�งสมาธิิ เป็็นการขััดแย้้งกัับมรรคใด ? ก. สััมมาวาจา ข. สััมมากััมมัันตะ ค. สััมมาสติิ ง. สััมมาสมาธิิ ๓๑. มรรค ๘ เป็็นทางนำไปสู่่�วิิสุุทธิิ จิิตตวิิสุุทธิิเป็็นรากฐานของอะไร ? ก. สมาธิิ ข. วิิปััสสนา ค. กรรมฐาน ง. ปััญญา ๓๒. สััมมาวาจา สััมมากััมมัันตะ สััมมาอาชีีวะ จััดเข้้าในวิิสุุทธิิใด ? ก. สีีลวิิสุุทธิิ ข. จิิตตวิิสุุทธิิ ค. ทิิฏฐิิวิิสุุทธิิ ง. ญาณทััสสนวิิสุุทธิิ ๓๓. สััมมาวายามะ สััมมาสติิ สััมมาสมาธิิ จััดเข้้าในวิิสุุทธิิใด ? ก. สีีลวิิสุุทธิิ ข. จิิตตวิิสุุทธิิ ค. ทิิฏฐิิวิิสุุทธิิ ง. ญาณทััสสนวิิสุุทธิิ ๓๔. หากจะเปรีียบภููมิิพระโสดาบัันเป็็นบ้้าน สีีลวิิสุุทธิิคืือส่่วนใดของบ้้าน ? ก. ฐานราก ข. คาน ค. เสา ง. หลัังคา ๓๕. วิิสุุทธิิใด ทำให้้ผู้้�ปฏิิบััติิทราบได้้ว่่าตนบรรลุุพระโสดาบัันแล้้ว ? ก. สีีลวิิสุุทธิิ ข. จิิตตวิิสุุทธิิ ค. ทิิฏฐิิวิิสุุทธิิ ง. ญาณทััสสนวิิสุุทธิิ ๓๖. ผู้้�มุ่่�งความสงบต้้องละอะไร ? ก. กามคุุณ ข. กายทุุจริิต ค. วจีีทุุจริิต ง. มโนทุุจริิต
298 ๓๗. นิิพพาน หมายถึึงสภาวะใด ? ก. ความคงที่่� ข. ความขาดสููญ ค. ความไม่่มีีเหตุุ ง. ความสิ้้�นกิิเลส ๓๘. ข้้อใด เป็็นความหมายของสอุุปาทิิเสสนิิพพาน ? ก. กิิเลสดัับ ข. กิิเลสดัับแต่่ยัังมีีชีีวิิต ค. ชีีวิิตดัับ ง. สิ้้�นทั้้�งกิิเลสทั้้�งชีีวิิต ๓๙. ข้้อใด เป็็นความหมายของอนุุปาทิิเสสนิิพพาน ? ก. กิิเลสดัับ ข. กิิเลสดัับแต่่ยัังมีีชีีวิิต ค. ชีีวิิตดัับ ง. สิ้้�นทั้้�งกิิเลสทั้้�งชีีวิิต ๔๐. ภิิกษุุเคารพในอะไร จึึงชื่่�อว่่าได้้เข้้าใกล้้พระนิิพพาน ? ก. สมาธิิ ข. สิิกขา ค. ความไม่่ประมาท ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๑. ฌานไม่่มีีแก่่ผู้้�ไร้้ปััญญา ปััญญาไม่่มีีแก่่ผู้้�ไร้้ฌาน มีีความหมายอย่่างไร ? ก. ฌานสำคััญ ข. ปััญญาสำคััญ ค. สำคััญทั้้�ง ๒ ง. ไม่่มีีข้้อถููก ๔๒. คำว่่า เรืือ ในพระดำรััสว่่า สิิญฺฺจ ภิิกฺฺขุุ อิิมํํ นาวํํ หมายถึึงอะไร ? ก. อััตภาพ ข. มรรค ๘ ค. อริิยสััจ ๔ ง. โลกุุตตรธรรม ๙ ๔๓. คำว่่า วิิดเรืือ ในพุุทธดำรััสว่่า สิิตฺฺตา เต ลหุุเมสฺฺสติิ มีีความหมายว่่า อย่่างไร ? ก. บรรเทากิิเลส ข. บรรเทากรรม ค. บรรเทาวิิบาก ง. ไม่่มีีข้้อถููก ๔๔. นาวาคืือเรืือ จัักแล่่นถึึงท่่าคืือพระนิิพพานได้้ เพราะตััดอะไร ? ก. กรรม ข. วิิบาก ค. กิิเลส ง. ไม่่มีีข้้อถููก
299 ๔๕. ข้้อใด เป็็นฆราวาสธรรม ? ก. สััจจะ ข. ทมะ ค. ขัันติิ ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๖. งานหนัักไม่่เอา งานเบาไม่่สู้้� เพราะขาดธรรมข้้อใด ? ก. สััจจะ ข. ทมะ ค. ขัันติิ ง. จาคะ ๔๗. การค้้าขายอะไร เป็็นข้้อห้้ามสำหรัับอุุบาสกอุุบาสิิกา ? ก. อาวุุธ ข. มนุุษย์์ ค. สุุรายาเมา ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๘. การค้้าขายไซยาไนด์์ จััดเข้้าในมิิจฉาวณิิชชาข้้อที่่�เท่่าไร ? ก. ข้้อที่่� ๒ ข. ข้้อที่่� ๓ ค. ข้้อที่่� ๔ ง. ข้้อที่่� ๕ ๔๙. คุุณสมบััติิอุุบาสกข้้อใด ต้้องใช้้คู่่�กัับปััญญาจึึงจะไม่่ถููกคนลวงโลก หลอก ? ก. ศรััทธา ข. ศีีล ค. ไม่่แสวงเขตบุุญภายนอก ง. ถููกทุุกข้้อ ๕๐. คุุณสมบััติิของอุุบาสกข้้อใด เป็็นรากฐานให้้จิิตใจมีีสััมมาสมาธิิ ? ก. ศรััทธา ข. ศีีล ค. ไม่่แสวงเขตบุุญภายนอก ง. ถููกทุุกข้้อ
300 ปััญหาและเฉลยวิิชาพุุทธานุุพุุทธประวััติิ ธรรมศึึกษาชั้้�นเอก ระดัับอุุดมศึึกษาและประชาชนทั่่�วไป สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๔.๐๐ - ๑๔.๕๐ น. ๑. พระพุุทธเจ้้าเสด็็จกลัับกรุุงกบิิลพััสดุ์์�หลัังตรััสรู้้� เพื่่�อโปรดใคร ? ก. พระบิิดา ข. พระมารดา ค. พระอนุุชา ง. พระน้้านาง ๒. พระเจ้้าสุุทโธทนะส่่งใครไปทููลเชิิญพระพุุทธเจ้้าเป็็นครั้้�งที่่� ๑๐ ? ก. ฉัันนะ ข. กาฬุุทายีี ค. อานนท์์ ง. นัันทะ ๓. พระพุุทธเจ้้าทรงยกย่่องพระกาฬุุทายีีว่่า เป็็นผู้้�เลิิศด้้านใด ? ก. ทำผู้้�ไม่่เลื่่�อมใส ให้้เลื่่�อมใส ข. มีีปััญญา ค. มีีฤทธิ์์� ง. มีีลาภมาก ๔. พระพุุทธเจ้้าเสด็็จกลัับถึึงกรุุงกบิิลพััสดุ์์�แล้้ว ประทัับอยู่่�ที่่�วััดใด ? ก. เวฬุุวััน ข. เชตวััน ค. นิิโครธาราม ง. บุุพพาราม
301 ๕. พระพุุทธเจ้้าแสดงปาฏิิหาริิย์์เดิินบนอากาศโปรดพระญาติิ เพื่่�ออะไร ? ก. ให้้ละโลภะ ข. ให้้ละโทสะ ค. ให้้ละโมหะ ง. ให้้ละมานะ ๖. ฝนโบกขรพรรษ เป็็นเม็็ดฝนสีีอะไร ? ก. สีีเขีียว ข. สีีเหลืือง ค. สีีแดง ง. สีีขาว ๗. พระเจ้้าสุุทโธทนะฟัังธรรมครั้้�งแรก สำเร็็จเป็็นพระอริิยบุุคคลชั้้�นใด ? ก. พระโสดาบััน ข. พระสกทาคามีี ค. พระอนาคามีี ง. พระอรหัันต์์ ๘. พระนางพิิมพาฟัังจัันทกิินนรชาดกแล้้ว ได้้บรรลุุธรรมชั้้�นใด ? ก. โสดาปััตติิผล ข. สกทาคามิิผล ค. อนาคามิิผล ง. อรหััตตผล ๙. พระพุุทธเจ้้าทรงยกย่่องพระนัันทะว่่า เป็็นผู้้�เลิิศด้้านใด ? ก. ทรงวิินััย ข. ทรงธุุดงค์์ ค. ปรารภความเพีียร ง. สำรวมอิินทรีีย์์ ๑๐. พระพุุทธเจ้้าทรงประทานทรััพย์์ประเภทใด ให้้แก่่ราหุุลกุุมาร ? ก. โลกิิยทรััพย์์ ข. อริิยทรััพย์์ ค. ทองคำ ง. แก้้วมุุกดา ๑๑. สามเณรรููปแรกในพระพุุทธศาสนา มีีนามว่่าอะไร ? ก. ราหุุล ข. บััณฑิิต ค. สัังกิิจจะ ง. นิิโครธ ๑๒. พระเจ้้าสุุทโธทนะทููลขอพรว่่า ผู้้�จะบวชควรได้้รัับอนุุญาตจากใคร ? ก. บิิดา มารดา ข. ปู่่� ย่่า ค. ตา ยาย ง. พี่่� น้้อง
302 ๑๓. สามเณรใด อธิิษฐานว่่าขอให้้ได้้ฟัังคำสอนมากเท่่าเมล็็ดทรายในกำมืือ ? ก. สานุุ ข. ราหุุล ค. สัังกิิจจะ ง. นิิโครธ ๑๔. อนาถบิิณฑิิกเศรษฐีีสร้้างวััดถวายในพระศาสนา มีีชื่่�อว่่าอะไร ? ก. เวฬุุวััน ข. ลััฏฐิิวััน ค. เชตวััน ง. อััมพวััน ๑๕. พระเจ้้าสุุทโธทนะ ก่่อนเสด็็จสวรรคตได้้บรรลุุธรรมชั้้�นใด ? ก. โสดาปััตติิผล ข. สกทาคามิิผล ค. อนาคามิิผล ง. อรหััตตผล ๑๖. พระพุุทธเจ้้าทรงยกย่่องพระอุุบาลีีว่่า เป็็นผู้้�เลิิศด้้านใด ? ก. ทรงวิินััย ข. ทรงธรรม ค. ทรงธุุดงค์์ ง. ทรงศีีล ๑๗. พระเถระใด มัักเปล่่งอุุทานว่่า สุุขหนอ สุุขหนอ ? ก. พระสารีีบุุตร ข. พระโมคคััลลานะ ค. พระกััสสปะ ง. พระภััททิิยะ ๑๘. พระเทวทััต มุ่่�งปลงพระชนม์์พระพุุทธเจ้้า ได้้กลิ้้�งหิินลงจากภููเขาใด ? ก. คิิชฌกููฏ ข. เวภาระ ค. อิิสิิคิิลิิ ง. หิิมาลััย ๑๙. ช้้างที่่�พระเทวทััตสั่่�งให้้ปล่่อยไปเพื่่�อทำร้้ายพระพุุทธเจ้้า มีีชื่่�อว่่าอะไร ? ก. เอราวััณ ข. นาฬาคีีรีี ค. ราชกุุญชร ง. คชรััตน์์ ๒๐. ภิิกษุุใด ยกเข่่ากระทุ้้�งยอดอกพระเทวทััตจนกระอัักเลืือด ? ก. ฉัันนะ ข. กาฬุุทายีี ค. โกกาลิิกะ ง. องคุุลีีมาล
303 ๒๑. ขณะพระเทวทััตถููกแผ่่นดิินสููบ ได้้บููชาพระพุุทธเจ้้าด้้วยสิ่่�งใด ? ก. ธููปเทีียนแพ ข. พวงมาลััย ค. ผ้้าไตร ง. กระดููกคาง ๒๒. ในอนาคตพระเทวทััตจะได้้เป็็นพระปััจเจกพุุทธเจ้้า มีีนามว่่าอะไร? ก. ติิสสะ ข. อััฏฐิิสสระ ค. โกนาคมนะ ง. กััสสปะ ๒๓. พระอานนท์์ได้้บรรลุุโสดาปััตติิผล เพราะฟัังธรรมจากพระเถระใด ? ก. พระยสะ ข. พระวััปปะ ค. พระอััสสชิิ ง. ปุุณณมัันตานีีบุุตร ๒๔. พระพุุทธเจ้้าทรงยกย่่องพระอานนท์์ว่่า เป็็นผู้้�เลิิศด้้านใด ? ก. ตาทิิพย์์ ข. อุุปััฏฐาก ค. ลาภมาก ง. ปััญญามาก ๒๕. ภิิกษุุณีีรููปแรกในพระพุุทธศาสนา มีีชื่่�อว่่าอะไร ? ก. ปชาบดีีโคตรมีีเถรีี ข. เขมาเถรีี ค. กีีสาโคตมีีเถรีี ง. อุุบลวรรณาเถรีี ๒๖. สตรีีผู้้�จะบวชเป็็นภิิกษุุณีีได้้ ต้้องยอมรัับธรรมใด ? ก. ศีีล ๘ ข. มรรค ๘ ค. ครุุธรรม ๘ ง. สมาบััติิ ๘ ๒๗. พระพุุทธเจ้้าทรงยกย่่องพระปชาบดีีโคตมีีเถรีีว่่า เป็็นผู้้�เลิิศด้้านใด ? ก. รััตตััญญูู ข. ปััญญามาก ค. ฤทธิ์์�มาก ง. ทรงวิินััย ๒๘. พระพุุทธเจ้้าทรงยกย่่องพระปฏาจาราเถรีีว่่า เป็็นผู้้�เลิิศด้้านใด ? ก. รััตตััญญูู ข. ปััญญามาก ค. ฤทธิ์์�มาก ง. ทรงวิินััย
304 ๒๙. พระพุุทธเจ้้าทรงแสดงยมกปาฏิิหาริิย์์ ณ เมืืองใด ? ก. ราชคฤห์์ ข. ไพสาลีี ค. พาราณสีี ง. สาวััตถีี ๓๐. พระพุุทธเจ้้าทรงแสดงยมกปาฏิิหาริิย์์ ตรงกัับวัันขึ้้�น ๑๕ ค่่ำ เดืือนใด ? ก. เดืือน ๓ ข. เดืือน ๖ ค. เดืือน ๘ ง. เดืือน ๑๒ ๓๑. พระพุุทธเจ้้าเสด็็จไปโปรดพุุทธมารดาและจำพรรษาสวรรค์์ชั้้�นใด ? ก. ดาวดึึงส์์ ข. ยามา ค. ดุุสิิต ง. นิิมมานรดีี ๓๒. ธรรมใด พระพุุทธเจ้้าทรงแสดงโปรดพระพุุทธมารดา ? ก. พระสููตร ข. พระวิินััย ค. พระอภิิธรรม ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๓. พระพุุทธเจ้้าทรงแสดงธรรมโปรดพระพุุทธมารดาบนสวรรค์์นานเท่่าไร ? ก. ๑ เดืือน ข. ๒ เดืือน ค. ๓ เดืือน ง. ๔ เดืือน ๓๔. พระพุุทธเจ้้าเสด็็จลงมาจากเทวโลก ณ ที่่�ใกล้้ประตููเมืืองใด ? ก. สัังกััสสะ ข. สาวััตถีี ค.ราชคฤห์์ ง. พาราณสีี ๓๕. พระเถระใด ทำความเพีียรเดิินจงกรมจนเท้้าแตก แต่่ยัังไม่่บรรลุุ ? ก. พระอนุุรุุทธะ ข. พระโสณโกฬิิวิิสะ ค. พระกาฬุุทายีี ง. พระสีีวลีี ๓๖. พระเถระใด ปรารภว่่าถ้้าไม่่ได้้ออกบวชจะยอมอดอาหารจนตััวตาย ? ก. พระสีีวลีี ข. พระอััสสชิิ ค. พระองคุุลีีมาล ง. พระรััฐบาล
305 ๓๗. พระพุุทธเจ้้าทรงยกย่่องพระรััฐบาลว่่า เป็็นผู้้�เลิิศด้้านใด ? ก. บวชด้้วยศรััทธา ข. พหููสููต ค. ทรงวิินััย ง. ทรงธุุดงค์์ ๓๘. ผู้้�ใด ถวายภััตตาหารครั้้�งสุุดท้้ายแด่่พระพุุทธเจ้้าก่่อนปริินิิพพาน ? ก. สุุชาดา ข. วิิสาขา ค. อนาถบิิณฑิิกะ ง. จุุนทะ ๓๙. พระพุุทธเจ้้าทรงประทานปััจฉิิมโอวาท ว่่าด้้วยเรื่่�องอะไร ? ก. ความกตััญญูู ข. ความอดทน ค. ความสัันโดษ ง. ความไม่่ประมาท ๔๐. สิ่่�งใด พระพุุทธเจ้้าประทานไว้้เป็็นตััวแทนพระองค์์ เมื่่�อปริินิิพพาน แล้้ว ? ก. ธรรมวิินััย ข. สติิปััฏฐาน ค. สัังเวชนีียสถาน ง. เจดีีย์์ ๔๑. วัันสงกรานต์์ในเดืือนเมษายน เป็็นวัันขึ้้�นปีีใหม่่ไทย ตรงกัับวัันที่่�เท่่าไร ? ก. ๑๒ ข. ๑๓ ค. ๑๔ ง. ๑๕ ๔๒. วัันสงกรานต์์ นิิยมทำบุุญเกี่่�ยวกัับเรื่่�องใด ? ก. ก่่อเจดีีย์์ทราย ข. สรงน้้ำพระ ค. บัังสุุกุุลอััฐิิ ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๓. นัับแต่่วัันออกพรรษาไป ถวายผ้้ากฐิินได้้นานเท่่าไร ? ก. ๑ เดืือน ข. ๒ เดืือน ค. ๓ เดืือน ง. ๔ เดืือน ๔๔. ผู้้�ใด ถวายผ้้ากฐิินเป็็นคนแรกในพระพุุทธศาสนา ? ก. นางสุุชาดา ข. นางวิิสาขา ค. นางมััลลิิกา ง. นางรููปนัันทา
306 ๔๕. ในหลวงเสด็็จไปถวายกฐิินเป็็นการส่่วนพระองค์์ ณ วััดราษฎร์์ คืือกฐิิน อะไร ? ก. กฐิินต้้น ข. มหากฐิิน ค. กฐิินสามััคคีี ง. จุุลกฐิิน ๔๖. ผ้้าบัังสุุกุุล เรีียกอีีกอย่่างหนึ่่�งว่่าอย่่างไร ? ก. ผ้้าป่่า ข. ผ้้ากฐิิน ค. ผ้้าดาม ง. ผ้้าปะ ๔๗. วัันลอยกระทง ตรงกัับวัันขึ้้�น ๑๕ ค่่ำ เดืือนอะไร ? ก. เดืือน ๓ ข. เดืือน ๖ ค. เดืือน ๘ ง. เดืือน ๑๒ ๔๘. ปััจจุุบัันผู้้�ที่่�จะบรรพชาเป็็นสามเณรได้้นั้้�น ต้้องมีีอายุุกี่่�ปีีขึ้้�นไป ? ก. ๕ ปีี ข. ๗ ปีี ค. ๑๐ ปีี ง. ๒๐ ปีี ๔๙. สามเณรจะต้้องรัักษาศีีลจำนวนกี่่�ข้้อ ? ก. ๕ ข้้อ ข. ๘ ข้้อ ค. ๑๐ ข้้อ ง. ๒๒๗ ข้้อ ๕๐. กุุลบุุตรผู้้�จะอุุปสมบทเป็็นภิิกษุุได้้นั้้�น ต้้องมีีอายุุครบบริิบููรณ์์กี่่�ปีี ? ก. ๑๘ ปีี ข. ๒๐ ปีี ค. ๒๙ ปีี ง. ๓๕ ปีี
307 ปััญหาและเฉลยวิิชากรรมบถ (วิินััย) ธรรมศึึกษาชั้้�นเอก ระดัับอุุดมศึึกษาและประชาชนทั่่�วไป สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๕.๐๐ - ๑๕.๕๐ น. ๑. พระพุุทธศาสนามีีลัักษณะตามข้้อใด ? ก. เทวนิิยม ข. เอกเทวนิิยม ค. กรรมนิิยม ง. พหุุเทวนิิยม ๒. พระพุุทธศาสนามีีความเชื่่�อเกี่่�ยวกัับเรื่่�องใด ? ก. ผลกรรม ข. ทรมานตน ค. บำเพ็็ญตบะ ง. บููชาเทพ ๓. เส้้นทางสำหรัับให้้คนทำกรรมดีีและกรรมชั่่�ว เรีียกว่่าอะไร ? ก. กรรมฐาน ข. กรรมบถ ค. กรรมกิิเลส ง. กรรมวิิบาก ๔. ข้้อใด เป็็นเครื่่�องตััดสิินการกระทำของสััตว์์ทั้้�งหลายว่่าดีีหรืือชั่่�ว ? ก. ทรััพย์์ ข. ยศ ค. อำนาจ ง. เจตนา
308 ๕. มนุุษย์์สามารถทำความดีีความชั่่�วได้้ทางใด ? ก. กายทวาร ข. วจีีทวาร ค. มโนทวาร ง. ถููกทุุกข้้อ ๖. คำพููดต่่าง ๆ ที่่�เปล่่งออกมาทางปากทั้้�งดีีและไม่่ดีี จััดเข้้าในทวารใด ? ก. กายทวาร ข. วจีีทวาร ค. มโนทวาร ง. ถููกทุุกข้้อ ๗. กรรมใด เกิิดขึ้้�นทางมโนทวาร กรรมนั้้�น เรีียกว่่าอะไร ? ก. กายกรรม ข. วจีีกรรม ค. มโนกรรม ง. ถููกทุุกข้้อ ๘. นาย ก. ลงมืือฆ่่านาย ข. จนเสีียชีีวิิต จััดลงในกรรมใด ? ก. กายกรรม ข. วจีีกรรม ค. มโนกรรม ง. ถููกทุุกข้้อ ๙. นาย ก. พููดให้้ร้้ายนาย ข. จนเสีียชื่่�อเสีียง จััดลงในกรรมใด ? ก. กายกรรม ข. วจีีกรรม ค. มโนกรรม ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๐. นาย ก. ผููกเวรนาย ข. หมายจะทำให้้เสีียหาย จััดลงในกรรมใด ? ก. กายกรรม ข. วจีีกรรม ค. มโนกรรม ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๑. การทำบาปทางกาย เรีียกว่่ากายทุุจริิต มีี ๓ อย่่าง ยกเว้้นข้้อใด ? ก. มุุสาวาท ข. ปาณาติิบาต ค. อทิินนาทาน ง. กาเมสุุมิิจฉาจาร ๑๒. ปาณาติิปาตา เวรมณีี แปลว่่าอะไร ? ก. เว้้นจองเวร ข. เว้้นฆ่่าสััตว์์ ค. เว้้นลัักทรััพย์์ ง. เว้้นพููดเท็็จ
309 ๑๓. ฆ่่าใครเป็็นบาปหนััก ตามนััยพระพุุทธศาสนา ? ก. พ่่อแม่่ ข. พระสงฆ์์ ค. ครููอาจารย์์ ง. คู่่�ครอง ๑๔. คนฆ่่าสััตว์์ตััดชีีวิิตต้้องตกนรก เศษกรรมจะได้้รัับโทษตามข้้อใด ? ก. ไร้้ญาติิ ข. ขาดมิิตร ค. โรครุุมเร้้า ง. วิิกลจริิต ๑๕. การถืือเอาสิ่่�งของที่่�เจ้้าของมิิได้้ให้้ด้้วยอาการขโมย เรีียกว่่าอะไร ? ก. ลัักทรััพย์์ ข. รัักษาทรััพย์์ ค. ออมทรััพย์์ ง. ตบทรััพย์์ ๑๖. สิ่่�งของประเภทใด ถืือว่่ามีีเจ้้าของทั้้�งโดยตรงและโดยอ้้อม ? ก. ของสงฆ์์ ข. ของราชการ ค. ของส่่วนรวม ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๗. การหากิินทุุจริิตผิิดศีีลธรรม เกิิดจากกรรมบถใด ? ก. พยาบาท ข. ปาณาติิบาต ค. อทิินนาทาน ง. ผรุุสวาจา ๑๘. พฤติิกรรม “มืือไว” เป็็นอาการของคนประพฤติิชั่่�วข้้อใด ? ก. ปาณาติิบาต ข. พยาบาท ค. อทิินนาทาน ง. ผรุุสวาจา ๑๙. ถ้้าทุุกคนงดเว้้นอทิินนาทาน โลกนี้้�จะไม่่มีีคนประเภทใด ? ก. ฆาตกร ข. โจร ค. โสเภณีี ง. นัักเลง ๒๐. ข้้อใด เป็็นผลกรรมในปััจจุุบัันเกิิดจากอทิินนาทาน ? ก. ถููกปรัับ ข. ถููกจัับ ค. ถููกจองจำ ง. ถููกทุุกข้้อ
310 ๒๑. ความประพฤติิผิิดในเรื่่�องกาม เป็็นการทำผิิดอะไร ? ก. ประเพณีี ข. ประเวณีี ค. วััฒนธรรม ง. จารีีต ๒๒. สทารสัันโดษ หมายถึึงความยิินดีีพอใจเฉพาะบุุคคลในข้้อใด ? ก. ภรรยาตน ข. สามีีตน ค. ญาติิตน ง. ลููกตน ๒๓. พฤติิกรรม “สองใจ” เป็็นอาการของคนประพฤติิชั่่�วข้้อใด ? ก. พยาบาท ข. ปิิสุุณวาจา ค. ผรุุสวาจา ง. กาเมสุุมิิจฉาจาร ๒๔. ข้้อใด เป็็นความเสีียหายเกิิดจากกาเมสุุมิิจฉาจาร ? ก. ถููกล่่อลวง ข. ถููกละเมิิด ค. ถููกนอกใจ ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๕. กาเมสุุมิิจฉาจาร เป็็นบาปมากหรืือบาปน้้อย พิิจารณาจากอะไร ? ก. คุุณธรรม ข. ความพยายาม ค. กิิเลส ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๖. คำว่่า “บาปปาก” หมายถึึงการทำผิิดเกี่่�ยวกัับทุุจริิตใด ? ก. กายทุุจริิต ข. วจีีทุุจริิต ค. มโนทุุจริิต ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๗. สำนวนว่่า “พููดจาขวานผ่่าซาก” หมายถึึงกรรมบถใด ? ก. มุุสาวาท ข. ปิิสุุณวาจา ค. ผรุุสวาจา ง. สััมผััปปลาปะ ๒๘. สำนวนว่่า “พููดจาภาษาดอกไม้้” หมายถึึงงดเว้้นกรรมบถใด ? ก. มุุสาวาท ข. ปิิสุุณวาจา ค. ผรุุสวาจา ง. สััมผััปปลาปะ
311 ๒๙. คนนี้้�พููดเรื่่�อยเปื่่�อย ต้้องการสื่่�อถึึงกรรมบถใด ? ก. มุุสาวาท ข. ปิิสุุณวาจา ค. ผรุุสวาจา ง. สััมผััปปลาปะ ๓๐. พููดอย่่างไร เรีียกว่่าเว้้นจากมุุสาวาท ? ก. พููดจริิง ข. พููดแก้้ต่่าง ค. พููดสบถ ง. พููดถููกใจ ๓๑. พููดอย่่างไร เรีียกว่่าเว้้นจากสััมผััปปลาปะ ? ก. พููดยุุแหย่่ ข. พููดมีีสาระ ค. พููดโน้้มน้้าว ง. พููดถููกใจ ๓๒. คำว่่า “ตระบััดสััตย์์” ใช้้เรีียกคนประเภทใด ? ก. พููดเท็็จ ข. พููดตลก ค. พููดขำขััน ง. พููดยุุยง ๓๓. คำว่่า “ปากพระร่่วง” ใช้้เรีียกคนประเภทใด ? ก. พููดพล่่อย ข. พููดไม่่คิิด ค. พููดเหลวไหล ง. พููดจริิง ๓๔. ข้้อใด เป็็นเศษกรรมของคนพููดมุุสาวาท ? ก. ถููกใส่่ร้้าย ข. เสีียทรััพย์์ ค. ศััตรููมาก ง. โรครุุมเร้้า ๓๕. วางแผนเอามรดกหลานมาเป็็นของตััว เป็็นกรรมบถใด ? ก. อภิิชฌา ข. อนภิิชฌา ค. พยาบาท ง. อพยาบาท ๓๖. วางแผนแก้้แค้้นคู่่�อริิให้้เสีียหาย เป็็นกรรมบถใด ? ก. อภิิชฌา ข. พยาบาท ค. อพยาบาท ง. มิิจฉาทิิฏฐิิ
312 ๓๗. เห็็นว่่า “พ่่อแม่่ไม่่มีีพระคุุณต่่อลููก” เป็็นกรรมบถใด ? ก. อภิิชฌา ข. พยาบาท ค. สััมมาทิิฏฐิิ ง. มิิจฉาทิิฏฐิิ ๓๘. กรรมบถใด เป็็นบาปกรรม ไม่่สามารถส่่งผลให้้บรรลุุธรรมได้้ ? ก. สััมมาทิิฏฐิิ ข. มิิจฉาทิิฏฐิิ ค. พยาบาท ง. ปาณาติิบาต ๓๙. กรรมบถใด ถืือว่่ามีีโทษหนัักที่่�สุุด ห้้ามสวรรค์์ ห้้ามนิิพพาน ? ก. มิิจฉาทิิฏฐิิ ข. พยาบาท ค. ปาณาติิบาต ง. มุุสาวาท ๔๐. กุุศลกรรมบถ ๑๐ ประการ จััดเข้้าในหลัักธรรมใด ? ก. ศีีล ข. สมาธิิ ค. ปััญญา ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๑. กุุศลกรรมบถ ๑๐ ประการ เรีียกอีีกอย่่างหนึ่่�งว่่าอะไร ? ก. ทุุจริิต ข. สุุจริิต ค. สุุคติิ ง. ทุุคติิ ๔๒. อนภิิชฌา คืือไม่่คิิดอยากได้้ของใคร ป้้องกัันไม่่ให้้คนทำกรรมชั่่�วใด ? ก. ปองร้้าย ข. แก้้แค้้น ค. ลัักขโมย ง. ผููกอาฆาต ๔๓. คนดีีไม่่คิิดละโมบอยากได้้ของใคร เพราะในใจไม่่มีีอกุุศลมููลใด ? ก. โลภะ ข. โทสะ ค. โมหะ ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๔. คนดีีไม่่ผููกใจเจ็็บคิิดจะแก้้แค้้นใคร เพราะในใจไม่่มีีอกุุศลมููลใด ? ก. โลภะ ข. โทสะ ค. โมหะ ง. ถููกทุุกข้้อ
313 ๔๕. เมื่่�อเราผููกพยาบาทคนอื่่�น ใครได้้รัับความเสีียหายก่่อน ? ก. ตััวเรา ข. คนอื่่�น ค. คนรู้้�จััก ง. คนรู้้�ใจ ๔๖. ถ้้ามีีความพยาบาทอยู่่�ในใจ ควรทำอย่่างไร เพื่่�อให้้ชีีวิิตสงบสุุข ? ก. เลิิกคบ ข. เลิิกคุุย ค. เลิิกไปหา ง. เลิิกผููกเวร ๔๗. ความรู้้�จัักว่่าอะไรเป็็นบุุญ อะไรเป็็นบาป เป็็นกรรมบถใด ? ก. อนภิิชฌา ข. สััมมาทิิฏฐิิ ค. มิิจฉาทิิฏฐิิ ง. อพยาบาท ๔๘. สััมมาทิิฏฐิิ คืือความเห็็นถููกตามคลองธรรม ได้้แก่่ข้้อใด ? ก. ทำบาปไม่่ดีี ข. ทำบุุญไม่่ดีี ค. ให้้ทานไม่่ดีี ง. กตััญญููไม่่ดีี ๔๙. “รัักตััวกลััวกรรมอย่่าทำชั่่�ว” หมายถึึงให้้เลืือกทำแต่่กรรมใด ? ก. บาปกรรม ข. อกุุศลกรรม ค. กรรมดีี ง. กรรมชั่่�ว ๕๐. กรรมบถ ๑๐ ประการ มีีประโยชน์์แก่่ผู้้�นำไปปฏิิบััติิอย่่างไร ? ก. ละชั่่�ว ข. กลััวบาป ค. ใจบริิสุุทธิ์์� ง. ถููกทุุกข้้อ
314

More Related Content

PDF
สรุปนักธรรมตรี_V2565.pdf
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
PDF
ประมวลปัญหาและเฉลย นักธรรมชั้นโท พ.ศ. ๒๕๔๔ - ๒๕๖๔.pdf
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
PDF
ปัญหาเฉลย-นักธรรมชั้นโท (ปี 2549 - 2564).pdf
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
PDF
ปัญหาเฉลย-นักธรรมชั้นตรี (ปี 2549 - 2564).pdf
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
PDF
ปัญหาเฉลย-นักธรรมชั้นเอก (ปี 2549 - 2564).pdf
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
PDF
ประมวลปัญหาและเฉลย นักธรรมชั้นเอก พ.ศ. ๒๕๔๔ - ๒๕๖๔.pdf
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
PDF
สรุปนักธรรมโท _V.2565.pdf
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
PDF
ประมวลปัญหาและเฉลย นักธรรมชั้นตรี พ.ศ. ๒๕๔๔ - ๒๕๖๔.pdf
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
สรุปนักธรรมตรี_V2565.pdf
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
ประมวลปัญหาและเฉลย นักธรรมชั้นโท พ.ศ. ๒๕๔๔ - ๒๕๖๔.pdf
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
ปัญหาเฉลย-นักธรรมชั้นโท (ปี 2549 - 2564).pdf
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
ปัญหาเฉลย-นักธรรมชั้นตรี (ปี 2549 - 2564).pdf
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
ปัญหาเฉลย-นักธรรมชั้นเอก (ปี 2549 - 2564).pdf
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
ประมวลปัญหาและเฉลย นักธรรมชั้นเอก พ.ศ. ๒๕๔๔ - ๒๕๖๔.pdf
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
สรุปนักธรรมโท _V.2565.pdf
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
ประมวลปัญหาและเฉลย นักธรรมชั้นตรี พ.ศ. ๒๕๔๔ - ๒๕๖๔.pdf
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 

What's hot

DOCX
ปัญหาและเฉลยวิชาอนุพุทธประวัติ นักธรรมชั้นโท ปี ๔๙-๖๖ (เรียงตาม พ.ศ.).docx
bymahabig18
 
DOCX
ปัญหาและเฉลยวิชาวินัยบัญญัติ นักธรรมชั้นโท ปี ๔๙-๖๖ (เรียงตาม พ.ศ.).docx
bymahabig18
 
DOCX
ปัญหาและเฉลยวิชาธรรม นักธรรมชั้นโท ปี ๔๙-๖๖ (เรียงตาม พ.ศ.).docx
bymahabig18
 
DOCX
สรุปวิชานักธรรมชั้นโท ปี 2567 / สรุปวิชานักธรรมชั้นโท ปี 2567
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
DOCX
ปัญหาและเฉลยวิชาพุทธานุพุทธประวัติ นักธรรมชั้นเอก ปี ๔๙-๖๖ (เรียงตาม พ.ศ.).docx
bymahabig18
 
DOC
แปลบาลีเป็นไทย แปลไทยเป็นบาลี
byวัดดอนทอง กาฬสินธุ์
 
PDF
ปัญหาและเฉลยบาลีไวยากรณ์ ประโยค 1-2 ปี ๒๕๑๑-๒๕๖๑.pdf
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
DOCX
ปัญหาและเฉลยวิชาวินัยบัญญัติ นักธรรมชั้นเอก ปี 2549-2566 (เรียงตาม พ.ศ.).docx
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
DOCX
ปัญหาและเฉลยวิชาวินัยบัญญัติ นักธรรมชั้นเอก ปี ๔๙-๖๖ (เรียงตาม พ.ศ.).docx
bymahabig18
 
DOCX
ปัญหาและเฉลยวิชาวินัยบัญญัติ นักธรรมชั้นโท ปี 2549 - 2566 (เรียงตาม พ.ศ.).docx
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
PDF
สรุปนักธรรมเอก_V 2565.pdf
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
DOCX
ปัญหาและเฉลยวิชาพุทธานุพุทธประวัติ นักธรรมชั้นเอก ปี 2549-2566 (เรียงตาม พ.ศ....
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
DOCX
สรุปวิชานักธรรมชั้นตรี ปี ๒๕๖๗
bymahabig18
 
DOCX
สรุปวิชานักธรรมชั้นเอก ปี 2567 / สรุปวิชานักธรรมชั้นเอก ปี 2567
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
PDF
ธรรมบท ภาคที่ 1 แปลโดยพยัญชนะ ฉบับสองภาษา (ไทย-บาลี).pdf
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
PPTX
ชีวิตและผลงานของพระพุทธโฆสาจารย์
byPadvee Academy
 
PDF
ธรรมบท ภาคที่ 1 แปลโดยพยัญชนะ ฉบับสองภาษา (ไทย-บาลี).pdf
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
PDF
ปัญหาและเฉลย วิชาบาลีไวยากรณ์ ป.ย.1-2 พ.ศ.2511-2566 (56 ปี)_Pali grammar Exam...
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
PDF
ภาษาบาลี ชุดที่ ๔ การันต์
byAnchalee BuddhaBucha
 
PDF
แบบตั้งฉายาพระ.pdf
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
ปัญหาและเฉลยวิชาอนุพุทธประวัติ นักธรรมชั้นโท ปี ๔๙-๖๖ (เรียงตาม พ.ศ.).docx
bymahabig18
 
ปัญหาและเฉลยวิชาวินัยบัญญัติ นักธรรมชั้นโท ปี ๔๙-๖๖ (เรียงตาม พ.ศ.).docx
bymahabig18
 
ปัญหาและเฉลยวิชาธรรม นักธรรมชั้นโท ปี ๔๙-๖๖ (เรียงตาม พ.ศ.).docx
bymahabig18
 
สรุปวิชานักธรรมชั้นโท ปี 2567 / สรุปวิชานักธรรมชั้นโท ปี 2567
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
ปัญหาและเฉลยวิชาพุทธานุพุทธประวัติ นักธรรมชั้นเอก ปี ๔๙-๖๖ (เรียงตาม พ.ศ.).docx
bymahabig18
 
แปลบาลีเป็นไทย แปลไทยเป็นบาลี
byวัดดอนทอง กาฬสินธุ์
 
ปัญหาและเฉลยบาลีไวยากรณ์ ประโยค 1-2 ปี ๒๕๑๑-๒๕๖๑.pdf
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
ปัญหาและเฉลยวิชาวินัยบัญญัติ นักธรรมชั้นเอก ปี 2549-2566 (เรียงตาม พ.ศ.).docx
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
ปัญหาและเฉลยวิชาวินัยบัญญัติ นักธรรมชั้นเอก ปี ๔๙-๖๖ (เรียงตาม พ.ศ.).docx
bymahabig18
 
ปัญหาและเฉลยวิชาวินัยบัญญัติ นักธรรมชั้นโท ปี 2549 - 2566 (เรียงตาม พ.ศ.).docx
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
สรุปนักธรรมเอก_V 2565.pdf
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
ปัญหาและเฉลยวิชาพุทธานุพุทธประวัติ นักธรรมชั้นเอก ปี 2549-2566 (เรียงตาม พ.ศ....
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
สรุปวิชานักธรรมชั้นตรี ปี ๒๕๖๗
bymahabig18
 
สรุปวิชานักธรรมชั้นเอก ปี 2567 / สรุปวิชานักธรรมชั้นเอก ปี 2567
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
ธรรมบท ภาคที่ 1 แปลโดยพยัญชนะ ฉบับสองภาษา (ไทย-บาลี).pdf
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
ชีวิตและผลงานของพระพุทธโฆสาจารย์
byPadvee Academy
 
ธรรมบท ภาคที่ 1 แปลโดยพยัญชนะ ฉบับสองภาษา (ไทย-บาลี).pdf
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
ปัญหาและเฉลย วิชาบาลีไวยากรณ์ ป.ย.1-2 พ.ศ.2511-2566 (56 ปี)_Pali grammar Exam...
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
ภาษาบาลี ชุดที่ ๔ การันต์
byAnchalee BuddhaBucha
 
แบบตั้งฉายาพระ.pdf
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 

Similar to ปัญหาและเฉลยนักธรรมชั้นตรี-โท-เอก และธรรมศึกษาทุกชั้น ปี พ.ศ. 2567.pdf

PDF
ติวข้อสอบธรรมศึกษา ชึ้นตรี โท และเอก
byChalothorn Kosakul
 
PDF
หนังสือ-กรณีธรรมกาย-ฉบับเพิ่มเติม-จัดลำดับใหม่-โดยพระพรหมคุณาภรณ์
byBordin Kijsirijareonchai
 
PDF
3 ตามรอยธรรม dhamatrail
byTongsamut vorasan
 
PDF
3 ตามรอยธรรม dhamatrail
byTongsamut vorasan
 
PDF
Pali_Exam_เฉลยข้อสอบบาลีสนามหลวงประโยค 1-2 ถึง ป.ธ. 9 ปี 2568.pdf
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
PDF
Ruamkratoo 2559
bypeyza
 
PDF
หนังสือธรรมะใกล้ตัว
byหนุ่มน้อย ดาร์จีลิ่ง
 
PDF
โควตา มช สังคมศึกษา
byChalinee Tonsing
 
PDF
ข้อสอบโควตาสังคมศึกษา 2551
byFaralee Benahmad
 
PDF
ข้อสอบโควตาสังคมศึกษา 2550
byGing Kanok-on
 
PDF
02 สังคมศึกษา
byJustmin PocoYo
 
PDF
02 สังคมศึกษา
byFaralee Benahmad
 
PDF
02 สังคมศึกษา
byFaralee Benahmad
 
PDF
02 สังคมศึกษา
byJustmin PocoYo
 
PDF
02 สังคมศึกษา
byFaralee Benahmad
 
PDF
สังคมศึกษา โควต้า มช.
byMaya NNcuhmmy
 
PDF
สนอง วรอุไร สนทนาภาษาธรรม เล่ม 15
byTongsamut vorasan
 
PDF
สนอง วรอุไร สนทนาภาษาธรรม เล่ม 14
byTongsamut vorasan
 
PDF
สนอง วรอุไร สนทนาภาษาธรรม เล่ม 17
byTongsamut vorasan
 
DOCX
สรุปวิชานักธรรมชั้นตรี ปี 2567 / สรุปวิชานักธรรมชั้นตรี ปี 2567
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
ติวข้อสอบธรรมศึกษา ชึ้นตรี โท และเอก
byChalothorn Kosakul
 
หนังสือ-กรณีธรรมกาย-ฉบับเพิ่มเติม-จัดลำดับใหม่-โดยพระพรหมคุณาภรณ์
byBordin Kijsirijareonchai
 
3 ตามรอยธรรม dhamatrail
byTongsamut vorasan
 
3 ตามรอยธรรม dhamatrail
byTongsamut vorasan
 
Pali_Exam_เฉลยข้อสอบบาลีสนามหลวงประโยค 1-2 ถึง ป.ธ. 9 ปี 2568.pdf
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
Ruamkratoo 2559
bypeyza
 
หนังสือธรรมะใกล้ตัว
byหนุ่มน้อย ดาร์จีลิ่ง
 
โควตา มช สังคมศึกษา
byChalinee Tonsing
 
ข้อสอบโควตาสังคมศึกษา 2551
byFaralee Benahmad
 
ข้อสอบโควตาสังคมศึกษา 2550
byGing Kanok-on
 
02 สังคมศึกษา
byJustmin PocoYo
 
02 สังคมศึกษา
byFaralee Benahmad
 
02 สังคมศึกษา
byFaralee Benahmad
 
02 สังคมศึกษา
byJustmin PocoYo
 
02 สังคมศึกษา
byFaralee Benahmad
 
สังคมศึกษา โควต้า มช.
byMaya NNcuhmmy
 
สนอง วรอุไร สนทนาภาษาธรรม เล่ม 15
byTongsamut vorasan
 
สนอง วรอุไร สนทนาภาษาธรรม เล่ม 14
byTongsamut vorasan
 
สนอง วรอุไร สนทนาภาษาธรรม เล่ม 17
byTongsamut vorasan
 
สรุปวิชานักธรรมชั้นตรี ปี 2567 / สรุปวิชานักธรรมชั้นตรี ปี 2567
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 

More from สุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)

DOCX
สรุปเนื้อหาวินัยมุข เล่ม 1 / สรุปเนื้อหาวินัยมุข เล่ม 1
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
DOCX
ประมวลปัญหาและเฉลย นักธรรมชั้นตรี พ.ศ. 2549 - 2566.docx
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
DOCX
ปัญหาและเฉลยวิชาธรรม นักธรรมชั้นเอก ปี 2549-2566 (เรียงตาม พ.ศ.).docx
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
DOCX
ประมวลปัญหาและเฉลย นักธรรมชั้นเอก พ.ศ. 2544-2566.docx
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
DOCX
ปัญหาและเฉลยวิชาอนุพุทธประวัติ นักธรรมชั้นโท ปี 2549 - 2566 (เรียงตาม พ.ศ.).docx
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
DOCX
ปัญหาและเฉลยวิชาธรรม นักธรรมชั้นโท ปี 2549 - 2566 (เรียงตาม พ.ศ.).docx
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
DOCX
ประมวลปัญหาและเฉลย นักธรรมชั้นโท พ.ศ. 2544 - 2566.docx
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
PDF
4_ปัญหาและเฉลยข้อสอบบาลีสนามหลวง วิชา แปลไทยเป็นมคธ ประโยค ป.ธ.4 (2505-2567).pdf
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
PDF
3_ปัญหาและเฉลยข้อสอบบาลีสนามหลวง วิชา สัมพันธ์ไทย ประโยค ป.ธ.3 (2500-2567).pdf
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
PDF
3_ปัญหาและเฉลยข้อสอบบาลีสนามหลวง วิชา แปลมคธเป็นไทย ประโยค ป.ธ.3 (2500-2567).pdf
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
PDF
3_ปัญหาและเฉลยข้อสอบบาลีสนามหลวง วิชา บุรพภาค ประโยค ป.ธ.3 (2500-2567).pdf
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
PDF
3_ปัญหาและเฉลยข้อสอบบาลีสนามหลวง วิชา บาลีไวยากรณ์ ประโยค ป.ธ.3 (2500-2567).pdf
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
PDF
1-2_ปัญหาและเฉลยข้อสอบบาลีสนามหลวง วิชา แปลมคธเป็นไทย ประโยค 1-2 (2510-2567).pdf
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
PDF
1-2_ปัญหาและเฉลยข้อสอบบาลีสนามหลวง วิชา บาลีไวยากรณ์ ประโยค 1-2 (2511-2567).pdf
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
PDF
พจนานุกรมบาลี - ไทย อรรถกถาธรรมบท ภาค ๕ - ๘.pdf
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
PDF
พจนานุกรมบาลี - ไทย อรรถกถาธรรมบท ภาค ๑ - ๔ วัดพระราม ๙ กาญจนาภิเษก กรุงเทพฯ
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
PDF
ทำตัวกิริยาศัพท์ ตามขั้นตอน อย่างง่าย _ Step By Step _Pali Verb Building
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
PDF
ประโยคโบราณ ในพระธัมมปทัฏฐกถา _ _การใช้ภาษาบาลี.pdf
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
PDF
ประโยคแบบ ในภาษาบาลี _ _การใช้ภาษาบาลี.pdf
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
PDF
การใช้ สเจ ศัพท์ ในประโยคเงื่อนไข _ การใช้ภาษาบาลี
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
สรุปเนื้อหาวินัยมุข เล่ม 1 / สรุปเนื้อหาวินัยมุข เล่ม 1
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
ประมวลปัญหาและเฉลย นักธรรมชั้นตรี พ.ศ. 2549 - 2566.docx
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
ปัญหาและเฉลยวิชาธรรม นักธรรมชั้นเอก ปี 2549-2566 (เรียงตาม พ.ศ.).docx
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
ประมวลปัญหาและเฉลย นักธรรมชั้นเอก พ.ศ. 2544-2566.docx
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
ปัญหาและเฉลยวิชาอนุพุทธประวัติ นักธรรมชั้นโท ปี 2549 - 2566 (เรียงตาม พ.ศ.).docx
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
ปัญหาและเฉลยวิชาธรรม นักธรรมชั้นโท ปี 2549 - 2566 (เรียงตาม พ.ศ.).docx
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
ประมวลปัญหาและเฉลย นักธรรมชั้นโท พ.ศ. 2544 - 2566.docx
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
4_ปัญหาและเฉลยข้อสอบบาลีสนามหลวง วิชา แปลไทยเป็นมคธ ประโยค ป.ธ.4 (2505-2567).pdf
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
3_ปัญหาและเฉลยข้อสอบบาลีสนามหลวง วิชา สัมพันธ์ไทย ประโยค ป.ธ.3 (2500-2567).pdf
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
3_ปัญหาและเฉลยข้อสอบบาลีสนามหลวง วิชา แปลมคธเป็นไทย ประโยค ป.ธ.3 (2500-2567).pdf
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
3_ปัญหาและเฉลยข้อสอบบาลีสนามหลวง วิชา บุรพภาค ประโยค ป.ธ.3 (2500-2567).pdf
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
3_ปัญหาและเฉลยข้อสอบบาลีสนามหลวง วิชา บาลีไวยากรณ์ ประโยค ป.ธ.3 (2500-2567).pdf
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
1-2_ปัญหาและเฉลยข้อสอบบาลีสนามหลวง วิชา แปลมคธเป็นไทย ประโยค 1-2 (2510-2567).pdf
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
1-2_ปัญหาและเฉลยข้อสอบบาลีสนามหลวง วิชา บาลีไวยากรณ์ ประโยค 1-2 (2511-2567).pdf
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
พจนานุกรมบาลี - ไทย อรรถกถาธรรมบท ภาค ๕ - ๘.pdf
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
พจนานุกรมบาลี - ไทย อรรถกถาธรรมบท ภาค ๑ - ๔ วัดพระราม ๙ กาญจนาภิเษก กรุงเทพฯ
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
ทำตัวกิริยาศัพท์ ตามขั้นตอน อย่างง่าย _ Step By Step _Pali Verb Building
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
ประโยคโบราณ ในพระธัมมปทัฏฐกถา _ _การใช้ภาษาบาลี.pdf
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
ประโยคแบบ ในภาษาบาลี _ _การใช้ภาษาบาลี.pdf
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 
การใช้ สเจ ศัพท์ ในประโยคเงื่อนไข _ การใช้ภาษาบาลี
byสุเมธี​​​​ ตี่พนมโอรัล / សុមេធី ទីភ្នំឱរ៉ាល់ (Sumedhi TyPhnomAoral)
 

ปัญหาและเฉลยนักธรรมชั้นตรี-โท-เอก และธรรมศึกษาทุกชั้น ปี พ.ศ. 2567.pdf

  • 1.
    1 สำ�นักงานแม่กองธรรมสนามหลวง เลขที่ ๒๘๗ อาคารหอสมุดมหามกุฏราชวิทยาลัยหน้าวัดบวรนิเวศวิหาร ถนนพระสุเมรุ แขวงบวรนิเวศ เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร ๑๐๒๐๐ โทร. ๐ ๒๖๖๒ ๘๕๘๕ โทรสาร. ๐ ๒๖๒๙ ๒๑๔๒ Website : www.gongtham.net Email : mgth.data@gmail.com Line : @gongtham ปัญหาและเฉลยข้อสอบ นักธรรมชั้นตรี - โท - เอก และธรรมศึกษาทุกชั้น พ.ศ. ๒๕๖๗
  • 2.
    2 เรื่่�อง ปััญหาและเฉลยข้้อสอบ นัักธรรมชั้้�นตรีี- โท - เอก และธรรมศึึกษาทุุกชั้้�น พ.ศ. ๒๕๖๗ พิิมพ์์ครั้้�งแรก : ธัันวาคม พ.ศ. ๒๕๖๗ จำนวน : ๕,๐๐๐ เล่่ม จััดพิิมพ์์ : สำนัักงานแม่่กองธรรมสนามหลวง เลขที่่� ๒๘๗ อาคารหอสมุุดมหามกุุฏราชวิิทยาลััย หน้้าวััดบวรนิิเวศวิิหาร ถนนพระสุุเมรุุ แขวงบวรนิิเวศ เขตพระนคร กรุุงเทพมหานคร ๑๐๒๐๐ โทร. ๐-๒๖๖๒-๘๕๘๕ โทรสาร. ๐-๒๖๒๙-๒๑๔๒ ที่่�ปรึึกษา สมเด็็จพระมหาวีีรวงศ์์ วััดราชบพิิธสถิิตมหาสีีมาราม พระพรหมวชิิรรัังษีี วััดบวรนิิเวศวิิหาร พระธรรมวชิิรเมธาจารย์์ วััดโสมนััสวิิหาร พระเทพวชิิรปาโมกข์์ วััดตรีีทศเทพ พระเทพวััชรเมธีี วััดสััมพัันธวงศ์์ ตรวจต้้นฉบัับและพิิสููจน์์อัักษร : พระสุุธีีรััตนาภรณ์์ วััดเศวตฉััตร พระวชิิรรััตนสุุธีี วััดราชบพิิธสถิิตมหาสีีมาราม พิิมพ์์ที่่� โรงพิิมพ์์มหามกุุฏราชวิิทยาลััย ๑๒๙ ม. ๓ ต.ศาลายา อ.พุุทธมณฑล จ.นครปฐม ๗๓๑๗๐ โทร. ๐ ๒๖๒๙ ๑๔๑๗ ต่่อ ๑๐๔
  • 3.
    3 สารบาญ คำปราศรััยแม่่กองธรรมสนามหลวง วิิธีีตรวจประโยคธรรมสนามหลวง คำสั่่�งแม่่กองธรรมสนามหลวง ปััญหาและเฉลยข้้อสอบ นัักธรรมชั้้�นตรีี พ.ศ.๒๕๖๗ ปััญหาและเฉลยข้้อสอบ นัักธรรมชั้้�นโท พ.ศ. ๒๕๖๗ ปััญหาและเฉลยข้้อสอบ นัักธรรมชั้้�นเอก พ.ศ. ๒๕๖๗ ปััญหาและเฉลยข้้อสอบ ธรรมศึึกษาชั้้�นตรีี พ.ศ. ๒๕๖๗ -ระดัับประถมศึึกษา -ระดัับมััธยมศึึกษา -ระดัับอุุดมศึึกษาและประชาชนทั่่�วไป ปััญหาและเฉลยข้้อสอบ ธรรมศึึกษาชั้้�นโท พ.ศ. ๒๕๖๗ -ระดัับประถมศึึกษา -ระดัับมััธยมศึึกษา -ระดัับอุุดมศึึกษาและประชาชนทั่่�วไป ปััญหาและเฉลยข้้อสอบ ธรรมศึึกษาชั้้�นเอก พ.ศ. ๒๕๖๗ -ระดัับประถมศึึกษา -ระดัับมััธยมศึึกษา -ระดัับอุุดมศึึกษาและประชาชนทั่่�วไป ๕ ๑๕ ๒๓ ๔๕ ๕๕ ๖๗ ๘๑ ๑๐๗ ๑๓๓ ๑๕๙ ๑๘๕ ๒๑๑ ๒๓๗ ๒๖๓ ๒๘๙
  • 4.
  • 5.
  • 6.
  • 7.
    7 คำปราศรััยแม่่กองธรรมสนามหลวง วัันเปิิดสอบธรรมสนามหลวง นัักธรรมชั้้�นตรีี วัันศุุกร์์ ที่่� ๑๑ตุุลาคม พุุทธศัักราช ๒๕๖๗ ท่่านประธานอำนวยการ กรรมการกำกัับห้้องสอบ และนัักเรีียนผู้้�สอบ นัักธรรมชั้้�นตรีี การศึึกษาและการจััดการศึึกษาพระปริิยััติิธรรม เป็็นพัันธกิิจหนึ่่�งใน พัันธกิิจทั้้�ง ๖ ด้้านของคณะสงฆ์์ เป็็นภารธุุระที่่�ต้้องอาศััยความร่่วมมืือจาก หลายภาคส่่วน เจ้้าคณะพระสัังฆาธิิการ ในฐานะผู้้�บริิหารกิิจการคณะสงฆ์์ จะละเว้้นเพิิกเฉยต่่อหน้้าที่่�นี้้�มิิได้้ เพราะความเสื่่�อมก็็ดีี ความเจริิญก็็ดีี ของ คณะสงฆ์์และของชาติิบ้้านเมืือง ย่่อมขึ้้�นกัับการศึึกษาเป็็นสำคััญ ทั้้�งนี้้� กว่่าจะ บรรลุุเป้้าหมายของการศึึกษาได้้ย่่อมต้้องอาศััยเวลา ซึ่่�งอาจไม่่รวดเร็็วทัันใจ คนยุุคใหม่่ ปััจจุุบัันจึึงเกิิดคณะบุุคคลประเภทที่่�พากัันสอนและพากัันเชื่่�อตาม อััตโนมติิของตนมากขึ้้�นๆ หลายหมู่่�หลายคณะ ต่่างพอใจกัันรวบรััดกระทำการ ลงโดยไม่่ศึึกษาอ้้างอิิงพระไตรปิิฎก อรรถกถา ฎีีกา ตามกระบวนวิิธีีวิิทยาทาง การศึึกษาที่่�ถููกต้้อง ประจวบกัับเทคโนโลยีีการสื่่�อสารและการผลิิตข้้อมููล ข่่าวสารเปลี่่�ยนแปลงไปอย่่างรวดเร็็ว ทำให้้ปััญหาเหล่่านี้้�ลุุกลามใหญ่่โตอย่่าง รวดเร็็วตามกััน ภาวะเช่่นนี้้�คืือมหัันตภััยต่่อความบริิสุุทธิ์์�บริิบููรณ์์และความยั่่�งยืืนของ
  • 8.
    8 พระพุุทธศาสนา จึึงขอให้้ท่่านผู้้�บริิหารการศึึกษา จงพยายามช่่วยกัันรัักษาและ พััฒนากระบวนการจััดการพุุทธศาสนศึึกษาให้้เป็็นไปตามหลัักพระไตรปิิฎก และคััมภีีร์์สำคััญอัันอ้้างอิิงเชื่่�อถืือได้้ โดยยึึดถืือหลัักสููตรที่่�คณะสงฆ์์ได้้ตั้้�งไว้้ อย่่างรอบคอบแล้้วเป็็นสำคััญ เพื่่�อให้้พระธรรมวิินััยยัังคงประดิิษฐานอยู่่�อย่่าง มั่่�นคง เป็็นกลไกในการสร้้างเสริิมคุุณสมบััติิที่่�พึึงประสงค์์สำหรัับพุุทธศาสนิิกชน ตามพระบรมราโชบายในรััชกาลที่่� ๙ ที่่�พระราชทานไว้้เมื่่�อพุุทธศัักราช ๒๕๒๙ ความตอนหนึ่่�งว่่า “…เมื่่�อชาวพุุทธรู้้�ธรรมะ ปฏิิบััติิธรรมอย่่างถููกต้้องทั่่�วถึึง พระศาสนาก็็จะมั่่�นคงขึ้้�นได้้ ทั้้�งนี้้� เพราะเหตุุที่่�บ่่อนเบีียนพระศาสนาให้้ เศร้้าหมองนั้้�น มัักจะมาจากการกระทำของชาวพุุทธผู้้�ไม่่รู้้� ไม่่เข้้าใจ และ ไม่่ปฏิิบััติิตามธรรมะนั่่�นเองเป็็นสำคััญ” วัันนี้้�เป็็นวัันเปิิดสอบธรรมสนามหลวงนัักธรรมชั้้�นตรีี ผู้้�ที่่�เข้้าสอบล้้วน ได้้ผ่่านการเรีียนมาแล้้วจึึงเข้้ามาทดสอบความรู้้�หรืือประเมิินผลของความรู้้�ของ ตนๆ จึึงขอให้้ผู้้�จััดและผู้้�เข้้าสอบธรรมสนามหลวงในสนามสอบแห่่งนี้้� รำลึึกถึึง ความเพีียรชอบในการศึึกษาตามหลัักสููตรธรรมสนามหลวง แล้้วตั้้�งปณิิธานว่่า จะเป็็นศาสนทายาทที่่�ดีี เป็็นพลเมืืองที่่�ดีีของชาติิบ้้านเมืืองต่่อไป กัับทั้้�งขอ เน้้นย้้ำให้้ทุุกท่่าน จงจััดการสอบและทำข้้อสอบโดยสุุจริิต อัันนัับเป็็นบุุญกิิริิยา เบื้้�องต้้น ที่่�นำพาให้้ท่่านงอกงามในพระบวรพุุทธศาสนายิ่่�งๆ ขึ้้�นไป ขออนุุโมทนากุุศลจริิยาของเจ้้าคณะพระสัังฆาธิิการทุุกระดัับ ตลอดถึึง สาธุุชนผู้้�สนัับสนุุนกิิจการของคณะสงฆ์์ด้้วยกุุศลจิิตและด้้วยสามััคคีีธรรม ขออำนวยพรให้้ท่่านทั้้�งหลาย จงเจริิญด้้วยจตุุรพิิธพรชััย บรรลุุถึึงความรุ่่�งเรืือง ในพระสััทธรรมของสมเด็็จพระสััมมาสััมพุุทธเจ้้า ตลอดกาลเป็็นนิิตย์์ เทอญ. (สมเด็็จพระมหาวีีรวงศ์์) แม่่กองธรรมสนามหลวง
  • 9.
    9 คำปราศรััยแม่่กองธรรมสนามหลวง วัันเปิิดสอบธรรมสนามหลวง นัักธรรมชั้้�นโทและเอก วัันอาทิิตย์์ ที่่� ๑๗พฤศจิิกายน พุุทธศัักราช ๒๕๖๗ ท่่านประธานอำนวยการ กรรมการกำกัับห้้องสอบ และนัักเรีียนผู้้�สอบ ธรรมสนามหลวงทุุกรููป การศึึกษาและการจััดการศึึกษาพระปริิยััติิธรรม เป็็นพัันธกิิจหนึ่่�งใน พัันธกิิจทั้้�ง ๖ ด้้าน ของคณะสงฆ์์ เป็็นภารธุุระที่่�ต้้องอาศััยความร่่วมมืือจาก หลายภาคส่่วน เจ้้าคณะพระสัังฆาธิิการ ในฐานะผู้้�บริิหารกิิจการคณะสงฆ์์ จะละเว้้นเพิิกเฉยต่่อหน้้าที่่�นี้้�มิิได้้ เพราะความเสื่่�อมก็็ดีี ความเจริิญก็็ดีี ของคณะสงฆ์์และของชาติิบ้้านเมืือง ย่่อมขึ้้�นกัับการศึึกษาเป็็นสำคััญ ทั้้�งนี้้� ท่่านทั้้�งหลายที่่�เข้้าสอบวััดความรู้้�ในวัันนี้้� ได้้ศึึกษาสำเร็็จหลัักสููตรนัักธรรม ชั้้�นตรีีมาแล้้วเป็็นอย่่างน้้อย ย่่อมมีีความรู้้�ทางพระพุุทธศาสนาเบื้้�องต้้นพอ สมควร ทั้้�งยัังอุุตสาหะเข้้าศึึกษาอบรมในหลัักสููตรชั้้�นสููงขึ้้�นจนจบ นัับว่่าท่่าน เป็็นบรรพชิิตในพระศาสนานี้้�ที่่�ทำหน้้าที่่�อย่่างถููกต้้อง คืือเมื่่�อบวชแล้้วต้้องเรีียน เพราะหากไม่่เรีียนย่่อมไม่่รู้้� เมื่่�อไม่่รู้้�ย่่อมปฏิิบััติิผิิดและสอนผิิด เมื่่�อปฏิิบััติิผิิด และสอนผิิด ย่่อมนำพาทั้้�งตนเองให้้ตกต่่ำและผู้้�อื่่�นก็็พลอยวิิบััติิ กลายเป็็น มิิจฉาทิิฐิิไปด้้วย วัันนี้้�ทุุกท่่านได้้พิิสููจน์์ตนเองแล้้วว่่าท่่านไม่่เป็็นพระภิิกษุุสามเณร
  • 10.
    10 นอกรีีต ท่่านได้้มุ่่�งมั่่�นศึึกษาอบรมในแบบแผนจารีีตของคณะสงฆ์์อย่่างถููกต้้อง ตามบทบาทหน้้าที่่�แล้้ว จึึงขออนุุโมทนาสาธุุการด้้วยใจจริิง การไม่่ศึึกษาปริิยััติิธรรมไม่่เข้้าถึึงปฏิิบััติิธรรม ย่่อมไม่่มีีวัันถึึงปฏิิเวธ ธรรมได้้ กระบวนการเข้้าถึึงธรรมในพระศาสนานี้้� ย่่อมไม่่อาจสมบููรณ์์ได้้หาก ขาดกระบวนการแห่่งพระปริิยััติิธรรมเป็็นรากฐาน จึึงขอให้้ท่่านผู้้�บริิหารการ ศึึกษา จงพยายามช่่วยกัันรัักษาและพััฒนากระบวนการจััดการพุุทธศาสนศึึกษา ให้้เป็็นไปตามหลัักพระไตรปิิฎก และคััมภีีร์์สำคััญอัันอ้้างอิิงเชื่่�อถืือได้้ โดยยึึดถืือหลัักสููตรที่่�คณะสงฆ์์ได้้ตั้้�งไว้้อย่่างรอบคอบแล้้วเป็็นสำคััญ เพื่่�อให้้ พระธรรมวิินััยยัังคงประดิิษฐานอยู่่�อย่่างมั่่�นคง เป็็นกลไกในการสร้้างเสริิม คุุณสมบััติิที่่�พึึงประสงค์์สำหรัับพุุทธศาสนิิกชน ตามพระบรมราโชบายใน รััชกาลที่่� ๙ ที่่�พระราชทานไว้้เมื่่�อพุุทธศัักราช ๒๕๒๙ ความตอนหนึ่่�งว่่า “…เมื่่�อชาวพุุทธรู้้�ธรรมะ ปฏิิบััติิธรรมอย่่างถููกต้้องทั่่�วถึึง พระศาสนาก็็จะ มั่่�นคงขึ้้�นได้้ ทั้้�งนี้้� เพราะเหตุุที่่�บ่่อนเบีียนพระศาสนาให้้เศร้้าหมองนั้้�น มัักจะมาจากการกระทำของชาวพุุทธผู้้�ไม่่รู้้� ไม่่เข้้าใจ และไม่่ปฏิิบััติิตาม ธรรมะนั่่�นเองเป็็นสำคััญ” วัันนี้้�เป็็นวัันเปิิดสอบธรรมสนามหลวงของนัักธรรมชั้้�นโทและเอก ผู้้�ที่่�เข้้าสอบล้้วนได้้ผ่่านการเรีียนมาแล้้วจึึงเข้้ามาทดสอบความรู้้�หรืือประเมิินผล ของความรู้้�ของตนๆ จึึงขอให้้ผู้้�จััดและผู้้�เข้้าสอบธรรมสนามหลวงในสนามสอบ แห่่งนี้้� รำลึึกถึึงความเพีียรชอบในการศึึกษาตามหลัักสููตรธรรมสนามหลวง แล้้วตั้้�งปณิิธานว่่าจะเป็็นศาสนทายาทที่่�ดีี เป็็นพลเมืืองที่่�ดีีของชาติิบ้้านเมืือง ต่่อไป กัับทั้้�งขอเน้้นย้้ำให้้ทุุกท่่าน จงจััดการสอบและทำข้้อสอบโดยสุุจริิต อัันนัับเป็็นบุุญกิิริิยาเบื้้�องต้้น ที่่�นำพาให้้ท่่านงอกงามในพระบวรพุุทธศาสนา ยิ่่�งๆ ขึ้้�นไป ขออนุุโมทนากุุศลจริิยาของเจ้้าคณะพระสัังฆาธิิการทุุกระดัับ ตลอด ถึึงสาธุุชนผู้้�สนัับสนุุนกิิจการของคณะสงฆ์์ด้้วยกุุศลจิิตและด้้วยสามััคคีีธรรม
  • 11.
  • 12.
    12 คำปราศรััยแม่่กองธรรมสนามหลวง วัันเปิิดสอบธรรมสนามหลวง ธรรมศึึกษา วัันศุุกร์์ ที่่� ๒๒พฤศจิิกายน พุุทธศัักราช ๒๕๖๗ ท่่านประธานอำนวยการ กรรมการกำกัับห้้องสอบ และนัักเรีียนผู้้�สอบ ธรรมศึึกษาทุุกคน ความเสื่่�อมก็็ดีี ความเจริิญก็็ดีี ของกิิจการพระพุุทธศาสนาและของ ชาติิบ้้านเมืืองไทย ย่่อมขึ้้�นกัับการศึึกษาเป็็นสำคััญ ประชาชนผู้้�รู้้�ธรรม และ ประพฤติิปฏิิบััติิตนอยู่่�ในธรรม ย่่อมได้้ชื่่�อว่่าเป็็นพลเมืืองดีี สามารถนำพา ตนเองและสัังคมส่่วนรวมให้้บรรลุุถึึงความเจริิญรุ่่�งเรืืองยิ่่�งๆ ขึ้้�นไป ทั้้�งใน ทางโลก ทั้้�งในทางธรรม หากเป็็นพุุทธศาสนิิกชน ก็็นัับว่่าเป็็นสมาชิิกแห่่ง พุุทธบริิษััท ในฐานะอุุบาสกอุุบาสิิกาที่่�มีีคุุณภาพ เพราะฉะนั้้�น หากชาวพุุทธ ทุุกคนศึึกษาพระธรรมอย่่างถููกต้้อง จริิงจััง และรอบคอบตามกระบวนการ อัันชอบด้้วยหลัักพระไตรปิิฎก และคััมภีีร์์สำคััญอัันอ้้างอิิงเชื่่�อถืือได้้โดยยึึดถืือ หลัักสููตรที่่�คณะสงฆ์์ได้้ตั้้�งไว้้อย่่างสมบููรณ์์แล้้วเป็็นสำคััญ ทุุกท่่านก็็จะเป็็น สััมมาทิิฐิิ ผู้้�มีีทิิฐิิคืือความเห็็นตรงกัันเป็็นทิิฐิิสามััญญตา เมื่่�อเห็็นตรงกััน ปฏิิบััติิสอดคล้้องตามกัันในหลัักพระพุุทธธรรมแล้้ว สามััคคีีธรรมก็็ย่่อมบัังเกิิด ขึ้้�นในหมู่่�ผู้้�มีีทิิฐิิเห็็นชอบเสมอกััน ดั่่�งนี้้� ความมั่่�นคงสถาพรย่่อมบัังเกิิดแก่่
  • 13.
    13 สถาบัันหลัักของชาติิโดยพร้้อมเพรีียง คฤหััสถ์์ผู้้�ศึึกษาเรีียนรู้้�พระพุุทธศาสนาอย่่างถููกต้้องถ่่องแท้้ ย่่อมเข้้าถึึง ธรรม และอาจเผยแผ่่ธรรมโดยชอบด้้วยหลัักการและชอบด้้วยกระบวนการ แห่่งการไม่่ว่่าร้้ายไม่่ทำร้้ายเป็็นเบื้้�องต้้น เป็็นกำลัังสนัับสนุุนของคณะสงฆ์์ใน การธำรงรัักษาพระศาสนาได้้ จึึงขอให้้ท่่านผู้้�บริิหารการศึึกษา จงพยายาม ช่่วยกัันรัักษาและพััฒนากระบวนการจััดการพุุทธศาสนศึึกษาสำหรัับคฤหััสถ์์ ให้้เป็็นไปตามอุุดมการณ์์ของบููรพาจารย์์ มีีเจ้้าพระคุุณ สมเด็็จพระมหา สมณเจ้้า กรมพระยาวชิิรญาณวโรรส และเจ้้าพระคุุณ พระเจ้้าวรวงศ์์เธอ กรมหลวงชิินวรสิิริิวััฒน์์ สมเด็็จพระสัังฆราชเจ้้า เป็็นปฐม เพื่่�อให้้พระพุุทธ ศาสนายัังคงประดิิษฐานอยู่่�อย่่างมั่่�นคง เป็็นกลไกในการสร้้างเสริิมคุุณสมบััติิ ที่่�พึึงประสงค์์สำหรัับพุุทธศาสนิิกชน ตามพระบรมราโชบายในรััชกาลที่่� ๙ ที่่�พระราชทานไว้้เมื่่�อพุุทธศัักราช ๒๕๒๙ ความตอนหนึ่่�งว่่า “…เมื่่�อชาวพุุทธ รู้้�ธรรมะ ปฏิิบััติิธรรมอย่่างถููกต้้องทั่่�วถึึง พระศาสนา ก็็จะมั่่�นคงขึ้้�นได้้ ทั้้�งนี้้� เพราะเหตุุที่่�บ่่อนเบีียนพระศาสนาให้้เศร้้าหมองนั้้�น มัักจะมาจากการ กระทำของชาวพุุทธผู้้�ไม่่รู้้� ไม่่เข้้าใจ และไม่่ปฏิิบััติิตามธรรมะนั่่�นเองเป็็น สำคััญ” วัันนี้้�เป็็นวัันเปิิดสอบธรรมสนามหลวงของธรรมศึึกษาชั้้�นตรีี โท และ เอก ทั่่�วราชอาณาจัักร ผู้้�ที่่�เข้้าสอบล้้วนได้้ผ่่านการเรีียนมาแล้้วจึึงเข้้ามา ทดสอบความรู้้�หรืือประเมิินผลของความรู้้�ของตนๆ จึึงขอให้้ผู้้�จััดและ ผู้้�เข้้าสอบธรรมศึึกษาในสนามสอบแห่่งนี้้� รำลึึกถึึงความเพีียรชอบในการศึึกษา ตามหลัักสููตร แล้้วตั้้�งปณิิธานว่่าจะเป็็นศาสนิิกชนที่่�ดีี เป็็นพลเมืืองที่่�ดีีของ ชาติิบ้้านเมืืองต่่อไป กัับทั้้�งขอเน้้นย้้ำให้้ทุุกท่่าน จงจััดการสอบและทำข้้อสอบ โดยสุุจริิต อัันนัับเป็็นบุุญกิิริิยาเบื้้�องต้้น ที่่�นำพาให้้ท่่านงอกงามในพระบวร พุุทธศาสนายิ่่�งๆ ขึ้้�นไป
  • 14.
    14 ขออนุุโมทนากุุศลจริิยาของเจ้้าคณะพระสัังฆาธิิการทุุกระดัับ ตลอด ถึึงสาธุุชนผู้้�บริิหารการศึึกษา และผู้้�สนัับสนุุนกิิจการของคณะสงฆ์์ด้้วยกุุศลจิิต และด้้วยสามััคคีีธรรมขออำนวยพรให้้ท่่านทั้้�งหลายจงเจริิญด้้วยจตุุรพิิธพรชััย บรรลุุถึึงความรุ่่�งเรืืองในพระสััทธรรมของสมเด็็จพระสััมมาสััมพุุทธเจ้้า ตลอด กาลเป็็นนิิตย์์ เทอญ. (สมเด็็จพระมหาวีีรวงศ์์) แม่่กองธรรมสนามหลวง
  • 15.
  • 16.
  • 17.
    17 วิิธีีตรวจในสนามหลวง ขอประกาศแก่่กรรมการทั้้�งหลายทราบทั่่�วกััน การตรวจประโยคธรรมและธรรมศึึกษาของสนามหลวง ความประสงค์์ เพื่่�อทราบความรู้้�ของนัักเรีียนตามความเป็็นจริิง เป็็นทางให้้ผู้้�ศึึกษาเจริิญใน วิิทยาการและจริิยสมบััติิสืืบอายุุพระพุุทธศาสนาต่่อไป ปััญหาที่่�ออกสอบ แผนกธรรมสนามหลวงได้้รวบรวมขึ้้�นจากข้้อสอบ ของพระกรรมการหลายรููป มีีกรรมการตรวจพิิเศษคััดเลืือกอีีกชั้้�นหนึ่่�ง ถามความจำบ้้าง ความเข้้าใจบ้้าง ความคิิดบ้้าง การตรวจต้้องถืือแนวนี้้�เป็็น เกณฑ์์ตรวจคำถาม ที่่�ถามความจำต้้องตอบให้้ตรงตามแบบ และอาจเหมืือนกััน ได้้หมดทุุกคน ที่่�ถามความเข้้าใจในทางที่่�ถููกมีีได้้อย่่างเดีียว แต่่โวหารอาจ ต่่างกััน ที่่�ถามความคิิดเหตุุผลย่่อมมีีได้้คนละอย่่างตามความคิิดของแต่่ละคน นี้้�เป็็นประมาณในการตอบคำเฉลยนั้้�น เป็็นเพีียงแนวทางให้้กรรมการ ได้้ถืือ เป็็นเกณฑ์์ในการตรวจได้้สะดวก เป็็นเพีียงมติิหนึ่่�งที่่�อาศััยหลัักเป็็นสำคััญ จะเกณฑ์์ให้้นัักเรีียนตอบตรงกัันทุุกข้้อคงเป็็นไปไม่่ได้้ เว้้นไว้้แต่่ใจความสำคััญ เท่่านั้้�น ส่่วนข้้อสอบของธรรมศึึกษาทุุกชั้้�น เว้้นเรีียงความแก้้กระทู้้�ธรรม ปััญหาที่่�ออกสอบเป็็นแบบปรนััย คืือเลืือกคำตอบที่่�ออกมาแล้้วในแต่่ละข้้อ แต่่ต้้องเป็็นคำตอบที่่�ถููกต้้องที่่�สุุดในแต่่ละข้้อ ซึ่่�งมีีที่่�ถููกที่่�สุุดเพีียงข้้อละคำตอบ เดีียวนัักเรีียนจะต้้องเลืือกตอบข้้อที่่�ถููกเท่่านั้้�น เลืือกตอบผิิดเป็็นไม่่ได้้คะแนน เป็็นการถามทั้้�งความรู้้� ความเข้้าใจ ความจำ และความคิิดไปในตััวด้้วย การตรวจก็็เพื่่�อจะรู้้�ว่่านัักเรีียนมีีความรู้้�หลัักธรรมวิินััย ควรแก่่การดำรง พระศาสนาหรืือไม่่ ควรได้้เป็็นได้้ ควรตกเป็็นตก อย่่างนี้้�เป็็นทางเจริิญ วิิทยาการของผู้้�ศึึกษาต่่อไป ผู้้�ตรวจพึึงตั้้�งใจอยู่่�ในมััชฌััตตุุเบกขาวางตนเป็็นกลาง ถืือความจริิง เป็็นหลััก ถููกว่่าตามถููก ผิิดว่่าตามผิิด ไม่่ควรถืืออคติิอัันทำให้้เสีียความ
  • 18.
    18 เที่่�ยงธรรม มุ่่�งทำกิิจพระศาสนาสงเคราะห์์กุุลบุุตรให้้ได้้ความเสมอภาคทั่่�ว หน้้ากััน ท่่านทั้้�งหลายได้้รัับอาราธนามาให้้เป็็นกรรมการนั้้�น คืือเป็็นผู้้�ที่่� สนามหลวงเห็็นแล้้วว่่าทรงคุุณธรรมควรแก่่ฐานะสมควรจะยกย่่องให้้เป็็น ผู้้�ตรวจความรู้้�ของนัักเรีียนได้้ ขอท่่านจงเคารพต่่อความเป็็นธรรม เพื่่�อความ เสมอภาคแก่่นัักเรีียนทั้้�งหลาย ถ้้าคณะกรรมการกองใดหรืือผู้้�ใดมีีมติิไม่่ลงกััน หรืือขััดข้้องอย่่างใด หากตกลงกัันไม่่ได้้ ให้้หารืือประธานในที่่�นั้้�นให้้ท่่าน ชี้้�ขาด และพึึงปฏิิบััติิตามโดยธรรม อนึ่่�งนัักเรีียนบางคนบางสำนัักอยากได้้จนเกิินพอดีี ถึึงกัับทำผิิด ระเบีียบของสนามหลวง ลืืมคิิดถึึงตนว่่าเรีียนธรรมสอบธรรมเป็็นนัักธรรม ขอให้้กรรมการทั้้�งหลายช่่วยสอดส่่องตรวจตรากำกัับไปด้้วย ลัักษณะของ ใบตอบที่่�ส่่อทุุจริิตดัังนี้้� ๑. ฉบัับเดีียวกััน ลายมืือไม่่เหมืือนกััน หรืือวัันต้้นอย่่างหนึ่่�ง วัันหลััง อย่่างหนึ่่�ง ซึ่่�งส่่อว่่าเป็็นคนละคนเหล่่านี้้�แปลว่่าคนอื่่�นทำให้้ ๒. คำตอบที่่�ต้้องเรีียงคำพููดมากๆ เหมืือนกัับฉบัับอื่่�นอัันส่่อว่่าไม่่ใช่่ ความจำ ความรู้้� อัันเป็็นสำนวนของตนนี้้� แปลว่่าดููคำตอบของคนอื่่�นหรืือ ให้้คนอื่่�นดููคำตอบ ๓. ตอบโดยทำนองอย่่างเขีียนคำบอกเหมืือนกัันจริิงๆ เช่่น ผิิดเหมืือน กััน ถููกเหมืือนกััน แก้้เหมืือนกััน ขีีดฆ่่าเหมืือนกััน ตกข้้อความเหมืือนกััน นี้้�แสดงว่่า มีีผู้้�บอกให้้ตอบ ๔. ถ้้าเห็็นว่่าทุุจริิตอย่่างใดอย่่างหนึ่่�งจงลงเลข ๐ นำเสนอประธาน กรรมการเก็็บรวบรวมไว้้กัับใบตอบคนเดีียวกััน เพื่่�อเป็็นหลัักฐาน
  • 19.
    19 วิิธีีตรวจประโยคธรรมสนามหลวง ๑. วิิธีีตรวจนี้้�เป็็นวิิธีีตรวจให้้คะแนน คะแนนเต็็มแต่่ละข้้อมีี ๑๐คะแนน ๒. การจะตรวจให้้คะแนนเต็็มหรืือไม่่ ให้้กรรมการพิิจารณาเห็็นตาม สมควร ถ้้าไม่่ถููกเลยให้้ลงเลข ๐ ๓. ข้้อใหญ่่ที่่�มีีข้้อย่่อยให้้ลงคะแนนที่่�ข้้อย่่อยแต่่ละข้้อ แล้้วรวมคะแนน ไว้้ ที่่�เลขหััวข้้อใหญ่่นั้้�นๆ เมื่่�อตรวจข้้อย่่อยครบในแต่่ละข้้อย่่อยใหญ่่ ให้้รวม คะแนนไว้้คราวหนึ่่�ง แล้้วเขีียนเลขจำนวนคะแนนที่่�ได้้เฉพาะข้้อนั้้�นๆ ไว้้ที่่�เลข หััวข้้อของข้้อนั้้�นๆ ๔. เมื่่�อตรวจครบทั้้�ง ๑๐ ข้้อแล้้วให้้รวมคะแนนทั้้�งหมด (๑๐ ข้้อ) แล้้วเขีียนไว้้ที่่�มุุมขวาด้้านบนทุุกฉบัับ ๕. ตรวจเสร็็จแล้้วให้้ลงชื่่�อกำกัับไว้้ที่่�มุุมซ้้ายมืือด้้านบนทุุกฉบัับ และ ฉบัับแรกของแต่่ละปึึก ให้้ลงชื่่�อโดยเขีียนตััวบรรจงทุุกปึึก ๖. เฉพาะใบตอบของธรรมศึึกษาทุุกชั้้�น เว้้นกระทู้้� ข้้อสอบแต่่ละวิิชา มีี ๕๐ ข้้อๆ ละ ๒ คะแนน ให้้ตรวจไปตามใบเฉลยฉบัับที่่�เฉลยไว้้ ให้้ตรวจ แต่่ละฉบัับแล้้ว ให้้นัับข้้อรวมคะแนน และปฏิิบััติิเช่่นเดีียวกัับข้้อ ๕ ๗. ในกรณีีที่่�นัักเรีียนธรรมศึึกษากากบาทลงในช่่องคำตอบในข้้อเดีียวกััน หลายคำตอบ ถืือว่่าข้้อนั้้�นๆ เป็็นผิิดไม่่ได้้คะแนน หากมีีรอยขููดลบขีีดฆ่่าไว้้ แต่่พอเป็็นหลัักฐานให้้ทราบว่่านัักเรีียนตกลงใจตอบคำตอบในข้้อไหนได้้ก็็ให้้ ตรวจไปตามนั้้�น ๘. การตรวจให้้ใช้้กรรมการ ๒ รููป เมื่่�อกรรมการรููปที่่� ๑ ตรวจเสร็็จ แล้้ว ให้้กรรมการรููปที่่� ๒ ตรวจซ้้ำ ถ้้าเห็็นไม่่ร่่วมกัันให้้ตกลงแก้้ไขเปลี่่�ยน แปลงได้้ ถ้้าเห็็นร่่วมกัันก็็ไม่่ต้้องเปลี่่�ยนแปลงแก้้ไขแล้้ว ให้้ลงนามกำกัับไว้้ ทุุกฉบัับโดยปฏิิบััติิเช่่นเดีียวกัับกรรมการรููปที่่� ๑
  • 20.
    20 การให้้คะแนน ๑. การให้้คะแนนนัักธรรมและธรรมศึึกษาทุุกชั้้�น มีีหลัักเกณฑ์์ดัังนี้้� ๑.๑ สำหรัับประโยคนัักธรรมทุุกชั้้�นให้้ถืือ ๔๐๐ คะแนน เป็็นเกณฑ์์ ทุุกวิิชาให้้คะแนนเต็็ม ๑๐๐ คะแนน เมื่่�อรวม คะแนนของทั้้�ง ๔ วิิชาแล้้วต้้องได้้คะแนนไม่่ต่่ำกว่่า ๒๘๐ คะแนน ถืือว่่าสอบได้้ ต่่ำกว่่า ๒๘๐ คะแนน ถืือว่่าสอบตก ๑.๒ สำหรัับธรรมศึึกษาทุุกชั้้�นให้้ถืือ ๔๐๐ คะแนน เป็็นเกณฑ์์ วิิชาทุุกวิิชาให้้คะแนนเต็็ม ๑๐๐ คะแนน เมื่่�อรวมคะแนน ของทั้้�ง ๔ วิิชา แล้้วต้้องได้้คะแนนไม่่ต่่ำกว่่า ๒๐๐ คะแนน ถืือว่่าสอบได้้ ต่่ำกว่่า ๒๐๐ คะแนน ถืือว่่าสอบตก ๒. ผู้้�สอบนัักธรรมและธรรมศึึกษาทุุกชั้้�น ต้้องสอบทั้้�ง ๔ วิิชา ถ้้าขาด สอบ วิิชาใดวิิชาหนึ่่�ง แผนกธรรมสนามหลวงไม่่รัับพิิจารณา ให้้อยู่่�ในเกณฑ์์ สอบตก ๓. การตอบสัับข้้อให้้หัักคะแนนเสีีย ๒ คะแนน เช่่นเดิิม คืือแทนที่่� จะได้้ ๑๐ คะแนนเต็็ม ก็็ให้้เพีียง ๘ คะแนนเท่่านั้้�น หากตอบไม่่หมดข้้อคงให้้ คะแนนไม่่เต็็มข้้อเท่่ากัับการตอบ ถ้้าผู้้�ตรวจเห็็นว่่าฉบัับใดผิิดมากไม่่ได้้แม้้แต่่ คะแนนเดีียวก็็ให้้ลง ๐ ไว้้ด้้วย ๔. วิิชาที่่�ตอบต้้องได้้คะแนนทุุกวิิชาจึึงจะยอมรัับรวมคะแนนให้้ หากเกิิดวิิชาใดวิิชาหนึ่่�งไม่่ได้้คะแนนแม้้แต่่คะแนนเดีียว หรืือได้้ต่่ำกว่่า ๒๕ คะแนน ก็็ห้้ามรวมคะแนน ปรัับเป็็นตก แม้้รวมทุุกวิิชาแล้้วจะได้้ คะแนนสููงถึึงเกณฑ์์ที่่�กำหนดไว้้ก็็ตาม
  • 21.
    21 แนวตรวจกระทู้้�ธรรม สำหรัับกรรมการพิิจารณาให้้คะแนน ๑. แต่่งได้้ตามกำหนด ๒. อ้้างกระทู้้�ได้้ตามกฎ ๓. เชื่่�อมกระทู้้�ได้้ดีี ๔.อธิิบายความสมกัับกระทู้้�ที่่�ได้้ตั้้�งไว้้ ๕. ใช้้สำนวนสุุภาพเรีียบร้้อย ๖. ใช้้ตััวสะกดการัันต์์ถููกเป็็นส่่วนมาก ๗. สะอาดไม่่เปรอะเปื้้�อน ขอให้้กรรมการแผนกธรรมสนามหลวงได้้ปฏิิบััติิให้้ชอบด้้วยระเบีียบ เพื่่�อให้้เป็็นไปตามวััตถุุประสงค์์ของการสอบทุุกประการ วิิธีีตรวจนี้้�ให้้ใช้้เฉพาะในการสอบธรรมสนามหลวง *********** สำนัักงานแม่่กองธรรมสนามหลวง
  • 22.
  • 23.
  • 24.
  • 25.
    25 คำสั่่�งแม่่กองธรรมสนามหลวง ที่่� ๔๘/๒๕๖๗ เรื่่�อง แต่่งตั้้�งคณะกรรมการพิิจารณาและอนุุมััติิข้้อสอบนัักธรรม ประจำปีีการศึึกษา๒๕๖๗ ตามมติิมหาเถรสมาคมที่่� ๔๔๐/๒๕๖๗ ได้้เห็็นชอบกำหนดวัันสอบ นัักธรรมชั้้�นตรีี วัันที่่� ๑๑ - ๑๒ - ๑๓ - ๑๔ ตุุลาคม ๒๕๖๗ นัักธรรมชั้้�นโท - เอก วัันที่่� ๑๗ - ๑๘ - ๑๙ - ๒๐ พฤศจิิกายน ๒๕๖๗ พร้้อมกัันทั่่�วราชอาณาจัักร นั้้�น เพื่่�อให้้การจััดทำข้้อสอบนัักธรรม ประจำปีีการศึึกษา ๒๕๖๗ เป็็นไป ด้้วยความเรีียบร้้อยและได้้มาตรฐานเป็็นระบบสากล จึึงแต่่งตั้้�งคณะกรรมการ พิิจารณาและอนุุมััติิข้้อสอบนัักธรรม ประจำปีีการศึึกษา ๒๕๖๗ มีีรายนามดัังนี้้� ๑. สมเด็็จพระมหาวีีรวงศ์์ แม่่กองธรรมสนามหลวง ประธาน ๒. พระธรรมวชิิรเจติิยาจารย์์ ที่่�ปรึึกษาแม่่กองธรรมสนามหลวง รองประธาน ๓. พระธรรมวชิิรเมธาจารย์์ รองแม่่กองธรรมฯ ฝ่่ายบริิหาร กรรมการ ๔. พระธรรมวชิิรปาโมกข์์ รองแม่่กองธรรมฯ ฝ่่ายวิิเทศสััมพัันธ์์ กรรมการ
  • 26.
    26 ๕. พระเทพวชิิรปาโมกข์์ เลขานุุการแม่่กองธรรมฯรููปที่่� ๑ กรรมการและเลขานุุการ ๖. พระมหาสุุพิิศ ธมฺฺมคุุตฺฺโต ผู้้�ช่่วยเลขานุุการแม่่กองธรรมฯ กรรมการและผู้้�ช่่วยเลขานุุการ ทั้้�งนี้้� ตั้้�งแต่่บััดนี้้�เป็็นต้้นไป สั่่�ง ณ วัันที่่� ๖ สิิงหาคม พุุทธศัักราช ๒๕๖๗ (สมเด็็จพระมหาวีีรวงศ์์) แม่่กองธรรมสนามหลวง
  • 27.
    27 คำสั่่�งแม่่กองธรรมสนามหลวง ที่่� ๔๙/๒๕๖๗ เรื่่�อง แต่่งตั้้�งคณะทำงานจััดทำข้้อสอบนัักธรรม ประจำปีีการศึึกษา๒๕๖๗ ตามมติิมหาเถรสมาคมที่่� ๔๔๐/๒๕๖๗ ได้้เห็็นชอบกำหนดวัันสอบ นัักธรรมชั้้�นตรีี วัันที่่� ๑๑ - ๑๒ - ๑๓ - ๑๔ ตุุลาคม ๒๕๖๗ นัักธรรมชั้้�นโท - เอก วัันที่่� ๑๗ - ๑๘ - ๑๙ - ๒๐ พฤศจิิกายน ๒๕๖๗ พร้้อมกัันทั่่�วราชอาณาจัักร นั้้�น เพื่่�อให้้การจััดทำข้้อสอบนัักธรรม ประจำปีีการศึึกษา ๒๕๖๗ เป็็นไป ด้้วยความเรีียบร้้อยและได้้มาตรฐานเป็็นระบบสากล จึึงแต่่งตั้้�งคณะทำงาน จััดทำข้้อสอบนัักธรรม ประจำปีีการศึึกษา ๒๕๖๗ มีีรายนามดัังนี้้� ๑. พระธรรมคุุณาภรณ์์ ที่่�ปรึึกษาแม่่กองธรรมสนามหลวง หััวหน้้าคณะทำงาน ๒. พระธรรมวชิิรเจติิยาจารย์์ ที่่�ปรึึกษาแม่่กองธรรมสนามหลวง คณะทำงาน ๓. พระธรรมวชิิรเมธาจารย์์ รองแม่่กองธรรมฯ ฝ่่ายบริิหาร คณะทำงาน ๔. พระธรรมวชิิรปาโมกข์์ รองแม่่กองธรรมฯ ฝ่่ายวิิเทศสััมพัันธ์์ คณะทำงาน
  • 28.
    28 ๕. พระมหาสุุพิิศ ธมฺฺมคุุตฺฺโตผู้้�ช่่วยเลขานุุการแม่่กองธรรมฯ คณะทำงานและเลขานุุการ ทั้้�งนี้้� ตั้้�งแต่่บััดนี้้�เป็็นต้้นไป สั่่�ง ณ วัันที่่� ๖ สิิงหาคม พุุทธศัักราช ๒๕๖๗ (สมเด็็จพระมหาวีีรวงศ์์) แม่่กองธรรมสนามหลวง
  • 29.
    29 คำสั่่�งแม่่กองธรรมสนามหลวง ที่่� ๕๐/๒๕๖๗ เรื่่�อง แต่่งตั้้�งคณะกรรมการพิิจารณาและอนุุมััติิข้้อสอบธรรมศึึกษา ประจำปีีการศึึกษา ๒๕๖๗ ตามมติิมหาเถรสมาคมที่่� ๔๔๐/๒๕๖๗ ได้้เห็็นชอบกำหนดวัันสอบ ธรรมศึึกษา ในวัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน ๒๕๖๗ พร้้อมกัันทั่่�วราชอาณาจัักร นั้้�น เพื่่�อให้้การจััดทำข้้อสอบธรรมศึึกษาของสนามหลวงแผนกธรรม ประจำปีีการศึึกษา ๒๕๖๗ เป็็นไปด้้วยความเรีียบร้้อยและได้้มาตรฐานเป็็น ระบบสากล จึึงแต่่งตั้้�งคณะกรรมการพิิจารณาและอนุุมััติิข้้อสอบธรรมศึึกษา ของสนามหลวงแผนกธรรม ประจำปีีการศึึกษา ๒๕๖๗ มีีรายนามดัังนี้้� ๑. สมเด็็จพระมหาวีีรวงศ์์ แม่่กองธรรมสนามหลวง ประธาน ๒. พระพรหมวชิิรรัังษีี รองแม่่กองธรรมฯ ฝ่่ายนัักธรรม รองประธาน ๓. พระธรรมวชิิรานุุวััตร รองแม่่กองธรรมฯ ประจำหนกลาง กรรมการ
  • 30.
    30 ๔. พระธรรมวชิิรเมธาจารย์์ รองแม่่กองธรรมฯฝ่่ายบริิหาร กรรมการ ๕. พระธรรมวชิิรปััญญาภรณ์์ รองแม่่กองธรรมฯ ประจำหนตะวัันออก กรรมการ ๖. พระธรรมวชิิราภิิรััต รองแม่่กองธรรมฯ ประจำคณะธรรมยุุต กรรมการ ๗. พระเทพสิิทธิิโกศล รองแม่่กองธรรมฯ ฝ่่ายธรรมศึึกษา กรรมการ ๘. พระเทพปฏิิภาณวาทีีี� รองแม่่กองธรรมฯ ประจำหนเหนืือ กรรมการ ๙. พระเทพปฏิิภาณกวีี รองแม่่กองธรรมฯ ประจำหนใต้้ กรรมการ ๑๐. พระเทพวชิิรเมธาจารย์์ ผอ.กลุ่่�มงานวิินััย กรรมการ ๑๑. พระเทพวชิิรปาโมกข์์ เลขานุุการแม่่กองธรรมสนามหลวง รููปที่่� ๑ กรรมการ ๑๒. พระเทพวััชรเมธีี ผอ.กองบริิหารงานกลาง กรรมการ ๑๓. พระราชบััณฑิิต ผอ.กองนิิติิการ กรรมการ ๑๔. พระราชวชิิรโมลีี ผอ.กองเทคโนโลยีีสารสนเทศ กรรมการ ๑๕. พระสุุธีีรััตนาภรณ์์ ผอ.กองวิิชาการและมาตรฐานการศึึกษา กรรมการและเลขานุุการ
  • 31.
    31 ๑๖. พระมหาสุุพิิศ ธมฺฺมคุุตฺฺโตผู้้�ช่่วยเลขานุุการแม่่กองธรรมสนามหลวง กรรมการและผู้้�ช่่วยเลขานุุการ ทั้้�งนี้้� ตั้้�งแต่่วัันที่่� ๑ พฤศจิิกายน พุุทธศัักราช ๒๕๖๗ สั่่�ง ณ วัันที่่� ๖ สิิงหาคม พุุทธศัักราช ๒๕๖๗ (สมเด็็จพระมหาวีีรวงศ์์) แม่่กองธรรมสนามหลวง
  • 32.
    32 คำสั่่�งแม่่กองธรรมสนามหลวง ที่่� ๕๑/๒๕๖๗ เรื่่�อง แต่่งตั้้�งคณะอนุุกรรมการพิิจารณาตรวจและปรัับปรุุงข้้อสอบ ธรรมศึึกษา ประจำปีีการศึึกษา๒๕๖๗ ตามมติิมหาเถรสมาคมที่่� ๔๔๐/๒๕๖๗ ได้้เห็็นชอบกำหนดวัันสอบ ธรรมศึึกษา ในวัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน ๒๕๖๗ พร้้อมกัันทั่่�วราชอาณาจัักร นั้้�น เพื่่�อให้้การจััดทำข้้อสอบธรรมศึึกษาของสนามหลวงแผนกธรรม ประจำปีีการศึึกษา ๒๕๖๗ เป็็นไปด้้วยความเรีียบร้้อยและได้้มาตรฐานเป็็น ระบบสากล จึึงแต่่งตั้้�งคณะอนุุกรรมการพิิจารณาตรวจและปรัับปรุุงข้้อสอบ ธรรมศึึกษา ประจำปีีการศึึกษา ๒๕๖๗ มีีรายนามดัังนี้้� ๑. พระพรหมวชิิรรัังษีี รองแม่่กองธรรมฯ ฝ่่ายนัักธรรม ประธาน ๒. พระเทพวชิิรเมธาจารย์์ ผอ.กลุ่่�มงานวิินััย อนุุกรรมการ ๓. พระราชธรรมาภรณ์์ ผู้้�ช่่วยแม่่กองธรรมฯ ประจำหนเหนืือ อนุุกรรมการ
  • 33.
    33 ๔. พระราชพิิพััฒนโกศล ผู้้�ช่่วยแม่่กองธรรมฯประจำหนตะวัันออก อนุุกรรมการ ๕. พระราชบััณฑิิต ผอ.กองนิิติิการ อนุุกรรมการ ๖. พระราชวชิิรโมลีี ผอ.กองเทคโนโลยีีสารสนเทศ อนุุกรรมการ ๗. พระราชวััชรปััญญาเมธีี ผู้้�ช่่วยแม่่กองธรรมฯ ประจำคณะธรรมยุุต อนุุกรรมการ ๘. พระปััญญารััตนากร ผอ.กลุ่่�มงานนโยบาย ยุุทธศาสตร์์ฯ อนุุกรรมการ ๙. พระสุุธีีรััตนาภรณ์์ ผอ.กองวิิชาการและมาตรฐานการศึึกษา อนุุกรรมการและเลขานุุการ ๑๐. นางสาวปััทมา บุุญเติิม ผอ.กลุ่่�มงานกิิจการผูู้�เรีียน อนุุกรรมการและผู้้�ช่่วยเลขานุุการ มีีหน้้าที่่�ตรวจและปรัับปรุุงข้้อสอบที่่�คณะทำงานยกร่่างข้้อสอบได้้ประมวล เป็็นข้้อสอบของธรรมศึึกษาไว้้ แล้้วเสนอคณะกรรมการพิิจารณาและอนุุมััติิ ข้้อสอบธรรมศึึกษาของสนามหลวงแผนกธรรมได้้พิิจารณาต่่อไป ทั้้�งนี้้� ตั้้�งแต่่วัันที่่� ๑๕ ตุุลาคม พุุทธศัักราช ๒๕๖๗ จนถึึงวัันที่่� ๑๕ พฤศจิิกายน พุุทธศัักราช ๒๕๖๗ สั่่�ง ณ วัันที่่� ๖ สิิงหาคม พุุทธศัักราช ๒๕๖๗ (สมเด็็จพระมหาวีีรวงศ์์) แม่่กองธรรมสนามหลวง
  • 34.
    34 คำสั่่�งแม่่กองธรรมสนามหลวง ที่่� ๕๒/๒๕๖๗ เรื่่�อง แต่่งตั้้�งคณะทำงานยกร่่างข้้อสอบธรรมศึึกษา วิิชากระทูู้�ธรรม ประจำปีีการศึึกษา ๒๕๖๗ ตามมติิมหาเถรสมาคมที่่� ๔๔๐/๒๕๖๗ ได้้เห็็นชอบกำหนดวัันสอบ ธรรมศึึกษา ในวัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน ๒๕๖๗ พร้้อมกัันทั่่�วราชอาณาจัักร นั้้�น เพื่่�อให้้การจััดทำข้้อสอบธรรมศึึกษา วิิชากระทูู้�ธรรม ของสนามหลวง แผนกธรรม ประจำปีีการศึึกษา ๒๕๖๗ เป็็นไปด้้วยความเรีียบร้้อยและ ได้้มาตรฐานเป็็นระบบสากล จึึงแต่่งตั้้�งคณะทำงานยกร่่างข้้อสอบธรรมศึึกษา วิิชากระทูู้�ธรรม ประจำปีีการศึึกษา ๒๕๖๖ มีีรายนามดัังนี้้� ๑. พระเทพวชิิรเมธาจารย์์ ผอ.กลุ่่�มงานวิินััย หััวหน้้าคณะทำงาน ๒. พระเทพสิิริิวััชร์์ ผูู้�ทรงคุุณวุุฒิิ หนตะวัันออก คณะทำงาน ๓. พระศรีีภััททิิยบดีี ผอ.กลุ่่�มงานตรวจสอบภายใน คณะทำงาน
  • 35.
    35 ๔. พระครููปริิตรโกศล ผอ.กลุ่่�มงานวิิทยบริิการ คณะทำงาน ๕.พระมหาปรีีชา ปภงฺฺกโร เลขานุุการรองแม่่กองธรรมฯ ฝ่่ายธรรมศึึกษา คณะทำงานและเลขานุุการ มีีหน้้าที่่�ยกร่่างข้้อสอบธรรมศึึกษา วิิชากระทูู้�ธรรม แล้้วนำเสนอ คณะอนุุกรรมการพิิจารณาตรวจและปรัับปรุุงข้้อสอบธรรมศึึกษาของ สนามหลวงแผนกธรรมได้้พิิจารณาต่่อไป ทั้้�งนี้้� ตั้้�งแต่่บััดนี้้�เป็็นต้้นไป จนถึึงวัันที่่� ๑๐ พฤศจิิกายน พุุทธศัักราช ๒๕๖๗ สั่่�ง ณ วัันที่่� ๖ สิิงหาคม พุุทธศัักราช ๒๕๖๗ (สมเด็็จพระมหาวีีรวงศ์์) แม่่กองธรรมสนามหลวง
  • 36.
    36 คำสั่่�งแม่่กองธรรมสนามหลวง ที่่� ๕๓/๒๕๖๗ เรื่่�อง แต่่งตั้้�งคณะทำงานยกร่่างข้้อสอบธรรมศึึกษา วิิชาธรรม ประจำปีีการศึึกษา ๒๕๖๗ ตามมติิมหาเถรสมาคมที่่� ๔๔๐/๒๕๖๗ ได้้เห็็นชอบกำหนดวัันสอบ ธรรมศึึกษา ในวัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน ๒๕๖๗ พร้้อมกัันทั่่�วราชอาณาจัักร นั้้�น เพื่่�อให้้การจััดทำข้้อสอบธรรมศึึกษา วิิชาธรรม ของสนามหลวง แผนกธรรม ประจำปีีการศึึกษา ๒๕๖๗ เป็็นไปด้้วยความเรีียบร้้อยและ ได้้มาตรฐานเป็็นระบบสากล จึึงแต่่งตั้้�งคณะทำงานยกร่่างข้้อสอบธรรมศึึกษา วิิชาธรรม ประจำปีีการศึึกษา ๒๕๖๗ มีีรายนามดัังนี้้� ๑. พระราชบััณฑิิต ผอ.กองนิิติิการ หััวหน้้าคณะทำงาน ๒. พระราชวััชรปััญญาเมธีี ผู้้�ช่่วยแม่่กองธรรมฯ ประจำคณะธรรมยุุต คณะทำงาน ๓. พระปััญญารััตนากร ผอ.กลุ่่�มงานนโยบาย ยุุทธศาสตร์์ฯ คณะทำงาน
  • 37.
    37 ๔. พระมงคลเมธาวััฒน์์ ผอ.กลุ่่�มงานสื่่�อสารองค์์การฯ คณะทำงาน ๕.พระครููปลััด สมชาย อติิพโล ผอ.กลุ่่�มงานนิิติิการ คณะทำงานและเลขานุุการ มีีหน้้าที่่�ยกร่่างข้้อสอบธรรมศึึกษาวิิชาธรรมแล้้วนำเสนอคณะอนุุกรรมการ พิิจารณาตรวจและปรัับปรุุงข้้อสอบธรรมศึึกษาของสนามหลวงแผนกธรรม ได้้พิิจารณาต่่อไป ทั้้�งนี้้� ตั้้�งแต่่บััดนี้้�เป็็นต้้นไป จนถึึงวัันที่่� ๑๐ พฤศจิิกายน พุุทธศัักราช ๒๕๖๗ สั่่�ง ณ วัันที่่� ๖ สิิงหาคม พุุทธศัักราช ๒๕๖๗ (สมเด็็จพระมหาวีีรวงศ์์) แม่่กองธรรมสนามหลวง
  • 38.
    38 คำสั่่�งแม่่กองธรรมสนามหลวง ที่่� ๕๔/๒๕๖๗ เรื่่�อง แต่่งตั้้�งคณะทำงานยกร่่างข้้อสอบธรรมศึึกษา วิิชาพุุทธประวััติิ ประจำปีีการศึึกษา ๒๕๖๗ ตามมติิมหาเถรสมาคมที่่� ๔๔๐/๒๕๖๗ ได้้เห็็นชอบกำหนดวัันสอบ ธรรมศึึกษา ในวัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน ๒๕๖๗ พร้้อมกัันทั่่�วราชอาณาจัักร นั้้�น เพื่่�อให้้การจััดทำข้้อสอบธรรมศึึกษา วิิชาพุุทธประวััติิ ของสนามหลวง แผนกธรรม ประจำปีีการศึึกษา ๒๕๖๗ เป็็นไปด้้วยความเรีียบร้้อยและ ได้้มาตรฐานเป็็นระบบสากล จึึงแต่่งตั้้�งคณะทำงานยกร่่างข้้อสอบธรรมศึึกษา วิิชาพุุทธประวััติิ ประจำปีีการศึึกษา ๒๕๖๗ มีีรายนามดัังนี้้� ๑. พระราชวชิิรโมลีี ผอ.กองเทคโนโลยีีสารสนเทศ หััวหน้้าคณะทำงาน ๒. พระราชพิิพััฒนโกศล ผูู้�ช่่วยแม่่กองธรรมสนามหลวง ประจำหนตะวัันออก คณะทำงาน
  • 39.
    39 ๓. พระครููโฆสิิตธรรมนิิเทศ จศป.กลุ่่�มงานสารสนเทศเพื่่�อการบริิหาร คณะทำงาน ๔. พระครููศรีีปริิยััติิธำรงค์์ จนท.สำนัักงานแม่่กองธรรมฯ ประจำหนตะวัันออก คณะทำงาน ๕. พระมหาทองสืืบ เขมปญฺฺโ จศป.กลุ่่�มงานวิิชาการ คณะทำงานและเลขานุุการ มีีหน้้าที่่�ยกร่่างข้้อสอบธรรมศึึกษา วิิชาพุุทธประวััติิ แล้้วนำเสนอ คณะอนุุกรรมการพิิจารณาตรวจและปรัับปรุุงข้้อสอบธรรมศึึกษาของ สนามหลวงแผนกธรรมได้้พิิจารณาต่่อไป ทั้้�งนี้้� ตั้้�งแต่่บััดนี้้�เป็็นต้้นไป จนถึึงวัันที่่� ๑๐ พฤศจิิกายน พุุทธศัักราช ๒๕๖๗ สั่่�ง ณ วัันที่่� ๖ สิิงหาคม พุุทธศัักราช ๒๕๖๗ (สมเด็็จพระมหาวีีรวงศ์์) แม่่กองธรรมสนามหลวง
  • 40.
    40 คำสั่่�งแม่่กองธรรมสนามหลวง ที่่� ๕๕/๒๕๖๗ เรื่่�อง แต่่งตั้้�งคณะทำงานยกร่่างข้้อสอบธรรมศึึกษา วิิชาวิินััย ประจำปีีการศึึกษา ๒๕๖๗ ตามมติิมหาเถรสมาคมที่่� ๔๔๐/๒๕๖๗ ได้้เห็็นชอบกำหนดวัันสอบ ธรรมศึึกษา ในวัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน ๒๕๖๗ พร้้อมกัันทั่่�วราชอาณาจัักร นั้้�น เพื่่�อให้้การจััดทำข้้อสอบธรรมศึึกษา วิิชาวิินััย ของสนามหลวง แผนกธรรม ประจำปีีการศึึกษา ๒๕๖๗ เป็็นไปด้้วยความเรีียบร้้อยและ ได้้มาตรฐานเป็็นระบบสากล จึึงแต่่งตั้้�งคณะทำงานยกร่่างข้้อสอบธรรมศึึกษา วิิชาวิินััย ประจำปีีการศึึกษา ๒๕๖๗ มีีรายนามดัังนี้้� ๑. พระสุุธีีรััตนาภรณ์์ ผอ.กองวิิชาการและมาตรฐานการศึึกษา หััวหน้้าคณะทำงาน ๒. พระวชิิรรััตนสุุธีี ผอ.กลุ่่�มงานวิิชาการ คณะทำงาน ๓. พระมหาสุุทธิิพงศ์์ สุุทฺฺธิิวํํโส เลขานุุการรองแม่่กองธรรมฯ ประจำหนใต้้ คณะทำงาน
  • 41.
    41 ๔. พระมหากฤต อภิิธมฺฺโมเจ้้าหน้้าที่่�สำนัักงานแม่่กองธรรมฯ ประจำหนเหนืือ คณะทำงาน ๕. พระมหาสุุวรรณ กุุสลจิิตฺฺโต ผอ.กลุ่่�มงานมาตรฐานการศึึกษาฯ คณะทำงานและเลขานุุการ มีีหน้้าที่่�ยกร่่างข้้อสอบธรรมศึึกษา วิิชาวิินััย แล้้วนำเสนอคณะอนุุกรรมการ พิิจารณาตรวจและปรัับปรุุงข้้อสอบธรรมศึึกษาของสนามหลวงแผนกธรรม ได้้พิิจารณาต่่อไป ทั้้�งนี้้� ตั้้�งแต่่บััดนี้้�เป็็นต้้นไป จนถึึงวัันที่่� ๑๐ พฤศจิิกายน พุุทธศัักราช ๒๕๖๗ สั่่�ง ณ วัันที่่� ๖ สิิงหาคม พุุทธศัักราช ๒๕๖๗ (สมเด็็จพระมหาวีีรวงศ์์) แม่่กองธรรมสนามหลวง
  • 42.
    42 คำสั่่�งแม่่กองธรรมสนามหลวง ที่่� ๖๑/๒๕๖๗ เรื่่�อง แต่่งตั้้�งคณะทำงานช่่วยอำนวยการสนัับสนุุนโครงการ จััดทำข้้อสอบนัักธรรมและธรรมศึึกษา ของสนามหลวงแผนกธรรมทั้้�งในและต่่างประเทศ ประจำปีีการศึึกษา๒๕๖๗ เพื่่�อให้้การจััดทำข้้อสอบนัักธรรมและธรรมศึึกษาทั้้�งในและต่่างประเทศ ของสนามหลวงแผนกธรรม ประจำปีีการศึึกษา ๒๕๖๗ เป็็นไปด้้วยความ เรีียบร้้อยและได้้มาตรฐานเป็็นระบบสากล จึึงแต่่งตั้้�งคณะทำงานช่่วย อำนวยการสนัับสนุุนการทำงานของคณะกรรมการ คณะอนุุกรรมการ และ คณะทำงานทุุกคณะ ประจำปีีการศึึกษา ๒๕๖๗ มีีรายนามดัังนี้้� ๑. พระพิิสณห์์วชิิรากร ผอ.กลุ่่�มงานกิิจการพิิเศษ หััวหน้้าคณะทำงาน ๒. พระครููพิิพิิธวรกิิจจาทร ผอ.กลุ่่�มช่่วยอำนวยการฯ คณะทำงาน ๓. พระครููวิินััยธรอาทิิตย์์ อภิินนฺฺโท จศป.กลุุ่�มงานกิิจการพิิเศษ คณะทำงาน ๔. นายถวิิล พลวงศ์์สกุุล จศป.กลุุ่�มช่่วยอำนวยการฯ คณะทำงาน
  • 43.
    43 ๕. นายสุุวภััทร จัันแดงจศป.กลุุ่�มช่่วยอำนวยการฯ คณะทำงาน ๖. นายพุุฒิิกร บุุญเติิม จศป.กลุุ่�มงานบริิหารบุุคคล คณะทำงาน ๗. นายภคณััฏฐ์์ สวััสดิิวิิศิิษฏ์์ จศป.ลุุ่�มงานการเงิินฯ คณะทำงาน ๘. นายอิิทธิิพล วงศ์์อารยะชััย จศป.กลุุ่�มงานพััฒนานวััตกรรม คณะทำงาน ๙. นางสาวจิิราภรณ์์ ศรีีพล จศป.กลุุ่�มงานพััฒนานวััตกรรม คณะทำงาน ๑๐. นางสาวปััทมา บุุญเติิม ผอ.กลุุ่�มงานกิิจการผูู้�เรีียน คณะทำงานและเลขานุุการ มีีหน้้าที่่�จััดเตรีียมสถานที่่�และเครื่่�องอำนวยความสะดวกในการจััดทำ ข้้อสอบ พร้้อมทั้้�งจััดน้้ำปานะถวายคณะทำงานชุุดต่่างๆ ในการประชุุมให้้เป็็น ไปด้้วยความเรีียบร้้อย ทั้้�งนี้้� ตั้้�งแต่่บััดนี้้�เป็็นต้้นไป จนกว่่าจะแล้้วเสร็็จ สั่่�ง ณ วัันที่่� ๖ สิิงหาคม พุุทธศัักราช ๒๕๖๗ (สมเด็็จพระมหาวีีรวงศ์์) แม่่กองธรรมสนามหลวง
  • 44.
  • 45.
  • 46.
  • 47.
    47 ปััญหาวิิชาเรีียงความแก้้กระทู้้�ธรรม นัักธรรมชั้้�นตรีี สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๑๑ ตุุลาคม พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๓.๐๐ น. คุุณวา จาตฺฺตโน คุุณํํ. ผู้้�มีีความดีี จงรัักษาความดีีของตนไว้้. ส.ส. ------------------- แต่่งอธิิบายให้้สมเหตุุสมผล อ้้างสุุภาษิิตอื่่�นมาประกอบด้้วย ๑ ข้้อ และ บอกชื่่�อคััมภีีร์์ที่่�มาแห่่งสุุภาษิิตนั้้�นด้้วย สุุภาษิิตที่่�อ้้างมานั้้�น ต้้องเรีียงเชื่่�อม ความให้้สนิิทติิดต่่อสมเรื่่�องกัับกระทู้้�ตั้้�ง. ชั้้�นนี้้� กำหนดให้้เขีียนลงในใบตอบ ตั้้�งแต่่ ๒ หน้้า (เว้้นบรรทััด) ขึ้้�นไป ------------------- ให้้เวลา ๓ ชั่่�วโมง
  • 48.
    48 ปััญหาและเฉลยวิิชาธรรม นัักธรรมชั้้�นตรีี สอบในสนามหลวง วัันเสาร์์ที่่� ๑๒ ตุุลาคม พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๓.๐๐ น. ๑. ก่่อนทำงานและขณะทำงาน เวลาไหนท่่านให้้ใช้้สติิ เวลาไหนท่่านให้้ใช้้ สััมปชััญญะ ? ตอบ สติิ ความระลึึกได้้ใช้้ก่่อนทำ สััมปชััญญะ ความรู้้�ตััวใช้้ในขณะทำ ฯ ๒. บุุคคลคิิดอย่่างไร ชื่่�อว่่ามีีหิิริิ คิิดอย่่างไร ชื่่�อว่่ามีีโอตตััปปะ ? ตอบ คิิดละอายต่่อบาป ชื่่�อว่่ามีีหิิริิ ฯ คิิดเกรงกลััวต่่อบาป ชื่่�อว่่ามีีโอตตััปปะ ฯ ๓. ทุุจริิต คืืออะไร ? พููดใส่่ร้้ายผู้้�อื่่�น จััดเข้้าในทุุจริิตข้้อไหน ? ตอบ ทุุจริิต คืือความประพฤติิชั่่�ว ความประพฤติิเสีียหาย ฯ จััดเข้้าในวจีีทุุจริิต ฯ ๔. พระธรรม คืืออะไร ? มีีคุุณต่่อผู้้�ปฏิิบััติิอย่่างไร ? ตอบ พระธรรม คืือคำสั่่�งสอนของพระพุุทธเจ้้า ฯ มีีคุุณ คืือรัักษาผู้้�ปฏิิบััติิไม่่ให้้ตกไปในที่่�ชั่่�ว ฯ
  • 49.
    49 ๕. ในพรหมวิิหาร ๔ความรัักอย่่างไร จึึงจััดว่่าเมตตา ? ตอบ ความรัักด้้วยความปรารถนาจะให้้เป็็นสุุข ฯ ๖. ขัันธ์์ ๕ ได้้แก่่อะไรบ้้าง ? สัังขารขัันธ์์ จััดเป็็นรููปหรืือนาม ? ตอบ ได้้แก่่ รููป เวทนา สััญญา สัังขาร และวิิญญาณ ฯ จััดเป็็นนาม ฯ ๗. สััมมาวาจา เจรจาชอบ คืือเจรจาอย่่างไร ? ตอบ คืือเว้้นจากพููดเท็็จ เว้้นจากพููดส่่อเสีียด เว้้นจากพููดคำหยาบ และเว้้นจากพููดเพ้้อเจ้้อ ฯ คิิหิิปฏิิบััติิ ๘. ฆราวาสผู้้�ครองเรืือนควรตั้้�งอยู่่�ในธรรมข้้อใดบ้้าง ? ตอบ ควรตั้้�งอยู่่�ในฆราวาสธรรม ๔ คืือ ๑. สััจจะ ซื่่�อสััตย์์ต่่อกััน ๒. ทมะ รู้้�จัักข่่มใจของตน ๓. ขัันติิ อดทน ๔. จาคะ สละให้้ปัันสิ่่�งของของตนแก่่คนที่่�ควรให้้ปััน ฯ ๙. ศีีลที่่�คฤหััสถ์์ควรรัักษาเป็็นนิิตย์์ คืือศีีลอะไร ? ได้้แก่่อะไรบ้้าง ? ตอบ คืือ ศีีล ๕ ฯ ได้้แก่่ ๑. เว้้นจากทำชีีวิิตสััตว์์ให้้ตกล่่วงไป ๒. เว้้นจากถืือเอาสิ่่�งของที่่�เจ้้าของไม่่ได้้ให้้ด้้วยอาการแห่่งขโมย ๓. เว้้นจากประพฤติิผิิดในกาม ๔. เว้้นจากพููดเท็็จ ๕. เว้้นจากดื่่�มน้้ำเมาคืือสุุราและเมรััยอัันเป็็นที่่�ตั้้�งแห่่งความประมาท ฯ
  • 50.
    50 ๑๐. บุุตรธิิดาพึึงปฏิิบััติิต่่อมารดาบิิดาอย่่างไร ? ตอบพึึงปฏิิบััติิต่่อท่่านอย่่างนี้้� คืือ ๑. ท่่านได้้เลี้้�ยงมาแล้้ว เลี้้�ยงท่่านตอบ ๒. ทำกิิจของท่่าน ๓. ดำรงวงศ์์สกุุล ๔. ประพฤติิตนให้้เป็็นคนควรรัับทรััพย์์มรดก ๕. เมื่่�อท่่านล่่วงลัับไปแล้้ว ทำบุุญอุุทิิศให้้ท่่าน ฯ ให้้เวลา ๓ ชั่่�วโมง
  • 51.
    51 ปััญหาและเฉลยวิิชาพุุทธประวััติิ นัักธรรมชั้้�นตรีี สอบในสนามหลวง วัันอาทิิตย์์ที่่� ๑๓ ตุุลาคม พ.ศ. ๒๕๖๗ ๑. ประชาชนในชมพููทวีีปมีีกี่่�จำพวก ? พระพุุทธเจ้้าสืืบเชื้้�อสายมาจาก ชนชาติิใด ? ตอบ มีี ๒ จำพวก คืือ ๑. มิิลัักขะ เจ้้าของถิ่่�นเดิิม ๒. อริิยกะ พวกอพยพมาใหม่่ ฯ สืืบเชื้้�อสายมาจากชนชาติิอริิยกะ ฯ ๒. พระมหาบุุรุุษประสููติิที่่�ไหน ? ตรงกัับวัันอะไร ? ตอบ ประสููติิที่่�ลุุมพิินีีวััน ระหว่่างกรุุงกบิิลพััสดุ์์�กัับกรุุงเทวทหะ ฯ ตรงกัับวัันเพ็็ญเดืือน ๖ ฯ ๓. เจ้้าชายสิิทธััตถะทรงปรารภอะไรจึึงเสด็็จออกผนวช ? หลัังจากผนวช แล้้วกี่่�ปีีจึึงตรััสรู้้� ? ตอบ ทรงปรารภความแก่่ ความเจ็็บ ความตาย และสมณะ (เทวทููต ๔) ฯ ๖ ปีี จึึงตรััสรู้้� ฯ ๔. เทศนากััณฑ์์แรก ชื่่�ออะไร ? ทรงแสดงแก่่ใคร ? ตอบ เทศนากััณฑ์์แรก ชื่่�อธััมมจัักกััปปวััตตนสููตร ฯ ทรงแสดงแก่่ปััญจวััคคีีย์์ ฯ
  • 52.
    52 ๕. ฆราวาสที่่�บรรลุุพระอรหััตผลคนแรกคืือใคร ?เพราะฟัังธรรมอะไร ? ตอบ คืือยสกุุลบุุตร ฯ เพราะฟัังอนุุปุุพพีีกถาและอริิยสััจ ๔ ฯ ๖ พระสารีีบุุตรสำเร็็จเป็็นพระโสดาบััน เพราะได้้ฟัังธรรมจากใคร ? ธรรมนั้้�นมีีใจความว่่าอย่่างไร ? ตอบ จากพระอััสสชิิเถระ ฯ ใจความว่่า “ธรรมใดเกิิดแต่่เหตุุ พระศาสดาทรงแสดงเหตุุแห่่งธรรมนั้้�น และความดัับแห่่งธรรมนั้้�น” ฯ ๗. ใครถวายบิิณฑบาตแด่่พระพุุทธองค์์ก่่อนตรััสรู้้�และก่่อนปริินิิพพาน ? ตอบ ก่่อนตรััสรู้้� คืือนางสุุชาดา ก่่อนปริินิิพพาน คืือนายจุุนทกััมมารบุุตร ฯ ๘. สัังเวชนีียสถาน ๔ ตำบล คืืออะไรบ้้าง ? ตอบ คืือ ๑. สถานที่่�ประสููติิ ๒. สถานที่่�ตรััสรู้้� ๓. สถานที่่�ทรงแสดงธััมมจัักกััปปวััตตนสููตร ๔. สถานที่่�ปริินิิพพาน ฯ ศาสนพิิธีี ๙. วัันสำคััญทางพระพุุทธศาสนา กำหนดไว้้กี่่�วััน ? คืือวัันอะไรบ้้าง ? ตอบ กำหนดไว้้ ๔ วััน ฯ คืือ วัันมาฆบููชา วัันวิิสาขบููชา วัันอััฏฐมีีบููชา และวัันอาสาฬหบููชา ฯ ๑๐. ปาฏิิบุุคลิิกทานและสัังฆทาน ต่่างกัันอย่่างไร ? ตอบ ปาฏิิบุุคลิิกทาน คืือทานที่่�ถวายเจาะจงภิิกษุุรููปใดรููปหนึ่่�ง ฯ สัังฆทาน คืือทานที่่�ถวายเป็็นของกลางให้้สงฆ์์จััดเฉลี่่�ยกัันใช้้สอย ฯ ให้้เวลา ๓ ชั่่�วโมง
  • 53.
    53 ปััญหาและเฉลยวิิชาวิินััยบััญญััติิ นัักธรรมชั้้�นตรีี สอบในสนามหลวง วัันจัันทร์์ที่่� ๑๔ ตุุลาคม พ.ศ. ๒๕๖๗ ๑. ปััจจััยเครื่่�องอาศััยของบรรพชิิต เรีียกว่่าอะไร ? มีีอะไรบ้้าง ? ตอบ เรีียกว่่า นิิสััย ฯ มีี ๔ คืือ๑. เที่่�ยวบิิณฑบาต ๒. นุ่่�งห่่มผ้้าบัังสุุกุุล ๓. อยู่่�โคนต้้นไม้้ ๔. ฉัันยาดองด้้วยน้้ำมููตรเน่่า ฯ ๒. อาบััติิ คืืออะไร ? อาบััติิอย่่างหนัักได้้แก่่อะไร ? ตอบ คืือโทษที่่�เกิิดเพราะความละเมิิดในข้้อที่่�พระพุุทธเจ้้าห้้าม ฯ ได้้แก่่อาบััติิปาราชิิก ฯ ๓. สิิกขา คืืออะไร ? มีีอะไรบ้้าง ? ตอบ คืือ ข้้อที่่�ภิิกษุุต้้องศึึกษา ฯ มีี ๑. ศีีล ความรัักษากาย วาจา ให้้เรีียบร้้อย ๒. สมาธิิ ความรัักษาใจมั่่�น ๓. ปััญญา ความรอบรู้้�ในกองสัังขาร ฯ ๔. ภิิกษุุฆ่่ามนุุษย์์ ฆ่่าสััตว์์เดีียรััจฉาน ต้้องอาบััติิอะไร ? ตอบ ฆ่่ามนุุษย์์ ต้้องอาบััติิปาราชิิก
  • 54.
    54 ฆ่่าสััตว์์เดีียรััจฉาน ต้้องอาบััติิปาจิิตตีีย์์ ฯ ๕. กุุลทููสกะ ภิิกษุุประทุุษร้้ายตระกููล คืือประพฤติิเช่่นใด ? มีีโทษอย่่างไร ? ตอบ คืือประจบคฤหััสถ์์ ฯ สงฆ์์สวดประกาศห้้าม ๓ ครั้้�ง ไม่่ปฏิิบััติิตาม ต้้องอาบััติิสัังฆาทิิเสส ฯ ๖ เภสััช ๕ มีีอะไรบ้้าง ? น้้ำตาลทรายจััดเข้้าในเภสััชใด ? ตอบ เภสััช ๕ มีี เนยใส เนยข้้น น้้ำมััน น้้ำผึ้้�ง น้้ำอ้้อย ฯ น้้ำตาลทราย จััดเข้้าในน้้ำอ้้อย ฯ ๗. ผ้้าไตรจีีวร คืือผ้้าอะไรบ้้าง ? ตอบ คืือ ๑. สัังฆาฏิิ (ผ้้าคลุุม) ๒. อุุตตราสงค์์ (ผ้้าห่่ม) ๓. อัันตรวาสก (ผ้้านุ่่�ง) ฯ ๘. ภิิกษุุเข้้าบ้้านในเวลาวิิกาล โดยไม่่บอกลาภิิกษุุอื่่�นในวััด ต้้องอาบััติิอะไร หรืือไม่่ ? ตอบ ต้้องอาบััติิปาจิิตตีีย์์ เว้้นไว้้แต่่มีีกิิจรีีบด่่วน ฯ ๙. เสขิิยวััตรคืืออะไร ? ภิิกษุุไม่่ปฏิิบััติิตามในเสขิิยวััตร ต้้องอาบััติิอะไร ? ตอบ คืือวััตรหรืือธรรมเนีียมที่่�ภิิกษุุจำต้้องศึึกษา ฯ ต้้องอาบััติิทุุกกฏ ฯ ๑๐. ในการรัับบิิณฑบาต ภิิกษุุสามเณรพึึงปฏิิบััติิอย่่างไรจึึงถููกต้้องตาม เสขิิยวััตร ? จงเลืือกตอบเพีียง ๒ อย่่าง ตอบ ๑. รัับโดยเคารพ ๒. แลดููแต่่ในบาตร ๓. รัับแกงพอสมควรแก่่ข้้าวสุุก ๔. รัับแต่่พอเสมอขอบปากบาตร ฯ (เลืือกตอบเพีียง ๒ อย่่าง) ให้้เวลา ๓ ชั่่�วโมง
  • 55.
  • 56.
  • 57.
    57 ปััญหาวิิชาเรีียงความแก้้กระทู้้�ธรรม นัักธรรมชั้้�นโท สอบในสนามหลวง วัันอาทิิตย์์ที่่� ๑๗ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๓.๐๐ น. อกฺฺโกจฺฺฉิิ มํํ อวธิิ มํํ อชิินิิ มํํ อหาสิิ เม เย จ ตํํ อุุปนยฺฺหนฺฺติิ เวรํํ เตสํํ น สมฺฺมติิ. ผูู้�ใด ผููกอาฆาตว่่า เขาได้้ด่่าเรา ได้้ฆ่่าเรา ได้้ชนะเรา ได้้ลัักของของเรา ดัังนี้้� เวรของผูู้�นั้้�นย่่อมไม่่ระงัับ. (พุุทฺฺธ) ขุุ. ธ. ๒๕/๑๕. ------------------- แต่่งอธิิบายเป็็นทำนองเทศนาโวหาร อ้้างสุุภาษิิตอื่่�นมาประกอบ ไม่่น้้อยกว่่า ๒ ข้้อ และบอกชื่่�อคััมภีีร์์ที่่�มาแห่่งสุุภาษิิตนั้้�นด้้วย ห้้ามอ้้างสุุภาษิิต ซ้้ำข้้อกััน แต่่จะซ้้ำคััมภีีร์์ได้้ ไม่่ห้้าม สุุภาษิิตที่่�อ้้างมานั้้�น ต้้องเรีียงเชื่่�อมความ ให้้สนิิทติิดต่่อสมเรื่่�องกัับกระทู้้�ตั้้�ง. ชั้้�นนี้้� กำหนดให้้เขีียนลงในใบตอบ ตั้้�งแต่่ ๓ หน้้า (เว้้นบรรทััด) ขึ้้�นไป. ------------------- ให้้เวลา ๓ ชั่่�วโมง
  • 58.
    58 ปััญหาและเฉลยวิิชาธรรม นัักธรรมชั้้�นโท สอบในสนามหลวง วัันจัันทร์์ที่่� ๑๘ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๓.๐๐ น. ๑. ปุุคคลาธิิฏฐานาเทศนา เทศนามีีบุุคคลเป็็นที่่�ตั้้�ง มีีอธิิบายว่่าอย่่างไร ? ตอบ มีีอธิิบายว่่า การสอนที่่�ยกบุุคคลมาเป็็นตััวอย่่าง เช่่น ในมหาชนกชาดก สอนเรื่่�องความเพีียร โดยกล่่าวถึึงพระมหา ชนกโพธิิสััตว์์ว่่า ทรงมีีความเพีียรอย่่างยิ่่�ง พยายามว่่ายน้้ำใน ท่่ามกลางมหาสมุุทรที่่�กว้้างใหญ่่ มองไม่่เห็็นฝั่่�งอย่่างไม่่ย่่อท้้อ ด้้วยความมุ่่�งมั่่�นที่่�จะถึึงฝั่่�งให้้ได้้ ฯ ๒. ตจปััญจกกััมมััฏฐาน มีีอะไรบ้้าง ? เป็็นอารมณ์์ของสมถกััมมััฏฐาน หรืือ ของวิิปััสสนากััมมััฏฐาน ? ตอบ มีี เกสา ผม โลมา ขน นขา เล็็บ ทนฺฺตา ฟััน และตโจ หนััง ฯ เป็็นอารมณ์์ได้้ทั้้�งสมถกััมมััฏฐานและวิิปััสสนากััมมััฏฐาน ฯ ๓. กิิเลส กรรม วิิบาก ได้้ชื่่�อว่่า วััฏฏะ เพราะเหตุุไร ? วััฏฏะนั้้�นจะตััด ให้้ขาดได้้ด้้วยอะไร ? ตอบ เพราะหมุุนเวีียนกัันไป คืือกิิเลสเกิิดขึ้้�นแล้้วเป็็นเหตุุให้้ทำ กรรม ครั้้�นทำกรรมแล้้ว ย่่อมได้้รัับวิิบากแห่่งกรรม เมื่่�อได้้ รัับวิิบาก กิิเลสเกิิดขึ้้�นอีีก วนกัันไปอย่่างนี้้� ฯ ตััดให้้ขาดได้้ด้้วยอรหััตตมรรค ฯ
  • 59.
    59 ๔. อุุปาทาน คืืออะไร? การถืือเราถืือเขาด้้วยอำนาจมานะจนเป็็นเหตุุ ถืือพวก จััดเป็็นข้้อใด ในอุุปาทาน ๔ ? ตอบ คืือการถืือมั่่�นข้้างเลว ได้้แก่่ถืือรั้้�น ฯ จััดเป็็นอััตตวาทุุปาทาน ฯ ๕. ปััญจขัันธ์์ ได้้ชื่่�อว่่าเป็็นมารเพราะเหตุุไร ? ตอบ เพราะปััญจขัันธ์์นั้้�น บางทีีทำความลำบากให้้ อัันเป็็นเหตุุ เบื่่�อหน่่าย จนถึึงฆ่่าตััวตายเสีียเองก็็มีี ฯ ๖. จริิต คืืออะไร ? คนมีีปกติิเชื่่�อง่่ายเป็็นจริิตอะไร ? ตอบ คืือพื้้�นเพอััธยาศััยของบุุคคลที่่�แสดงออกมาตามปกติิเป็็น ประจำ ฯ เป็็นสััทธาจริิต ฯ ๗. พระธรรมคุุณบทว่่า “สฺฺวากฺฺขาโต ภควตา ธมฺฺโม พระธรรมอััน พระผู้้�มีีพระภาคเจ้้า ตรััสดีีแล้้ว” หมายถึึงอะไร ? ตอบ หมายถึึง ปริิยััติิธรรมและปฏิิเวธธรรม ฯ ๘. อริิยบุุคคล ๘ ประเภทไหนจััดเป็็นพระเสขะ ประเภทไหนจััดเป็็น พระอเสขะ ? ตอบ จััดเข้้าได้้อย่่างนี้้� อริิยบุุคคล ๗ ประเภทแรก เรีียกว่่า พระเสขะ อริิยบุุคคลที่่� ๘ เรีียกว่่า พระอเสขะ ฯ ๙. พระพุุทธคุุณบทว่่า “อนุุตฺฺตโร ปุุริิสทมฺฺมสารถิิ เป็็นสารถีีฝึึกบุุรุุษที่่� ควรฝึึกได้้ ไม่่มีีใครยิ่่�งกว่่า” คำว่่า “บุุรุุษที่่�ควรฝึึกได้้” นั้้�น หมายถึึง บุุคคลเช่่นไร ? ตอบ หมายถึึงบุุคคลผู้้�มีีอุุปนิิสััยที่่�อาจฝึึกให้้ดีีได้้ด้้วยพระธรรม เทศนา ฯ
  • 60.
    60 ๑๐. ครุุกรรม คืืออะไร? ในฝ่่ายอกุุศลและฝ่่ายกุุศลได้้แก่่อะไร ? ตอบ คืือกรรมหนััก ฯ ครุุกรรมในฝ่่ายอกุุศล ได้้แก่่อนัันตริิยกรรม ๕ ครุุกรรมในฝ่่ายกุุศล ได้้แก่่สมาบััติิ ๘ ฯ ให้้เวลา ๓ ชั่่�วโมง
  • 61.
    61 ปััญหาและเฉลยวิิชาอนุุพุุทธประวััติิ นัักธรรมชั้้�นโท สอบในสนามหลวง วัันอัังคารที่่� ๑๙ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๓.๐๐ น. ๑. อนุุพุุทธบุุคคล คืือใคร ? มีีความสำคััญอย่่างไร ? ตอบ คืือสาวกผู้้�ตรััสรู้้�ตามพระพุุทธเจ้้า ฯ อนุุพุุทธบุุคคลเป็็นสัังฆรััตนะในรััตนะ ๓ เป็็นพยานยืืนยััน ความตรััสรู้้�ของพระพุุทธเจ้้า และเป็็นกำลัังใหญ่่ของพระพุุทธเจ้้า ในอัันช่่วยประกาศพระธรรมประดิิษฐานพระพุุทธศาสนาขึ้้�น เพื่่�อประโยชน์์สุุขแก่่ชนเป็็นอัันมาก ฯ ๒. “ที่่�นี่่�วุ่่�นวายหนอ ที่่�นี่่�ขััดข้้องหนอ” เป็็นคำอุุทานของใคร ? เพราะ เหตุุใดจึึงอุุทานอย่่างนั้้�น ? ตอบ ของยสกุุลบุุตร ฯ เพราะเห็็นหมู่่�ชนบริิวารนอนหลัับมีีอาการพิิกลต่่าง ๆ ดุุจซากศพ ที่่�ทิ้้�งอยู่่�ในป่่าช้้า เกิิดความสลดใจ คิิดเบื่่�อหน่่าย ฯ ๓. พระชฎิิล ๓ พี่่�น้้อง มีีชื่่�อว่่าอะไรบ้้าง ? ได้้บรรลุุพระอรหััตผลเพราะ ฟัังพระธรรมเทศนาชื่่�ออะไร ? ตอบ พระอุุรุุเวลกััสสปะ พระนทีีกััสสปะ พระคยากััสสปะ ฯ ฟัังอาทิิตตปริิยายสููตร ฯ
  • 62.
    62 ๔. พระอััสสชิิแสดงธรรมแก่่อุุปติิสสปริิพาชก มีีใจความย่่อว่่าอย่่างไร? ตอบ มีีใจความย่่อว่่า “ธรรมใดเกิิดแต่่เหตุุ พระศาสดาทรงแสดง เหตุุแห่่งธรรมนั้้�น และความดัับแห่่งธรรมนั้้�น พระศาสดา ตรััสสอนอย่่างนี้้�” ฯ ๕. พระโอวาทว่่า “เราจัักไม่่ชููงวง เข้้าไปสู่่�สกุุล” หมายความว่่าอย่่างไร ? พระพุุทธองค์์ตรััสแก่่พระสาวกองค์์ใด ? ตอบ หมายความว่่า ไม่่ถืือตััว ไม่่เย่่อหยิ่่�ง ฯ แก่่พระมหาโมคคััลลานะ ฯ ๖. พระมหากััสสปเถระถืือธุุดงค์์กี่่�อย่่าง ? อะไรบ้้าง ? ตอบ ถืือธุุดงค์์ ๓ อย่่าง ฯ คืือ ๑. ใช้้ผ้้าบัังสุุกุุลจีีวรเป็็นวััตร ๒. เที่่�ยวบิิณฑบาตเป็็นวััตร ๓. อยู่่�ป่่าเป็็นวััตร ฯ ๗. พระพุุทธเจ้้าทรงแสดงธรรมอุุปมาด้้วยพิิณ ๓ สาย แก่่ใคร ? ด้้วยทรง พระประสงค์์ใด ? ตอบ แก่่พระโสณโกฬิิวิิสะ ฯ ด้้วยประสงค์์จะให้้ท่่านทำความเพีียรพอประมาณ เพราะท่่าน ทำความเพีียรอย่่างยิ่่�ง เดิินจงกรมจนเท้้าแตก ฯ ๘. พระเถระและพระเถรีีผู้้�มีีชื่่�อต่่อไปนี้้� ได้้รัับเอตทััคคะในทางไหน ? ก. พระมหากััจจายนเถระ ข. พระโมฆราชเถระ ค. พระราหุุลเถระ ง. พระปฏาจาราเถรีี จ. พระอุุบลวรรณาเถรีี ตอบ ก. พระมหากััจจายนเถระ เป็็นเอตทััคคะในทางอธิิบายคำย่่อ ให้้พิิสดาร ข. พระโมฆราชเถระ เป็็นเอตทััคคะในทางทรงจีีวรเศร้้าหมอง
  • 63.
    63 ค. พระราหุุลเถระเป็็นเอตทััคคะในทางผู้้�ใฝ่่ใจในการศึึกษา ง. พระปฏาจาราเถรีี เป็็นเอตทััคคะในทางทรงวิินััย จ. พระอุุบลวรรณาเถรีี เป็็นเอตทััคคะในทางมีีฤทธิ์์� ฯ ศาสนพิิธีี ๙. จงให้้ความหมายของคำต่่อไปนี้้� การเข้้าพรรษา การออกพรรษา ? ตอบ การเข้้าพรรษา หมายถึึง การที่่�ภิิกษุุผููกใจว่่าจะอยู่่� ณ ที่่�ใด ที่่�หนึ่่�งตลอดเวลา ๓ เดืือนในฤดููฝน ไม่่ไปค้้างแรมให้้ล่่วงราตรีี ในที่่�แห่่งอื่่�น เว้้นแต่่ไปด้้วยสััตตาหกรณีียะ ฯ การออกพรรษา หมายถึึง กาลที่่�สิ้้�นสุุดกำหนดอยู่่�จำพรรษา ของภิิกษุุตามพระวิินััยบััญญััติิ มีีพิิธีีเป็็นสัังฆกรรมพิิเศษ โดยเฉพาะ เรีียกโดยภาษาพระวิินััยว่่า ปวารณากรรม คืือ การทำปวารณาของสงฆ์์ผู้้�อยู่่�ร่่วมกัันตลอดเวลา ๓ เดืือน ฯ ๑๐. วัันธรรมสวนะ คืือวัันอะไร ? ทรงอนุุญาตให้้มีีในวัันใดบ้้าง ? ตอบ คืือ วัันกำหนดประชุุมฟัังธรรม หรืือที่่�เรีียกว่่า “วัันพระ” ฯ ในวััน ๘ ค่่ำ และวััน ๑๔ ค่่ำ หรืือ ๑๕ ค่่ำของปัักษ์์ทั้้�ง ข้้างขึ้้�นและข้้างแรม ฯ ให้้เวลา ๓ ชั่่�วโมง
  • 64.
    64 ปััญหาและเฉลยวิิชาวิินััยบััญญััติิ นัักธรรมชั้้�นโท สอบในสนามหลวง วัันพุุธที่่� ๒๐ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๓.๐๐ น. ๑. พระวิินััยแบ่่งออกเป็็นกี่่�อย่่าง ? อะไรบ้้าง ? ตอบ แบ่่งออกเป็็น ๒ อย่่าง ฯ คืือ ๑. อาทิิพรหมจริิยกาสิิกขา ๒. อภิิสมาจาริิกาสิิกขา ฯ ๒. ภิิกษุุผู้้�ปฏิิบััติิพระวิินััยส่่วนอภิิสมาจารให้้ดีีงาม จะต้้องปฏิิบััติิอย่่างไร ? ตอบ ต้้องปฏิิบััติิโดยสายกลาง คืือไม่่ถืือเคร่่งครััดอย่่างงมงาย จนเป็็นเหตุุทำตนให้้ลำบาก เพราะเหตุุธรรมเนีียมเล็็ก ๆ น้้อย ๆ อัันขััดต่่อกาลเทศะ และไม่่สะเพร่่ามัักง่่าย ละเลยต่่อธรรมเนีียม ของภิิกษุุ จนถึึงทำตนให้้เป็็นคนเลวทราม ฯ ๓. สัังฆาฏิิ บาตร ประคตเอว เข็็ม มีีดโกน อย่่างไหนจััดเป็็นบริิขารบริิโภค อย่่างไหนจััดเป็็นบริิขารอุุปโภค ? ตอบ สัังฆาฏิิ บาตร ประคตเอว จััดเป็็นบริิขารบริิโภค เข็็ม มีีดโกน จััดเป็็นบริิขารอุุปโภค ฯ
  • 65.
    65 ๔. วััตรคืืออะไร ?อุุปััชฌายวััตรและสััทธิิวิิหาริิกวััตร ใครพึึงทำแก่่ใคร ? ตอบ คืือข้้อปฏิิบััติิหรืือแบบอย่่างอัันดีีงามที่่�ภิิกษุุควรประพฤติิใน กาลนั้้�น ๆ ฯ อุุปััชฌายวััตร สััทธิิวิิหาริิกพึึงทำแก่่อุุปััชฌาย์์ สััทธิิวิิหาริิกวััตร อุุปััชฌาย์์พึึงทำแก่่สััทธิิวิิหาริิก ฯ ๕. ภิิกษุุผู้้�อาพาธควรปฏิิบััติิตนอย่่างไร จึึงไม่่เป็็นภาระแก่่ผู้้�พยาบาล ? ตอบ ควรปฏิิบััติิตนให้้เป็็นผู้้�พยาบาลง่่าย คืือทำความสบายให้้ แก่่ตน ไม่่ฉัันของแสลง รู้้�จัักประมาณในการบริิโภค ฉัันยาง่่าย บอกอาการไข้้ตามเป็็นจริิงแก่่ผู้้�พยาบาล เป็็นผู้้�อดทนต่่อ ทุุกขเวทนา ฯ ๖. สััตตาหกรณีียะและสััตตาหกาลิิก มีีอธิิบายอย่่างไร ? ตอบ ธุุระที่่�ทรงอนุุญาตให้้ภิิกษุุผู้้�จำพรรษาไปได้้แต่่ต้้องกลัับมา ภายใน ๗ วััน เรีียกว่่า สััตตาหกรณีียะ หรืือ เรีียกสั้้�น ๆ ว่่า สััตตาหะ ฯ สััตตาหกาลิิก คืือของที่่�รัับประเคนแล้้วเก็็บไว้้บริิโภคได้้ไม่่เกิิน ๗ วััน ฯ ๗. อนาจาร หมายถึึงอะไร ? เล่่นอย่่างไรบ้้าง จััดเป็็นอนาจาร ? ตอบ อนาจาร หมายถึึง ความประพฤติิไม่่ดีีงาม และการเล่่นมีี ประการต่่าง ๆ ฯ เล่่นอย่่างเด็็ก เล่่นคะนอง เล่่นพนััน เล่่นปู้้�ยี่่�ปู้้�ยำ เล่่นอึึงคะนึึง จััดเป็็นอนาจาร ฯ ๘. ภิิกษุุฉัันเนื้้�อมนุุษย์์ เนื้้�องูู ต้้องอาบััติิอะไร ? ตอบ ฉัันเนื้้�อมนุุษย์์ ต้้องอาบััติิถุุลลััจจััย ฉัันเนื้้�องูู ต้้องอาบััติิทุุกกฏ ฯ
  • 66.
    66 ๙. สมบััติิของภิิกษุุผู้้�มรณภาพ จะตกเป็็นของใคร? ภิิกษุุผู้้�อุุปััฏฐากจะถืือ เอาด้้วยวิิสาสะได้้หรืือไม่่ ? จงอธิิบาย ตอบ ตกเป็็นของสงฆ์์ ฯ ไม่่ได้้ เพราะการจะถืือเอาด้้วยวิิสาสะ ต้้องถืือเอาในเวลาที่่� ยัังมีีชีีวิิตอยู่่� ฯ ๑๐. มหาปเทส แปลว่่าอะไร ? มีีกี่่�ประการ ? ทรงประทานไว้้เพื่่�อประโยชน์์ อะไร ? ตอบ แปลว่่าข้้อสำหรัับอ้้างใหญ่่ ฯ มีี ๔ ประการ ฯ เพื่่�อเป็็นหลัักแห่่งการวิินิิจฉััยทั้้�งในทางธรรมทั้้�งในทางวิินััย ฯ ให้้เวลา ๓ ชั่่�วโมง
  • 67.
  • 68.
  • 69.
    69 ปััญหาวิิชาเรีียงความแก้้กระทู้้�ธรรม นัักธรรมชั้้�นเอก สอบในสนามหลวง วัันอาทิิตย์์ที่่� ๑๗ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๓.๐๐ น. อจิินฺฺติิตมฺฺปิิ ภวติิ จิินฺฺติิตมฺฺปิิ วิินสฺฺสติิ น หิิ จิินฺฺตามยา โภคา อิิตฺฺถิิยา ปุุริิสสฺฺส วา. สิ่่�งที่่�ไม่่ได้้คิิดไว้้ ย่่อมมีีได้้, สิ่่�งที่่�คิิดไว้้ ก็็เสีียหายได้้, โภคะของสตรีี หรืือบุุรุุษที่่�สำเร็็จได้้ด้้วยนึึกเอาไม่่มีีเลย. (มหาชนกโพธิิสตฺฺต) ขุุ. ชา. มหา. ๒๘/๑๖๗. ------------------- แต่่งอธิิบายเป็็นทำนองเทศนาโวหาร อ้้างสุุภาษิิตอื่่�นมาประกอบ ไม่่น้้อยกว่่า ๓ ข้้อ และบอกชื่่�อคััมภีีร์์ที่่�มาแห่่งสุุภาษิิตนั้้�นด้้วย ห้้ามอ้้างสุุภาษิิต ซ้้ำข้้อกััน แต่่จะซ้้ำคััมภีีร์์ได้้ ไม่่ห้้าม สุุภาษิิตที่่�อ้้างมานั้้�น ต้้องเรีียงเชื่่�อมความ ให้้สนิิทติิดต่่อสมเรื่่�องกัับกระทู้้�ตั้้�ง. ชั้้�นนี้้� กำหนดให้้เขีียนลงในใบตอบ ตั้้�งแต่่ ๔ หน้้า (เว้้นบรรทััด) ขึ้้�นไป. ------------------- ให้้เวลา ๓ ชั่่�วโมง
  • 70.
    70 ปััญหาและเฉลยวิิชาธรรม นัักธรรมชั้้�นเอก สอบในสนามหลวง วัันจัันทร์์ที่่� ๑๘ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๓.๐๐ น. ๑. อุุทเทสว่่า “สููทั้้�งหลายจงมาดููโลกนี้้�” โลกในที่่�นี้้� หมายถึึงอะไร ? ตอบ โดยตรง หมายถึึง แผ่่นดิินเป็็นที่่�อาศััย โดยอ้้อม หมายถึึง หมู่่�สััตว์์ผู้้�อาศััย ฯ ๒. ทุุกข์์และทุุกขลัักขณะ เป็็นอย่่างเดีียวกัันหรืือต่่างกััน ? จงอธิิบาย ตอบ ต่่างกัันคืือ ปััญจขัันธ์์เป็็นตััวทุุกข์์ ปััญจขัันธ์์นั้้�นถููกเบีียดเบีียนถููกบีีบคั้้�นจากผััสสะต่่าง ๆ เป็็นทุุกขลัักขณะ ฯ ๓. บุุคคลจะพึึงกำหนดรู้้�สัังขารทั้้�งหลายโดยความเป็็นอนััตตาด้้วยอาการ อย่่างไร ? ตอบมา ๒ ข้้อ ตอบ ด้้วยอาการอย่่างนี้้� คืือ ๑. ด้้วยไม่่อยู่่�ในอำนาจหรืือด้้วยฝืืนความปรารถนา ๒. ด้้วยแย้้งต่่ออััตตา ๓. ด้้วยความเป็็นสภาพหาเจ้้าของมิิได้้ ๔. ด้้วยความเป็็นสภาพสููญคืือว่่าง หรืือหายไป ๕. ด้้วยความเป็็นสภาวธรรมเป็็นไปตามเหตุุปััจจััย ฯ
  • 71.
    71 ๔. ตััณหา เมื่่�อเกิิดขึ้้�นย่่อมเกิิดที่่�ไหนและเมื่่�อดัับย่่อมดัับที่่�ไหน? และตััณหา นั้้�นย่่อมสิ้้�นไป เพราะธรรมอะไร ? ตอบ เมื่่�อเกิิดขึ้้�นย่่อมเกิิดในสิ่่�งเป็็นที่่�รัักที่่�ยิินดีีในโลก เมื่่�อดัับย่่อม ดัับในสิ่่�งเป็็นที่่�รัักที่่�ยิินดีีในโลกนั่่�นเอง ฯ ย่่อมสิ้้�นไปเพราะวิิราคะ คืือพระนิิพพาน ฯ ๕. ธรรมอะไรที่่�พระพุุทธเจ้้าตรััสว่่าเป็็นยอดแห่่งสัังขตธรรม ? เพราะเหตุุไร ? ตอบ อััฏฐัังคิิกมรรคเป็็นยอด ฯ เพราะองค์์ ๘ ของอััฏฐัังคิิกมรรค ล้้วนเป็็นธรรมที่่�ดีี รวมกััน ทั้้�ง ๘ ย่่อมเป็็นธรรมดีียิ่่�ง และเป็็นทางเดีียวอัันนำไปถึึง ความดัับทุุกข์์หรืือถึึงความหมดจดแห่่งทััสสนะ ฯ ๖. สัันติิแปลว่่าอะไร ? เป็็นโลกิิยะหรืือโลกุุตตระ ? ตอบ สัันติิ แปลว่่า ความสงบ ฯ เป็็นได้้ทั้้�งโลกิิยะและโลกุุตตระ ฯ ๗. พระบาลีีว่่า “จิิตฺฺเต สงฺฺกิิลิิฏฺฺเ ทุุคฺฺคติิ ปาฏิิกงฺฺขา เมื่่�อใจเศร้้าหมอง ต้้องประสบทุุคติิ” ทุุคติิ คืืออะไร ? มีีอะไรบ้้าง ? ตอบ คืือ ภููมิิเป็็นที่่�ไปข้้างชั่่�ว ฯ มีี อบาย ทุุคติิ วิินิิบาต นรก ฯ ๘. จริิต คืืออะไร ? เพราะเหตุุใดจึึงต้้องเจริิญกััมมััฏฐานให้้เหมาะกัับจริิต ของตน ? ตอบ คืือความประพฤติิเป็็นปกติิของบุุคคล ฯ เพราะกััมมััฏฐานแต่่ละอย่่างก็็เป็็นที่่�สบายของคนแต่่ละจริิต ถ้้าเจริิญไม่่เหมาะกัับจริิต กรรมฐานก็็จะสำเร็็จได้้โดยยาก ฯ
  • 72.
    72 ๙. สติิปััฏฐาน ๔คืืออะไรบ้้าง ? การกำหนดลมหายใจเข้้าออก ชื่่�อว่่า เจริิญสติิปััฏฐาน ข้้อไหน ? ตอบ คืือ กายานุุปััสสนาสติิปััฏฐาน เวทนานุุปััสสนาสติิปััฏฐาน จิิตตานุุปััสสนาสติิปััฏฐาน และธรรมานุุปััสสนาสติิปััฏฐาน ฯ ชื่่�อว่่าเจริิญกายานุุปััสสนาสติิปััฏฐาน ฯ ๑๐. วิิปััลลาสคืืออะไร ? วััตถุุที่่�วิิปััลลาส มีีอะไรบ้้าง ? ตอบ คืือ กิิริิยาที่่�ถืือเอาโดยอาการวิิปริิตผิิดจากความจริิง ฯ มีี ๔ อย่่าง คืือ ๑. วิิปััลลาสในของที่่�ไม่่เที่่�ยงว่่าเที่่�ยง ๒. วิิปััลลาสในของที่่�เป็็นทุุกข์์ว่่าเป็็นสุุข ๓. วิิปััลลาสในของที่่�ไม่่ใช่่ตนว่่าเป็็นตน ๔. วิิปััลลาสในของที่่�ไม่่งามว่่างาม ฯ ให้้เวลา ๓ ชั่่�วโมง
  • 73.
    73 ปััญหาและเฉลยวิิชาพุุทธานุุพุุทธประวััติิ นัักธรรมชั้้�นเอก สอบในสนามหลวง วัันอัังคารที่่� ๑๙ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๓.๐๐ น. ๑. อาสภิิวาจาคืือวาจาเช่่นไร ? มีีใจความว่่าอย่่างไร ? ตอบ คืือวาจาที่่�เปล่่งอย่่างองอาจ เป็็นภาษิิตของบุุรุุษพิิเศษ อาชาไนย ฯ มีีใจความว่่า เราเป็็นผู้้�เลิิศ เป็็นผู้้�ใหญ่่ เป็็นผู้้�ประเสริิฐ แห่่งโลก ฯ ๒. ที่่�สุุดโต่่งอัันบรรพชิิตไม่่ควรเสพนั้้�นคืืออะไรบ้้าง ? ที่่�สุุดโต่่งนั้้�นมีีโทษ อย่่างไร ? ตอบ คืือ ๑. กามสุุขััลลิิกานุุโยค ๒. อััตตกิิลมถานุุโยค ฯ มีีโทษดัังนี้้� กามสุุขััลลิิกานุุโยค คืือการประกอบตนให้้พััวพัันด้้วย สุุขในกาม เป็็นธรรมอัันเลว เป็็นเหตุุตั้้�งบ้้านเรืือน เป็็นของคนมีีกิิเลสหนา ไม่่ใช่่ของคนอริิยะคืือผู้้�บริิสุุทธิ์์� ไม่่ประกอบด้้วยประโยชน์์
  • 74.
    74 อััตตกิิลมถานุุโยค คืือการประกอบความเหน็็ดเหนื่่�อย แก่่ตนเปล่่าให้้เกิิดทุุกข์์แก่่ผู้้�ประกอบ ไม่่ทำผู้้�ประกอบ ให้้เป็็นอริิยะ ไม่่ประกอบด้้วยประโยชน์์ ฯ ๓. พระพุุทธองค์์ทรงอธิิษฐานจาตุุรงคมหาปธาน มีีใจความว่่าอย่่างไร ? ได้้รัับผลอย่่างไร ? ตอบ มีีใจความว่่า หากยัังไม่่บรรลุุพระสััมมาสััมโพธิิญาณแล้้วจััก ไม่่ลุุกขึ้้�น แม้้เนื้้�อและเลืือดจะแห้้งเหืือดไป เหลืือแต่่หนััง เอ็็น และกระดููก ก็็ตามทีี ฯ ได้้รัับผลคืือ บรรลุุพระสััมมาสััมโพธิิญาณสมดัังพระหฤทััย ฯ ๔. อนััตตลัักขณสููตร มีีใจความโดยย่่อว่่าอย่่างไร ? ตอบ อนััตตลัักขณสููตร มีีใจความโดยย่่อว่่า รููป เวทนา สััญญา สัังขาร วิิญญาณ เป็็นอนััตตา คืือไม่่ใช่่ตน ฯ ๕. พระพุุทธองค์์ทรงประดิิษฐานพระพุุทธศาสนาที่่�ไหนเป็็นแห่่งแรก ? ทรงเห็็นประโยชน์์อะไร จึึงทรงประดิิษฐาน ณ ที่่�นั้้�น ? ตอบ ที่่�กรุุงราชคฤห์์ ฯ เพราะทรงเห็็นว่่าเมืืองนี้้�เป็็นเมืืองที่่�บริิบููรณ์์มั่่�งคั่่�ง และมีีศาสดา เจ้้าลััทธิิมาก ถ้้าได้้โปรดคนเหล่่านี้้� ให้้เกิิดความเลื่่�อมใสได้้แล้้ว การเผยแผ่่พระพุุทธศาสนาก็็สะดวกและรวดเร็็วยิ่่�งขึ้้�น เพราะ ศาสดาเจ้้าลััทธิิต่่าง ๆ นั้้�น ล้้วนมีีศิิษยานุุศิิษย์์มาก ผู้้�คนนัับถืือ มาก ด้้วยเหตุุนี้้�จึึงทรงเลืือกเมืืองนี้้�เป็็นที่่�ประดิิษฐาน พระพุุทธศาสนาเป็็นแห่่งแรก ฯ ๖. คำว่่า “วรรณะใด ประพฤติิอกุุศลกรรมบถ เบื้้�องหน้้าแต่่มรณะ วรรณะนั้้�นย่่อมเข้้าสู่่�อบายเสมอกัันหมด ไม่่มีีพิิเศษ” ใครกล่่าว ? และกล่่าวกะใคร ? ตอบ พระมหากััจจายนะกล่่าว ฯ กล่่าวกะพระเจ้้ามธุุรราชอวัันตีีบุุตร ฯ
  • 75.
    75 ๗. พระพุุทธโอวาท ๓ข้้อ ที่่�ทรงประทานแก่่พระมหากััสสปะว่่าอย่่างไร บ้้าง ? ตอบ พระพุุทธโอวาท ๓ ข้้อ ว่่าอย่่างนี้้� ๑. กััสสปะ ท่่านพึึงศึึกษาว่่าเราจัักเข้้าไปตั้้�งความละอาย และความยำเกรงไว้้ในภิิกษุุ ทั้้�งที่่�เป็็นผู้้�เฒ่่า ทั้้�งที่่�เป็็น ผู้้�ใหม่่ ทั้้�งที่่�เป็็นปานกลาง อย่่างแรงกล้้า ๒. เราจัักฟัังธรรมอัันใดอัันหนึ่่�งซึ่่�งประกอบด้้วยกุุศล เราจัักเงี่่�ยโสตฟัังธรรมนั้้�นพิิจารณาเนื้้�อความ ๓. เราจัักไม่่ละสติิเป็็นไปในกาย คืือพิิจารณากายเป็็น อารมณ์์ ฯ ๘. ธรรมุุเทศ ๔ ข้้อ ที่่�พระรััฐบาลแสดงแก่่พระเจ้้าโกรััพยะ มีีใจความว่่า อย่่างไรบ้้าง ? ตอบ ว่่า ๑. โลกคืือหมู่่�สััตว์์ อัันชราเป็็นผู้้�นำ นำเข้้าไปใกล้้ ไม่่ยั่่�งยืืน ๒. โลกคืือหมู่่�สััตว์์ ไม่่มีีผู้้�ป้้องกััน ไม่่เป็็นใหญ่่จำเพาะตน ๓. โลกคืือหมู่่�สััตว์์ ไม่่มีีอะไรเป็็นของตน จำต้้องละทิ้้�งสิ่่�ง ทั้้�งปวงไป ๔. โลกคืือหมู่่�สััตว์์ พร่่องอยู่่�เป็็นนิิตย์์ ไม่่รู้้�จัักอิ่่�ม เป็็นทาส แห่่งตััณหา ฯ ๙. ภิิกษุุณีีผู้้�มีีชื่่�อต่่อไปนี้้�ได้้รัับเอตทััคคะในทางไหน ? ก. พระมหาปชาบดีีโคตมีีเถรีี ข. พระเขมาเถรีี ค. พระอุุบลวััณณาเถรีี ง. พระปฏาจาราเถรีี จ. พระธััมมทิินนาเถรีี
  • 76.
    76 ตอบ ก. ได้้รัับเอตทััคคะในทางรััตตััญญูู ข. ได้้รัับเอตทััคคะในทางมีีปััญญา ค. ได้้รัับเอตทััคคะในทางมีีฤทธิ์์� ง. ได้้รัับเอตทััคคะในทางทรงวิินััย จ. ได้้รัับเอตทััคคะในทางธรรมกถึึก ฯ ๑๐. ปาวาลเจดีีย์์และมกุุฏพัันธนเจดีีย์์ มีีความเกี่่�ยวข้้องกัับพระพุุทธเจ้้า อย่่างไร ? ตอบ ปาวาลเจดีีย์์ เป็็นที่่�ทรงปลงพระชนมายุุสัังขาร ฯ มกุุฏพัันธนเจดีีย์์ เป็็นที่่�ถวายพระเพลิิงพระพุุทธสรีีระ ฯ ให้้เวลา ๓ ชั่่�วโมง
  • 77.
    77 ปััญหาและเฉลยวิิชาวิินััยบััญญััติิ นัักธรรมชั้้�นเอก สอบในสนามหลวง วัันพุุธที่่� ๒๐ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๓.๐๐ น. ๑. ภิิกษุุผู้้�ปรารถนาความตั้้�งอยู่่�ยั่่�งยืืนของพระธรรมวิินััย ควรปฏิิบััติิตน อย่่างไร ? ตอบ ควรตั้้�งอยู่่�ในสีีลสามััญญตา ทิิฏฐิิสามััญญตา และลััชชีีธรรม สำรวมในพระปาติิโมกข์์ ประกอบด้้วยอาจาระและโคจร เห็็นโทษแม้้เพีียงเล็็กน้้อยว่่าเป็็นภััย สำเหนีียกศึึกษาในสิิกขาบท ทั้้�งหลาย ฯ ๒. สัังฆกรรมย่่อมวิิบััติิโดยอะไรบ้้าง ? สงฆ์์ให้้อุุปสมบทแก่่อภััพพบุุคคล เป็็นสัังฆกรรมวิิบััติิโดยอะไร ? ตอบ วิิบััติิโดยวััตถุุ สีีมา ปริิสะ และกรรมวาจา ฯ วิิบััติิโดยวััตถุุ ฯ ๓. ญััตติิและอนุุสาวนา หมายถึึงอะไร ? ญััตติิมีีใช้้ในสัังฆกรรมอะไรบ้้าง ? ตอบ ญััตติิ หมายถึึงคำเผดีียงสงฆ์์ อนุุสาวนา หมายถึึงคำประกาศคำปรึึกษาและข้้อตกลงของ สงฆ์์ ฯ
  • 78.
    78 ญััตติิมีีใช้้ใน ๓ สัังฆกรรมคืือ ๑. ญััตติิกรรม ๒. ญััตติิทุุติิยกรรม ๓. ญััตติิจตุุตถกรรม ฯ ๔. สีีมาคืืออะไร ? มีีความสำคััญอย่่างไร ? ตอบ คืือ เขตประชุุมของสงฆ์์ผู้้�ทำสัังฆกรรม ฯ มีีความสำคััญอย่่างนี้้� พระศาสดาทรงพระอนุุญาตให้้สงฆ์์ พร้้อมเพรีียงกัันทำสัังฆกรรมในสีีมาคืือเขตที่่�สงฆ์์กำหนดไว้้ เพื่่�อจะรัักษาสามััคคีีในสงฆ์์ ถ้้าไม่่มีีสีีมาก็็ไม่่มีีเขตประชุุม ฯ ๕. ภิิกษุุผู้้�กรานกฐิินแล้้ว ย่่อมได้้อานิิสงส์์อะไรบ้้าง ? ตอบ ๑. เที่่�ยวไปไม่่ต้้องบอกลาตามสิิกขาบทที่่� ๖ แห่่งอเจลกวรรค ในปาจิิตติิยกััณฑ์์ ๒. เที่่�ยวจาริิกไปไม่่ต้้องถืือเอาไตรจีีวรไปครบ ๓. ฉัันคณโภชน์์ ปรััมปรโภชน์์ได้้ ๔. เก็็บอติิเรกจีีวรไว้้ได้้ตามปรารถนา ๕. จีีวรอัันเกิิดขึ้้�นในที่่�นั้้�นเป็็นของได้้แก่่พวกเธอ ทั้้�งได้้โอกาส ขยายเขตจีีวรกาลให้้ยาวออกไปตลอด ๔ เดืือนฤดููเหมัันต์์ ด้้วย ฯ ๖. วััตถุุสมบััติิในการอุุปสมบทคืืออะไร ? ต้้องประกอบด้้วยคุุณสมบััติิอะไร บ้้าง ? ตอบ คืือผู้้�จะเข้้ารัับการอุุปสมบท ฯ ประกอบด้้วยคุุณสมบััติิ ๕ ประการ คืือ ๑. เป็็นชาย ๒. มีีอายุุครบ ๒๐ ปีี ๓. ไม่่เป็็นมนุุษย์์วิิบััติิ เช่่นถููกตอน หรืือเป็็นกะเทย ๔. ไม่่เคยทำอนัันตริิยกรรม
  • 79.
    79 ๕. ไม่่เคยต้้องปาราชิิกหรืือไม่่เคยเข้้ารีีตเดีียรถีีย์์ทั้้�งที่่�เป็็น ภิิกษุุ ฯ ๗. อนุุวาทาธิิกรณ์์ คืืออะไร ? หากไม่่รีีบระงัับจะเกิิดผลเสีียอย่่างไร ? ตอบ คืือการโจทย์์กัันด้้วยอาบััติินั้้�น ๆ ฯ หากไม่่รีีบระงัับจะทำให้้เสีียสีีลสามััญญตาและเสีียสามััคคีี เป็็นเหตุุแตกแยก เป็็นนานาสัังวาส ฯ ๘. วุุฏฐานวิิธีี แปลว่่าอะไร ? ประกอบด้้วยอะไรบ้้าง ? ตอบ แปลว่่าระเบีียบเป็็นเครื่่�องออกจากอาบััติิสัังฆาทิิเสส ฯ ประกอบด้้วยปริิวาส มานััต ปฏิิกััสสนา และอััพภาน ฯ พระราชบััญญััติิคณะสงฆ์์ ๙. มาตรา ๒๗ แห่่งพระราชบััญญััติิคณะสงฆ์์ พ.ศ. ๒๕๐๕ (ฉบัับที่่� ๒ พ.ศ. ๒๕๓๕) ให้้พระภิิกษุุสละสมณเพศ ด้้วยกรณีีใดบ้้าง ? ตอบมา อย่่างน้้อย ๒ ข้้อ ตอบ ๑. ต้้องคำวิินิิจฉััยตามมาตรา ๒๕ ให้้รัับนิิคหกรรมไม่่ถึึงให้้สึึก แต่่ไม่่ยอมรัับนิิคหกรรมนั้้�น ๒. ประพฤติิล่่วงละเมิิดพระธรรมวิินััยเป็็นอาจิิณ ๓. ไม่่สัังกััดอยู่่�ในวััดใดวััดหนึ่่�ง ๔. ไม่่มีีวััดเป็็นที่่�อยู่่�เป็็นหลัักแหล่่ง ๑๐. ศาสนสมบััติิมีีอะไรบ้้าง ? ใครเป็็นผู้้�มีีอำนาจดููแลรัักษาและจััดการ ศาสนสมบััติิ ? ตอบ มีี ๑. ศาสนสมบััติิกลาง ได้้แก่่ ทรััพย์์สิินของพระศาสนาซึ่่�ง มิิใช่่ของวััดใดวััดหนึ่่�ง สำนัักงานพระพุุทธศาสนาแห่่ง ชาติิมีีอำนาจดููแลรัักษาและจััดการ โดยความเห็็นชอบ ของมหาเถรสมาคม
  • 80.
    80 ๒. ศาสนสมบััติิของวััดได้้แก่่ ทรััพย์์สิินของวััดใดวััดหนึ่่�ง เจ้้าอาวาสวััดนั้้�น ๆ มีีอำนาจดููแลรัักษาและจััดการ ฯ ให้้เวลา ๓ ชั่่�วโมง
  • 81.
  • 82.
  • 83.
    83 ปััญหาวิิชาเรีียงความแก้้กระทู้้�ธรรม ธรรมศึึกษาชั้้�นตรีี ระดัับประถมศึึกษา สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๐๘.๓๐ น. สุุกรํํ สาธุุนา สาธุุ. ความดีี อัันคนดีีทำง่่าย. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย ธรรมบท --------------------------------------- แต่่งอธิิบายให้้สมเหตุุสมผล โดยใช้้สุุภาษิิตที่่�สนามหลวงแผนกธรรม กำหนดมาให้้ จำนวน ๓ สุุภาษิิตข้้างล่่างนี้้� มาประกอบอ้้างอิิงเพีียง ๑ สุุภาษิิต และสุุภาษิิตที่่�อ้้างมานั้้�น ควรอธิิบายเชื่่�อมความให้้สมกัับเรื่่�องในกระทู้้�ตั้้�ง ในชั้้�นนี้้�กำหนดให้้เขีียนลงในกระดาษใบตอบตั้้�งแต่่ ๒ หน้้า (เว้้นบรรทััด) ขึ้้�นไป ให้้เวลา ๓ ชั่่�วโมง
  • 84.
    84 ปาปานํํ อกรณํํ สุุขํํ. การไม่่ทำบาป นำสุุขมาให้้. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย ธรรมบท ปาปานิิ ปริิวชฺฺชเย. พึึงละเว้้นบาปทั้้�งหลาย. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย ธรรมบท ทุุกฺฺโข ปาปสฺฺส อุุจฺฺจโย. ความสั่่�งสมบาป นำทุุกข์์มาให้้. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย ธรรมบท
  • 85.
    85 ปััญหาและเฉลยวิิชาธรรม ธรรมศึึกษาชั้้�นตรีี ระดัับประถมศึึกษา สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๓.๐๐ - ๑๓.๕๐ น. ๑. ธรรมมีีอุุปการะมาก ได้้แก่่ข้้อใด ? ก. สติิ สััมปชััญญะ ข. หิิริิ โอตตััปปะ ค. ขัันติิ โสรััจจะ ง. กตััญญูู กตเวทีี ๒. ธรรมข้้อใด ป้้องกัันไม่่ให้้เกิิดความประมาท ? ก. หิิริิ โอตตััปปะ ข. สติิ สััมปชััญญะ ค. ขัันติิ โสรััจจะ ง. กตััญญูู กตเวทีี ๓. สติิ แปลว่่าอะไร ? ก. ความระลึึกได้้ ข. ความอดทน ค. ความสงบเสงี่่�ยม ง. ความรู้้�ตััว ๔. สััมปชััญญะ แปลว่่าอะไร ? ก. ความระลึึกได้้ ข. ความอดทน ค. ความสงบเสงี่่�ยม ง. ความรู้้�ตััว
  • 86.
    86 ๕. สััมปชััญญะ ควรใช้้เวลาใด? ก. ข้้ามถนน ข. ขัับรถ ค. ขัับเรืือ ง. ถููกทุุกข้้อ ๖. ธรรมเป็็นโลกบาล ได้้แก่่ข้้อใด ? ก. สติิสััมปชััญญะ ข. ขัันติิโสรััจจะ ค. หิิริิโอตตััปปะ ง. กตััญญููกตเวทีี ๗. หิิริิ แปลว่่าอะไร ? ก. ความละอายแก่่ใจ ข. ความอดทน ค. ความลำบาก ง. ความเกรงกลััวบาป ๘. โอตตััปปะ แปลว่่าอะไร ? ก. ความอดทน ข. ความเกรงกลััวบาป ค. ความละอายแก่่ใจ ง. ความลำบาก ๙. คนที่่�ไม่่กล้้าทำความชั่่�วแม้้จะไม่่มีีใครเห็็น เรีียกว่่ามีีธรรมใด ? ก. สติิ ข. สััมปชััญญะ ค. หิิริิ ง. ขัันติิ ๑๐. คนที่่�กลััวผลของการทุุจริิตคอรััปชั่่�นแล้้วไม่่โกง เรีียกว่่ามีีธรรมใด ? ก. สติิ ข. โอตตััปปะ ค. สััมปชััญญะ ง. โสรััจจะ ๑๑. ธรรมอัันทำให้้งาม ได้้แก่่ข้้อใด ? ก. สติิ สััมปชััญญะ ข. ขัันติิ โสรััจจะ ค. หิิริิ โอตตััปปะ ง. กตััญญูู กตเวทีี ๑๒. ขัันติิ แปลว่่าอะไร ? ก. ความเสงี่่�ยม ข. ความอดทน ค. ความพอเพีียง ง. ความระลึึกได้้
  • 87.
    87 ๑๓. โสรััจจะ แปลว่่าอะไร? ก. ความอดทน ข. ความละอาย ค. ความรู้้�ตััว ง. ความสงบเสงี่่�ยม ๑๔. คนมีีขัันติิ มีีลัักษณะอย่่างไร ? ก. ขยััน ข. ซื่่�อสััตย์์ ค. ประหยััด ง. อดทน ๑๕. คนมีีโสรััจจะ มีีลัักษณะอย่่างไร ? ก. ควบคุุมตััวเองได้้ ข. อดทน ค. กล้้าหาญ ง. ซื่่�อสััตย์์ ๑๖. บุุคคลหาได้้ยาก ได้้แก่่ข้้อใด ? ก. ญาติิมิิตร ข. อาจารย์์ ค. บิิดามารดา ง. กตััญญููกตเวทีี ๑๗. บุุพพการีี แปลว่่าอะไร ? ก. ผู้้�ทำอุุปการะก่่อน ข. ผู้้�ตอบแทนคุุณ ค. ผู้้�รู้้�คุุณ ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๘. กตััญญููกตเวทีี แปลว่่าอะไร ? ก. รู้้�รัักสามััคคีี ข. รู้้�บุุญคุุณ ค. รู้้�หน้้าที่่� ง. รู้้�คุุณและตอบแทน ๑๙. จะตอบแทนคุุณพ่่อแม่่ได้้ด้้วยวิิธีีใด ? ก. เชื่่�อฟััง ข. ช่่วยงาน ค. ตั้้�งใจเรีียน ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๐. พระมหากรุุณาคุุณ เป็็นคุุณสมบััติิของรััตนะใด ? ก. พระพุุทธ ข. พระธรรม ค. พระสงฆ์์ ง. ถููกทุุกข้้อ
  • 88.
    88 ๒๑. พุุทธะ แปลว่่าอะไร? ก. ผู้้�รู้้� ข. ผู้้�ตื่่�น ค. ผู้้�เบิิกบาน ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๒. คำสั่่�งสอนของพระพุุทธเจ้้า เรีียกว่่าอะไร ? ก. พระพุุทธ ข. พระธรรม ค. พระสงฆ์์ ง. พระรััตนตรััย ๒๓. ผู้้�ปฏิิบััติิตามคำสั่่�งสอนของพระพุุทธเจ้้า คืือรััตนะใด ? ก. พระพุุทธ ข. พระธรรม ค. พระสงฆ์์ ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๔. รัักษาผู้้�ปฏิิบััติิไม่่ให้้ตกไปในที่่�ชั่่�ว เป็็นคุุณของรััตนะใด ? ก. พระพุุทธ ข. พระธรรม ค. พระสงฆ์์ ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๕. การนัับถืือพระรััตนตรััยโดยการปฏิิบััติิ มีีประโยชน์์อย่่างไร ? ก. ละทุุกข์์ ข. ประสบสุุข ค. บรรลุุนิิพพาน ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๖. ข้้อใด ไม่่ใช่่โอวาทของพระพุุทธเจ้้า ? ก. เว้้นชั่่�ว ข. ทำดีี ค. ทำใจให้้ผ่่องใส ง. ทำตามเกจิิอาจารย์์ ๒๗. ความชั่่�วเกิิดขึ้้�นได้้ทางใดบ้้าง ? ก. กาย ข. วาจา ค. ใจ ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๘. วจีีทุุจริิต การทำความชั่่�วทางวาจา มีีกี่่�อย่่าง ? ก. ๓ ข. ๔ ค. ๕ ง. ๖
  • 89.
    89 ๒๙. การกระทำในข้้อใด จััดเป็็นกายทุุจริิต? ก. ฆ่่าสััตว์์ ข. ลัักทรััพย์์ ค. ประพฤติิผิิดในกาม ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๐. ปิิสุุณวาจา หมายถึึงการพููดเช่่นใด ? ก. พููดส่่อเสีียด ข. พููดคำหยาบ ค. พููดเท็็จ ง. พููดเพ้้อเจ้้อ ๓๑. ข้้อใด จััดเป็็นมโนทุุจริิต ? ก. ฆ่่าสััตว์์ ข. ลัักทรััพย์์ ค. พููดเพ้้อเจ้้อ ง. ปองร้้าย ๓๒. ความดีีเกิิดขึ้้�นได้้ทางใดบ้้าง ? ก. กาย ข. วาจา ค. ใจ ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๓. การกระทำในข้้อใด จััดเป็็นกายสุุจริิต ? ก. ไม่่ฆ่่า ข. ไม่่ลัักขโมย ค. ไม่่ประพฤติิผิิดในกาม ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๔. การกระทำในข้้อใด จััดเป็็นวจีีสุุจริิต ? ก. ไม่่ฆ่่าสััตว์์ ข. ไม่่โลภ ค. ไม่่ปองร้้ายใคร ง. ไม่่พููดหยาบคาย ๓๕. ข้้อใด จััดเป็็นมโนสุุจริิต ? ก. ไม่่พยาบาท ข. ไม่่ลัักทรััพย์์ ค. ไม่่พููดเท็็จ ง. ไม่่ฆ่่าสััตว์์ ๓๖. กิิเลสชนิิดใด เรีียกว่่า อกุุศลมููล ? ก. โลภะ ข. โทสะ ค. โมหะ ง. ถููกทุุกข้้อ
  • 90.
    90 ๓๗. ทุุจริิตคอรััปชั่่�นเพราะอยากรวย มีีสาเหตุุมาจากอกุุศลมููลใด ? ก.โลภะ ข. โทสะ ค. โมหะ ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๘. การทำร้้ายร่่างกายกััน มีีสาเหตุุมาจากอกุุศลมููลใด ? ก. โลภะ ข. โทสะ ค. โมหะ ง. โลภะและโมหะ ๓๙. คนที่่�เชื่่�ออะไรไปตามกระแสสัังคม มีีสาเหตุุมาจากอกุุศลมููลใด ? ก. โลภะ ข. โทสะ ค. โมหะ ง. โลภะและโทสะ ๔๐. ทาน คืือการให้้ บรรเทาอกุุศลมููลใดได้้ ? ก. โลภะ ข. โทสะ ค. โมหะ ง. โมหะและโทสะ ๔๑. เมตตา คืือความรัักและให้้อภััย บรรเทาอกุุศลมููลใดได้้ ? ก. โลภะ ข. โทสะ ค. โมหะ ง. โลภะและโมหะ ๔๒. ปััญญา คืือความรอบรู้้� บรรเทาอกุุศลมููลใดได้้ ? ก. โลภะ ข. โทสะ ค. โมหะ ง. โลภะและโทสะ ๔๓. คนชอบให้้ทาน มีีกุุศลมููลใดเป็็นพื้้�นฐานของจิิตใจ ? ก. อโลภะ ข. อโทสะ ค. อโมหะ ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๔. คนใจเย็็นไม่่โกรธง่่าย มีีกุุศลมููลใดเป็็นพื้้�นฐานของจิิตใจ ? ก. อโลภะ ข. อโทสะ ค. อโมหะ ง. ถููกทุุกข้้อ
  • 91.
    91 ๔๕. คนใฝ่่รู้้�ใฝ่่ศึึกษาไม่่เชื่่�อง่่าย มีีกุุศลมููลใดเป็็นพื้้�นฐานของจิิตใจ? ก. อโลภะ ข. อโทสะ ค. อโมหะ ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๖. ความจริิงอัันประเสริิฐ เป็็นคำแปลของหลัักรรมใด ? ก. อริิยสััจ ข. อริิยมรรค ค. อริิยผล ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๗. ความเกิิด ความแก่่ ความตาย เรีียกว่่าอะไร ในอริิยสััจ ๔ ? ก. ทุุกข์์ ข. สมุุทััย ค. นิิโรธ ง. มรรค ๔๘. ตััณหา ความทะยานอยาก เรีียกว่่าอะไร ? ก. ทุุกข์์ ข. สมุุทััย ค. นิิโรธ ง. มรรค ๔๙. การดัับทุุกข์์หรืือการละตััณหา เรีียกว่่าอะไร ? ก. ทุุกข์์ ข. สมุุทััย ค. นิิโรธ ง. มรรค ๕๐. จะอยู่่�กัับทุุกข์์อย่่างไร โดยไม่่เป็็นการเพิ่่�มทุุกข์์ให้้กัับตนเอง ? ก. รู้้�เท่่าทัันทุุกข์์ ข. ละสมุุทััย ค. ทำนิิโรธให้้เกิิด ง. เจริิญมรรค
  • 92.
    92 ปััญหาและเฉลยวิิชาพุุทธประวััติิ ธรรมศึึกษาชั้้�นตรีี ระดัับประถมศึึกษา สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๔.๐๐ - ๑๔.๕๐ น. ๑. ชมพููทวีีป ปััจจุุบัันคืือดิินแดนประเทศใด ? ก. อิินเดีีย ข. อิิหร่่าน ค. เมีียนมาร์์ ง. ศรีีลัังกา ๒. ชมพููทวีีป ตั้้�งอยู่่�ทางทิิศใดของประเทศไทย ? ก. ทิิศเหนืือ ข. ทิิศใต้้ ค. ทิิศตะวัันออก ง. ทิิศตะวัันตกเฉีียงเหนืือ ๓. ทวีีปใด อยู่่�ทางตอนใต้้เทืือกเขาหิิมาลััย ? ก. ชมพููทวีีป ข. ทวีีปยุุโรป ค. ทวีีปอเมริิกา ง. ทวีีปแอฟริิกา ๔. ชมพููทวีีป แบ่่งลัักษณะทางภููมิิศาสตร์์เป็็นกี่่�ส่่วน ? ก. ๒ ส่่วน ข. ๓ ส่่วน ค. ๔ ส่่วน ง. ๕ ส่่วน
  • 93.
    93 ๕. ชนชาติิใด อพยพไปตั้้�งถิ่่�นฐานในปััจจัันตชนบท? ก. อริิยกะ ข. มิิลัักขะ ค. ทมิิฬ ง. อาหรัับ ๖. คนถิ่่�นเดิิมในชมพููทวีีป คืือชนชาติิใด ? ก. อริิยกะ ข. มิิลัักขะ ค. ทมิิฬ ง. อาหรัับ ๗. เมื่่�อชาวอริิยกะปกครองมััธยมประเทศ ได้้แบ่่งเป็็นกี่่�แคว้้น ? ก. ๑๔ ข. ๑๕ ค. ๑๖ ง. ๒๐ ๘. วรรณะกษััตริิย์์ ทำหน้้าที่่�อะไร ? ก. ค้้าขาย ข. ใช้้แรงงาน ค. ทำพิิธีีกรรม ง. ปกครองบ้้านเมืือง ๙. วรรณะพราหมณ์์ มีีหน้้าที่่�อะไร ? ก. ค้้าขาย ข. ใช้้แรงงาน ค. ทำพิิธีีกรรม ง. ปกครองบ้้านเมืือง ๑๐. วรรณะแพศย์์ มีีหน้้าที่่�อะไร ? ก. ค้้าขาย ข. ใช้้แรงงาน ค. ทำพิิธีีกรรม ง. ปกครองบ้้านเมืือง ๑๑. วรรณะศููทร มีีหน้้าที่่�อะไร ? ก. ค้้าขาย ข. ใช้้แรงงาน ค. ทำพิิธีีกรรม ง. ปกครองบ้้านเมืือง ๑๒. บุุคคลประเภทใด ไม่่จััดเข้้าในวรรณะ ๔ ? ก. กษััตริิย์์ ข. พราหมณ์์ ค. แพศย์์ ง. จััณฑาล
  • 94.
    94 ๑๓. พระเจ้้าโอกกากราช มีีพระธิิดากี่่�พระองค์์? ก. ๓ ข. ๔ ค. ๕ ง. ๖ ๑๔. เมืืองกบิิลพััสดุ์์� เรีียกตามชื่่�อดาบสใด ? ก. กบิิลดาบส ข. อสิิตดาบส ค. อาฬารดาบส ง. อุุททกดาบส ๑๕. พระธิิดาองค์์โตของพระเจ้้าโอกกากราช ทรงอภิิเษกกัับเจ้้าเมืืองใด ? ก. กบิิลพััสดุ์์� ข. เทวทหะ ค. ไพศาลีี ง. สาวััตถีี ๑๖. พระเจ้้าสีีหหนุุ มีีพระธิิดากี่่�พระองค์์ ? ก. ๒ ข. ๓ ค. ๔ ง. ๕ ๑๗. พระนางสิิริิมหามายา เป็็นพระธิิดาของใคร ? ก. สีีหหนุุ ข. อััญชนะ ค. พิิมพิิสาร ง. ปเสนทิิโกศล ๑๘. พระเจ้้าสุุทโธทนะ มีีพระอนุุชา (น้้องชาย) กี่่�พระองค์์ ? ก. ๑ ข. ๒ ค. ๓ ง. ๔ ๑๙. อุุทยานลุุมพิินีีวััน เกี่่�ยวข้้องกัับเจ้้าชายสิิทธััตถะอย่่างไร ? ก. ประสููติิ ข. ตรััสรู้้� ค. แสดงธรรม ง. ปริินิิพพาน ๒๐. เจ้้าชายสิิทธััตถะ ประสููติิใต้้ร่่มไม้้ใด ? ก. ไม้้สาละ ข. ไม้้ไทร ค. ไม้้โพธิ์์� ง. ไม้้มะม่่วง
  • 95.
    95 ๒๑. เมื่่�อเจ้้าชายสิิทธััตถะประสููติิ ได้้ทรงพระดำเนิินไปกี่่�ก้้าว? ก. ๖ ก้้าว ข. ๗ ก้้าว ค. ๘ ก้้าว ง. ๙ ก้้าว ๒๒. เมื่่�อเจ้้าชายสิิทธััตถะประสููติิได้้ ๓ วััน มีีดาบสท่่านใดไปเข้้าเฝ้้า ? ก. กบิิลดาบส ข. อสิิตดาบส ค. อาฬารดาบส ง. อุุททกดาบส ๒๓. อสิิตดาบสทำนายพระลัักษณะเจ้้าชายสิิทธััตถะไว้้กี่่�ประการ ? ก. ๒ ประการ ข. ๓ ประการ ค. ๔ ประการ ง. ๕ ประการ ๒๔. พราหมณ์์ใด ทำนายว่่าเจ้้าชายสิิทธััตถะจะเสด็็จออกบวชแน่่นอน ? ก. โกณฑััญญะ ข. วััปปะ ค. อััสสชิิ ง. วิิศวามิิตร ๒๕. เมื่่�อเจ้้าชายสิิทธััตถะประสููติิได้้ ๕ วััน มีีเหตุุการณ์์ใดเกิิดขึ้้�น ? ก. ขนานนาม ข. ทำนายลัักษณะ ค. เลี้้�ยงพราหมณ์์ ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๖. พระมารดาสิ้้�นพระชนม์์หลัังจากเจ้้าชายสิิทธััตถะประสููติิได้้กี่่�วััน? ก. ๗ วััน ข. ๘ วััน ค. ๙ วััน ง. ๑๐ วััน ๒๗. เจ้้าชายสิิทธััตถะ ทรงศึึกษาศิิลปวิิทยาในสำนัักของครููท่่านใด ? ก. โกณฑััญญะ ข. อสิิตดาบส ค. สััญชััย ง. วิิศวามิิตร ๒๘. เจ้้าชายสิิทธััตถะ มีีพระอนุุชา (น้้องชาย) กี่่�พระองค์์ ? ก. ๑ พระองค์์ ข. ๒ พระองค์์ ค. ๓ พระองค์์ ง. ๔ พระองค์์
  • 96.
    96 ๒๙. เจ้้าชายสิิทธััตถะทรงอภิิเษกสมรส เมื่่�อพระชนมายุุเท่่าไร? ก. ๑๖ ปีี ข. ๑๗ ปีี ค. ๑๘ ปีี ง. ๑๙ ปีี ๓๐. พระนางยโสธราหรืือพิิมพา เป็็นพระธิิดาของใคร ? ก. อมิิตา ข. ปมิิตา ค. สิิริิมหามายา ง. ปชาบดีีโคตมีี ๓๑. ราหุุลกุุมาร เป็็นพระโอรสของเจ้้าชายพระองค์์ใด ? ก. สิิทธััตถะ ข. อนุุรุุทธะ ค. เทวทััต ง. อานนท์์ ๓๒. คนแก่่ คนเจ็็บ คนตาย และสมณะ เรีียกว่่าอะไร ? ก. เทวทููต ข. อริิยสััจ ค. ยมทููต ง. เทวดา ๓๓. เจ้้าชายสิิทธััตถะทรงผนวช เมื่่�อพระชนมายุุเท่่าไร ? ก. ๑๖ ปีี ข. ๒๐ ปีี ค. ๒๕ ปีี ง. ๒๙ ปีี ๓๔. เจ้้าชายสิิทธััตถะเสด็็จออกผนวช ได้้ทรงม้้าชื่่�อว่่าอะไร ? ก. กััณหา ข. กััณฐกะ ค. พายุุ ง. สีีหมอก ๓๕. เจ้้าชายสิิทธััตถะทรงผนวชริิมฝั่่�งแม่่น้้ำใด ? ก. คงคา ข. ยมุุนา ค. เนรััญชรา ง. อโนมา ๓๖. เจ้้าชายสิิทธััตถะ ทรงตััดพระเมาลีีด้้วยอะไร ? ก. พระขรรค์์ ข. ดาบ ค. กรรไกร ง. มีีดโกน
  • 97.
    97 ๓๗. ผู้้�ใด นำบริิขารมาถวายเจ้้าชายสิิทธััตถะในคราวออกผนวช? ก. กบิิลดาบส ข. อสิิตดาบส ค. ฆฏิิการพรหม ง. อุุททกดาบส ๓๘. กษััตริิย์์พระองค์์ใด ทรงเชื้้�อเชิิญให้้พระมหาบุุรุุษประทัับอยู่่�ด้้วย ? ก. พิิมพิิสาร ข. สุุทโธทนะ ค. สุุกโกทนะ ง. ปเสนทิิโกศล ๓๙. พระมหาบุุรุุษศึึกษาในสำนัักของอุุททกดาบส ได้้สำเร็็จสมาบััติิใด ? ก. สมาบััติิ ๔ ข. สมาบััติิ ๕ ค. สมาบััติิ ๗ ง. สมาบััติิ ๘ ๔๐. พระมหาบุุรุุษทรงบำเพ็็ญทุุกรกิิริิยากี่่�วาระ ? ก. ๑ วาระ ข. ๒ วาระ ค. ๓ วาระ ง. ๔ วาระ ๔๑. พระมหาบุุรุุษทรงบำเพ็็ญทุุกรกิิริิยาอะไรบ้้าง ? ก. อดอาหาร ข. กลั้้�นลมหายใจ ค. กดฟัันด้้วยฟััน ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๒. โกณฑััญญะ วััปปะ ภััททิิยะ มหานามะ อััสสชิิ รวมเรีียกว่่าอะไร ? ก. ปััญจวััคคีีย์์ ข. ปััญจวรรค ค. ปััญจขัันธ์์ ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๓. ภััตตาหารชนิิดใด นางสุุชาดาถวายแก่่พระมหาบุุรุุษ เช้้าวัันตรััสรู้้� ? ก. ข้้าวยาคูู ข. ข้้าวปายาส ค. ขนมเบื้้�อง ง. ขนมโรยงา ๔๔. นายโสตถิิยะถวายหญ้้าคาแก่่พระมหาบุุรุุษกี่่�กำ ? ก. ๖ กำ ข. ๗ กำ ค. ๘ กำ ง. ๙ กำ
  • 98.
    98 ๔๕. พระมหาบุุรุุษตรััสรู้้�ใต้้ต้้นไม้้ใด ? ก. ต้้นอโศก ข. ต้้นโพธิ์์� ค. ต้้นไทร ง. ต้้นสาละ ๔๖. พระมหาบุุรุุษตรััสรู้้�อะไร ? ก. อริิยสััจ ๔ ข. เทวทููต ๔ ค. มหาปเทส ๔ ง. อิิทธิิบาท ๔ ๔๗. พระมหาบุุรุุษทรงบรรลุุอาสวัักขยญาณในยามใด ? ก. ปฐมยาม ข. มััชฌิิมยาม ค. ปััจฉิิมยาม ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๘. พระมหาบุุรุุษตรััสรู้้�ริิมฝั่่�งแม่่น้้ำใด ? ก. คงคา ข. อโนมา ค. ยมุุนา ง. เนรััญชรา ๔๙. พระมหาบุุรุุษตรััสรู้้� ขณะมีีพระชนมายุุเท่่าไร ? ก. ๑๖ ปีี ข. ๒๙ ปีี ค. ๓๕ ปีี ง. ๔๕ ปีี ๕๐. พระมหาบุุรุุษตรััสรู้้� ตรงกัับวัันขึ้้�น ๑๕ ค่่ำ เดืือนอะไร ? ก. เดืือน ๓ ข. เดืือน ๖ ค. เดืือน ๘ ง. เดืือน ๑๒
  • 99.
    99 ปััญหาและเฉลยวิิชาเบญจศีีลเบญจธรรม (วิินััย) ธรรมศึึกษาชั้้�นตร ระดัับประถมศึึกษา สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๕.๐๐ - ๑๕.๕๐ น. ๑. สัังคมจะอยู่่�ร่่วมกัันเป็็นปกติิสุุข ควรปฏิิบััติิตามข้้อใด ? ก. ทาน ข. ศีีล ค. สมาธิิ ง. ปััญญา ๒. เบญจศีีล เบญจธรรม เป็็นข้้อปฏิิบััติิเบื้้�องต้้นสำหรัับใคร ? ก. นัักเรีียน ข. วััยรุ่่�น ค. ผู้้�ใหญ่่ ง. ถููกทุุกข้้อ ๓. ผู้้�มีีกายวาจาเรีียบร้้อยเป็็นผลมาจากอะไร ? ก. ทาน ข. ศีีล ค. สมาธิิ ง. ภาวนา ๔. ศีีล ๕ มีีประโยชน์์แก่่ใคร ? ก. ตนเอง ข. ครอบครััว ค. สัังคม ง. ถููกทุุกข้้อ
  • 100.
    100 ๕. เบญจศีีลหรืือศีีล ๕เป็็นศีีลของใคร ? ก. ภิิกษุุ ข. สามเณร ค. แม่่ชีี ง. บุุคคลทั่่�วไป ๖. การรัักษาศีีล เป็็นการงดเว้้นทำความชั่่�วทางใด ? ก. กาย ข. วาจา ค. กาย วาจา ง. กาย วาจา ใจ ๗. เบญจศีีลในหลัักสููตรธรรมศึึกษา จััดเข้้าในกลุ่่�มวิิชาใด ? ก. ธรรมะ ข. พุุทธประวััติิ ค. วิินััย ง. ศาสนพิิธีี ๘. ข้้อใด ไม่่ใช่่ข้้อห้้ามของศีีลข้้อที่่� ๑ ? ก. ห้้ามฆ่่า ข. ห้้ามทำร้้าย ค.ห้้ามกัักขััง ง. ห้้ามเลี้้�ยง ๙. ข้้อใด แสดงถึึงการขาดเมตตาต่่อสััตว์์ ? ก. เลี้้�ยงสุุนััข ข. ให้้อาหารแมว ค. ปล่่อยปลา ง. ยิิงนก ๑๐. ข้้อใด เป็็นการประพฤติิผิิดศีีลข้้อที่่� ๑ ? ก. ฆ่่าสััตว์์ ข. ขโมยของ ค. สููบกััญชา ง. พููดโกหก ๑๑. การฆ่่าในศีีลข้้อที่่� ๑ ได้้แก่่ข้้อใด ? ก. ทำให้้บาดเจ็็บ ข. ทำให้้พิิการ ค. ทำให้้ลำบาก ง. ทำให้้ตาย ๑๒. ข้้อใด จััดเข้้าในความผิิดศีีลข้้อที่่� ๑ ? ก. ชกต่่อยกััน ข. ขโมยของ ค. ดุุด่่า ง. กิินเหล้้า
  • 101.
    101 ๑๓. การฆ่่าในข้้อใด ทำให้้ผิิดศีีลข้้อที่่�๑ ? ก. ปลา ข. หญ้้า ค. เวลา ง. กิิเลส ๑๔. คำว่่า สััตว์์ ในศีีลข้้อที่่� ๑ หมายถึึงสััตว์์ประเภทใด ? ก. มนุุษย์์ ข. ช้้าง ค. แมลง ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๕. ศีีลข้้อที่่� ๑ ปลููกฝัังให้้นัักเรีียนมีีคุุณธรรมใด ? ก. สุุขภาพดีี ข. มีีเงิินเก็็บ ค. มีีคนเชื่่�อถืือ ง. เมตตาต่่อกััน ๑๖. การรัักษาศีีลข้้อที่่� ๑ มีีประโยชน์์ต่่อสัังคมอย่่างไร ? ก. ไม่่ทำร้้ายกััน ข. ไม่่เล่่นการพนััน ค. ไม่่โกหก ง. ไม่่ติิดยาเสพติิด ๑๗. ศีีลข้้อที่่� ๒ ป้้องกัันการทำผิิดเรื่่�องใด ? ก. ชกต่่อย ข. ขโมยของ ค. ติิดเกมส์์ ง. สููบบุุหรี่่� ๑๘. คนผิิดศีีลข้้อที่่� ๒ จะมีีลัักษณะอย่่างไร ? ก. โหดร้้าย ข. มืือไว ค. ไม่่จริิงใจ ง. ขาดสติิ ๑๙. ข้้อใด เป็็นการทำผิิดศีีลข้้อที่่� ๒ ? ก. ขโมยของเพื่่�อน ข. ยืืมเงิินเพื่่�อน ค. โกหกเพื่่�อน ง. ล้้อเลีียนเพื่่�อน ๒๐. ข้้อใด เป็็นความดีีเกิิดจากการรัักษาศีีลข้้อที่่� ๒ ? ก. ไม่่ติิดยา ข. ไม่่ลัักขโมย ค. ไม่่ติิดเกมส์์ ง. ไม่่หนีีเรีียน
  • 102.
    102 ๒๑. ของที่่�เจ้้าของหวงแหนในศีีลข้้อที่่� ๒คืือข้้อใด ? ก. เงิิน ข. โทรศััพท์์ ค. ดิินสอ ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๒. คำว่่า ลััก ในศีีลข้้อที่่� ๒ หมายถึึงการกระทำในข้้อใด ? ก. ขโมย ข. ย่่องเบา ค. ตััดช่่อง ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๓. เมื่่�อรัักษาศีีลข้้อที่่� ๒ ทรััพย์์สิินในบ้้านจะเป็็นเช่่นไร ? ก. ปลอดภััย ข. ไม่่สููญหาย ค. ไม่่ถููกปล้้น ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๔. คำว่่า ปล้้น ในศีีลข้้อที่่� ๒ เป็็นการกระทำของใคร ? ก. นัักเลง ข. นัักพนััน ค. โจร ง. อัันธพาล ๒๕. ข้้อใด เป็็นความผิิดศีีลข้้อที่่� ๓ ? ก. คบเพื่่�อน ข. คบชู้้� ค. คบโจร ง. คบนัักเลง ๒๖. การผิิดศีีลข้้อที่่� ๓ ทำให้้เกิิดปััญหาครอบครััวด้้านใด ? ก. แตกแยก ข. หย่่าร้้าง ค. เด็็กกำพร้้า ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๗. ข้้อใด เกี่่�ยวข้้องกัับศีีลข้้อที่่� ๓ ? ก. คู่่�หูู ข. คู่่�คิิด ค. คู่่�กรรม ง. คู่่�ครอง ๒๘. โรคชนิิดใด เกี่่�ยวข้้องกัับศีีลข้้อที่่� ๓ ? ก. มะเร็็ง ข. เอดส์์ ค. เบาหวาน ง. ตัับอัักเสบ
  • 103.
    103 ๒๙. คำว่่า มุุสาวาทมีีความหมายตรงกัับข้้อใด ? ก. พููดเร็็ว ข. พููดโกหก ค. พููดหยอกล้้อ ง. พููดเสีียงดััง ๓๐. คำพููดเช่่นใด ทำให้้แตกความสามััคคีี ? ก. พููดส่่อเสีียด ข. พููดตลก ค. พููดติิดอ่่าง ง. พููดคำหยาบ ๓๑. ศีีลข้้อที่่� ๔ บััญญััติิขึ้้�นเพื่่�อให้้ปฏิิบััติิตนอย่่างไร ? ก. รัักษาคำพููด ข. รัักเพื่่�อน ค. รัักพ่่อแม่่ ง. รัักสััตว์์ ๓๒. ข้้อใด ไม่่ใช่่ลัักษณะของมุุสาวาท ? ก. ปด ข. หลอก ค. พลั้้�งปาก ง. กลัับคำ ๓๓. พููดโกหกเพื่่�อน ตรงกัับข้้อใด ? ก. ปด ข. หยาบคาย ค. ยุุยง ง. เพ้้อเจ้้อ ๓๔. สัับปลัับ คืือคำพููดประเภทใด ? ก. โกหก ข. หยาบคาย ค. แอบอ้้าง ง. กลัับกลอก ๓๕. ศีีลข้้อที่่� ๕ นัักเรีียนต้้องเว้้นเรื่่�องใด ? ก. ฆ่่าสััตว์์ ข. ลัักทรััพย์์ ค. พููดเท็็จ ง. ดื่่�มสุุราเมรััย ๓๖. เลิิกเหล้้าเลิิกจน ให้้เห็็นโทษการดื่่�มน้้ำเมาข้้อใด ? ก. เสีียเงิิน ข. ทะเลาะวิิวาท ค. เกิิดโรค ง. ขาดสติิ
  • 104.
    104 ๓๗. ข้้อใด เป็็นความเสีียหายเพราะดื่่�มน้้ำเมา? ก. เสีียสุุขภาพ ข. เสีียทรััพย์์ ค. ทะเลาะวิิวาท ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๘. ข้้อใด ไม่่ใช่่เครื่่�องดื่่�มต้้องห้้ามในศีีลข้้อที่่� ๕ ? ก. เบีียร์์ ข. เหล้้า ค. ชานมไข่่มุุก ง. สาโท ๓๙. โรคชนิิดใด เกิิดจากการดื่่�มเหล้้า ? ก. ตัับแข็็ง ข. ไข้้หวััด ค. โควิิด ง. ซึึมเศร้้า ๔๐. ข้้อใด ไม่่ใช่่โทษของการดื่่�มน้้ำเมา ? ก. โหดร้้าย ข. เสีียทรััพย์์ ค. ก่่อวิิวาท ง. เกิิดโรค ๔๑. ศีีลข้้อที่่� ๕ ช่่วยลดปััญหาใด ? ก. ติิดเหล้้า ข. เมากััญชา ค. เสพยาบ้้า ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๒. การรัักษาศีีลข้้อที่่� ๕ ทำให้้เกิิดคุุณธรรมใด ? ก. กตััญญูู ข. ซื่่�อสััตย์์ ค. อดทน ง. มีีสติิรอบคอบ ๔๓ นัักเรีียนถููกใช้้ไปซื้้�ออะไร ได้้ชื่่�อว่่าส่่งเสริิมการทำผิิดศีีลข้้อที่่� ๕ ? ก. ซื้้�อเหล้้า ข. ซื้้�อกาแฟ ค. ซื้้�ออาหาร ง. ซื้้�อหนัังสืือพิิมพ์์ ๔๔. ข้้อใด เป็็นประโยชน์์จากการรัักษาศีีลข้้อที่่� ๕ ? ก. ลดอุุบััติิเหตุุ ข. ลดค่่าใช้้จ่่าย ค. ลดวิิวาท ง. ถููกทุุกข้้อ
  • 105.
    105 ๔๕. เบญจธรรม คืือหลัักปฏิิบััติิควบคู่่�กัับข้้อใด? ก. อิิทธิิบาท ๔ ข. ผล ๔ ค. ศีีล ๕ ง. มรรค ๘ ๔๖. ข้้อใด แสดงออกถึึงความมีีน้้ำใจช่่วยเหลืือผู้้�ประสบทุุกข์์ ? ก. ช่่วยน้้ำท่่วม ข. ช่่วยงานพ่่อแม่่ ค. เชื่่�อฟัังครูู ง. จงรัักภัักดีี ๔๗. ข้้อใด เป็็นการเลี้้�ยงชีีพในทางผิิดศีีลธรรม ? ก. ขายยาบ้้า ข. คอรััปชั่่�น ค. พนัันออนไลน์์ ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๘. นัักเรีียนเป็็นคนซื่่�อสััตย์์ ตรงกัับเบญจธรรมข้้อใด ? ก. เมตตา ข. สััมมาอาชีีพ ค. กามสัังวร ง. สััจจะ ๔๙. เบญจธรรมข้้อใด ทำให้้นัักเรีียนมีีจิิตสำนึึกถููกผิิดชั่่�วดีี ? ก. สติิสััมปชััญญะ ข. เมตตา ค. กรุุณา ง. สััจจะ ๕๐. เบญจศีีลเบญจธรรม มีีประโยชน์์กัับใคร ? ก. ตนเอง ข. คนในบ้้าน ค. คนในชาติิ ง. ถููกทุุกข้้อ
  • 106.
  • 107.
  • 108.
  • 109.
    109 ปััญหาวิิชาเรีียงความแก้้กระทู้้�ธรรม ธรรมศึึกษาชั้้�นตรีี ระดัับมััธยมศึึกษา สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๐๘.๓๐ น. ปุุฺฺํํ โจเรหิิ ทููหรํํ. บุุญอัันโจรนำไปไม่่ได้้. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขสัังยุุตตนิิกาย สคาถวรรค --------------------------------------- แต่่งอธิิบายให้้สมเหตุุสมผล โดยใช้้สุุภาษิิตที่่�สนามหลวงแผนกธรรม กำหนดมาให้้ จำนวน ๓ สุุภาษิิตข้้างล่่างนี้้� มาประกอบอ้้างอิิงเพีียง ๑ สุุภาษิิต และสุุภาษิิตที่่�อ้้างมานั้้�น ควรอธิิบายเชื่่�อมความให้้สมกัับเรื่่�องในกระทู้้�ตั้้�ง ในชั้้�นนี้้�กำหนดให้้เขีียนลงในกระดาษใบตอบตั้้�งแต่่ ๒ หน้้า (เว้้นบรรทััด) ขึ้้�นไป ให้้เวลา ๓ ชั่่�วโมง
  • 110.
    110 สุุโข ปุุญฺฺสฺฺส อุุจฺฺจโย. การสั่่�งสมซึ่่�งบุุญ นำสุุขมาให้้. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย ธรรมบท ปุุญฺฺานิิ ปรโลกสฺฺมึึ ปติิฏา โหนฺฺติิ ปาณิินํํ. บุุญเป็็นที่่�พึ่่�งของสััตว์์ในโลกหน้้า. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย ธรรมบท สานิิ กมฺฺมานิิ นยนฺฺติิ ทุุคฺฺคตึึ. กรรมชั่่�วของตนเอง ย่่อมนำไปสูู่�ทุุคติิ. คััมภีีร์์ที่่�มา : อัังคุุตตรนิิกาย ติิกนิิบาต
  • 111.
    111 ๑. กรรมฐาน มีีกี่่�ประเภท? ก. ๒ ข. ๓ ค. ๔ ง. ๕ ๒. อารมณ์์สมถกรรมฐาน มีีกี่่�อย่่าง ? ก. ๒๐ ข. ๓๐ ค. ๔๐ ง. ๕๐ ๓. การเจริิญวิิปััสสนากรรมฐาน ก่่อให้้เกิิดประโยชน์์อย่่างไร ? ก. จิิตผ่่องใส ข. ใจสงบ ค. รู้้�แจ้้งเห็็นจริิง ง. ตััดความกัังวล ๔. กิิเลสกาม หมายถึึงข้้อใด ? ก. ความกำหนััด ข. ความโลภ ค. ความริิษยา ง. ถููกทุุกข้้อ ปััญหาและเฉลยวิิชาธรรม ธรรมศึึกษาชั้้�นตรีี ระดัับมััธยมศึึกษา สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๓.๐๐ - ๑๓.๕๐ น.
  • 112.
    112 ๕. สิ่่�งใด ไม่่ใช่่วััตถุุกาม? ก. เงิิน ข. ทอง ค. ธนบััตร ง. สิ่่�งปฏิิกููล ๖. วััตถุุกามคล้้องผููกจิิตบุุคคล จึึงเรีียกว่่าอะไร ? ก. มาร ข. บ่่วงแห่่งมาร ค. เทวปุุตตมาร ง. มััจจุุมาร ๗. การบููชาด้้วยการถวายอาหารและจีีวร จััดเป็็นการบููชาในข้้อใด ? ก. อามิิสบููชา ข. ปฏิิปััตติิบููชา ค. อามิิสปฏิิสัันถาร ง. ธััมมปฏิิสัันถาร ๘. การบููชาด้้วยการลงมืือทำ ได้้แก่่ข้้อใด ? ก. อามิิสบููชา ข. ปฏิิปััตติิบููชา ค. อามิิสปฏิิสัันถาร ง. ธััมมปฏิิสัันถาร ๙. ปฏิิสัันถาร แปลว่่าอะไร ? ก. การต้้อนรัับ ข. การไปหา ค. การช่่วยเหลืือ ง. การบููชา ๑๐. การต้้อนรัับด้้วยการสนทนาธรรม จััดเข้้าในหลัักปฏิิบััติิใด ? ก. อามิิสบููชา ข. ปฏิิบััติิบููชา ค. อามิิสปฏิิสัันถาร ง. ธััมมปฏิิสัันถาร ๑๑. คนมีีสุุขภาพแข็็งแรง ได้้ชื่่�อว่่ามีีความสุุขประเภทใด ? ก. อามิิสสุุข ข. นิิรามิิสสุุข ค. กายิิกสุุข ง. เจตสิิกสุุข ๑๒. คนมีีจิิตใจเบิิกบานแจ่่มใส ได้้ชื่่�อว่่ามีีความสุุขประเภทใด ? ก. อามิิสสุุข ข. นิิรามิิสสุุข ค. กายิิกสุุข ง. เจตสิิกสุุข
  • 113.
    113 ๑๓. รััตนะ ๓หมายถึึงข้้อใด ? ก. พระพุุทธ ข. พระธรรม ค. พระสงฆ์์ ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๔. พระบริิสุุทธิิคุุณ เป็็นคุุณสมบััติิของรััตนะใด ? ก. พระพุุทธ ข. พระธรรม ค. พระสงฆ์์ ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๕. มรรคผลและนิิพพาน จััดเป็็นรััตนะใด ? ก. พระพุุทธ ข. พระธรรม ค. พระสงฆ์์ ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๖. ข้้อใด จััดเป็็นสัังฆรััตนะโดยอนุุโลม ? ก. พระโสดาบััน ข. พระสกทาคามีี ค. พระอนาคามีี ง. พระสงฆ์์ทั่่�วไป ๑๗. ความนึึกคิิดไปในทางที่่�ไม่่ดีี เรีียกว่่าอะไร ? ก. กามวิิตก ข. พยาบาทวิิตก ค. วิิหิิงสาวิิตก ง. อกุุศลวิิตก ๑๘. คนถููกวิิตกใดครอบงำ จึึงหมกหมุ่่�นอยู่่�ในกาม ? ก. กามวิิตก ข. พยาบาทวิิตก ค. วิิหิิงสาวิิตก ง. อกุุศลวิิตก ๑๙. คนถููกวิิตกใดครอบงำ จึึงมุ่่�งทำร้้ายคนอื่่�น ? ก. กามวิิตก ข. พยาบาทวิิตก ค. วิิหิิงสาวิิตก ง. อกุุศลวิิตก ๒๐. เนกขััมมวิิตก แก้้อกุุศลวิิตกใดได้้ ? ก. กามวิิตก ข. พยาบาทวิิตก ค. วิิหิิงสาวิิตก ง. ถููกทุุกข้้อ
  • 114.
    114 ๒๑. บุุคคลไม่่เบีียดเบีียนทำร้้ายกััน เพราะมีีวิิตกใด ? ก. กามวิิตก ข. อพยาบาทวิิตก ค. อวิิหิิงสาวิิตก ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๒. ไฟนอกเผากาย ไฟในเผาใจ ไฟใดมีีสิ่่�งสวยงามเป็็นเชื้้�อ ? ก. ราคะ ข. โทสะ ค. โมหะ ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๓. คนถููกไฟใดเผาลนจิิต จึึงหงุุดหงิิดโกรธง่่าย ? ก. ไฟราคะ ข. ไฟโทสะ ค. ไฟโมหะ ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๔. คนถููกไฟใดเผาลนจิิต จึึงหลงผิิดเชื่่�อง่่ายตามกระแสโซเชีียล ? ก. ไฟราคะ ข. ไฟโทสะ ค. ไฟโมหะ ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๕. อธิิปไตยใด ก่่อให้้เกิิดความวุ่่�นวายแก่่ประเทศไทยมากที่่�สุุด ? ก. อััตตาธิิปไตย ข. โลกาธิิปไตย ค. ธััมมาธิิปไตย ง. ประชาธิิปไตย ๒๖. บุุคคลทุุกคนต่่างมีีอธิิปไตยใด เป็็นพื้้�นของจิิตใจ ? ก. อััตตาธิิปไตย ข. โลกาธิิปไตย ค. ธััมมาธิิปไตย ง. คณาธิิปไตย ๒๗. สัังคมจะสงบสุุขได้้ เพราะบุุคคลส่่วนใหญ่่ในสัังคมมีีอธิิปไตยใด ? ก. อััตตาธิิปไตย ข. โลกาธิิปไตย ค. ธััมมาธิิปไตย ง. คณาธิิปไตย ๒๘. ญาณ ๓ ได้้แก่่อะไร ? ก. สััจจญาณ ข. กิิจจญาณ ค. กตญาณ ง. ถููกทุุกข้้อ
  • 115.
    115 ๒๙. ความรู้้�เห็็นตามความเป็็นจริิงว่่า นี่่�ทุุกข์์จััดเป็็นญาณอะไร ? ก. สััจจญาณ ข. กิิจจญาณ ค. กตญาณ ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๐. ความรู้้�เห็็นความจริิงว่่า ทุุกข์์ควรกำหนดรู้้� จััดเป็็นญาณอะไร ? ก. สััจจญาณ ข. กิิจจญาณ ค. กตญาณ ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๑. ความรู้้�เห็็นความจริิงว่่า ละสมุุทััยได้้แล้้ว จััดเป็็นญาณอะไร ? ก. สััจจญาณ ข. กิิจจญาณ ค. กตญาณ ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๒. ตััณหา แปลว่่าอะไร ? ก. ความหิิว ข. ความเศร้้า ค. ความท้้อ ง. ความทะยานอยาก ๓๓. ความยึึดติิดในตำแหน่่ง จััดเข้้าในตััณหาประเภทใด ? ก. กามตััณหา ข. ภวตััณหา ค. วิิภวตััณหา ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๔. สััมมาทิิฏฐิิ ปััญญาเห็็นชอบ จััดเป็็นอะไร ในอริิยสััจ ๔ ? ก. ทุุกข์์ ข. สมุุทััย ค. นิิโรธ ง. มรรค ๓๕. จะเว้้นธุุรกิิจสีีเทาได้้ ต้้องเจริิญมรรค ๘ ข้้อใด ? ก. สััมมาวาจา ข. สััมมาอาชีีวะ ค. สััมมาวายามะ ง. สััมมาสมาธิิ ๓๖. นัักเรีียนจะประสบความสำเร็็จในการศึึกษา ต้้องมีีหลัักธรรมใด ? ก. จัักร ๔ ข. วุุฑฒิิ ๔ ค. พรหมวิิหาร ๔ ง. อิิทธิิบาท ๔
  • 116.
    116 ๓๗. ความมีีใจรัักในงานที่่�รัับผิิดชอบ จััดเป็็นอิิทธิิบาทใด? ก. ฉัันทะ ข. วิิริิยะ ค. จิิตตะ ง. วิิมัังสา ๓๘. คนใจสู้้�ไม่่ย่่อท้้อต่่อกิิจการงาน จััดได้้ว่่ามีีอิิทธิิบาทใด ? ก. ฉัันทะ ข. วิิริิยะ ค. จิิตตะ ง. วิิมัังสา ๓๙. ความใส่่ใจในรายละเอีียดของงาน จััดเป็็นอิิทธิิบาทใด ? ก. ฉัันทะ ข. วิิริิยะ ค. จิิตตะ ง. วิิมัังสา ๔๐. ความรัักความเมตตาที่่�เป็็นอััปปมััญญา หมายถึึงรัักใคร ? ก. พ่่อแม่่ ข. ญาติิ ค. เพื่่�อน ง. สรรพสััตว์์ ๔๑. ความรัักไม่่ควรใช้้ในภาวะการณ์์ใด ? ก. ควรเมตตา ข. ควรกรุุณา ค. ควรมุุทิิตา ง. ควรอุุเบกขา ๔๒. ดีีใจเมื่่�อศััตรููประสบหายนะ ชื่่�อว่่าปฏิิบััติิผิิดอััปปมััญญาใด ? ก. เมตตา ข. กรุุณา ค. มุุทิิตา ง. อุุเบกขา ๔๓. คิิดว่่าสััตว์์มีีกรรมเป็็นของของตนไม่่สามารถช่่วยได้้ เป็็นอััปปมััญญาใด ? ก. เมตตา ข. กรุุณา ค. มุุทิิตา ง. อุุเบกขา ๔๔. มิิตรปฏิิรููป หมายถึึงใคร ? ก. เพื่่�อนแท้้ ข. เพื่่�อนกิิน ค. เพื่่�อนเที่่�ยว ง. เพื่่�อนไม่่จริิงใจ
  • 117.
    117 ๔๕. เพื่่�อนที่่�รัับปากว่่าจะช่่วยแต่่ไม่่ช่่วย จััดเป็็นมิิตรประเภทใด? ก. ดีีแต่่พููด ข. ปอกลอก ค. หััวประจบ ง. ชัักชวนในทางชั่่�ว ๔๖. ต่่อหน้้าสรรเสริิญ ลัับหลัังนิินทา เป็็นลัักษณะของมิิตรประเภทใด ? ก. ดีีแต่่พููด ข. ปอกลอก ค. หััวประจบ ง. ชัักชวนทางฉิิบหาย ๔๗. มิิตรแท้้ หมายถึึงใคร ? ก. เพื่่�อนบ้้าน ข. เพื่่�อนกิิน ค. เพื่่�อนเที่่�ยว ง. เพื่่�อนที่่�จริิงใจ ๔๘. มิิตรมีีอุุปการะ จะช่่วยเพื่่�อนที่่�เมาขาดสติิได้้อย่่างไร ? ก. อยู่่�ดููแล ข. ตัักเตืือน ค. พากลัับบ้้าน ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๙. ข้้อใด เป็็นลัักษณะของมิิตรร่่วมสุุขร่่วมทุุกข์์ ? ก. ไม่่ทิ้้�งเพื่่�อน ข. เรีียนด้้วยกััน ค. เที่่�ยวด้้วยกััน ง. กิินด้้วยกััน ๕๐. ข้้อใด เป็็นลัักษณะมิิตรแนะนำประโยชน์์ ? ก. ห้้ามทำชั่่�ว ข. ให้้ทำดีี ค. ชี้้�ทางสวรรค์์ ง. ถููกทุุกข้้อ
  • 118.
    118 ปััญหาและเฉลยวิิชาอนุุพุุทธประวััติิ ธรรมศึึกษาชั้้�นตรีี ระดัับมััธยมศึึกษา สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๔.๐๐ - ๑๔.๕๐ น. ๑. พระสาวกที่่�ตรััสรู้้�ตามพระพุุทธเจ้้า หมายถึึงข้้อใด ? ก. สััมมาสััมพุุทธะ ข. ปััจเจกพุุทธะ ค. พระอรหัันต์์ ง. อนุุพุุทธะ ๒. พระอรหัันตสาวก เรีียกชื่่�ออีีกอย่่างหนึ่่�งว่่าอะไร ? ก. สััมมาสััมพุุทธะ ข. ปััจเจกพุุทธะ ค. พระอรหัันต์์ ง. อนุุพุุทธะ ๓. พระอนุุพุุทธะ เป็็นหนึ่่�งในพระรััตนตรััยใด ? ก. พุุทธรััตนะ ข. ธรรมรััตนะ ค. สัังฆรััตนะ ง. ถููกทุุกข้้อ ๔. พระพุุทธศาสนามีีถิ่่�นกำเนิิดในประเทศใด ? ก. อิินเดีีย ข. พม่่า ค. ลาว ง. ไทย
  • 119.
    119 ๕. พระราชบิิดาของเจ้้าชายสิิทธััตถะ มีีชื่่�อว่่า? ก. สุุทโธทนะ ข. สุุกโกทนะ ค. อมิิโตทนะ ง. โธโตทนะ ๖. พระนางสิิริิมหามายา ทรงมีีพระโอรสกี่่�พระองค์์ ? ก. ๑ พระองค์์ ข. ๒ พระองค์์ ค. ๓. พระองค์์ ง. ๔. พระองค์์ ๗. ดาบสใด เห็็นมหาบุุรุุษลัักษณะของพระโอรสแล้้วก้้มกราบที่่�พระบาท ? ก. กบิิลดาบส ข. อสิิตดาบส ค. อาฬารดาบส ง. อุุททกดาบส ๘. พระเจ้้าสุุทโธทนะโปรดให้้ขนานพระนาม เมื่่�อพระโอรสประสููติิได้้กี่่�วััน ? ก. ๓ วััน ข. ๕ วััน ค. ๗ วััน ง. ๙ วััน ๙. พราหมณ์์ใด ทำนายคติิเดีียวว่่าพระโอรสจะเสด็็จออกผนวชแน่่นอน ? ก. โกณฑััญญะ ข. กััสสปะ ค. กััจจายนะ ง. มหานามะ ๑๐. สิิทธััตถะ แปลว่่าอะไร ? ก. มีีความสุุข ข. มีีโชค ค. สมปรารถนา ง. มีีสติิปััญญาดีี ๑๑. พระนางสิิริิมหามายาสิ้้�นพระชนม์์ เมื่่�อพระโอรสประสููติิได้้กี่่�วััน ? ก. ๕ วััน ข. ๗ วััน ค. ๙ วััน ง. ๑๕ วััน ๑๒. เจ้้าชายสิิทธััตถะทรงออกผนวช เมื่่�อพระชนมายุุเท่่าไร ? ก. ๒๐ พรรษา ข. ๒๕ พรรษา ค. ๒๙ พรรษา ง. ๓๕ พรรษา
  • 120.
    120 ๑๓. เจ้้าชายสิิทธััตถะ ทรงอธิิษฐานเพศบรรพชิิตณ ฝั่่�งแม่่น้้ำใด ? ก. เนรััญชรา ข. อโนมา ค. คงคา ง. ยมุุนา ๑๔. พระมหาบุุรุุษ ทรงฝึึกจิิตสำเร็็จสมาบััติิ ๘ ในสำนัักของดาบสใด ? ก. อาฬารดาบส ข. อุุททกดาบส ค. อสิิตดาบส ง. นารทดาบส ๑๕. นางสุุชาดานำอาหารมาถวายพระมหาบุุรุุษ เพื่่�อจุุดประสงค์์ใด ? ก. ขอโชคลาภ ข. แก้้บน ค. ให้้ปลอดภััย ง. ให้้หายโรค ๑๖. พราหมณ์์ใด เป็็นผู้้�ถวายหญ้้าคาแก่่พระมหาบุุรุุษ ? ก. โสตถิิยะ ข. โกณฑััญญะ ค. ราธะ ง. โทณะ ๑๗. พระมหาบุุรุุษตรััสรู้้�ตรงกัับวัันขึ้้�น ๑๕ ค่่ำ เดืือนใด ? ก. เดืือน ๓ ข. เดืือน ๔ ค. เดืือน ๕ ง. เดืือน ๖ ๑๘. ความแตกต่่างทางสติิปััญญาของบุุคคลเปรีียบเหมืือนดอกไม้้ชนิิดใด ? ก. ดอกเข็็ม ข. ดอกมะลิิ ค. ดอกบััว ง. ดอกรััก ๑๙. หลัังตรััสรู้้� ทรงระลึึกถึึงบุุคคลที่่�ควรจะแสดงธรรมโปรดก่่อน คืือใคร ? ก. กบิิลดาบส ข. นารทดาบส ค. อสิิตดาบส ง. อุุททกดาบส ๒๐. ทรงโปรดปััญจวััคคีีย์์ทั้้�ง ๕ ด้้วยพระธรรมเทศนาชื่่�อว่่าอะไร ? ก. ธััมมจัักกััปปวััตตนสููตร ข. อนััตตลัักขณสููตร ค. มงคลสููตร ง. รััตนสููตร
  • 121.
    121 ๒๑. ผู้้�ที่่�ได้้ดวงตาเห็็นธรรมหลัังจากฟัังธััมมจัักกััปปวััตนสููตร คืือใคร? ก. โกณฑััญญะ ข. วััปปะ ค. ภััททิิยะ ง. มหานามะ ๒๒. วัันที่่�พระสงฆ์์องค์์แรกเกิิดขึ้้�นในโลก คืือวัันใด ? ก. มาฆบููชา ข. วิิสาขบููชา ค. อััฏฐมีีบููชา ง. อาสาฬหบููชา ๒๓. ปััญจวััคคีีย์์ทั้้�ง ๕ สำเร็็จเป็็นพระอรหัันต์์ ด้้วยธรรมเทศนาชื่่�อว่่าอะไร ? ก. ธััมมจัักกััปปวััตตนสููตร ข. อนััตตลัักขณสููตร ค. มงคลสููตร ง. รััตนสููตร ๒๔. พระพุุทธเจ้้าทรงจำพรรษาที่่� ๑ ณ สถานที่่�ใด ? ก. อิิสิิปตนมฤคทายวััน ข. เวฬุุวััน ค. ลััฏฐิิวััน ง. ลุุมพิินีีวััน ๒๕. พระพุุทธเจ้้าจำพรรษาสุุดท้้าย ณ สถานที่่�ใด ? ก. ภััณฑุุคาม ข. เวฬุุวคาม ค. เชตวััน ง. อััมพวััน ๒๖. โกณฑััญญพราหมณ์์ เป็็นชาวเมืืองอะไร ? ก. เทวทหะ ข. กบิิลพััสดุ์์� ค. พาราณสีี ง. เวสาลีี ๒๗. โกณฑััญญพราหมณ์์ออกบวชตามพระมหาบุุรุุษ เพราะเหตุุใด ? ก. คำสั่่�งบิิดา ข. คำสั่่�งมารดา ค. มีีศรััทธา ง. เชื่่�อมั่่�นคำทำนายของตน ๒๘. เธอจงเป็็นภิิกษุุมาเถิิด เป็็นคำประทานอุุปสมบทแบบใด ? ก. เอหิิภิิกขุุฯ ข. ไตรสรณคมน์์ ค. ญััตติิจตุุตถกรรม ง. ถููกทุุกข้้อ
  • 122.
    122 ๒๙. พระอััญญาโกณฑััญญะ ได้้รัับการยกย่่องว่่าเป็็นผู้้�เลิิศด้้านใด? ก. มีีฤทธิ์์�มาก ข. มีีปััญญามาก ค. รู้้�ราตรีีนาน ง. มีีบริิวารมาก ๓๐. พระอััญญาโกณฑััญญะนิิพพาน ณ สถานที่่�ใด ? ก. เขาคิิชฌกููฏ ข. เชิิงเขาหิิมพานต์์ ค. วััดเวฬุุวััน ง. วััดเชตวััน ๓๑. อุุรุุเวลกััสสปะ เกิิดที่่�เมืืองใด ? ก. กบิิลพััสดุ์์� ข. ราชคฤห์์ ค. พาราณสีี ง. กุุสิินารา ๓๒. อุุรุุเวลกััสสปะ มีีน้้องกี่่�คน ? ก. ๒ คน ข. ๓ คน ค. ๔ คน ง. ๕ คน ๓๓. อุุรุุเวลกััสสปะออกบวชเป็็นชฎิิล บำเพ็็ญพรตด้้วยการบููชาอะไร ? ก. ดิิน ข. น้้ำ ค. ไฟ ง. ลม ๓๔. พระพุุทธเจ้้าโปรดอุุรุุเวลกััสสปะและบริิวารด้้วยธรรมเทศนาอะไร ? ก. อนััตตลัักขณสููตร ข. อาทิิตตปริิยายสููตร ค. มงคลสููตร ง. อนุุปุุพพิิกถา ๓๕. พระพุุทธเจ้้าทรงประทานอุุปสมบทแก่่อุุรุุเวลกััสสปะด้้วยวิิธีีใด ? ก. โอวาท ๓ ข. ไตรสรณคมน์์ ค. เอหิิภิิกขุุฯ ง. ญััตติิจตุุตถกรรม ๓๖. พระอุุรุุเวลกััสสปะได้้รัับการยกย่่องว่่าเป็็นผู้้�เลิิศด้้านใด ? ก. มีีฤทธิ์์�มาก ข. มีีปััญญามาก ค. มีีบริิวารมาก ง. มีีลาภมาก
  • 123.
    123 ๓๗. พระสารีีบุุตร มีีนามเดิิมว่่าอะไร? ก. กััสสปะ ข. นัันทะ ค. อุุปติิสสะ ง. โกลิิตะ ๓๘. อุุปติิสสะ มีีเพื่่�อนสนิิทชื่่�อว่่าอะไร ? ก. โกลิิตะ ข. กััสสปะ ค. นัันทะ ง. อุุปติิสสะ ๓๙. อุุปติิสสะเลื่่�อมใสกิิริิยาของพระเถระองค์์ใด จึึงขอให้้แสดงธรรม ? ก. วััปปะ ข. ภััททิิยะ ค. มหานามะ ง. อััสสชิิ ๔๐. พระสารีีบุุตร ได้้รัับการยกย่่องว่่าเป็็นผู้้�เลิิศด้้านใด ? ก. รู้้�ราตรีีนาน ข. มีีฤทธิ์์�มาก ค. มีีปััญญามาก ง. มีีลาภมาก ๔๑. พระธรรมเสนาบดีี แม่่ทััพฝ่่ายธรรม เป็็นคำเรีียกชื่่�อพระเถระใด ? ก. พระสารีีบุุตร ข. พระโมคคััลลานะ ค. พระอุุบาลีี ง. พระอานนท์์ ๔๒. พระโมคคััลลานะบวชได้้กี่่�วััน จึึงบรรลุุอรหััตต์์ ? ก. ๗ วััน ข. ๙ วััน ค. ๑๕ วััน ง. ๓๐ วััน ๔๓. พระสาวกองค์์ใด พระพุุทธเจ้้าทรงยกย่่องว่่ามีีฤทธิ์์�มาก ? ก. พระอานนท์์ ข. พระโมคคััลลานะ ค. พระวัักกลิิ ง. พระสีีวลีี ๔๔. ภิิกษุุณีีรููปแรกในพระพุุทธศาสนา คืือใคร ? ก. เขมาเถรีี ข. รููปนัันทาเถรีี ค. กีีสาโคตมีีเถรีี ง. ปชาบดีีโคตมีีเถรีี
  • 124.
    124 ๔๕. พระเขมาเถรีี ได้้รัับการยกย่่องว่่าเป็็นผู้้�เลิิศด้้านใด? ก. มีีฤทธิ์์�มาก ข. มีีปััญญามาก ค. ทรงจำวิินััย ง. รััตตััญญูู ๔๖. ศาสนพิิธีี มีีประโยชน์์อย่่างไร ? ก. พิิธีีเรีียบร้้อย ข. เพิ่่�มพููนศรััทธา ค. รัักษาวััฒนธรรม ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๗. วิิธีีแสดงความเคารพ มีีอะไรบ้้าง ? ก. การไหว้้ ข. การกราบ ค. การประณมมืือ ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๘. การกราบแบบเบญจางคประดิิษฐ์์ สำหรัับกราบใคร ? ก. เทวดา ข. ญาติิผู้้�ใหญ่่ ค. พระรััตนตรััย ง. ผู้้�เสีียชีีวิิต ๔๙. การอาราธนาพระปริิตร เพื่่�อให้้พระสงฆ์์ทำอะไร ? ก. แสดงธรรม ข. สวดมาติิกา ค. ทำวััตรเช้้า ง. เจริิญพระพุุทธมนต์์ ๕๐. วัันธรรมสวนะ หมายถึึงวัันอะไร ? ก. วัันฟัังธรรม ข. วัันเข้้าพรรษา ค. วัันออกพรรษา ง. วัันลอยกระทง
  • 125.
    125 ปััญหาและเฉลยวิิชาเบญจศีีลเบญจธรรม (วิินััย) ธรรมศึึกษาชั้้�นตร ระดัับมััธยมศึึกษา สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๕.๐๐ - ๑๕.๕๐ น. ๑. มนุุษย์์อยู่่�ร่่วมกัันเป็็นปกติิสุุขได้้ เพราะมีีหลัักธรรมใดเป็็นพื้้�นฐาน ? ก. ศีีล ข. สมาธิิ ค. ปััญญา ง. ถููกทุุกข้้อ ๒. ข้้อใด มีีวััตถุุประสงค์์เพื่่�อฝึึกกายวาจาให้้เรีียบร้้อย ? ก. ทาน ข. ศีีล ค. ภาวนา ง. ถููกทุุกข้้อ ๓. ข้้อใด จััดเข้้าในวิินััยที่่�พระพุุทธเจ้้าบััญญััติิขึ้้�น ? ก. กฎหมาย ข. กฎกติิกา ค. ศีีล ง. กฎระเบีียบ ๔. การงดเว้้นจากข้้อห้้ามทั้้�ง ๕ มีีงดเว้้นฆ่่าสััตว์์เป็็นต้้น เรีียกว่่าอะไร ? ก. เบญจศีีล ข. ข้้ออนุุญาต ค. ข้้อบัังคัับ ง. ข้้อปฏิิบััติิ
  • 126.
    126 ๕. นัักเรีียนจะฝึึกตนให้้เป็็นคนมีีวิินััยด้้วยวิิธีีใด ? ก.ทำบุุญ ข. สวดมนต์์ ค. รัักษาศีีล ง. นั่่�งสมาธิิ ๖. ศีีลข้้อที่่� ๑ ห้้ามทำความผิิดเรื่่�องใด ? ก. ฆ่่าสััตว์์ ข. ลัักขโมย ค. พููดปด ง. ดื่่�มเหล้้า ๗. ข้้อใด จััดเข้้าในการทำผิิดศีีลข้้อที่่� ๑ ? ก. ฆ่่า ข. ทำร้้ายร่่างกาย ค. ทรกรรม ง. ถููกทุุกข้้อ ๘. นัักเรีียนชกต่่อยเพื่่�อนจนบาดเจ็็บ เป็็นการทำร้้ายร่่างกายตามข้้อใด ? ก. พิิการ ข. เสีียโฉม ค. ทำให้้ลำบาก ง. ถููกทุุกข้้อ ๙. ข้้อใด เป็็นการทำผิิดศีีลข้้อที่่� ๑ เรื่่�องทรกรรมสััตว์์ ? ก. กัักขัังนก ข. ฆ่่าหมูู ค. ขโมยแมว ง. ตีีงูู ๑๐. ศีีลข้้อที่่� ๑ ป้้องกัันมนุุษย์์เบีียดเบีียนกัันในเรื่่�องใด ? ก. จิิตใจ ข. ทรััพย์์สิิน ค. ชีีวิิตร่่างกาย ง. คำพููด ๑๑. การรัักษาศีีลข้้อที่่� ๑ เป็็นพื้้�นฐานให้้มนุุษย์์มีีคุุณธรรมใด ? ก. เมตตา ข. ขัันติิ ค. สััจจะ ง. ปััญญา ๑๒. ศีีลข้้อที่่� ๒ ป้้องกัันมนุุษย์์ละเมิิดสิิทธิิเรื่่�องใด ? ก. ชีีวิิต ข. ทรััพย์์ ค. ร่่างกาย ง. จิิตใจ
  • 127.
    127 ๑๓. คำว่่า ของหวงแหนในศีีลข้้อที่่� ๒ ได้้แก่่ข้้อใด ? ก. ของบริิจาค ข. ของฟรีี ค. ของมีีเจ้้าของ ง. ของแจก ๑๔. ของที่่�ถููกขโมยมา เรีียกว่่าอะไร ? ก. ของปลอม ข. ของโจร ค. ของเทีียม ง. ของแท้้ ๑๕. นัักเรีียนทึึกทัักเอาของเพื่่�อนว่่าเป็็นของตััว เรีียกว่่าอะไร ? ก. ลััก ข. ขโมย ค. ตู่่� ง. ปล้้น ๑๖. ข้้อใด เป็็นการหากิินทุุจริิตผิิดศีีลข้้อที่่� ๒ ? ก. เล่่นหุ้้�น ข. ออมเงิิน ค. ออมทอง ง. คอรััปชั่่�น ๑๗. ข้้อใด บ่่งบอกว่่านัักเรีียนเป็็นคนรัักษาศีีลข้้อที่่� ๒ ? ก. ไม่่ลัักขโมย ข. ไม่่ดููทีีวีี ค. ไม่่เล่่นเกมส์์ ง. ไม่่ขาดเรีียน ๑๘. เพราะเหตุุใด ศีีลข้้อที่่� ๒ จึึงห้้ามถืือเอาของที่่�เขาไม่่ได้้ให้้ ? ก. ไม่่หวง ข. ไม่่มีีสิิทธิ์์� ค. ไม่่มีีเจ้้าของ ง. ไม่่เสีียดาย ๑๙. คำพููดใด เด็็กดีีต้้องไม่่นำมาพููดกัับพ่่อแม่่ ครูู และคนอื่่�น ๆ ? ก. คำปด ข. คำหยาบ ค. คำด่่า ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๐. ข้้อใด เกี่่�ยวข้้องกัับการทำผิิดศีีลข้้อที่่� ๓ ? ก. ค้้ากาม ข. ค้้ากััญชา ค. ค้้ายาบ้้า ง. ค้้าอาวุุธ
  • 128.
    128 ๒๑. ข้้อใด เป็็นปััญหาครอบครััวอัันเกิิดจากการละเลยศีีลข้้อที่่� ๓? ก. แตกแยก ข. หย่่าร้้าง ค. เด็็กกำพร้้า ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๒. การรัักษาศีีลข้้อที่่� ๔ ต้้องงดทำเรื่่�องใด ? ก. ฆ่่าสััตว์์ ข. ลัักทรััพย์์ ค. พููดเท็็จ ง. ดื่่�มเหล้้า ๒๓. นัักเรีียนแกล้้งป่่วยเพราะไม่่อยากไปโรงเรีียน เป็็นการโกหกข้้อใด ? ก. ปด ข. มารยา ค. สาบาน ง. สมอ้้าง ๒๔. คำพููดทำให้้คนแตกแยก ขาดความสามััคคีี เรีียกว่่าอะไร ? ก. ส่่อเสีียด ข. สัับปลัับ ค. เพ้้อเจ้้อ ง. นิินทา ๒๕. พููดวกวนกลัับไปกลัับมา หาความเชื่่�อถืือไม่่ได้้ เพราะเป็็นคนเช่่นไร ? ก. อวดฉลาด ข. อวดดีี ค. อวดเก่่ง ง. สัับปลัับ ๒๖. ตกลงกัับครููว่่าจะส่่งการบ้้าน แต่่ไม่่ทำตามนั้้�น เป็็นการโกหกข้้อใด ? ก. พลั้้�งปาก ข. เผลอตััว ค. ผิิดสััญญา ง. เข้้าใจผิิด ๒๗. ข้้อใด ไม่่นัับเข้้าในลัักษณะของคำว่่า เท็็จ ? ก. พลั้้�งปาก ข. แอบอ้้าง ค. กลัับคำพููด ง. มีีเลศนััย ๒๘. นัักเรีียนเล่่านิิทานสััตว์์พููดได้้ ไม่่ผิิดศีีลข้้อที่่� ๔ เพราะเหตุุใด ? ก. เป็็นสำนวน ข. เป็็นนิิยาย ค. เข้้าใจผิิด ง. ไม่่ทัันคิิด
  • 129.
    129 ๒๙. ศีีลข้้อที่่� ๔ มุ่่�งให้้มนุุษย์์มีีคุุณธรรมใด? ก. กตััญญูู ข. เสีียสละ ค. มีีสััจจะ ง. อดทน ๓๐. ศีีลข้้อที่่� ๕ ปกป้้องเยาวชนให้้ห่่างไกลจากอะไร ? ก. บุุหรี่่� ข. กััญชา ค. เหล้้า ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๑. ข้้อใด ไม่่เป็็นสิ่่�งเสพติิดซึ่่�งเป็็นข้้อห้้ามของศีีลข้้อที่่� ๕ ? ก. กาแฟ ข. เหล้้าขาว ค. เบีียร์์ ง. สาโท ๓๒. ข้้อใด เป็็นผลที่่�เกิิดจากการทำผิิดศีีลข้้อที่่� ๕ ? ก. ใจร้้าย ข. ใจดีี ค. ใจดำ ง. ขาดสติิ ๓๓. ศีีลข้้อที่่� ๕ มีีกฎหมายห้้ามค้้าขายอะไร ในวััดและโรงเรีียน ? ก. สััตว์์เลี้้�ยง ข. สุุรา ค. อาหาร ง. ต้้นไม้้ ๓๔. คนดื่่�มสุุราจนมึึนเมา ไม่่ควรทำเรื่่�องใด เพราะอัันตรายถึึงชีีวิิต ? ก. ขัับรถ ข. ขัับเรืือ ค. ว่่ายน้้ำ ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๕. ศีีลข้้อที่่� ๕ ให้้ผู้้�รัักษางดเว้้นเรื่่�องใด ? ก. เล่่นเกมส์์ ข. เล่่นกีีฬา ค. ดื่่�มน้้ำเมา ง. ออกกำลัังกาย ๓๖. เบญจศีีล ควรปฏิิบััติิควบคู่่�กัับข้้อใด ? ก. พุุทธธรรม ข. ธรรมบท ค. เบญจธรรม ง. ธรรมวิินััย
  • 130.
    130 ๓๗. ความปรารถนาให้้ผู้้�อื่่�นมีีความสุุข เรีียกว่่าอะไร? ก. เมตตา ข. สงสาร ค. สงเคราะห์์ ง. บรรเทาทุุกข์์ ๓๘. การช่่วยเหลืือคนที่่�ประสบภััยพิิบััติิ จััดเข้้าในข้้อใด ? ก. เมตตา ข. กรุุณา ค. มุุทิิตา ง. อุุเบกขา ๓๙. ข้้อใด สอนให้้นัักเรีียนเป็็นคนเห็็นอกเห็็นใจผู้้�อื่่�น ? ก. สััจจะ ข. สััมปชััญญะ ค. สััมมาอาชีีวะ ง. เมตตากรุุณา ๔๐. ข้้อใด สอนให้้คนหากิินสุุจริิตไม่่ผิิดศีีลธรรม ? ก. เมตตา ข. กรุุณา ค. สััมมาอาชีีวะ ง. สติิ ๔๑. การทำมาหากิินในทางทุุจริิตผิิดศีีลธรรม เรีียกว่่าอะไร ? ก. มิิจฉาชีีพ ข. มิิจฉาทิิฏฐิิ ค. มิิจฉาจาร ง. มิิจฉาสติิ ๔๒. ข้้อใด ทำให้้มนุุษย์์ไม่่เอารััดเอาเปรีียบกัันเรื่่�องทำมาหากิิน ? ก. อิิทธิิบาท ข. สััมปชััญญะ ค. อคติิ ง. สััมมาอาชีีวะ ๔๓. กามสัังวร คืือการระมััดระวัังยัับยั้้�งตนในเรื่่�องใด ? ก. คำพููด ข. ยาเสพติิด ค. มารยาท ง. เพศสััมพัันธ์์ ๔๔. กามสัังวรทำให้้เรารู้้�จัักควบคุุมตนเองไม่่ให้้ผิิดศีีลธรรมในเรื่่�องใด ? ก. การทุุจริิต ข. กามารมณ์์ ค. การพนััน ง. ความอกตััญญูู
  • 131.
    131 ๔๕. นัักเรีียนแบ่่งขนมให้้เพื่่�อนกิินเท่่า ๆ กัันจััดเข้้าในข้้อใด ? ก. กตััญญูู ข. ซื่่�อสััตย์์ ค. เมตตา ง. เที่่�ยงธรรม ๔๖. ความจงรัักภัักดีีต่่อพระมหากษััตริิย์์ของคนไทย จััดเข้้าในข้้อใด ? ก. กตััญญูู ข. บููชา ค. สวามิิภัักดิ์์� ง. มิิตรภาพ ๔๗. นัักเรีียนมีีจิิตอาสาช่่วยครููทำกิิจกรรมของโรงเรีียน จััดเข้้าในข้้อใด ? ก. กตััญญูู ข. ซื่่�อตรง ค. ซื่่�อสััตย์์ ง. ยุุติิธรรม ๔๘. ข้้อใด ทำให้้นัักเรีียนเป็็นคนเสีียสััตย์์ไร้้สััจจะ ? ก. เสีียใจ ข. เสีียคำพููด ค. เสีียสติิ ง. เสีียมารยาท ๔๙. ข้้อใด ทำให้้นัักเรีียนไม่่ทำผิิดศีีลข้้อที่่� ๕ และรัักษาได้้มั่่�นคง ? ก. ความฝััน ข. ความเก่่ง ค. ความมีีสััตย์์ ง. ความมีีสติิ ๕๐. ใครได้้รัับประโยชน์์จากการปฏิิบััติิตามหลัักเบญจธรรม ? ก. ตนเอง ข. ครูู ค. พ่่อ แม่่ ง. ถููกทุุกข้้อ
  • 132.
  • 133.
  • 134.
  • 135.
    135 ปััญหาวิิชาเรีียงความแก้้กระทู้้�ธรรม ธรรมศึึกษาชั้้�นตรีี ระดัับอุุดมศึึกษาและประชาชนทั่่�วไป สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๐๘.๓๐ น. วิิริิเยน ทุุกฺฺขมจฺฺเจติิ. คนล่่วงทุุกข์์ได้้เพราะความเพีียร. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย สุุตตนิิบาต --------------------------------------- แต่่งอธิิบายให้้สมเหตุุสมผล โดยใช้้สุุภาษิิตที่่�สนามหลวงแผนกธรรม กำหนดมาให้้ จำนวน ๓ สุุภาษิิตข้้างล่่างนี้้� มาประกอบอ้้างอิิงเพีียง ๑ สุุภาษิิต และสุุภาษิิตที่่�อ้้างมานั้้�น ควรอธิิบายเชื่่�อมความให้้สมกัับเรื่่�องในกระทู้้�ตั้้�ง ในชั้้�นนี้้�กำหนดให้้เขีียนลงในกระดาษใบตอบตั้้�งแต่่ ๒ หน้้า (เว้้นบรรทััด) ขึ้้�นไป ให้้เวลา ๓ ชั่่�วโมง
  • 136.
    136 อชฺฺเชว กิิจฺฺจมาตปฺฺปํํ. ควรรีีบทำความเพีียรในวัันนี้้�. คััมภีีร์์ที่่�มา: ขุุททกนิิกาย ชาดก มหานิิบาต อตฺฺตนา โจทยตฺฺตานํํ. จงเตืือนตนด้้วยตนเอง. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย ธรรมบท อกฺฺโกเธน ชิิเน โกธํํ. พึึงชนะคนโกรธด้้วยการไม่่โกรธตอบ. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย ชาดก ทุุกนิิบาต
  • 137.
    137 ๑. ธรรมที่่�เกื้้�อกููลสนัับสนุุนการทำกิิจทุุกอย่่าง ได้้แก่่ข้้อใด ? ก.สติิ สััมปชััญญะ ข. หิิริิ โอตตััปปะ ค. ขัันติิ โสรััจจะ ง. กตััญญููกตเวทีี ๒. ก่่อนที่่�จะทำพููดคิิด ควรใช้้ธรรมข้้อใด ? ก. สติิ ข. สััมปชััญญะ ค. โอตตััปปะ ง. โสรััจจะ ๓. เทวธรรมคืือธรรมที่่�ทำบุุคคลให้้เป็็นเทวดา ได้้แก่่ข้้อใด ? ก. สติิ สััมปชััญญะ ข. ขัันติิ โสรััจจะ ค. หิิริิ โอตตััปปะ ง. กตััญญูู กตเวทีี ๔. คนที่่�ไม่่กล้้าทำความชั่่�วทั้้�งต่่อหน้้าและลัับหลััง ได้้ชื่่�อว่่ามีีธรรมใด ? ก. สติิ ข. ขัันติิ ค. หิิริิ ง. สััจจะ ปััญหาและเฉลยวิิชาธรรม ธรรมศึึกษาชั้้�นตรีี ระดัับอุุดมศึึกษาและประชาชนทั่่�วไป สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๓.๐๐ - ๑๓.๕๐ น.
  • 138.
    138 ๕. สาเหตุุที่่�ทำให้้เกิิดโอตตััปปะ คืือข้้อใด? ก. กลััวบาป ข. กลััวถููกติิเตีียน ค. กลััวถููกลงโทษ ง. ถููกทุุกข้้อ ๖. เมื่่�อถููกด่่าว่่าเสีียดสีี ควรประพฤติิธรรมใด ? ก. โอตตััปปะ ข. สััมปชััญญะ ค. ขัันติิ ง. โสรััจจะ ๗. บุุพพการีี หมายถึึงบุุคคลในข้้อใด ? ก. มารดา บิิดา ข. พี่่� น้้อง ค. มิิตร สหาย ง. สามีี ภรรยา ๘. ข้้อใด เป็็นความหมายของคำว่่า กตััญญููกตเวทีี ? ก. ผู้้�มีีพระคุุณ ข. ผู้้�รู้้�บุุญคุุณแล้้วตอบแทน ค. ผู้้�เกิิดก่่อน ง. ผู้้�ให้้ ๙. เกิิดเป็็นคนไทย ควรกตััญญููกตเวทีีต่่อใคร ? ก. มารดาบิิดา ข. ชาติิศาสนา ค. พระมหากษััตริิย์์ ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๐. พุุทโธ เม สะระณััง วะรััง เป็็นการกล่่าวถึึงรััตนะใด ? ก. พุุทธรััตนะ ข. ธรรมรััตนะ ค. สัังฆรััตนะ ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๑. ธััมโม เม สะระณััง วะรััง เป็็นการกล่่าวถึึงรััตนะใด ? ก. พุุทธรััตนะ ข. ธรรมรััตนะ ค. สัังฆรััตนะ ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๒. สัังโฆ เม สะระณััง วะรััง เป็็นการกล่่าวถึึงรััตนะใด ? ก. พุุทธรััตนะ ข. ธรรมรััตนะ ค. สัังฆรััตนะ ง. ถููกทุุกข้้อ
  • 139.
    139 ๑๓. โลภะ โทสะโมหะ เกิิดขึ้้�นทางใด ? ก. กาย ข. วาจา ค. ใจ ง. เจตสิิก ๑๔. โลภ โกรธ หลง เกิิดขึ้้�นแล้้ว ทำอะไรให้้เศร้้าหมอง ? ก. กาย ข. วาจา ค. ใจ ง. เจตสิิก ๑๕. กิิเลสเกิิดขึ้้�นทางใด ? ก. กาย ข. วาจา ค. ใจ ง. เจตสิิก ๑๖. อโลภะ อโทสะ อโมหะ เกิิดขึ้้�นทางใด ? ก. กาย ข. วาจา ค. ใจ ง. เจตสิิก ๑๗. อโลภะ อโทสะ อโมหะ เกิิดขึ้้�นแล้้ว ทำอะไรให้้ผ่่องใส ? ก. กาย ข. วาจา ค. ใจ ง. เจตสิิก ๑๘. วิิธีีการทำบุุญในพระพุุทธศาสนา เรีียกว่่าอะไร ? ก. ทานมััย ข. สีีลมััย ค. ภาวนามััย ง. บุุญกิิริิยาวััตถุุ ๑๙. การถวายปััจจััยสี่่�แก่่พระภิิกษุุสามเณร จััดเป็็นบุุญกิิริิยาวััตถุุใด ? ก. ทานมััย ข. สีีลมััย ค. ภาวนามััย ง. ปััตติิทานมััย ๒๐. อธิิปไตยใด ก่่อให้้เกิิดความวุ่่�นวายแก่่สัังคมมากที่่�สุุด ? ก. อััตตาธิิปไตย ข. โลกาธิิปไตย ค. ธััมมาธิิปไตย ง. ประชาธิิปไตย
  • 140.
    140 ๒๑. ยากดีีมีีจน ทุุกคนตกอยู่่�ในลัักษณะเดีียวกัันคืือลัักษณะใด ? ก. อนิิจจตา ข. ทุุกขตา ค. อนััตตตา ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๒. ลำเอีียงเพราะหลงใหลในรููปลัักษณ์์ ชื่่�อว่่ามีีอคติิใด ? ก. ฉัันทาคติิ ข. โทสาคติิ ค. โมหาคติิ ง. ภยาคติิ ๒๓. ลำเอีียงเพราะความโง่่เขลา ชื่่�อว่่ามีีอคติิใด ? ก. ฉัันทาคติิ ข. โทสาคติิ ค. โมหาคติิ ง. ภยาคติิ ๒๔. เพีียรระวัังไม่่ให้้บาปอกุุศลเกิิดขึ้้�นในจิิตใจ เรีียกว่่าอะไร ? ก. สัังวรปธาน ข. ปหานปธาน ค. ภาวนาปธาน ง. อนุุรัักขนาปธาน ๒๕. จะละโลภ โกรธ หลงได้้ ต้้องมีีปธานใด ? ก. สัังวรปธาน ข. ปหานปธาน ค. ภาวนาปธาน ง. อนุุรัักขนาปธาน ๒๖. บุุคคลจะประสบความสำเร็็จได้้อย่่างยั่่�งยืืน ต้้องมีีหลัักธรรมใด ? ก. อิิทธิิบาท ๔ ข. พรหมวิิหาร ๔ ค. ปธาน ๔ ง. อคติิ ๔ ๒๗. ทำงานด้้วยใจรััก จััดได้้ว่่ามีีอิิทธิิบาทข้้อใด ? ก. ฉัันทะ ข. วิิริิยะ ค. จิิตตะ ง. วิิมัังสา ๒๘. เราควรปฏิิบััติิพรหมวิิหารข้้อใด ต่่อมนุุษยชาติิ ? ก. เมตตา ข. กรุุณา ค. มุุทิิตา ง. อุุเบกขา
  • 141.
    141 ๒๙. เราควรปฏิิบััติิพรหมวิิหารข้้อใด ต่่อบุุคคลที่่�ประสบภััยพิิบััติิ? ก. เมตตา ข. กรุุณา ค. มุุทิิตา ง. อุุเบกขา ๓๐. เมื่่�อเกิิดทุุกข์์ขึ้้�นแล้้ว ทำอย่่างไรจึึงจะถููกวิิธีี ? ก. กำหนดรู้้� ข. ควรละ ค. ทำให้้มีีขึ้้�น ง. ทำให้้ประจัักษ์์แจ้้ง ๓๑. สาเหตุุที่่�ทำให้้คนเกิิดความทุุกข์์ คืืออะไร ? ก. กามตััณหา ข. ภวตััณหา ค. วิิภวตััณหา ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๒. อริิยมรรค ๘ ประการ กล่่าวโดยสรุุปคืืออะไร ? ก. ศีีล ข. สมาธิิ ค. ปััญญา ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๓. คนตระหนี่่� ควรฟัังอนุุปุุพพิิกถาใด ? ก. ทานกถา ข. สีีลกถา ค. สััคคกถา ง. เนกขััมมานิิสัังสกถา ๓๔. คนโหดร้้าย ควรฟัังอนุุปุุพพิิกถาใด ? ก. ทานกถา ข. สีีลกถา ค. สััคคกถา ง. เนกขััมมานิิสัังสกถา ๓๕. อนุุปุุพพิิกถาใด มีีผลทำให้้คนออกบวช ? ก. ทานกถา ข. สีีลกถา ค. สััคคกถา ง. เนกขััมมานิิสัังสกถา ๓๖. คิิหิิปฏิิบััติิ หมายถึึงข้้อปฏิิบััติิของใคร ? ก. คฤหััสถ์์ ข. พระภิิกษุุ ค. สามเณร ง. แม่่ชีี
  • 142.
    142 ๓๗. มิิตรปฏิิรููป หมายถึึงคนเช่่นไร ? ก. คนปอกลอก ข. คนดีีแต่่พููด ค. คนหััวประจบ ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๘. คิิดเอาแต่่ได้้ฝ่่ายเดีียว เป็็นลัักษณะของมิิตรประเภทใด ? ก. มิิตรดีีแต่่พููด ข. มิิตรปอกลอก ค. มิิตรหััวประจบ ง. มิิตรชวนทำชั่่�ว ๓๙. พระเทวทััตเป็็นมิิตรประเภทใด ของพระเจ้้าอชาตศััตรูู ? ก. ดีีแต่่พููด ข. ปอกลอก ค. หััวประจบ ง. ชัักชวนในทางฉิิบหาย ๔๐. ผู้้�ที่่�พึ่่�งพาได้้ในยามเกิิดอุุทกภััย เป็็นลัักษณะของมิิตรประเภทใด ? ก. มีีอุุปการะ ข. ร่่วมสุุขร่่วมทุุกข์์ ค. แนะประโยชน์์ ง. มีีความรัักใคร่่ ๔๑. ไม่่ทิ้้�งเพื่่�อนในยามวิิบััติิ เป็็นลัักษณะของมิิตรประเภทใด ? ก. มีีอุุปการะ ข. ร่่วมสุุขร่่วมทุุกข์์ ค. แนะประโยชน์์ ง. มีีความรัักใคร่่ ๔๒. สิ่่�งใด เป็็นอบายมุุข ? ก. สิ่่�งเสพติิด ข. สถานบัันเทิิง ค. การพนััน ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๓. เที่่�ยวกลางคืืน มีีโทษอย่่างไร ? ก. ถููกระแวง ข. มัักถููกใส่่ร้้าย ค. เสีียทรััพย์์ ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๔. ติิดการพนััน มีีโทษอย่่างไร ? ก. เสีียทรััพย์์ ข. คนไม่่เชื่่�อถืือ ค. เพื่่�อนดููหมิ่่�น ง. ถููกทุุกข้้อ
  • 143.
    143 ๔๕. ทิิศที่่�พระพุุทธเจ้้าทรงสอนให้้กราบไหว้้ มีีจำนวนเท่่าไร ? ก. ๒ ข. ๔ ค. ๖ ง. ๘ ๔๖. พ่่อแม่่ได้้ชื่่�อว่่าเป็็นผู้้�มีีอุุปการคุุณ เพราะให้้อะไรที่่�สำคััญที่่�สุุดแก่่บุุตร ? ก. อาหาร ข. สมบััติิ ค. เงิินทอง ง. ชีีวิิตเลืือดเนื้้�อ ๔๗. ปุุรััตถิิมทิิศ คืือมารดาบิิดา พึึงอนุุเคราะห์์บุุตรธิิดาด้้วยวิิธีีใด ? ก. ห้้ามทำชั่่�ว ข. ให้้การศึึกษา ค. ให้้ทรััพย์์สมบััติิ ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๘. ควรแสดงความเคารพต่่อทิิศเบื้้�องขวาคืือครููอาจารย์์ด้้วยวิิธีีใด ? ก. ยืืนต้้อนรัับ ข. เชื่่�อฟััง ค. ตั้้�งใจศึึกษา ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๙. สามีีพึึงบำรุุงทิิศเบื้้�องหลัังคืือภรรยาด้้วยวิิธีีใด ? ก. ยกย่่อง ข. ไม่่ดููหมิ่่�น ค. ไม่่นอกใจ ง. ถููกทุุกข้้อ ๕๐. ภรรยาพึึงปฏิิบััติิต่่อสามีีด้้วยวิิธีีใด ? ก. ดููแลบ้้านให้้ดีี ข. ไม่่นอกใจ ค. รัักษาสมบััติิ ง. ถููกทุุกข้้อ
  • 144.
    144 ปััญหาและเฉลยวิิชาพุุทธานุุพุุทธประวััติิ ธรรมศึึกษาชั้้�นตรีี ระดัับอุุดมศึึกษาและประชาชนทั่่�วไป สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๔.๐๐ - ๑๔.๕๐ น. ๑. การทำสัังคายนาพระธรรมวิินััยครั้้�งแรก จััดขึ้้�น ณ เมืืองใด ? ก. ราชคฤห์์ ข. พาราณสีี ค. สาวััตถีี ง. ไพสาลีี ๒. ประธานสงฆ์์ทำปฐมสัังคายนา คืือพระเถระใด ? ก. พระยสะ ข. พระอุุบาลีี ค. พระอานนท์์ ง. พระมหากััสสปะ ๓. การทำปฐมสัังคายนา หลัังพุุทธปริินิิพพานแล้้วกี่่�เดืือน ? ก. ๑ เดืือน ข. ๒ เดืือน ค. ๓ เดืือน ง. ๔ เดืือน ๔. การทำปฐมสัังคายนา มีีพระอรหัันต์์เข้้าร่่วมประชุุมกี่่�องค์์ ? ก. ๒๐๐ องค์์ ข. ๓๐๐ องค์์ ค. ๔๐๐ องค์์ ง. ๕๐๐ องค์์
  • 145.
    145 ๕. การประชุุมทำปฐมสัังคายนา จััดขึ้้�นณ สถานที่่�ใด ? ก. วััดเวฬุุวััน ข. วััดเชตวััน ค. ถ้้ำสััตตบรรณ ง. ถ้้ำสุุกรขาตา ๖. กษััตริิย์์ผู้้�ถวายอุุปถััมภ์์ในการทำปฐมสัังคายนา ทรงพระนามว่่าอะไร ? ก. พิิมพิิสาร ข. อชาตศััตรูู ค. ปเสนทิิโกศล ง. อโศกมหาราช ๗. พระเถระใด เป็็นผู้้�วิิสััชนาพระวิินััยในการทำปฐมสัังคายนา ? ก. พระยสะ ข. พระอุุบาลีี ค. พระอานนท์์ ง. พระมหากััสสปะ ๘. ปิิฎกใด รวบรวมพระธรรมเทศนาที่่�ทรงแสดงในสถานที่่�ต่่าง ๆ ? ก. วิินััยปิิฎก ข. สุุตตัันตปิิฎก ค. อภิิธรรมปิิฎก ง. ถููกทุุกข้้อ ๙. ปิิฎกใด รวบรวมคำสอนที่่�เป็็นปรมััตถธรรมล้้วน ๆ ? ก. วิินััยปิิฎก ข. สุุตตัันตปิิฎก ค. อภิิธรรมปิิฎก ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๐. ผู้้�พยายามสั่่�งสมบุุญบารมีีเพื่่�อจะได้้ตรััสรู้้�ในกาลข้้างหน้้า คืือใคร ? ก. พระสาวก ข. พระอััครสาวก ค. พระราชา ง. พระโพธิิสััตว์์ ๑๑. พระโพธิิสััตว์์บำเพ็็ญบารมีี ๓๐ ครบบริิบููรณ์์ เมื่่�อเสวยพระชาติิเป็็น ใคร ? ก. สุุวรรณสาม ข. พระเตมีีย์์ ค. พระมหาชนก ง. พระเวสสัันดร ๑๒. ก่่อนปฏิิสนธิิในครรภ์์พระมารดา พระโพธิิสััตว์์สถิิตอยู่่�สวรรค์์ชั้้�นใด ? ก. ดาวดึึงส์์ ข. ยามา ค. ดุุสิิต ง. นิิมมานรดีี
  • 146.
    146 ๑๓. พระพุุทธเจ้้าทรงอุุบััติิขึ้้�นในทวีีปใด ? ก. ชมพููทวีีป ข. อุุตตรกุุรุุทวีีป ค. อมรโคยานทวีีป ง. ปุุพพวิิเทหทวีีป ๑๔. ชมพููทวีีป มีีต้้นไม้้ใดเป็็นสััญลัักษณ์์ ? ก. ต้้นโพธิ์์� ข. ต้้นไทร ค. ต้้นหว้้า ง. ต้้นสาละ ๑๕. ชมพููทวีีป แบ่่งอาณาเขตเป็็นแคว้้นใหญ่่ ๆ กี่่�แคว้้น ? ก. ๖ แคว้้น ข. ๑๖ แคว้้น ค. ๒๖ แคว้้น ง. ๓๖ แคว้้น ๑๖. ประชาชนในชมพููทวีีปแบ่่งเป็็นกี่่�วรรณะ ? ก. ๑ วรรณะ ข. ๒ วรรณะ ค. ๓ วรรณะ ง. ๔ วรรณะ ๑๗. ลููกที่่�เกิิดจากพ่่อแม่่ที่่�มีีวรรณะต่่างกััน เรีียกว่่าอะไร ? ก. พราหมณ์์ ข. แพศย์์ ค. ศููทร ง. จััณฑาล ๑๘. พระโพธิิสััตว์์ประสููติิในวงศ์์ใด ? ก. ศากยวงศ์์ ข. โกลิิยวงศ์์ ค. โคตมวงศ์์ ง. สยามวงศ์์ ๑๙. กษััตริิย์์พระองค์์ใด เป็็นต้้นกำเนิิดของศากยวงศ์์ ? ก. ชยเสนะ ข. สีีหหนุุ ค. สุุทโธทนะ ง. โอกกากราช ๒๐. พระโพธิิสััตว์์ ปฏิิสนธิิในครรภ์์ของพระนางใด ? ก. อมิิตา ข. ปมิิตา ค. สิิริิมหามายา ง. มหาปชาบดีี
  • 147.
    147 ๒๑. พระโพธิิสััตว์์ อยู่่�ในครรภ์์ของพระมารดากี่่�เดืือน? ก. ๗ เดืือน ข. ๘ เดืือน ค. ๙ เดืือน ง. ๑๐ เดืือน ๒๒. พระโพธิิสััตว์์ ประสููติิ ณ สถานที่่�ใด ? ก. ลุุมพิินีีวััน ข. ลััฏฐิิวััน ค. อััมพวััน ง. เวฬุุวััน ๒๓. บุุคคลและสิ่่�งมงคลที่่�เกิิดขึ้้�นพร้้อมกัับพระโพธิิสััตว์์ เรีียกว่่าอะไร ? ก. สหาย ข. สหชาติิ ค. กััลยาณมิิตร ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๔. บุุคคลใด เกิิดวัันเดีียวกัับพระโพธิิสััตว์์ ? ก. พระอานนท์์ ข. พระสารีีบุุตร ค. พระโมคคััลลานะ ง. พระเทวทััต ๒๕. พระโพธิิสััตว์์ประสููติิได้้ ๓ วััน มีีดาบสใดเข้้าเยี่่�ยม ? ก. กบิิลดาบส ข. กาฬเทวิิลดาบส ค. อุุททกดาบส ง. อาฬารดาบส ๒๖. พระราชกุุมารได้้รัับการขนานนามว่่า สิิทธััตถะ หลัังประสููติิได้้กี่่�วััน ? ก. ๓ วััน ข. ๕ วััน ค. ๗ วััน ง. ๙ วััน ๒๗. ทำนายว่่า สิิทธััตถกุุมารจะเสด็็จออกผนวชและได้้ตรััสรู้้�แน่่นอน ? ก. โกณฑััญญะ ข. วััปปะ ค. ภััททิิยะ ง. มหานามะ ๒๘. พระนางสิิริิมหามายาสิ้้�นพระชนม์์ หลัังสิิทธััตถกุุมารประสููติิได้้กี่่�วััน ? ก. ๓ วััน ข. ๕ วััน ค. ๗ วััน ง. ๙ วััน
  • 148.
    148 ๒๙. ครููคนแรกของเจ้้าชายสิิทธััตถะ คืือใคร? ก. วิิศวามิิตร ข. อสิิตดาบส ค. อุุททกดาบส ง. อาฬารดาบส ๓๐. เจ้้าชายสิิทธััตถะทรงอภิิเษกสมรส ขณะมีีพระชนมายุุเท่่าไร ? ก. ๑๖ ปีี ข. ๒๐ ปีี ค. ๒๙ ปีี ง. ๓๕ ปีี ๓๑. เจ้้าชายสิิทธััตถะออกผนวช ขณะมีีพระชนมายุุเท่่าไร ? ก. ๒๐ ปีี ข. ๒๙ ปีี ค. ๓๕ ปีี ง. ๔๕ ปีี ๓๒. ข้้อใด ไม่่จััดเข้้าในเทวทููต ๔ ? ก. คนเกิิด ข. คนแก่่ ค. คนเจ็็บ ง. คนตาย ๓๓. ใครตามเสด็็จเจ้้าชายสิิทธััตถะในวัันออกผนวช ? ก. เทวทััต ข. นัันทะ ค. กาฬุุทายีี ง. ฉัันนะ ๓๔. เจ้้าชายสิิทธััตถะ อธิิษฐานเพศบรรพชิิต ณ ริิมฝั่่�งแม่่น้้ำใด ? ก. คงคา ข. ยมุุนา ค. อโนมา ง. เนรััญชรา ๓๕. พระมหาบุุรุุษ สำเร็็จสมาบััติิ ๘ ในสำนัักของใคร ? ก. กบิิลดาบส ข. กาฬเทวิิลดาบส ค. อาฬารดาบส ง. อุุททกดาบส ๓๖. พระมหาบุุรุุษ ทรงบำเพ็็ญทุุกรกิิริิยาด้้วยวิิธีีใด ? ก. อดอาหาร ข. กดพระทนต์์ ค. กลั้้�นลมหายใจ ง. ถููกทุุกข้้อ
  • 149.
    149 ๓๗. สตรีีผู้้�ถวายข้้าวมธุุปายาสแก่่พระมหาบุุรุุษ คืือใคร? ก. สุุชาดา ข. วิิสาขา ค. พิิมพา ง. มััลลิิกา ๓๘. พระมหาบุุรุุษเสวยข้้าวมธุุปายาสในวัันตรััสรู้้� จำนวนกี่่�ก้้อน ? ก. ๒๙ ก้้อน ข. ๓๙ ก้้อน ค. ๔๙ ก้้อน ง. ๕๙ ก้้อน ๓๙. พระมหาบุุรุุษ ทรงอธิิษฐานลอยถาดทองคำในแม่่น้้ำใด ? ก. คงคา ข. เนรััญชรา ค. อโนมา ง. อจิิรวดีี ๔๐. โสตถิิยพราหมณ์์ ได้้ถวายหญ้้าคาแก่่พระมหาบุุรุุษ จำนวนเท่่าไร ? ก. ๖ กำมืือ ข. ๗ กำมืือ ค. ๘ กำมืือ ง. ๙ กำมืือ ๔๑. ใครตามขััดขวางการตรััสรู้้�พระโพธิิญาณของพระมหาบุุรุุษ ? ก. พญายม ข. พญานาค ค. ธิิดามาร ง. พญาวััสสวดีีมาร ๔๒. พระมหาบุุรุุษ ได้้บรรลุุปุุพเพนิิวาสานุุสสติิญาณในยามใด ? ก. ปฐมยาม ข. มััชฌิิมยาม ค. ปััจฉิิมยาม ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๓. พระพุุทธเจ้้าตรััสรู้้�พระสััมมาสััมโพธิิญาณ เมื่่�อพระชนมายุุเท่่าไร ? ก. ๒๙ ข. ๓๕ ค. ๔๕ ง. ๘๐ ๔๔. พระพุุทธเจ้้าตรััสรู้้�แล้้ว ได้้เสวยวิิมุุตติิสุุขกี่่�สััปดาห์์ ? ก. ๕ สััปดาห์์ ข. ๖ สััปดาห์์ ค. ๗ สััปดาห์์ ง. ๘ สััปดาห์์
  • 150.
    150 ๔๕. พระพุุทธเจ้้าเสวยวิิมุุตติิสุุขในสััปดาห์์ที่่� ๑ณ สถานที่่�ใด ? ก. ต้้นโพธิ์์� ข. ต้้นไทร ค. ต้้นจิิก ง. ต้้นเกด ๔๖. วัันสำคััญทางพระพุุทธศาสนา ชาวพุุทธควรปฏิิบััติิตนอย่่างไร ? ก. ถวายทาน ข. รัักษาศีีล ค. เจริิญจิิตภาวนา ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๗. พระภิิกษุุสงฆ์์อธิิษฐานเข้้าอยู่่�จำพรรษาเป็็นเวลากี่่�เดืือน ? ก. ๒ เดืือน ข. ๓ เดืือน ค. ๔ เดืือน ง. ๕ เดืือน ๔๘. วัันแรม ๑ ค่่ำ เดืือน ๘ ตรงกัับวัันในข้้อใด ? ก. มาฆบููชา ข. วิิสาขบููชา ค. เข้้าพรรษา ง. ออกพรรษา ๔๙. วัันที่่�พระพุุทธเจ้้าเสด็็จลงจากสวรรค์์ชั้้�นดาวดึึงส์์ เรีียกว่่าวัันอะไร ? ก. เข้้าพรรษา ข. ออกพรรษา ค. เทโวโรหณะ ง. ลอยกระทง ๕๐. วิิปััตติิปฏิิพาหายะ สััพพะสััมปััตติิสิิทธิิยา ... เป็็นคำอาราธนาอะไร ? ก. พระปริิตร ข. พระธรรม ค. ศีีล ๕ ง. ศีีล ๘
  • 151.
    151 ปััญหาและเฉลยวิิชาเบญจศีีลเบญจธรรม (วิินััย) ธรรมศึึกษาชั้้�นตร ระดัับอุุดมศึึกษาและประชาชนทั่่�วไป สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๕.๐๐ - ๑๕.๕๐ น. ๑. หลัักธรรมใด เป็็นข้้อปฏิิบััติิเบื้้�องต้้นสำหรัับบุุคคลเริ่่�มทำความดีี ? ก. ศีีล ข. สมาธิิ ค. ปััญญา ง. ถููกทุุกข้้อ ๒. ความมีีระเบีียบวิินััย จััดเข้้าในข้้อใด ? ก. ทาน ข. ศีีล ค. สมาธิิ ง. ปััญญา ๓. วััตถุุประสงค์์ของการรัักษาศีีล คืือข้้อใด ? ก. สงบใจ ข. ไม่่งมงาย ค. ฝึึกกายวาจา ง. ดัับทุุกข์์ ๔. เจตนางดเว้้นจากข้้อห้้าม เพื่่�อไม่่ละเมิิดศีีล เรีียกว่่าอะไร ? ก. อาบััติิ ข. วิิรััติิ ค. วิินััย ง. สิิกขาบท
  • 152.
    152 ๕. ข้้อใด เป็็นการละเมิิดศีีลข้้อที่่� ๑? ก. ทำแท้้ง ข. ลัักทรััพย์์ ค. เสพยาบ้้า ง. ค้้าประเวณีี ๖. ข้้อใด ไม่่เข้้าข่่ายความผิิดศีีลข้้อที่่� ๑ ? ก. ทำให้้ตาย ข. ทำให้้ลำบาก ค. ทำให้้บาดเจ็็บ ง. ทำให้้เจ็็บใจ ๗. การทำสััตว์์ให้้ได้้รัับความลำบากเดืือดร้้อน เรีียกว่่าอะไร ? ก. ทรกรรม ข. โจรกรรม ค. ฆาตกรรม ง. บาปกรรม ๘. ศีีลข้้อที่่� ๑ บััญญััติิขึ้้�นเพื่่�อรัักษาคุุณค่่าและหวงแหนสิ่่�งใด ? ก. ทรััพย์์สิิน ข. ที่่�ดิิน ค. ชีีวิิต ง. บ้้าน ๙. ข้้อใด อนุุโลมเข้้าในการทำปาณาติิบาต ? ก. ทำให้้บาดเจ็็บ ข. ทำให้้พิิการ ค. ทำให้้เสีียโฉม ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๐. ศีีลข้้อที่่� ๒ บััญญััติิขึ้้�นเพื่่�อมุ่่�งเน้้นถึึงความปลอดภััยในเรื่่�องใด ? ก. ชีีวิิตร่่างกาย ข. ทรััพย์์สิิน ค. คู่่�ครอง ง. สุุขภาพ ๑๑. ข้้อห้้ามของศีีลข้้อที่่� ๒ คืือข้้อใด ? ก. จัับปลา ข. ล่่าสััตว์์ ค. รัับราชการ ง. หากิินทุุจริิต ๑๒. ข้้อใด เป็็นการละเมิิดศีีลข้้อที่่� ๒ เกิิดจากทรััพย์์สิินของตน ? ก. เลี่่�ยงภาษีี ข. บุุกรุุกป่่า ค. รัับสิินบน ง. เก็็บส่่วย
  • 153.
    153 ๑๓. ขายของออนไลน์์แต่่ส่่งของไม่่ตรงใบสั่่�ง เป็็นโจรกรรมประเภทใด? ก. ปลอม ข. ลวง ค. ลััก ง. ปล้้น ๑๔. ข้้อใด เป็็นลัักษณะอาการของคนไม่่รัักษาศีีลข้้อที่่� ๒ ? ก. โหดร้้าย ข. แอบขโมย ค. โกหก ง. เมาทุุกวััน ๑๕. ศีีลข้้อที่่� ๒ บััญญััติิขึ้้�นเพื่่�อให้้ทำความดีีเรื่่�องใด ? ก. หากิินสุุจริิต ข. ผััวเมีียเดีียว ค. เมตตาสััตว์์ ง. รู้้�คุุณคน ๑๖. กาเมสุุมิิจฉาจารา เวรมณีี หมายถึึงการไม่่ทำผิิดเรื่่�องใด ? ก. กฎหมาย ข. วััฒนธรรม ค. ประเพณีี ง. ประเวณีี ๑๗. หญิิงผู้้�เป็็นเหล่่ากอของตน หมายถึึงใคร ? ก. ลููกเลี้้�ยง ข. ลููกบุุญธรรม ค. ลููกสาว ง. ลููกสะใภ้้ ๑๘. การละเมิิดศีีลข้้อที่่� ๓ ทำให้้ครอบครััวแตกแยก ควรแก้้ไขตามข้้อใด ? ก. เลิิกยาบ้้า ข. เลิิกบุุหรี่่� ค. เลิิกเหล้้า ง. เลิิกเจ้้าชู้้� ๑๙. การแสดงกิิริิยาอาการอัันเป็็นเท็็จในศีีลข้้อที่่� ๔ เรีียกว่่าอะไร ? ก. เท็็จทางกาย ข. เท็็จทางวาจา ค. เท็็จทางใจ ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๐. คำพููดลัักษณะใด แม้้ไม่่เป็็นความจริิง ก็็ไม่่มีีโทษแก่่ผู้้�พููด ? ก. อำความ ข. เสริิมความ ค. สัับปลัับ ง. สำคััญผิิด
  • 154.
    154 ๒๑. มุุสาประเภทใด เรีียกว่่ามารยา ? ก. อวดวิิชา ข. อวดอ้้าง ค. แกล้้งป่่วย ง. สาบาน ๒๒. เล่่านิิทานไม่่ใช่่เรื่่�องจริิง แต่่ไม่่ผิิดศีีลข้้อ ๔ เพราะเหตุุใด ? ก. สำคััญผิิด ข. เป็็นนิิยาย ค. เป็็นโวหาร ง. พลั้้�งปาก ๒๓. ศีีลข้้อที่่� ๕ บััญญััติิขึ้้�นเพื่่�อให้้หลีีกเลี่่�ยงไม่่เกี่่�ยวข้้องกัับอะไร ? ก. สััตว์์ดุุร้้าย ข. ลัักพาตััว ค. การพนััน ง. สิ่่�งเสพติิด ๒๔. ข้้อใด เป็็นพฤติิกรรมไม่่ดีีของคนละเมิิดศีีลข้้อที่่� ๕ ? ก. ทำลายของ ข. ทุุบตีีผู้้�อื่่�น ค. ทะเลาะวิิวาท ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๕. การไม่่ให้้ความสำคััญกัับศีีลข้้อที่่� ๕ ทำให้้เกิิดปััญหาใด ? ก. ลัักขโมย ข. ค้้ามนุุษย์์ ค. ติิดยาบ้้า ง. หากิินทุุจริิต ๒๖. ผู้้�ปรารถนาจะรัักษาศีีลข้้อที่่� ๕ ในวัันพระ ควรปฏิิบััติิตามข้้อใด ? ก. งดเหล้้า ข. เข้้าวััด ค. ทำบุุญ ง. ฟัังเทศน์์ ๒๗. ข้้อใด ไม่่ใช่่การงดเว้้นจากข้้อห้้ามที่่�เรีียกว่่า วิิรััติิ ? ก. มัังสวิิรััติิ ข. สมาทานวิิรััติิ ค. สมุุจเฉทวิิรััติิ ง. สััมปััตตวิิรััติิ ๒๘. สััมปััตตวิิรััติิ เป็็นการงดเว้้นจากการละเมิิดศีีลของใคร ? ก. คนทั่่�วไป ข. คนถืือศีีล ค. คนเห็็นผีี ง. อริิยบุุคคล
  • 155.
    155 ๒๙. “ข้้าพเจ้้ารัับศีีลห้้ามา จึึงไม่่ดื่่�มเหล้้า”จััดเป็็นวิิรััติิใด ? ก. สมาทานวิิรััติิ ข. สััมปััตตวิิรััติิ ค. สมุุจเฉทวิิรััติิ ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๐. เบญจศีีล ท่่านกำหนดให้้รัักษาควบคู่่�กัับหลัักธรรมใด ? ก. อริิยสััจ ข. สัังคหวััตถุุ ค. พรหมวิิหาร ง. เบญจธรรม ๓๑. เห็็นสุุนััขตกน้้ำสามารถช่่วยได้้ แต่่ไม่่ช่่วย เพราะขาดกััลยาณธรรมใด ? ก. เมตตา ข. กรุุณา ค. สติิสััมปชััญญะ ง. สััจจะ ๓๒. ปรารถนาดีี หวัังจะให้้เขามีีความสุุข เป็็นกััลยาณธรรมใด ? ก. เมตตา ข. สััมมาอาชีีวะ ค. สติิสััมปชััญญะ ง. สััจจะ ๓๓. ช่่วยปลดหนี้้�ให้้คนพ้้นจากความเดืือดร้้อน เป็็นกััลยาณธรรมใด ? ก. เมตตา ข. กรุุณา ค. กามสัังวร ง. สััจจะ ๓๔. ผู้้�ปรารถนาจะปฏิิบััติิตามกััลยาณธรรมข้้อที่่� ๑ ควรเว้้นพฤติิกรรมใด ? ก. เล่่นหวย ข. ขโมยของ ค. ล่่าสััตว์์ ง. ดื่่�มเหล้้า ๓๕. กััลยาณธรรมใด สนัับสนุุนการรัักษาศีีลข้้อที่่� ๒ ให้้มั่่�นคงยิ่่�งขึ้้�น ? ก. สััจจะ ข. สััมมาอาชีีวะ ค. เมตตากรุุณา ง. สติิสััมปชััญญะ ๓๖. นายจ้้างจ่่ายค่่าจ้้างแก่่ลููกจ้้างตามสััญญา เป็็นความชอบธรรมเรื่่�องใด ? ก. กิิจการ ข. บุุคคล ค. วััตถุุ ง. ถููกทุุกข้้อ
  • 156.
    156 ๓๗. ลููกจ้้างทำงานในหน้้าที่่�ไม่่ให้้บกพร่่อง เป็็นความชอบธรรมเรื่่�องใด ? ก. กิิจการ ข. บุุคคล ค. วััตถุุ ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๘. ผู้้�จะปฏิิบััติิตามกััลยาณธรรมข้้อสััมมาอาชีีวะ ต้้องหลีีกเลี่่�ยงข้้อใด ? ก. เรีียกค่่าไถ่่ ข. ขายยาบ้้า ค. ตั้้�งบ่่อนพนััน ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๙. ความสำรวมในกาม หมายถึึงรู้้�จัักยัับยั้้�งควบคุุมตนในเรื่่�องใด ? ก. น้้ำตาล ข. อาหาร ค. น้้ำหนััก ง. กามารมณ์์ ๔๐. สามีีภรรยาเชื่่�อใจกััน เพราะปฏิิบััติิตามข้้อใด ? ก. ไม่่ดื่่�มสุุรา ข. ไม่่เจ้้าชู้้� ค. ไม่่ทุุจริิต ง. ไม่่ติิดพนััน ๔๑. ปรารถนาจะสำรวมในกาม ควรหลีีกเลี่่�ยงเรื่่�องใด ? ก. เสพยาบ้้า ข. ค้้าของเถื่่�อน ค. ล่่าสััตว์์ป่่า ง. นอกใจคู่่�ครอง ๔๒. ความจริิงใจต่่อเพื่่�อน เป็็นสััจจะประเภทใด ? ก. ความเที่่�ยงธรรม ข. ความซื่่�อตรง ค. ความกตััญญูู ง. ความภัักดีี ๔๓. คนตรงไปตรงมาปราศจากอคติิ เพราะมีีสััจจะประเภทใด ? ก. ความเที่่�ยงธรรม ข. พููดจริิง ค. ทำจริิง ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๔. ความกตััญญูู ถืือเป็็นสััจจะประการหนึ่่�ง เช่่นตััวอย่่างใด ? ก. รัักพวกพ้้อง ข. เลี้้�ยงพ่่อแม่่ ค. ช่่วยเหลืือคน ง. ยกย่่องนาย
  • 157.
    157 ๔๕. เมาแล้้วขัับรถทำให้้เกิิดอุุบััติิเหตุุ เพราะขาดกััลยาณธรรมใด? ก. สััจจะ ข. กามสัังวร ค. เมตตากรุุณา ง. สติิสััมปชััญญะ ๔๖. การดื่่�มน้้ำกระท่่อมสููบกััญชาผิิดศีีลข้้อที่่� ๕ ขััดต่่อกััลยาณธรรมใด ? ก. สติิสััมปชััญญะ ข. กามสัังวร ค. สััจจะ ง. สััมมาอาชีีวะ ๔๗. การใช้้จ่่ายแต่่พอเพีียงตามความจำเป็็น ชื่่�อว่่ามีีสติิในเรื่่�องใด ? ก. การบริิโภค ข. การประพฤติิตััว ค. การระวัังตััว ง. การทำงาน ๔๘. มีีคนสรรเสริิญเยิินยอ ตั้้�งสติิอย่่างไร ชื่่�อว่่าไม่่ประมาทในโลกธรรม ? ก. ไม่่ระวััง ข. ไม่่ตั้้�งใจ ค. ไม่่เหลิิง ง. ไม่่สำรวม ๔๙. การประพฤติิเบญจธรรม อำนวยประโยชน์์ในชาติิปััจจุุบัันอย่่างไร ? ก. เจริิญลาภ ข. เจริิญเกีียรติิ ค. เจริิญยศ ง. ถููกทุุกข้้อ ๕๐. การประพฤติิเบญจธรรม อำนวยประโยชน์์ในชาติิหน้้าอย่่างไร ? ก. ไม่่ตกนรก ข. ไม่่ไปอบาย ค. ไม่่เป็็นเปรต ง. ถููกทุุกข้้อ
  • 158.
  • 159.
  • 160.
  • 161.
    161 ปััญหาวิิชาเรีียงความแก้้กระทู้้�ธรรม ธรรมศึึกษาชั้้�นโท ระดัับประถมศึึกษา สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๐๘.๓๐ น. สุุโข ปุุฺฺสฺฺส อุุจฺฺจโย. ความสั่่�งสมซึ่่�งบุุญ นำสุุขมาให้้. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย ธรรมบท --------------------------------------- แต่่งอธิิบายให้้สมเหตุุสมผล โดยใช้้สุุภาษิิตที่่�สนามหลวงแผนกธรรม กำหนดมาให้้ จำนวน ๕ สุุภาษิิตข้้างล่่างนี้้� มาประกอบอ้้างอิิง ๒ สุุภาษิิต ห้้ามอ้้างสุุภาษิิตซ้้ำข้้อกััน และสุุภาษิิตที่่�อ้้างมานั้้�น ควรอธิิบายเชื่่�อมความให้้ สมกัับเรื่่�องในกระทู้้�ตั้้�ง ในชั้้�นนี้้�กำหนดให้้เขีียนลงในกระดาษใบตอบตั้้�งแต่่ ๓ หน้้า (เว้้นบรรทััด) ขึ้้�นไป ให้้เวลา ๓ ชั่่�วโมง
  • 162.
    162 ปุุฺฺํํ โจเรหิิ ทููหรํํ. บุุญอัันโจรนำไปไม่่ได้้. คััมภีีร์์ที่่�มา : สัังยุุตตนิิกาย สคาถวรรค ททโต ปุุฺฺํํ ปวฑฺฺฒติิ. เมื่่�อให้้ บุุญก็็เพิ่่�มขึ้้�น. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย อุุทาน ปุุฺฺํํ สุุขํํ ชีีวิิตสงฺฺขยมฺฺหิิ. บุุญนำสุุขมาให้้ในเวลาสิ้้�นชีีวิิต. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย ธรรมบท ยํํ เว เสวติิ ตาทิิโส. คบคนเช่่นใด ก็็เป็็นเช่่นคนนั้้�น. คััมภีีร์์ที่่�มา : ว.ว. สุุโข หเว สปฺฺปุุริิเสน สงฺฺคโม. สมาคมกัับสััตบุุรุุษ นำสุุขมาให้้. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย ชาดก ทุุกนิิบาติิ
  • 163.
    163 ๑. วิิธีีการทำบุุญในพระพุุทธศาสนา เรีียกว่่าอะไร ? ก. ทานมััย ข. สีีลมััย ค. ภาวนามััย ง. บุุญกิิริิยาวััตถุุ ๒. ชาวพุุทธควรบำเพ็็ญธรรมใด เพื่่�อให้้เกิิดบุุญคืือความสุุข ? ก. ทาน ข. ศีีล ค. ภาวนา ง. ถููกทุุกข้้อ ๓. บริิจาคทรััพย์์สิ่่�งของช่่วยผู้้�ประสบอุุทกภััย จััดเป็็นบุุญกิิริิยาวััตถุุใด ? ก. ทานมััย ข. สีีลมััย ค. ภาวนามััย ง. ปััตติิทานมััย ๔. ไม่่นอกใจสามีีภรรยาของตน จััดเป็็นบุุญกิิริิยาวััตถุุใด ? ก. ทานมััย ข. สีีลมััย ค. ภาวนามััย ง. ปััตติิทานมััย ปััญหาและเฉลยวิิชาธรรม ธรรมศึึกษาชั้้�นโท ระดัับประถมศึึกษา สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๓.๐๐ - ๑๓.๕๐ น.
  • 164.
    164 ๕. บัันได ๓ ขั้้�นในการทำบุุญคืือข้้อใด ? ก. ทานมััย ข. สีีลมััย ค. ภาวนามััย ง. ถููกทุุกข้้อ ๖. วุุฑฒิิ แปลว่่าอะไร ? ก. ความเจริิญ ข. ความเสื่่�อม ค. ความเพีียร ง. ความไม่่ลำเอีียง ๗. สััตบุุรุุษ หมายถึึงบุุคคลเช่่นไร ? ก. คนดีี ข. คนมีีความรู้้� ค. คนพููดจาดีี ง. คนมีีบุุคลิิกดีี ๘. ในวุุฑฒิิธรรม ๔ สััปปุุริิสสัังเสวะ หมายถึึงสำนวนไทยในข้้อใด ? ก. คบคนดีี ข. ฟัังวจีีโดยเคารพ ค. นอบนบด้้วยพิินิิจ ง. ถููกทุุกข้้อ ๙. ในวุุฑฒิิธรรม ๔ สััทธััมมััสสวนะ หมายถึึงสำนวนไทยในข้้อใด ? ก. คบคนดีี ข. ฟัังวจีีโดยเคารพ ค. นอบนบด้้วยพิินิิจ ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๐. ในวุุฑฒิิธรรม ๔ โยนิิโสมนสิิการ หมายถึึงสำนวนไทยในข้้อใด ? ก. คบคนดีี ข. ฟัังวจีีโดยเคารพ ค. นอบนบด้้วยพิินิิจ ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๑. ข้้อใด เป็็นความหมายของธััมมานุุธััมมปฏิิปััตติิ ? ก. คบคนดีี ข. ฟัังธรรม ค. คิิดไตร่่ตรอง ง. ลงมืือปฏิิบััติิ ๑๒. ธรรมที่่�เป็็นเสมืือนล้้อรถนำไปสู่่�จุุดหมาย เรีียกว่่าอะไร ? ก. วุุฑฒิิ ๔ ข. จัักร ๔ ค. ปธาน ๔ ง. อธิิษฐาน ๔
  • 165.
    165 ๑๓. ปฏิิรููปเทสวาสะ แปลว่่าอะไร? ก. อยู่่�ในประเทศอัันสมควร ข. คบคนดีี ค. ตั้้�งตนดีี ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๔. ประเทศในคำว่่า ปฏิิรููปเทสวาสะ องค์์ประกอบใดหาได้้ยากที่่�สุุด ? ก. มีีความเจริิญ ข. มีีคนดีีมาก ค. มีีเศรษฐกิิจดีี ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๕. คำว่่า สััปปุุริิสููปััสสยะ แปลว่่าอะไร ? ก. คบสััตบุุรุุษ ข. คบเพื่่�อน ค. คบค้้าสมาคม ง. คบมิิตรประเทศ ๑๖. อััตตสััมมาปณิิธิิ คืือการตั้้�งตนไว้้ชอบในอะไร ? ก. สุุจริิต ข. เศรษฐกิิจ ค. สัังคม ง. การเมืือง ๑๗. อััตตสััมมาปณิิธิิ เป็็นข้้อยืืนยัันว่่าสัังคมจะดีีได้้ต้้องเริ่่�มที่่�ใคร ? ก. ตนเอง ข. เพื่่�อน ๆ ค. พ่่อแม่่ ง. ครููอาจารย์์ ๑๘. ปุุพเพกตปุุญญตา แปลสั้้�น ๆ ว่่าอย่่างไร ? ก. มีีบุุญเก่่า ข. มีีบุุญมาก ค. มีีบุุญน้้อย ง. มีีบุุญแต่่กรรมบััง ๑๙. จัักร ๔ ข้้อใด สำคััญที่่�สุุด ? ก. อยู่่�ถิ่่�นดีี ข. คบคนดีี ค. ตั้้�งตนไว้้ดีี ง. ทำบุุญมาดีี ๒๐. ผู้้�ปกครองหรืือผู้้�นำควรงดเว้้นอะไร จึึงจะไม่่เสีียความยุุติิธรรม ? ก. อคติิ ข. อรติิ ค. มติิ ง. คติิ
  • 166.
    166 ๒๑. ลำเอีียงเพราะชอบ เรีียกว่่าอะไร? ก. ฉัันทาคติิ ข. โทสาคติิ ค. โมหาคติิ ง. ภยาคติิ ๒๒. ลำเอีียงเพราะไม่่ชอบ เรีียกว่่าอะไร ? ก. ฉัันทาคติิ ข. โทสาคติิ ค. โมหาคติิ ง. ภยาคติิ ๒๓. ลำเอีียงเพราะรู้้�เท่่าไม่่ถึึงการณ์์ เรีียกว่่าอะไร ? ก. ฉัันทาคติิ ข. โทสาคติิ ค. โมหาคติิ ง. ภยาคติิ ๒๔. ลำเอีียงเพราะเกรงกลััวอิิทธิิพล เรีียกว่่าอะไร ? ก. ฉัันทาคติิ ข. โทสาคติิ ค. โมหาคติิ ง. ภยาคติิ ๒๕. ข้้อใด ไม่่ใช่่อคติิ ๔ ? ก. ทุุคติิ ข. โทสาคติิ ค. โมหาคติิ ง. ภยาคติิ ๒๖. ความรัักทำให้้เกิิดอคติิใดได้้ ? ก. ฉัันทาคติิ ข. โทสาคติิ ค. โมหาคติิ ง. ภยาคติิ ๒๗. ผู้้�ที่่�ไม่่ตกอยู่่�ในอำนาจของอคติิ จะมีีลัักษณะเช่่นใด ? ก. มีีเมตตา ข. มีีกรุุณา ค. มีีมุุทิิตา ง. มีีความยุุติิธรรม ๒๘. ธรรมหมวดใด หมายถึึงความเพีียร ? ก. วุุฑฒิิ ๔ ข. จัักร ๔ ค. ปธาน ๔ ง. อิิทธิิบาท ๔
  • 167.
    167 ๒๙. เพีียรระวัังความชั่่�วไม่่ให้้เกิิดขึ้้�นในจิิตใจ จััดเป็็นปธานใด? ก. สัังวรปธาน ข. ปหานปธาน ค. ภาวนาปธาน ง. อนุุรัักขนาปธาน ๓๐. เพีียรละความชั่่�วที่่�เกิิดขึ้้�นแล้้ว จััดเป็็นปธานใด ? ก. สัังวรปธาน ข. ปหานปธาน ค. ภาวนาปธาน ง. อนุุรัักขนาปธาน ๓๑. เพีียรสร้้างความดีี จััดเป็็นปธานใด ? ก. สัังวรปธาน ข. ปหานปธาน ค. ภาวนาปธาน ง. อนุุรัักขนาปธาน ๓๒. เพีียรรัักษาความดีีที่่�เกิิดขึ้้�นแล้้วไม่่ให้้เสื่่�อมสิ้้�นไป จััดเป็็นปธานใด ? ก. สัังวรปธาน ข. ปหานปธาน ค. ภาวนาปธาน ง. อนุุรัักขนาปธาน ๓๓. ระวัังชั่่�วกลััวความผิิด เป็็นความหมายของปธานใด ? ก. สัังวรปธาน ข. ปหานปธาน ค. ภาวนาปธาน ง. อนุุรัักขนาปธาน ๓๔. ละความชั่่�วแต่่ยัังไม่่ทำความดีี เท่่ากัับยัังไม่่มีีปธานใด ? ก. สัังวรปธาน ข. ปหานปธาน ค. ภาวนาปธาน ง. อนุุรัักขนาปธาน ๓๕. รัักษาความดีีดุุจเกลืือรัักษาความเค็็ม เป็็นความหมายของปธานใด ? ก. สัังวรปธาน ข. ปหานปธาน ค. ภาวนาปธาน ง. อนุุรัักขนาปธาน ๓๖. ธรรมที่่�ควรตั้้�งไว้้ในใจ เรีียกว่่าอะไร ? ก. วุุฑฒิิ ข. จัักร ค. อธิิษฐาน ง. ปธาน
  • 168.
    168 ๓๗. ผู้้�ที่่�อธิิษฐานอะไรได้้สำเร็็จ ต้้องมีีธรรมใด? ก. ปััญญา ข. สััจจะ ค. จาคะ ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๘. เหตุุให้้เกิิดปััญญา มีีอะไรบ้้าง ? ก. การศึึกษา ข. การพิิจารณา ค. ลงมืือปฏิิบััติิ ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๙. คนที่่�มีีอธิิษฐานธรรมข้้อสััจจะ มีีลัักษณะเช่่นไร ? ก. ตั้้�งใจเรีียน ข. ตั้้�งใจทำงาน ค. ตั้้�งใจทำดีี ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๐. การละความเห็็นแก่่ตััว จััดเป็็นอธิิษฐานธรรมข้้อใด ? ก. ปััญญา ข. สััจจะ ค. จาคะ ง. อุุปสมะ ๔๑. นัักเรีียนนัักศึึกษาต้้องมีีธรรมหมวดใด จึึงจะประสบความสำเร็็จ ? ก. วุุฑฒิิ ข. จัักร ค. อิิทธิิบาท ง. อธิิษฐาน ๔๒. นัักเรีียนรัักการเรีียนมาเรีียนไม่่ขาด จััดว่่ามีีธรรมข้้อใด ? ก. ฉัันทะ ข. วิิริิยะ ค. จิิตตะ ง. วิิมัังสา ๔๓. นัักเรีียนขยัันอ่่านหนัังสืือทำการบ้้านส่่งงาน จััดว่่ามีีธรรมข้้อใด ? ก. ฉัันทะ ข. วิิริิยะ ค. จิิตตะ ง. วิิมัังสา ๔๔. นัักเรีียนสนใจอ่่านหนัังสืือทบทวนบทเรีียน จััดว่่ามีีธรรมข้้อใด ? ก. ฉัันทะ ข. วิิริิยะ ค. จิิตตะ ง. วิิมัังสา
  • 169.
    169 ๔๕. นัักเรีียนมีีผลการเรีียนที่่�ดีีขึ้้�น เพราะมีีธรรมข้้อใด ? ก. ฉัันทะ ข. วิิริิยะ ค. จิิตตะ ง. วิิมัังสา ๔๖. ธรรมอัันเป็็นเครื่่�องอยู่่�ของพรหมหรืือผู้้�ใหญ่่ เรีียกว่่าอะไร ? ก. วุุฑฒิิ ข. จัักร ค. อิิทธิิบาท ง. พรหมวิิหาร ๔๗. นัักเรีียนมีีความหวัังดีีต่่อเพื่่�อน ๆ ได้้ชื่่�อว่่ามีีธรรมใด ? ก. เมตตา ข. กรุุณา ค. มุุทิิตา ง. อุุเบกขา ๔๘. นัักเรีียนรู้้�สึึกสงสารช่่วยผู้้�ประสบอุุทกภััย ได้้ชื่่�อว่่ามีีธรรมใด ? ก. เมตตา ข. กรุุณา ค. มุุทิิตา ง. อุุเบกขา ๔๙. นัักเรีียนดีีใจกัับเพื่่�อน ๆ ที่่�สอบได้้คะแนนดีี ได้้ชื่่�อว่่ามีีธรรมใด ? ก. เมตตา ข. กรุุณา ค. มุุทิิตา ง. อุุเบกขา ๕๐. นัักเรีียนไม่่เข้้าข้้างเพื่่�อนที่่�ทำผิิดระเบีียบ ได้้ชื่่�อว่่ามีีธรรมใด ? ก. เมตตา ข. กรุุณา ค. มุุทิิตา ง. อุุเบกขา
  • 170.
    170 ปััญหาและเฉลยวิิชาพุุทธประวััติิ ธรรมศึึกษาชั้้�นโท ระดัับประถมศึึกษา สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๔.๐๐ - ๑๔.๕๐ น. ๑. หลัังตรััสรู้้� พระพุุทธเจ้้าเสวยวิิมุุตติิสุุขสััปดาห์์ที่่� ๑ ใต้้ต้้นไม้้ใด ? ก. ต้้นโพธิ์์� ข. ต้้นไทร ค. ต้้นเกด ง. ต้้นมะม่่วง ๒. สััปดาห์์ที่่� ๓ สถานที่่�พระพุุทธเจ้้าเสวยวิิมุุตติิสุุข เรีียกว่่าอะไร ? ก. อนิิมิิสเจดีีย์์ ข. รััตนฆรเจดีีย์์ ค. ปฐมเจดีีย์์ ง. รััตนจงกรมเจดีีย์์ ๓. สััปดาห์์ที่่� ๕ พระพุุทธเจ้้าเสวยวิิมุุตติิสุุขใต้้ต้้นไม้้ใด ? ก. ต้้นเกด ข. ต้้นไผ่่ ค. ต้้นโพธิ์์� ง. ต้้นไทร ๔. ต้้นมุุจลิินท์์ คืือต้้นอะไร ? ก. ต้้นโพธิ์์� ข. ต้้นไทร ค. ต้้นจิิก ง. ต้้นมะม่่วง
  • 171.
    171 ๕. สััปดาห์์ที่่� ๗ เสด็็จไปเสวยวิิมุุตติิสุุขทางทิิศใดของต้้นศรีีมหาโพธิ์์�? ก. ทิิศเหนืือ ข. ทิิศใต้้ ค. ทิิศตะวัันตก ง. ทิิศตะวัันออก ๖. ตปุุสสะและภััลลิิกะได้้พบพระพุุทธเจ้้า ขณะประทัับใต้้ต้้นไม้้ใด ? ก. ต้้นเกด ข. ต้้นไผ่่ ค. ต้้นโพธิ์์� ง. ต้้นจิิก ๗. ใครทููลอาราธนาพระพุุทธเจ้้าให้้ทรงแสดงธรรมโปรดเวไนยสััตว์์ ? ก. เทวดา ข. ท้้าวสัักกะ ค. พระอิินทร์์ ง. ท้้าวสหััมบดีีพรหม ๘. พระพุุทธเจ้้าทรงเปรีียบเวไนยสััตว์์ด้้วยดอกไม้้อะไร ? ก.ดอกมะลิิ ข. ดอกกุุหลาบ ค. ดอกพิิกุุล ง. ดอกบััว ๙. บุุคคลผู้้�มีีปััญญาปานกลาง ตรงกัับข้้อใด ? ก. อุุคฆฏิิตััญญูู ข. วิิปจิิตััญญูู ค. เนยยะ ง. ปทปรมะ ๑๐. เนยยะ คืือบุุคคลผู้้�พอแนะนำได้้ เปรีียบด้้วยบััวชนิิดใด ? ก. บััวพ้้นน้้ำ ข. บััวเสมอน้้ำ ค. บััวจมน้้ำ ง. บััวในโคลนตม ๑๑. บุุคคลอัับปััญญาไม่่สามารถจะรู้้�แจ้้งธรรมได้้ เปรีียบด้้วยบััวชนิิดใด ? ก. บััวพ้้นน้้ำ ข. บััวเสมอน้้ำ ค. บััวจมน้้ำ ง. บััวในโคลนตม ๑๒. บุุคคลใด พระพุุทธเจ้้าทรงพิิจารณาว่่าควรได้้รัับฟัังธรรมก่่อน ? ก. สััญชััย ข. ปััญจวััคคีีย์์ ค. อสิิตดาบส ง. อาฬารดาบส
  • 172.
    172 ๑๓. พระพุุทธเจ้้าเลิิกบำเพ็็ญทุุกรกิิริิยา บุุคคลกลุ่่�มใดทิ้้�งพระองค์์ไป ? ก. ปััญจวััคคีีย์์ ข. ภััททวััคคีีย์์ ค. สหายพระยสะ ง. ชฎิิล ๓ พี่่�น้้อง ๑๔. ป่่าอิิสิิปตนมฤคทายวััน ตั้้�งอยู่่�ในแคว้้นอะไร ? ก. มคธ ข. กาสีี ค. โกศล ง. วััชชีี ๑๕. พระพุุทธเจ้้าแสดงปฐมเทศนาแก่่บุุคคลกลุ่่�มใด ? ก. ปััญจวััคคีีย์์ ข. ภััททวััคคีีย์์ ค. สหายพระยสะ ง. ชฎิิล ๓ พี่่�น้้อง ๑๖. พระเถระรููปใด เป็็นสาวกองค์์แรก ? ก. โกณฑััญญะ ข. วััปปะ ค. ภััททิิยะ ง. อััสสชิิ ๑๗. เราได้้ตรััสรู้้�พระสััมมาสััมโพธิิญาณแล้้ว เป็็นคำพููดของใคร ? ก. เทวดา ข. พรหม ค. ปััญจวััคคีีย์์ ง. พระพุุทธเจ้้า ๑๘. ทางสายกลาง หมายถึึงคำตอบในข้้อใด ? ก. ปฐมาปฏิิปทา ข. มััชฌิิมาปฏิิปทา ค. ปััจฉิิมาปฏิิปทา ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๙. โกณฑััญญะ ฟัังพระธรรมเทศนาแล้้ว ได้้บรรลุุอริิยบุุคคลชั้้�นใด ? ก. พระโสดาบััน ข. พระสกทาคามีี ค. พระอนาคามีี ง. พระอรหัันต์์ ๒๐. เหล่่านางบำเรอและบริิวารปรากฏแก่่ยสกุุลบุุตรเหมืือนอะไร ? ก. หญิิงชาววััง ข. นางฟ้้า ค. นางงาม ง. ซากศพ
  • 173.
    173 ๒๑. พระพุุทธเจ้้าได้้พบกัับกุุลบุุตรใด ที่่�ป่่าอิิสิิปตนมฤคทายวััน? ก. ยสะ ข. อุุปติิสสะ ค. โกลิิตะ ง. กััสสปะ ๒๒. ยสกุุลบุุตร เป็็นบุุตรของเศรษฐีีในเมืืองใด ? ก. ราชคฤห์์ ข. ไพศาลีี ค. พาราณสีี ง. สาวััตถีี ๒๓. ที่่�นี่่�วุ่่�นวายหนอ ที่่�นี่่�ขััดข้้องหนอ เป็็นคำพููดของใคร ? ก. อุุปกาชีีวก ข. โกณฑััญญะ ค. อััสสชิิ ง. ยสกุุลบุุตร ๒๔. ยสกุุลบุุตรได้้ฟัังธรรมกถาใด จากพระพุุทธเจ้้า ? ก. กถาวััตถุุ ข. เมตตากถา ค. มงคลกถา ง. อนุุปุุพพิิกถา ๒๕. วิิมละ สุุพาหุุ ปุุณณชิิ และควััมปติิ เป็็นสหายของพระเถระใด ? ก. พระยสะ ข. พระกััสสปะ ค. พระอานนท์์ ง. พระอุุบาลีี ๒๖. ชฎิิล ๓ พี่่�น้้อง ตั้้�งอาศรมอยู่่�ในแคว้้นใด ? ก. แคว้้นมคธ ข. แคว้้นโกศล ค. แคว้้นกาสีี ง. แคว้้นอวัันตีี ๒๗. ชฎิิล ๓ พี่่�น้้อง คนเล็็กชื่่�อว่่าอะไร ? ก. อุุรุุเวลกััสสปะ ข. นทีีกััสสปะ ค. คยากััสสปะ ง. มหากััสสปะ ๒๘. ชฎิิลท่่านใด มีีบริิวาร ๓๐๐ คน ? ก. อุุรุุเวลกััสสปะ ข. นทีีกััสสปะ ค. คยากััสสปะ ง. ถููกทุุกข้้อ
  • 174.
    174 ๒๙. ชฎิิล ๓พี่่�น้้อง ตั้้�งอาศรมอยู่่�ใกล้้ฝั่่�งแม่่น้้ำใด ? ก. คงคา ข. ยมุุนา ค. สรภูู ง. เนรััญชรา ๓๐. พระพุุทธเจ้้าทรงแสดงอาทิิตตปริิยายสููตรแก่่ใคร ? ก. ปััญจวััคคีีย์์ ข. พระยสะ ค. ภััททวััคคีีย์์ ง. ชฎิิล ๓ พี่่�น้้อง ๓๑. คยากััสสปะ มีีบริิวารกี่่�คน ? ก. ๑๐๐ ข. ๒๐๐ ค. ๓๐๐ ง. ๕๐๐ ๓๒. ชฎิิล ๓ พี่่�น้้อง ลอยบริิขารและเครื่่�องบููชาไฟในแม่่น้้ำชื่่�อว่่าอะไร ? ก. คงคา ข. ยมุุนา ค. สรภูู ง. เนรััญชรา ๓๓. พระสููตรใด ภิิกษุุ ๑,๐๐๓ รููป ฟัังแล้้วบรรลุุพระอรหัันต์์ ? ก. อนััตตลัักขณสููตร ข. อาทิิตตปริิยายสููตร ค. มงคลสููตร ง. รตนสููตร ๓๔. แคว้้นมคธ มีีเมืืองหลวงชื่่�อว่่าอะไร ? ก. ราชคฤห์์ ข. สาวััตถีี ค. ไพศาลีี ง. กบิิลพััสดุ์์� ๓๕. กษััตริิย์์ปกครองแคว้้นมคธ ชื่่�อว่่าอะไร ? ก. ราหุุล ข. พิิมพิิสาร ค. สุุทโธทนะ ง. ปเสนทิิโกศล ๓๖. ลััฏฐิิวััน ตั้้�งอยู่่�ในเมืืองอะไร ? ก. ราชคฤห์์ ข. สาวััตถีี ค. ไพศาลีี ง. กบิิลพััสดุ์์�
  • 175.
    175 ๓๗. พระเจ้้าพิิมพิิสารสดัับธรรมครั้้�งแรก บรรลุุเป็็นพระอริิยบุุคคลชั้้�นใด? ก. พระโสดาบััน ข. พระสกทาคามีี ค. พระอนาคามีี ง.พระอรหัันต์์ ๓๘. วััดแห่่งแรกในพระพุุทธศาสนา ชื่่�อว่่าอะไร ? ก. วััดเชตวััน ข. วััดเวฬุุวััน ค. วััดลััฏฐิิวััน ง. วััดอััมพวััน ๓๙. กษััตริิย์์พระองค์์ใด ทรงสร้้างวััดแห่่งแรกไว้้ในพระพุุทธศาสนา ? ก. พิิมพิิสาร ข. สุุทโธทนะ ค. อชาตศััตรูู ง. ปเสนทิิโกศล ๔๐. อุุปติิสสมาณพ เป็็นชื่่�อเดิิมของพระสาวกองค์์ใด ? ก. พระยสะ ข. พระอานนท์์ ค. พระสารีีบุุตร ง. พระนัันทะ ๔๑. อุุปติิสสคาม เป็็นบ้้านเกิิดของใคร ? ก. โกลิิตะ ข. ยสะ ค. อานนท์์ ง. อุุปติิสสะ ๔๒. มารดาของอุุปติิสสมาณพ ชื่่�อว่่าอะไร ? ก. สารีี ข. ปชาบดีี ค. โมคคััลลีี ง. ยโสธรา ๔๓. อุุปติิสสมาณพ มีีเพื่่�อนสนิิทชื่่�อว่่าอะไร ? ก. โกลิิตมาณพ ข. ปิิงคิิยมาณพ ค. นัันทมาณพ ง. สิิงคาลกมาณพ ๔๔. นางโมคคััลลีี เป็็นมารดาของใคร ? ก. อุุปติิสสมาณพ ข. โกลิิตมาณพ ค. อานนท์์ ง. นัันทกุุมาร
  • 176.
    176 ๔๕. อุุปติิสสะและโกลิิตะ ดููอะไรแล้้วเกิิดความรู้้�สึึกเบื่่�อหน่่าย ? ก. ของสะสม ข. สััตว์์ป่่า ค. แม่่น้้ำ ง. มหรสพ ๔๖. พระเถระองค์์ใด แสดงธรรมแก่่อุุปติิสสมาณพ ? ก. พระอััสสชิิ ข. พระยสะ ค. พระนทีีกััสสปะ ง. พระคยากััสสปะ ๔๗. พระสารีีบุุตร ได้้รัับยกย่่องว่่าเป็็นผู้้�เลิิศด้้านใด ? ก. มีีฤทธิ์์�มาก ข. มีีปััญญามาก ค. มีีศรััทธามาก ง. มีีความรู้้�มาก ๔๘. พระโมคคััลลานะ ได้้รัับยกย่่องว่่าเป็็นผู้้�เลิิศด้้านใด ? ก. มีีฤทธิ์์�มาก ข. มีีปััญญามาก ค. มีีลาภมาก ง. มีีศรััทธามาก ๔๙. พระอััครสาวกเบื้้�องขวา ชื่่�อว่่าอะไร ? ก. พระยสะ ข. พระนทีีกััสสปะ ค. พระสารีีบุุตร ง. พระโมคคััลลานะ ๕๐. พระอััครสาวกเบื้้�องซ้้าย ชื่่�อว่่าอะไร ? ก. พระยสะ ข. พระอานนท์์ ค. พระสารีีบุุตร ง. พระโมคคััลลานะ
  • 177.
    177 ปััญหาและเฉลยวิิชาอุุโบสถศีีล (วิินััย) ธรรมศึึกษาชั้้�นโท ระดัับประถมศึึกษา สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๕.๐๐ - ๑๕.๕๐ น. ๑. นัักเรีียนฝึึกตนตามข้้อใด จึึงจะมีีชีีวิิตแบบเรีียบง่่าย ? ก. เล่่นกีีฬา ข. ฝึึกลููกเสืือ ค. ฝึึกเนตรนารีี ง. ถืืออุุโบสถ ๒. ข้้อใด ควบคุุมกายวาจาและขััดเกลากิิเลสให้้เบาบางลง ? ก. ตัักบาตร ข. ถืืออุุโบสถ ค. สวดมนต์์ ง. ฟัังเทศน์์ ๓. ในคัังคมาลชาดก ลููกจ้้างเศรษฐีีได้้เกิิดเป็็นพระราชกุุมารด้้วยสาเหตุุใด ? ก. ไหว้้เจดีีย์์ ข. แจกทาน ค. รัักษาอุุโบสถ ง. ปิิดทองพระ ๔. สิ่่�งควรเคารพบููชาสููงสุุดในพระพุุทธศาสนา คืือข้้อใด ? ก. พระรััตนตรััย ข. พระพุุทธรููป ค. ศาลพระภููมิิ ง. ต้้นโพธิ์์�
  • 178.
    178 ๕. การรัักษาอุุโบสถศีีลเกี่่�ยวข้้องกัับข้้อใด ? ก. ดููดวง ข. เข้้าทรง ค. สรณคมน์์ ง. นัับถืือผีี ๖. การถึึงไตรสรณะ หมายถึึงการนัับถืืออะไร ? ก. พระพุุทธ ข. พระธรรม ค. พระสงฆ์์ ง. ถููกทุุกข้้อ ๗. การถึึงไตรสรณะ หมายถึึงนัับถืืออย่่างไร ? ก. เป็็นเทพเจ้้า ข. เป็็นที่่�พึ่่�ง ค. เป็็นของขลััง ง. เป็็นลััทธิิ ๘. ข้้อใด ทำให้้ทุุกคนเป็็นพุุทธศาสนิิกชนโดยสมบููรณ์์ ? ก. ถืือตััว ข. ถืือยศ ค. ถืือศัักดิ์์� ง. ถืือสรณคมน์์ ๙. สรณคมน์์ของพระอริิยบุุคคลไม่่ขาดหรืือเศร้้าหมองด้้วยเหตุุใด ? ก. หมดสงสััย ข. หมดความผููกพััน ค. หมดกัังวล ง. หมดห่่วง ๑๐. ปุุถุุชนขาดข้้อใด จึึงเกิิดความลัังเลใจในพระรััตนตรััย ? ก. ขัันติิ ข. สััจจะ ค. วิิริิยะ ง. ปััญญา ๑๑. นัักเรีียนจะถึึงไตรสรณคมน์์ ด้้วยการแสดงออกโดยวิิธีีใด ? ก. ประนมมืือ ข. เปล่่งวาจา ค. ไหว้้พระ ง. กราบพระ ๑๒. ข้้อใด ไม่่ใช่่วิิธีีถึึงไตรสรณคมน์์ ? ก. ศึึกษาคำสอน ข. ปฏิิบััติิธรรม ค. ถืือโชคลาง ง. พุุทธมามกะ
  • 179.
    179 ๑๓. ข้้อใด มีีความสำคััญในการรัักษาอุุโบสถศีีล ? ก. แต่่งชุุดขาว ข. ถวายทาน ค. รัับสรณคมน์์ ง. สวดมนต์์ ๑๔. ข้้อใด ไม่่ใช่่สาเหตุุทำให้้สรณคมน์์ขาด ? ก. เปลี่่�ยนศาสนา ข. ให้้ร้้ายพระรััตนตรััย ค. เสีียชีีวิิต ง. เจ็็บป่่วย ๑๕. สงสััยว่่าพระพุุทธเจ้้าตรััสรู้้�จริิงหรืือ มีีผลต่่อการถืือสรณคมน์์อย่่างไร ? ก. เศร้้าหมอง ข. ไม่่สมบููรณ์์ ค. บกพร่่อง ง. ขาดทัันทีี ๑๖. ข้้อใด เป็็นความเข้้าใจผิิดเรื่่�องพระรััตนตรััย ? ก. เป็็นเทพเจ้้า ข. ให้้โชคลาภ ค. ช่่วยแก้้กรรม ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๗. คนที่่�นัับถืือพระรััตนตรััย ไม่่ควรเชื่่�อเรื่่�องใด ? ก. เชื่่�อบุุญ ข. เชื่่�อบาป ค. เชื่่�อไสยศาสตร์์ ง. เชื่่�อผลกรรม ๑๘. ข้้อใด ถืือว่่าขาดความเคารพในพระรััตนตรััย ? ก. ไม่่สวดมนต์์ ข. ไม่่ทำบุุญ ค. ไม่่ฟัังเทศน์์ ง. ไม่่เอื้้�อเฟื้้�อ ๑๙. นัักเรีียนพููดคุุยกัันในขณะฟัังเทศน์์ ถืือว่่าขาดความเคารพในข้้อใด ? ก. พระพุุทธเจ้้า ข. พระธรรม ค. พระสงฆ์์ ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๐. นัักเรีียนติิเตีียนพระภิิกษุุผู้้�ปฏิิบััติิดีี ถืือว่่าขาดความเคารพในข้้อใด ? ก. พระพุุทธเจ้้า ข. พระธรรม ค. พระสงฆ์์ ง. ถููกทุุกข้้อ
  • 180.
    180 ๒๑. การรัักษาอุุโบสถศีีลในวัันพระของคนทั่่�วไป ตรงกัับข้้อใด? ก. ศีีล ๘ ข. ศีีล ๕ ค. ศีีลสามเณร ง. ศีีลพระภิิกษุุ ๒๒. การรัักษาอุุโบสถศีีล นัักเรีียนต้้องระมััดระวัังเรื่่�องใด ? ก. กาย ข. วาจา ค. ใจ ง. กาย วาจา ๒๓. อุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๑ นัักเรีียนต้้องงดเว้้นเรื่่�องใด ? ก. ฆ่่าสััตว์์ ข. ลัักทรััพย์์ ค. พููดปด ง. ดื่่�มเหล้้า ๒๔. ข้้อใด ถืือว่่าทำผิิดอุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๑ ? ก. ตบยุุง ข. ขัังนก ค. ชนไก่่ ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๕. อุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๒ นัักเรีียนต้้องงดเว้้นเรื่่�องใด ? ก. ตกปลา ข. ชกต่่อย ค. ขโมยของ ง. เล่่นเกมส์์ ๒๖. ขณะรัักษาอุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๔ นัักเรีียนควรปฏิิบััติิอย่่างไร ? ก. ไม่่พููดคำหยาบ ข. ไม่่พููดส่่อเสีียด ค. ไม่่พููดโกหก ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๗. การพููดไม่่ตรงความจริิงในอุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๔ เรีียกว่่าอะไร ? ก. พููดปด ข. พููดลามปาม ค. พููดหยาบคาย ง. พููดเหลวไหล ๒๘. ข้้อใด เป็็นความผิิดในการรัักษาอุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๕ ? ก. ทาแป้้ง ข. ดื่่�มน้้ำอััดลม ค. สููบกััญชา ง. เคี้้�ยวหมากฝรั่่�ง
  • 181.
    181 ๒๙. สิ่่�งต้้องห้้ามในอุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๕ นอกจากสุุราเมรััยคืืออะไร ? ก. ยาบ้้า ข. ยาดม ค. ยาหม่่อง ง. ยาหอม ๓๐. อุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๖ นัักเรีียนต้้องกิินอาหารให้้เสร็็จก่่อนเวลาใด ? ก. เช้้ามืืด ข. เที่่�ยงวััน ค. บ่่าย ง. ค่่ำ ๓๑. อุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๖ หลัังเที่่�ยงวัันถึึงรุ่่�งอรุุณของวัันใหม่่ เรีียกว่่าอะไร ? ก. ชั่่�วโมง ข. เวลา ค. กาล ง. วิิกาล ๓๒. ขณะรัักษาอุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๗ นัักเรีียนควรงดทำอะไร ? ก. กวาดบ้้าน ข. ทำการบ้้าน ค. ร้้องเพลง ง. อาบน้้ำ ๓๓. อุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๗ ห้้ามนัักเรีียนใช้้อะไร ? ก. เครื่่�องสำอางค์์ ข. ยากัันยุุง ค. แป้้งแก้้คััน ง. ยาหม่่อง ๓๔. อุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๘ ฝึึกตนเพื่่�อตััดความกัังวลในเรื่่�องใด ? ก. การกิิน ข. การเดิิน ค. การยืืน ง. การนั่่�งนอน ๓๕. อุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๘ ฝึึกตนเพื่่�อไม่่ให้้ติิดความสบายในเรื่่�องใด ? ก. การกิิน ข. การนอน ค. การเล่่น ง. การเรีียน ๓๖. อุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๘ ไม่่อนุุญาตให้้ผู้้�รัักษานอนบนที่่�นอนชนิิดใด ? ก. ที่่�นอนสููงใหญ่่ ข. ที่่�นอนยััดนุ่่�น ค. ที่่�นอนยััดสำลีี ง. ถููกทุุกข้้อ
  • 182.
    182 ๓๗. การรัักษาอุุโบสถศีีล ควรเริ่่�มตั้้�งแต่่เวลาใด? ก. ตอนเช้้า ข. ตอนสาย ค. ตอนเที่่�ยง ง. ตอนเย็็น ๓๘. อุุโบสถประเภทใด กำหนดให้้รัักษาในวัันพระเดืือนละ ๔ วััน ? ก. ปกติิอุุโบสถ ข. ปฏิิชาครอุุโบสถ ค. ปาฏิิหาริิยอุุโบสถ ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๙. หนึ่่�งวัันหนึ่่�งคืืน เป็็นระยะเวลารัักษาอุุโบสถประเภทใด ? ก. ปกติิอุุโบสถ ข. ปฏิิชาครอุุโบสถ ค. ปาฏิิหาริิยอุุโบสถ ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๐. อุุโบสถประเภทใด กำหนดให้้รัักษาต่่ำสุุด ๑๕ วััน หรืือครึ่่�งเดืือน ? ก. ปกติิอุุโบสถ ข. ปฏิิชาครอุุโบสถ ค. ปาฏิิหาริิยอุุโบสถ ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๑. การถืือศีีลในวัันพระ ปััจจุุบัันนิิยมรัักษากัันในที่่�ใด ? ก. วััด ข. โรงเรีียน ค. บ้้าน ง. ค่่ายคุุณธรรม ๔๒. การถืือศีีลในวัันพระ ปััจจุุบัันนิิยมรัับศีีลกัับใคร ? ก. พระพุุทธเจ้้า ข. พระภิิกษุุ ค. พ่่อแม่่ ง. ครูู ๔๓. ขั้้�นตอนแรกของพิิธีีรัักษาอุุโบสถศีีล คืืออะไร ? ก. บููชาพระรััตนตรััย ข. นุ่่�งชุุดขาว ค. ตัักบาตร ง. กวาดวััด ๔๔. การรัักษาอุุโบสถศีีล มีีจุุดประสงค์์เพื่่�อบรรเทาอะไรให้้น้้อยลง ? ก. ความง่่วง ข. ความเกีียจคร้้าน ค. ความโง่่เขลา ง. กิิเลส
  • 183.
    183 ๔๕. นัักเรีียนควรปฏิิบััติิตนอย่่างไร ในขณะรัักษาอุุโบสถศีีล ? ก. คุุยโทรศััพท์์ ข. ตั้้�งใจใส่่ใจ ค. เล่่นกัับเพื่่�อน ง. นั่่�งหลัับ ๔๖. กิิจกรรมใด นัักเรีียนควรทำเสริิมนอกจากรัักษาอุุโบสถศีีล ? ก. สวดมนต์์ ข. นั่่�งสมาธิิ ค. ฟัังเทศน์์ ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๗. โคปาลกอุุโบสถ เปรีียบผู้้�รัักษาเหมืือนคนเลี้้�ยงสััตว์์ประเภทใด ? ก. แกะ ข. วััว ค. ช้้าง ง. ม้้า ๔๘. การรัักษาอุุโบสถศีีล ได้้รัับบุุญมากหรืือน้้อยขึ้้�นอยู่่�กัับใคร ? ก. พ่่อแม่่ ข. ครูู ค. พระอาจารย์์ ง. ตนเอง ๔๙. นัักเรีียนรัักษาอุุโบสถศีีลในวัันพระ ถืือว่่าปฏิิบััติิตามคำสอนของใคร ? ก. พระพุุทธเจ้้า ข. พระสงฆ์์ ค. พระสารีีบุุตร ง. พระเทวทััต ๕๐. นัักเรีียนตั้้�งใจรัักษาอุุโบสถศีีล ตายแล้้วไปเกิิดเป็็นอะไร ? ก. ยัักษ์์ ข. เปรต ค. อสุุรกาย ง. เทวดา
  • 184.
  • 185.
  • 186.
  • 187.
    187 ปััญหาวิิชาเรีียงความแก้้กระทู้้�ธรรม ธรรมศึึกษาชั้้�นโท ระดัับมััธยมศึึกษา สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๐๘.๓๐ น. อปฺฺปเกนปิิ เมธาวีี ปาภเฏน วิิจกฺฺขโณ สมุุฏฺฺาเปติิ อตฺฺตานํํ อณุํํ� อคฺฺคึึว สนฺฺธมํํ. ผูู้�มีีปััญญาเฉลีียวฉลาด ย่่อมตั้้�งตนด้้วยต้้นทุุนแม้้น้้อย เหมืือนคน ก่่อไฟน้้อยขึ้้�นฉะนั้้�น. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย ชาดก เอกนิิบาต --------------------------------------- แต่่งอธิิบายให้้สมเหตุุสมผล โดยใช้้สุุภาษิิตที่่�สนามหลวงแผนกธรรม กำหนดมาให้้ จำนวน ๕ สุุภาษิิตข้้างล่่างนี้้� มาประกอบอ้้างอิิง ๒ สุุภาษิิต ห้้ามอ้้างสุุภาษิิตซ้้ำข้้อกััน และสุุภาษิิตที่่�อ้้างมานั้้�น ควรอธิิบายเชื่่�อมความให้้ สมกัับเรื่่�องในกระทู้้�ตั้้�ง ในชั้้�นนี้้�กำหนดให้้เขีียนลงในกระดาษใบตอบตั้้�งแต่่ ๓ หน้้า (เว้้นบรรทััด) ขึ้้�นไป ให้้เวลา ๓ ชั่่�วโมง
  • 188.
    188 โย จ ปุุพฺฺเพปมชฺฺชิิตฺฺวา ปจฺฺฉา โส นปฺฺปมชฺฺชติิ โสมํํ โลกํํ ปภาเสติิ อพฺฺภา มุุตฺฺโต ว จนฺฺทิิมา. เมื่่�อก่่อนประมาท ภายหลัังไม่่ประมาท เขาชื่่�อว่่ายััง โลกนี้้�ให้้สว่่างเหมืือนพระจัันทร์์พ้้นจากเมฆหมอกฉะนั้้�น. คััมภีีร์์ที่่�มา : สัังยุุตตนิิกาย สคาถวรรค ยญฺฺหิิ กิิจฺฺจํํ ตทปวิิทฺฺธํํ อกิิจฺฺจํํ ปน กยีีรติิ อุุนฺฺนฬานํํ ปมตฺฺตานํํ เตสํํ วฑฺฺฒนฺฺติิ อาสวา. คนทอดทิ้้�งกิิจที่่�ควรทำ ไปทำกิิจที่่�ไม่่ควรทำ เมื่่�อเขา ถืือตััวมััวประมาท อาสวะย่่อมเจริิญ. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย ธรรมบท ยสฺฺส ปาปํํ กตํํ กมฺฺมํํ กุุสเลน ปหีียติิ โสมํํ โลกํํ ปภาเสติิ อพฺฺภา มุุตฺฺโตว จนฺฺทิิมา. ผู้้�ใดทำกรรมชั่่�วแล้้ว ละเสีียได้้ด้้วยกรรมดีี ผู้้�นั้้�นย่่อม ยัังโลกนี้้�ให้้สว่่างเหมืือนพระจัันทร์์พ้้นจากเมฆหมอกฉะนั้้�น. คััมภีีร์์ที่่�มา : มััชฌิิมนิิกาย มััชฌิิมปััณณาสก์์ อุุฏฺฺาตา กมฺฺมเธยฺฺเยสุุ อปฺฺปมตฺฺโต วิิธานวา สมํํ กปฺฺเปติิ ชีีวิิตํํ สมฺฺภตํํ อนุุรกฺฺขติิ. ผูู้�ขยัันในหน้้าที่่�การงาน ไม่่ประมาท เข้้าใจจััดการ เลี้้�ยงชีีวิิตพอสมควร จึึงรัักษาทรััพย์์ที่่�หามาได้้. คััมภีีร์์ที่่�มา : อัังคุุตตรนิิกาย อััฏฐกนิิบาต ยาทิิสํํ กุุรุุเต มิิตฺฺตํํ ยาทิิสญฺฺจููปเสวติิ โสปิิ ตาทิิสโก โหติิ สหวาโส หิิ ตาทิิโส. คบคนเช่่นใดเป็็นมิิตร และสมคบคนเช่่นใด เขาก็็เป็็นคนเช่่นนั้้�น เพราะการอยูู่�ร่่วมกัันย่่อมเป็็นเช่่นนั้้�น. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย ชาดก วีีสติินิิบาต
  • 189.
    189 ๑. ปิิฎก หมายถึึงอะไร ? ก.คััมภีีร์์ ข. หลัักสููตร ค. ตำนาน ง. วรรณคดีี ๒. อาคาริิยวิินััย หมายถึึงวิินััยของใคร ? ก. ภิิกษุุ ข. สามเณร ค. ฆราวาส ง. พระสงฆ์์ ๓. ปิิฎกใด ที่่�ยกบุุคคลขึ้้�นแสดงเป็็นตััวอย่่างเพื่่�อให้้เข้้าใจง่่าย ? ก. พระวิินััย ข. พระสููตร ค. พระอภิิธรรม ง. ถููกทุุกข้้อ ๔. พระพุุทธเจ้้าทรงบำเพ็็ญพุุทธจริิยา ๓ ประการ เป็็นเวลากี่่�ปีี ? ก. ๒๙ ปีี ข. ๓๕ ปีี ค. ๔๕ ปีี ง. ๘๐ ปีี ปััญหาและเฉลยวิิชาธรรม ธรรมศึึกษาชั้้�นโท ระดัับมััธยมศึึกษา สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๓.๐๐ - ๑๓.๕๐ น.
  • 190.
    190 ๕. พระพุุทธองค์์ทรงบำเพ็็ญโลกััตถจริิยาด้้วยวิิธีีใด ? ก. เสด็็จบิิณฑบาต ข. แสดงธรรม ค. ประทานโอวาท ง. ถููกทุุกข้้อ ๖. พระพุุทธองค์์ทรงบำเพ็็ญประโยชน์์ต่่อพระญาติิด้้วยวิิธีีใด ? ก. แสดงธรรม ข. บััญญััติิสิิกขาบท ค. สละทรััพย์์ ง. สละยศ ๗. พระพุุทธองค์์ทรงบำเพ็็ญพุุทธััตถจริิยาด้้วยวิิธีีใด ? ก. สละทรััพย์์ ข. บััญญััติิสิิกขาบท ค. สละตำแหน่่ง ง. สละยศ ๘. วััฏฏะ หมายถึึงอะไร ? ก. วงจรกิิเลส ข. วงจรกรรม ค. วงจรวิิบาก ง. ถููกทุุกข้้อ ๙. กิิเลสวััฏฏะ ก่่อให้้เกิิดวััฏฏะใด ? ก. กิิเลสวััฏฏะ ข. กััมมวััฏฏะ ค. วิิปากวััฏฏะ ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๐. กััมมวััฏฏะ ก่่อให้้เกิิดวััฏฏะใด ? ก. กิิเลสวััฏฏะ ข. กััมมวััฏฏะ ค. วิิปากวััฏฏะ ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๑. เว้้นข้้อที่่�พระพุุทธเจ้้าทรงห้้ามทำตามที่่�ทรงอนุุญาต จััดเป็็นสิิกขาใด ? ก. อธิิสีีลสิิกขา ข. อธิิจิิตตสิิกขา ค. อธิิปััญญาสิิกขา ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๒. การฝึึกอบรมจิิตจนบรรลุุฌาน จััดเป็็นสิิกขาใด ? ก. อธิิสีีลสิิกขา ข. อธิิจิิตตสิิกขา ค. อธิิปััญญาสิิกขา ง. ถููกทุุกข้้อ
  • 191.
    191 ๑๓. การพิิจารณาเห็็นว่่าสิ่่�งทั้้�งปวงไม่่เที่่�ยงแท้้ถาวร จััดเป็็นสิิกขาใด? ก. อธิิสีีลสิิกขา ข. อธิิจิิตตสิิกขา ค. อธิิปััญญาสิิกขา ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๔. ปฏิิบััติิตามหลัักสิิกขาใด จึึงจะกำจััดกิิเลสอย่่างละเอีียดได้้ ? ก. อธิิสีีลสิิกขา ข. อธิิจิิตตสิิกขา ค. อธิิปััญญาสิิกขา ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๕. ลัักษณะที่่�มีีเสมอกัันในบุุคคลทุุกชนชั้้�น เรีียกว่่าอะไร ? ก. อนิิจจตา ข. ทุุกขตา ค. อนััตตตา ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๖. ความหิิวเป็็นสิ่่�งที่่�ทนได้้ยาก จััดเป็็นสามััญญลัักษณะใด ? ก. อนิิจจตา ข. ทุุกขตา ค. อนััตตตา ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๗. สภาพที่่�มิิใช่่ตััวตนเราเขา จััดเป็็นสามััญญลัักษณะใด ? ก. อนิิจจตา ข. ทุุกขตา ค. อนััตตตา ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๘. อปััสสเสนธรรม พิิจารณาแล้้วควรทำอย่่างไร ? ก. อดกลั้้�น ข. เว้้น ค. บรรเทา ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๙. เมื่่�อเกิิดความร้้อนหนาวหิิวกระหาย พิิจารณาแล้้วควรทำอย่่างไร ? ก. บริิโภค ข. อดกลั้้�น ค. เว้้น ง. บรรเทา ๒๐. พิิจารณาแล้้วต้้องเว้้น ควรใช้้ในเรื่่�องใด ? ก. คบอัันธพาล ข. เล่่นการพนััน ค. เสพสิ่่�งเสพติิด ง. ถููกทุุกข้้อ
  • 192.
    192 ๒๑. พิิจารณาเห็็นอกุุศลที่่�เกิิดขึ้้�นภายในจิิตใจแล้้ว ควรทำอย่่างไร ? ก. บริิโภค ข. อดกลั้้�น ค. เว้้น ง. บรรเทา ๒๒. ผู้้�แรกถึึงกระแสพระนิิพพาน หมายถึึงพระอริิยบุุคคลชั้้�นใด ? ก. พระโสดาบััน ข. พระสกทาคามีี ค. พระอนาคามีี ง. พระอรหัันต์์ ๒๓. พระอริิยบุุคคลชั้้�นไหน ต้้องกลัับมาเกิิดในโลกมนุุษย์์อีีกหนึ่่�งครั้้�ง ? ก. พระโสดาบััน ข. พระสกทาคามีี ค. พระอนาคามีี ง. พระอรหัันต์์ ๒๔. พระอริิยบุุคคลตั้้�งแต่่ชั้้�นไหน ไม่่ต้้องกลัับมาเกิิดในมนุุษยโลก ? ก. พระโสดาบััน ข. พระสกทาคามีี ค. พระอนาคามีี ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๕. โสดาปััตติิผล ยัังละสัังโยชน์์ใดไม่่ได้้ ? ก. สัักกายทิิฏฐิิ ข. วิิจิิกิิจฉา ค. กามราคะ ง. สีีลััพพตปรามาส ๒๖. มรรคผลใด ทำราคะ โทสะ และโมหะให้้เบาบาง ? ก. โสดาปััตติิผล ข. สกทาคามิิผล ค. อนาคามิิผล ง. อรหััตตผล ๒๗. มรรค ๔ เปรีียบเสมืือนอะไร ? ก. โรค ข. ยารัักษาโรค ค. อาการที่่�หายจากโรค ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๘. ผล ๔ เปรีียบเสมืือนอะไร ? ก. โรค ข. ยารัักษาโรค ค. อาการที่่�หายจากโรค ง. ถููกทุุกข้้อ
  • 193.
    193 ๒๙. การแสดงธรรมที่่�อาจเปรีียบได้้กัับการเดิินทีีละก้้าว เรีียกว่่าอะไร? ก. อนุุปุุพพิิกถา ข. ไตรลัักษณ์์ ค. อิิทธิิบาท ง. อนััตตลัักขณสููตร ๓๐. กถาใด ช่่วยลดอาชญากรรมด้้านร่่างกายและทรััพย์์สิินในสัังคมได้้ ? ก. ทานกถา ข. สีีลกถา ค. สััคคกถา ง. กามาทีีนวกถา ๓๑. กถาใด ช่่วยลดอาชญากรรมทางเพศในสัังคมได้้ ? ก. ทานกถา ข. สีีลกถา ค. สััคคกถา ง. กามาทีีนวกถา ๓๒. กถาใด แสดงถึึงผลดีีของการไม่่หมกมุ่่�นในกามคุุณ ? ก. ทานกถา ข. สีีลกถา ค. สััคคกถา ง. เนกขััมมานิิสัังสกถา ๓๓. อุุปสรรคที่่�ขััดขวางไม่่ให้้บุุคคลประสบความสำเร็็จ เรีียกว่่าอะไร ? ก. มาร ข. ทุุจริิต ค. อคติิ ง. อกุุศลมููล ๓๔. ขัันธมาร หมายถึึงอะไร ? ก. ขัันธ์์ ๒ ข. ขัันธ์์ ๓ ค. ขัันธ์์ ๔ ง. ขัันธ์์ ๕ ๓๕. บุุคคลถููกมารใดครอบงำ จึึงทุุจริิตคอรััปชั่่�น ? ก. กิิเลสมาร ข. ขัันธมาร ค. มััจจุุมาร ง. อภิิสัังขารมาร ๓๖. ในระดัับสัังคมจะชนะมารได้้ ด้้วยการบำเพ็็ญธรรมใด ? ก. เบญจศีีล ข. เมตตา ค. กรุุณา ง. มุุทิิตา
  • 194.
    194 ๓๗. ทิิฏฐธััมมิิกััตถประโยชน์์ หมายถึึงประโยชน์์ในชาติิไหน ? ก. อดีีตชาติิ ข. ชาติิปััจจุุบััน ค. ชาติิหน้้า ง. ชาติิต่่อๆ ไป ๓๘. ข้้อใด จััดเป็็นอารัักขสััมปทา ? ก. ขยัันหา ข. รัักษาดีี ค. มีีกััลยาณมิิตร ง. เลี้้�ยงชีีวิิตพอเพีียง ๓๙. อัันเพื่่�อนดีีมีีหนึ่่�งถึึงจะน้้อย ดีีกว่่าร้้อยเพื่่�อนคิิดริิษยา ตรงกัับข้้อใด ? ก. อุุฏฐานสััมปทา ข. อารัักขสััมปทา ค. กััลยาณมิิตตตา ง. สมชีีวิิตา ๔๐. หลัักเศรษฐกิิจพอเพีียง จััดเป็็นทิิฏฐธััมมิิกััตถประโยชน์์ข้้อใด ? ก. อุุฏฐานสััมปทา ข. อารัักขสััมปทา ค. กััลยาณมิิตตตา ง. สมชีีวิิตา ๔๑. สััมปรายิิกััตถประโยชน์์ หมายถึึงประโยชน์์ในชาติิไหน ? ก. ชาติิอดีีต ข. ชาติิปััจจุุบััน ค. ชาติิหน้้า ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๒. เชื่่�อว่่าทำดีีผลไม่่เป็็นชั่่�ว ทำชั่่�วผลไม่่เป็็นดีี จััดเป็็นสััมปทาใด ? ก. สััทธาสััมปทา ข. สีีลสััมปทา ค. จาคสััมปทา ง. ปััญญาสััมปทา ๔๓. การสมาทานปฏิิบััติิตามศีีล ๕ จััดเป็็นสััมปทาใด ? ก. สััทธาสััมปทา ข. สีีลสััมปทา ค. จาคสััมปทา ง. ปััญญาสััมปทา ๔๔. ในทิิศ ๖ มารดาบิิดา จััดเป็็นทิิศใด ? ก. ทิิศเบื้้�องหน้้า ข. ทิิศเบื้้�องขวา ค. ทิิศเบื้้�องซ้้าย ง. ทิิศเบื้้�องบน
  • 195.
    195 ๔๕. มรดกตกทอดจากพ่่อแม่่ที่่�สำคััญที่่�สุุด คืืออะไร? ก. ทรััพย์์สิิน ข. ที่่�ดิิน ค. ที่่�พัักอาศััย ง. ชีีวิิต ๔๖. บุุตรธิิดา ควรตอบแทนคุุณมารดาบิิดาด้้วยวิิธีีใด ? ก. เลี้้�ยงกาย ข. เลี้้�ยงใจ ค. เป็็นลููกที่่�ดีี ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๗. ควรแสดงความเคารพต่่อทิิศเบื้้�องขวาคืือครููอาจารย์์ด้้วยวิิธีีใด ? ก. ยืืนต้้อนรัับ ข. เชื่่�อฟััง ค. ตั้้�งใจศึึกษา ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๘. สามีีพึึงปฏิิบััติิหน้้าที่่�ต่่อปััจฉิิมทิิศคืือภรรยาอย่่างไร ? ก. ยกย่่อง ข. ไม่่ดููหมิ่่�น ค. ไม่่นอกใจ ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๙. ภรรยาพึึงปฏิิบััติิต่่อสามีีอย่่างไร ? ก. ดููแลญาติิสามีี ข. ดููแลทรััพย์์สิิน ค. ไม่่นอกใจ ง. ถููกทุุกข้้อ ๕๐. บุุคคลควรปฏิิบััติิต่่ออุุปริิมทิิศคืือพระภิิกษุุสามเณรอย่่างไร ? ก. พููดดีีกัับท่่าน ข. ทำดีีกัับท่่าน ค. อุุปถััมภ์์ด้้วยปััจจััย ๔ ง. ถููกทุุกข้้อ
  • 196.
    196 ปััญหาและเฉลยวิิชาอนุุพุุทธประวััติิ ธรรมศึึกษาชั้้�นโท ระดัับมััธยมศึึกษา สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๔.๐๐ - ๑๔.๕๐ น. ๑. ปิิปผลิิ เป็็นชื่่�อเดิิมของพระเถระใด ? ก. พระวััปปะ ข. พระสีีวลีี ค. พระอุุบาลีี ง. พระมหากััสสปะ ๒. บิิดาของปิิปผลิิมาณพ เกิิดในวรรณะใด ? ก. กษััตริิย์์ ข. พราหมณ์์ ค. แพศย์์ ง. ศููทร ๓. ปิิปผลิิมาณพแต่่งงานขณะมีีอายุุกี่่�ปีี ? ก. ๑๖ ปีี ข. ๑๘ ปีี ค. ๑๙ ปีี ง. ๒๐ ปีี ๔. ปิิปผลิิมาณพแต่่งงานแล้้ว ไม่่ยิินดีีในเรื่่�องใด ? ก. โชคชะตา ข. กามารมณ์์ ค. อาชีีพการงาน ง. ทรััพย์์สมบััติิ
  • 197.
    197 ๕. ปิิปผลิิมาณพได้้พบเห็็นอะไร จึึงเกิิดความเลื่่�อมใสในพระพุุทธเจ้้า ? ก. บุุคลิิก ข. รููปร่่าง ค. พระรััศมีี ง. สง่่างามและสงบ ๖. พระมหากััสสปะ ได้้รัับการยกย่่องว่่าเป็็นผู้้�เลิิศด้้านใด ? ก. บริิวารมาก ข. ตาทิิพย์์ ค. ทรงธุุดงค์์ ง. แสดงธรรมพิิสดาร ๗. พระมหากััสสปะเป็็นประธานทำสัังคายนา ณ สถานที่่�ใด ? ก. วััดเชตวััน ข. วััดเวฬุุวััน ค. ถ้้ำสุุกรขาตา ง. ถ้้ำสััตตบรรณ ๘. พระมหากััสสปะ เป็็นประธานในการทำสัังคายนาครั้้�งที่่�เท่่าไร ? ก. ครั้้�งที่่� ๑ ข. ครั้้�งที่่� ๒ ค. ครั้้�งที่่� ๓ ง. ครั้้�งที่่� ๔ ๙. พระมหากััสสปะนิิพพาน ขณะมีีอายุุกี่่�ปีี ? ก. ๘๐ ปีี ข. ๙๐ ปีี ค. ๑๐๐ ปีี ง. ๑๒๐ ปีี ๑๐. พระมหากััจจายนะ เดิิมชื่่�อว่่ากััญจนะ เพราะเหตุุใด ? ก. ผิิวดำแดง ข. ผิิวขาว ค. ผิิวเหลืือง ง. ผิิวเหมืือนทองคำ ๑๑. พระมหากััจจายนะ เป็็นชาวเมืืองใด ? ก. ราชคฤห์์ ข. พาราณสีี ค. สาวััตถีี ง. อุุชเชนีี ๑๒. พระมหากััจจายนะ ก่่อนออกบวชท่่านสำเร็็จการศึึกษาด้้านใด ? ก. ไตรสิิกขา ข. ไตรลัักษณ์์ ค. ไตรเพท ง. ไตรเทพ
  • 198.
    198 ๑๓. พระมหากััจจายนะ ก่่อนออกบวชเคยทำงานตำแหน่่งอะไร? ก. ทหาร ข. ปุุโรหิิต ค. แพทย์์ ง. ช่่างทำอาวุุธ ๑๔. กษััตริิย์์พระองค์์ใด ส่่งกััจจายนะไปทููลเชิิญพระพุุทธเจ้้า ? ก. สุุทโธทนะ ข. จััณฑปััชโชติิ ค. พิิมพิิสาร ง. อชาตศััตรูู ๑๕. พระมหากััจจายนะ ได้้รัับการยกย่่องว่่าเป็็นผู้้�เลิิศด้้านใด ? ก. มีีฤทธิ์์� ข. ทรงธุุดงค์์ ค. มีีลาภมาก ง. อธิิบายความย่่อให้้พิิสดาร ๑๖. เจ้้าชายอานนท์์ ประสููติิที่่�เมืืองใด ? ก. กบิิลพััสดุ์์� ข. พาราณสีี ค. ราชคฤห์์ ง. สาวััตถีี ๑๗. เจ้้าชายอานนท์์ประสููติิตรงกัับวัันขึ้้�น ๑๕ ค่่ำ เดืือนอะไร ? ก. เดืือน ๓ ข. เดืือน ๖ ค. เดืือน ๘ ง. เดืือน ๑๒ ๑๘. เจ้้าชายอานนท์์ เป็็นพระโอรสของกษััตริิย์์พระองค์์ใด ? ก. สุุทโธทนะ ข. สุุกโกทนะ ค. อมิิโตทนะ ง. โธโตทนะ ๑๙. พระอานนท์์บรรลุุพระโสดาปััตติิผล เพราะฟัังธรรมจากใคร ? ก. พระอััสสชิิ ข. พระวััปปะ ค. พระภััททิิยะ ง. พระปุุณณมัันตานีีบุุตร ๒๐. พระอานนท์์ได้้รัับเลืือกเป็็นพุุทธอุุปััฏฐาก เพราะเหตุุใด ? ก. มีีสติิปััญญาดีี ข. รอบคอบ ค. เป็็นพระญาติิ ง. ถููกทุุกข้้อ
  • 199.
    199 ๒๑. พระอานนท์์ ได้้รัับยกย่่องว่่าเป็็นผู้้�เลิิศด้้านใด? ก. มีีปััญญามาก ข. มีีฤทธิ์์�มาก ค. มีีบริิวารมาก ง. เป็็นพหููสููตร ๒๒. คราวปฐมสัังคายนา พระอานนท์์ทำหน้้าที่่�วิิสััชนาเรื่่�องใด ? ก. พระวิินััย ข. พระสููตร ค. พระสููตรและพระอภิิธรรม ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๓. พระอานนท์์นิิพพาน ณ ที่่�ใด ? ก. บนแม่่น้้ำ ข. บนอากาศ ค. บนภููเขา ง. บนพื้้�นดิิน ๒๔. พระอานนท์์นิิพพานแล้้ว อััฐิิธาตุุตกลงบนพื้้�นดิิน ๒ ฝั่่�งแม่่น้้ำใด ? ก. โรหิิณีี ข. คงคา ค. ยมุุนา ง. สิินธูู ๒๕. พระอุุบาลีี เป็็นบุุตรนายช่่างใด ? ก. ช่่างทอผ้้า ข. ช่่างทำอาวุุธ ค. ช่่างทำทอง ง. ช่่างตััดผม ๒๖. เหล่่าขััตติิยกุุมารขอพระพุุทธเจ้้าให้้บวชอุุบาลีีก่่อน เพราะเหตุุใด ? ก. เพื่่�อลดมานะ ข. อายุุมากกว่่า ค. เป็็นที่่�เคารพ ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๗. พระอุุบาลีี ได้้รัับยกย่่องว่่าเป็็นผู้้�เลิิศด้้านใด ? ก. ทรงพระสููตร ข. ทรงพระวิินััย ค. มีีฤทธิ์์�มาก ง. มีีปััญญามาก ๒๘. ในคราวปฐมสัังคายนา พระอุุบาลีีได้้รัับเลืือกให้้วิิสััชนาเรื่่�องใด ? ก. พระวิินััย ข. พระสููตร ค. พระอภิิธรรม ง. ถููกทุุกข้้อ
  • 200.
    200 ๒๙. พระสีีวลีี เกิิดในวรรณะใด? ก. กษััตริิย์์ ข. พราหมณ์์ ค. แพศย์์ ง. ศููทร ๓๐. สีีวลีีกุุมาร เป็็นพระโอรสของพระนางใด ? ก. พิิมพา ข. สุุปปวาสา ค. กีีสาโคตมีี ง. สิิริิมหามายา ๓๑. สีีวลีีกุุมารอยู่่�ในครรภ์์เป็็นเวลานาน ทำให้้พระมารดาได้้รัับผลอย่่างไร ? ก. มีีลาภมาก ข. คลอดง่่าย ค. ปลอดภััย ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๒. พระสีีวลีี ได้้รัับการบวชจากใคร ? ก. พระพุุทธเจ้้า ข. พระสารีีบุุตร ค. พระอุุบาลีี ง. พระอานนท์์ ๓๓. พระสีีวลีี ได้้รัับยกย่่องว่่าเป็็นผู้้�เลิิศด้้านใด ? ก. ทรงธุุดงค์์ ข. มีีปััญญามาก ค. มีีฤทธิ์์�มาก ง. มีีลาภมาก ๓๔. ราหุุลกุุมาร มีีความเกี่่�ยวข้้องกัับเจ้้าชายสิิทธััตถะในฐานะใด ? ก. พระโอรส ข. พระนััดดา ค. พระอนุุชา ง. พระเชษฐา ๓๕. ราหุุลกุุมารบรรพชา ขณะมีีพระชัันษาเท่่าไร ? ก. ๕. ขวบ ข. ๖ ขวบ ค. ๗ ขวบ ง. ๘ ขวบ ๓๖. พระราหุุล ได้้รัับยกย่่องว่่าเป็็นผู้้�เลิิศด้้านใด ? ก. ใคร่่ในฌาน ข. ใฝ่่การศึึกษา ค. ถืือธุุดงค์์ ง. สัันโดษ
  • 201.
    201 ๓๗. พระอุุบลวรรณาเถรีี เดิิมเป็็นธิิดาของใคร? ก. กษััตริิย์์ ข. พราหมณ์์ ค. เศรษฐีี ง. พ่่อค้้า ๓๘. พระอุุบลวรรณาเถรีี ได้้รัับยกย่่องว่่าเป็็นผู้้�เลิิศด้้านใด ? ก. มีีปััญญามาก ข. มีีฤทธิ์์�มาก ค. มีีตาทิิพย์์ ง. ทรงวิินััย ๓๙. ภิิกษุุณีีใด ได้้รัับยกย่่องว่่ามีีความรู้้�ความชำนาญในพระวิินััย ? ก. เขมา ข. อุุบลวรรณา ค. ปฏาจารา ง. กีีสาโคตมีี ๔๐. พระกีีสาโคตมีีเถรีี ได้้รัับยกย่่องว่่าเป็็นผู้้�เลิิศด้้านใด ? ก. ทรงจีีวรเศร้้าหมอง ข. มีีลาภ ค. มีีปััญญา ง. มีีฤทธิ์์� ๔๑. วัันสำคััญทางพระพุุทธศาสนา คืือวัันใด ? ก. มาฆบููชา ข.วิิสาขบููชา ค. อาสาฬหบููชา ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๒. วัันใด ไม่่มีีการบููชาพระรััตนตรััยด้้วยการเดิินเวีียนเทีียน ? ก. มาฆบููชา ข. วิิสาขบููชา ค. อััฏฐมีีบููชา ง. เทโวโรหณะ ๔๓. การบำเพ็็ญบุุญเดืือนมาฆปุุณณมีี ตรงกัับเดืือนใด ? ก. เดืือน ๓ ข. เดืือน ๖ ค. เดืือน ๘ ง. เดืือน ๑๒ ๔๔. พระโอวาทใด ทรงประทานแก่่พระสงฆ์์ที่่�มาประชุุมในวัันมาฆบููชา ? ก. อนุุปุุพพีีกถา ข. โอวาทปาติิโมกข์์ ค. อริิยสััจ ๔ ง. อััปปมาทธรรม
  • 202.
    202 ๔๕. วัันขึ้้�น ๑๕ ค่่ำเดืือน ๖ ตรงกัับวัันใด ? ก. มาฆบููชา ข. วิิสาขบููชา ค. อััฏฐมีีบููชา ง. อาสาฬหบููชา ๔๖. วัันวิิสาขบููชา เป็็นวัันน้้อมระลึึกถึึงพระรััตนะใด ? ก. พุุทธรััตนะ ข. ธรรมรััตนะ ค. สัังฆรััตนะ ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๗. วัันอััฏฐมีีบููชา มีีความสำคััญเกี่่�ยวกัับพระพุุทธเจ้้าอย่่างไร ? ก. ประสููติิ ข. ตรััสรู้้� ค. ปริินิิพพาน ง. ถวายพระเพลิิง ๔๘. วัันอััฏฐมีีบููชา มีีขึ้้�นหลัังพุุทธปริินิิพพานกี่่�วััน ? ก. ๕ วััน ข. ๗ วััน ค. ๘ วััน ง. ๑๕ วััน ๔๙. พระพุุทธเจ้้าทรงแสดงพระธรรมเทศนากััณฑ์์แรกในวัันใด ? ก. มาฆบููชา ข. วิิสาขบููชา ค. อััฏฐมีีบููชา ง. อาสาฬหบููชา ๕๐. วัันอาสาฬหบููชา พระพุุทธเจ้้าทรงแสดงพระธรรมเทศนาชื่่�อว่่าอะไร ? ก. ธััมมจัักกััปปวััตตนสููตร ข. มงคลสููตร ค. รััตนสููตร ง. อััคคััญญสููตร
  • 203.
    203 ปััญหาและเฉลยวิิชาอุุโบสถศีีล (วิินััย) ธรรมศึึกษาชั้้�นโท ระดัับมััธยมศึึกษา สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๕.๐๐ - ๑๕.๕๐ น. ๑. อุุโบสถศีีลปลููกฝัังให้้ผู้้�ปฏิิบััติิมีีชีีวิิตเช่่นไร ? ก. เด็็ดเดี่่�ยว ข. เจ้้าระเบีียบ ค. เข้้ากัับคนง่่าย ง. เรีียบง่่าย ๒. ข้้อปฏิิบััติิใด ตรงกัับอุุโบสถก่่อนพุุทธกาล ? ก. อดนอน ข. อดยา ค. อดอาหาร ง. อดน้้ำ ๓. พระพุุทธเจ้้าทรงให้้ชาวพุุทธประชุุมกัันในวัันพระ เพื่่�อประโยชน์์ใด ? ก. ถวายทาน ข. ฟัังธรรม ค. กวาดวััด ง. พบปะกััน ๔. ข้้อใด ไม่่มีีในการรัักษาอุุโบสถก่่อนพุุทธกาล ? ก. รัับสรณคมน์์ ข. ขอศีีล ค. รัักษาศีีล ง. อดอาหาร
  • 204.
    204 ๕. การรัักษาอุุโบสถ เป็็นการสั่่�งสมบุุญกุุศลของใคร? ก. ภิิกษุุ ข. สามเณร ค. นัักพรต ง. ผู้้�ครองเรืือน ๖. คำว่่า อุุโบสถ หมายถึึงข้้อใด ? ก. การเข้้าสมาธิิ ข. การเข้้าจำ ค. การเข้้าวััด ง. การเข้้าพรรษา ๗. ข้้อใด เป็็นการรัักษาอุุโบสถที่่�ไม่่ตรงจุุดประสงค์์ ? ก. ละบาป ข. เพิ่่�มบุุญ ค. ขััดเกลากิิเลส ง. แก้้เคราะห์์กรรม ๘. พระพุุทธเจ้้าไม่่ได้้ทรงกำหนดให้้รัักษาอุุโบสถในวัันใด ? ก. ๔ ค่่ำ ข. ๘ ค่่ำ ค. ๑๔ ค่่ำ ง. ๑๕ ค่่ำ ๙. การรัักษาอุุโบสถเป็็นการปฏิิบััติิตามข้้อใด ? ก. พุุทธบััญญััติิ ข. รััฐธรรมนููญ ค. กฎหมาย ง. กฎโรงเรีียน ๑๐. นัักเรีียนควรถึึงไตรสรณคมน์์ในฐานะอะไร ? ก. เป็็นที่่�พึ่่�ง ข. สิ่่�งศัักดิ์์�สิิทธิ์์� ค. ให้้โชคลาภ ง. แก้้กรรม ๑๑. ไตรสรณคมน์์ คืือการถึึงสรณะ ๓ มีีความหมายตามข้้อใด ? ก. เข้้าใกล้้ ข. อยู่่�ใกล้้ ค. นั่่�งใกล้้ ง. นัับถืือ ๑๒. พระพุุทธ พระธรรม พระสงฆ์์ เรีียกรวมกัันว่่าอะไร ? ก. พระรััตนตรััย ข. พระประธาน ค. พระประจำวััน ง. พระบููชา
  • 205.
    205 ๑๓. ข้้อใด ไม่่ใช่่ความหมายของคำว่่า พุุทธะ? ก. ผู้้�รู้้� ข. ผู้้�ตื่่�น ค. ผู้้�เบิิกบาน ง. ผู้้�แนะนำ ๑๔. พระพุุทธเจ้้า ได้้ชื่่�อว่่าเป็็นสรณะของชาวโลก เนื่่�องด้้วยสาเหตุุใด ? ก. กำจััดภััย ข. กำจััดกิิเลส ค. กำจััดมาร ง. กำจััดศััตรูู ๑๕. พระธรรมปกป้้องผู้้�ปฏิิบััติิไม่่ให้้ตกไปสู่่�ที่่�เช่่นใด ? ก. นรก ข. เปรต ค. อสุุรกาย ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๖. พระธรรมได้้ถููกบัันทึึกไว้้ในรููปแบบที่่�เรีียกว่่าอะไร ? ก. ไตรสิิกขา ข. ไตรเพท ค. ไตรปิิฎก ง. ไตรภููมิิ ๑๗. พระสงฆ์์เป็็นสรณะของชาวโลก เนื่่�องด้้วยสาเหตุุใด ? ก. เป็็นผู้้�นำ ข. เป็็นเนื้้�อนาบุุญ ค. เป็็นผู้้�ทรงศีีล ง. เป็็นผู้้�วิิเศษ ๑๘. ข้้อใด เป็็นจุุดเริ่่�มต้้นของการเป็็นพุุทธศาสนิิกชน ? ก. ถืือสรณคมน์์ ข. ถืือผ้้าไตร ค. ถืือศีีล ง. ถืือพรหมจรรย์์ ๑๙. การรัับสรณคมน์์ ถ้้าไม่่ทำต่่อหน้้าพระพุุทธเจ้้า นิิยมทำต่่อหน้้าใคร ? ก. เทวรููป ข. พระสงฆ์์ ค. เจ้้าสำนััก ง. เจ้้าลััทธิิ ๒๐. นัักเรีียนทำอย่่างไร จึึงจะเข้้าถึึงพระรััตนตรััยได้้ดีียิ่่�งขึ้้�น ? ก. เข้้าห้้องสมุุด ข. เข้้าวััด ค. ทำตามคำสอน ง. ห้้อยของขลััง
  • 206.
    206 ๒๑. เมื่่�อรัับไตรสรณคมน์์แล้้ว นัักเรีียนควรปฏิิบััติิตนตามข้้อใด? ก. ดููดวง ข. สืืบชะตา ค. บููชาพญานาค ง. ขััดเกลากิิเลส ๒๒. คนทั่่�วไปเข้้าเป็็นพุุทธบริิษััทด้้วยวิิธีีใด ? ก. สมาทานศีีล ข. รัับศีีล ค. พุุทธมามกะ ง. อุุปสมบท ๒๓. ข้้อใด ไม่่ใช่่การเข้้าถึึงไตรสรณคมน์์ ? ก. นึึกถึึงยามมีีภััย ข. ศึึกษาธรรมะ ค. บวชพระ ง. สะสมเครื่่�องราง ๒๔. สาเหตุุใด ทำให้้ความเป็็นพุุทธศาสนิิกชนสิ้้�นสุุดลง ? ก. เปลี่่�ยนศาสนา ข. ไม่่รู้้�คำสอน ค. ไม่่ทำบุุญ ง. ให้้ร้้ายพระสงฆ์์ ๒๕. “พระสงฆ์์ปฏิิบััติิชอบจริิงหรืือ” เป็็นความเศร้้าหมองสรณคมน์์ข้้อใด ? ก. ความไม่่รู้้� ข. ความรู้้�ผิิด ค. ความเฉยเมย ง. ความลัังเล ๒๖. “พระรััตนตรััยช่่วยให้้สอบได้้” เป็็นความเศร้้าหมองสรณคมน์์ข้้อใด ? ก. ความลัังเล ข. ความสงสััย ค. ความเข้้าใจผิิด ง. ความดููแคลน ๒๗. ข้้อใด ปฏิิบััติิตนผิิดจากคำสอนของพระพุุทธเจ้้า ? ก. บููชาเทพ ข. บููชาราหูู ค. บููชาไฟ ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๘. ข้้อใด ควรเคารพนัับถืือเป็็นสิ่่�งแทนพระพุุทธเจ้้า ? ก. ศาลเจ้้า ข. เทวรููป ค. ของขลััง ง. พระพุุทธรููป
  • 207.
    207 ๒๙. การปฏิิบััติิตนให้้ถููกตามคำสอนพระพุุทธเจ้้า สรณคมน์์จะเป็็นเช่่นไร? ก. ขาด ข. เศร้้าหมอง ค. บริิสุุทธิ์์� ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๐. อุุโบสถศีีล เมื่่�อข้้อใดข้้อหนึ่่�งขาด จะมีีผลอย่่างไร ? ก. ขาดทุุกข้้อ ข. ขาดบางข้้อ ค. ขาดข้้อเดีียว ง. ขาดทีีละข้้อ ๓๑. องค์์ประกอบใด ทำให้้อุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๑ ขาด ? ก. สััตว์์มีีชีีวิิต ข. เจตนาฆ่่า ค. พยายามฆ่่า ง. สััตว์์นั้้�นตาย ๓๒. องค์์ประกอบใด ทำให้้อุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๒ ขาด ? ก. มีีเจ้้าของ ข. ลัักของมาได้้ ค. คนเชื่่�อ ง. กลืืนลงคอ ๓๓. อุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๓ ขาดลงเพราะประพฤติิผิิดเรื่่�องใด ? ก. กามารมณ์์ ข. ติิดเกมส์์ ค. ติิดกััญชา ง. ติิดเพื่่�อน ๓๔. อุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๔ ฝึึกให้้เป็็นคนมีีนิิสััยเช่่นไร ? ก. กิินง่่าย ข. นอนง่่าย ค. ไม่่ถืือตััว ง. พููดจริิง ๓๕. อุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๕ ป้้องกัันนัักเรีียนให้้ห่่างไกลจากอะไร ? ก. หนีีเรีียน ข. พนัันบอล ค. เล่่นเกมส์์ ง. สิ่่�งเสพติิด ๓๖. เมื่่�อนัักเรีียนรัักษาอุุโบสถศีีล ต้้องงดเครื่่�องดื่่�มประเภทใด ? ก. น้้ำผลไม้้ ข. โกโก้้ ค. เหล้้า ง. กาแฟ
  • 208.
    208 ๓๗. อุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๖ หลัังเที่่�ยงวัันแล้้วต้้องงดอาหารมื้้�อใด ? ก. มื้้�อเช้้า ข. มื้้�อสาย ค. มื้้�อกลางวััน ง. มื้้�อเย็็น ๓๘. ข้้อห้้ามของอุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๗ คืืออะไร ? ก. แต่่งหน้้า ข. ทาปาก ค. ทาเล็็บ ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๙. ข้้อใด ไม่่ขััดต่่อการรัักษาอุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๗ ? ก. ฟัังธรรมะ ข. ฟัังเพลง ค. ฟัังลิิเก ง. ฟัังนิิยาย ๔๐. ข้้อใด ถืือว่่าไม่่ปฏิิบััติิตามวิิธีีรัักษาอุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๗ ? ก. ใส่่ชุุดขาว ข. ใส่่น้้ำหอม ค. ใส่่นาฬิิกา ง. ใส่่แว่่น ๔๑. ข้้อใด ถืือว่่าไม่่ปฏิิบััติิตามวิิธีีรัักษาอุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๘ ? ก. ดููดวง ข. ทรงเจ้้า ค. เสริิมสวย ง. นอนเตีียงสููง ๔๒. ขั้้�นตอนใด ไม่่ปรากฏในระเบีียบพิิธีีรัักษาอุุโบสถ ? ก. ขอศีีล ข. รัับศีีล ค. รัับสรณคมน์์ ง. ลาศีีล ๔๓. การรัักษาอุุโบสถศีีล ปััจจุุบัันนิิยมรัับศีีลกัับใคร ? ก. พระพุุทธเจ้้า ข. พระสงฆ์์ ค. พ่่อแม่่ ง. ครูู ๔๔. อุุโบสถศีีล ปััจจุุบัันนิิยมรัักษากัันในสถานที่่�ใด ? ก. วััด ข. โรงเรีียน ค. โรงเจ ง. ศาลเจ้้า
  • 209.
    209 ๔๕. ขณะรัักษาอุุโบสถศีีล นัักเรีียนควรระมััดระวัังอะไร? ก. ไม่่ให้้ศีีลขาด ข. ไม่่ให้้เครีียด ค. ไม่่ให้้ง่่วง ง. ไม่่ให้้หลัับ ๔๖. ขณะรัักษาอุุโบสถศีีล นัักเรีียนควรปฏิิบััติิตนอย่่างไร ? ก. นั่่�งเล่่น ข. เล่่นโทรศััพท์์ ค. เล่่นเกมส์์ ง. นั่่�งสมาธิิ ๔๗. อุุโบสถประเภทใด เป็็นการปล่่อยเวลาให้้ผ่่านไปโดยไร้้ประโยชน์์ ? ก. โคปาลกอุุโบสถ ข. นิิคคััณฐอุุโบสถ ค. อริิยอุุโบสถ ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๘. อุุโบสถประเภทใด เป็็นการเลืือกปฏิิบััติิตามความชอบใจของตน ? ก. โคปาลกอุุโบสถ ข. นิิคคััณฐอุุโบสถ ค. อริิยอุุโบสถ ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๙. การรัักษาอุุโบสถศีีลจะได้้บุุญและอานิิสงส์์มาก เพราะทำตามข้้อใด ? ก. เว้้นข้้อห้้าม ข. เว้้นทำผิิด ค. เว้้นทำบาป ง. ถููกทุุกข้้อ ๕๐. ข้้อใด เป็็นสาเหตุุให้้การรัักษาอุุโบสถศีีลในพระพุุทธศาสนาเสื่่�อมสููญ ? ก. คนเกิิดน้้อย ข. คนแก่่มีีน้้อย ค. คนสนใจมีีน้้อย ง. คนตายมาก
  • 210.
  • 211.
  • 212.
  • 213.
    213 ปััญหาวิิชาเรีียงความแก้้กระทู้้�ธรรม ธรรมศึึกษาชั้้�นโท ระดัับอุุดมศึึกษาและประชาชนทั่่�วไป สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๐๘.๓๐ น. ตเมว วาจํํ ภาเสยฺฺย ยายตฺฺตานํํ น ตาปเย ปเร จ น วิิหึึเสยฺฺย สา เว วาจา สุุภาสิิตา. บุุคคลพึึงกล่่าววาจาที่่�ไม่่เป็็นเหตุุยัังตนให้้เดืือดร้้อน และไม่่เป็็นเหตุุ เบีียดเบีียนผูู้�อื่่�น วาจานั้้�นแล เป็็นสุุภาษิิต. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย สุุตตนิิบาต --------------------------------------- แต่่งอธิิบายให้้สมเหตุุสมผล โดยใช้้สุุภาษิิตที่่�สนามหลวงแผนกธรรม กำหนดมาให้้ จำนวน ๕ สุุภาษิิตข้้างล่่างนี้้� มาประกอบอ้้างอิิง ๒ สุุภาษิิต ห้้ามอ้้างสุุภาษิิตซ้้ำข้้อกััน และสุุภาษิิตที่่�อ้้างมานั้้�น ควรอธิิบายเชื่่�อมความให้้ สมกัับเรื่่�องในกระทู้้�ตั้้�ง ในชั้้�นนี้้�กำหนดให้้เขีียนลงในกระดาษใบตอบตั้้�งแต่่ ๓ หน้้า (เว้้นบรรทััด) ขึ้้�นไป ให้้เวลา ๓ ชั่่�วโมง
  • 214.
    214 อาทิิ สีีลํํ ปติิฏฺฺา จ กลฺฺยาณานญฺฺจ มาตุุกํํ ปมุุขํํ สพฺฺพธมฺฺมานํํ ตสฺฺมา สีีลํํ วิิโสธเย. ศีีลเป็็นที่่�พึึงเบื้้�องต้้น เป็็นมารดาของกััลยาณธรรม ทั้้�งหลาย เป็็นประมุุขของธรรมทั้้�งปวง เพราะฉะนั้้�น ควรชำระศีีลให้้บริิสุุทธิ์์� คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย เถรคาถา โย อิิจฺฺเฉ ทิิพฺฺพโภคญฺฺจ ทิิพฺฺพมายุํํ� ยสํํ สุุขํํ ปาปานิิ ปริิวชฺฺเชตฺฺวา ติิวิิธํํ ธมฺฺมมาจเร. ผูู้�ใดบริิโภคทรััพย์์ อายุุ ยศ สุุข อัันเป็็นทิิพย์์ ผูู้�นั้้�นพึึง งดเว้้นบาปทั้้�งหลาย แล้้วประพฤติิสุุจริิตธรรม ๓ อย่่าง. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย ชาดก มหานิิบาต ปุุญฺฺญฺฺเจ ปุุริิโส กยิิรา กยิิราเถนํํ ปุุนปฺฺปุุนํํ ตมฺฺหิิ ฉนฺฺทํํ กยิิราถ สุุโข ปุุญฺฺสฺฺส อุุจฺฺจโย. ถ้้าบุุรุุษจะพึึงทำบุุญควรทำบุุญนั้้�นบ่่อยๆควรทำความ พอใจในบุุญนั้้�น การสั่่�งสมบุุญนำความสุุขมาให้้. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย ธรรมบท กลฺฺยาณิิเมว มุุญฺฺเจยฺฺย น หิิ มุุญฺฺเจยฺฺย ปาปิิกํํ โมกฺฺโข กลฺฺยาณิิยา สาธุุ มุุตฺฺวา ตปฺฺปติิ ปาปิิกํํ. พึึงเปล่่งวาจางามเท่่านั้้�น ไม่่พึึงเปล่่งวาจาชั่่�วเลย การเปล่่งวาจางามยัังประโยชน์์ให้้สำเร็็จ คนเปล่่งวาจา ชั่่�วย่่อมเดืือดร้้อน คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย ชาดก เอกนิิบาต นาติิเวลํํ ปภาเสยฺฺย น ตุุณฺฺหีี สพฺฺพทา สิิยา อวิิกิิณฺฺณํํ มิิตํํ วาจํํ ปตฺฺเต กาเล อุุทีีริิเย. ไม่่ควรพููดจนเกิินกาล ไม่่ควรนิ่่�งเสมอไป เมื่่�อถึึงเวลา ก็็ควรพููดพอประมาณ ไม่่ฟั่่�นเฝืือ. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย ชาดก มหานิิบาต
  • 215.
    215 ๑. การเวีียนว่่ายตายเกิิดของสััตว์์ทั้้�งหลาย เรีียกว่่าอะไร? ก. ภููมิิ ข. สัังสารวััฏ ค. คติิ ง. ภพ ๒. พระพุุทธพจน์์ว่่า “จิิตเต อะสัังกิิลิิฏเ สุุคะติิ ปาฏิิกัังขา” ยืืนยัันเรื่่�องใด ? ก. ตายแล้้วเกิิด ข. ตายแล้้วสููญ ค. ตายแล้้วฟื้้�น ง. ถููกทุุกข้้อ ๓. ข้้อใด จััดเป็็นทุุคติิ ? ก. นิิรยะ ข. ติิรััจฉานโยนิิ ค. ปิิตติิวิิสยะ ง. ถููกทุุกข้้อ ๔. เทวทููต มิิได้้หมายถึึงใคร ? ก. คนแก่่ ข. คนเจ็็บ ค. คนตาย ง. เยาวชน ปััญหาและเฉลยวิิชาธรรม ธรรมศึึกษาชั้้�นโท ระดัับอุุดมศึึกษาและประชาชนทั่่�วไป สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๓.๐๐ - ๑๓.๕๐ น.
  • 216.
    216 ๕. เทวทููต เป็็นสััญญาณเตืือนภััยมนุุษย์์ไม่่ให้้ประมาทในเรื่่�องอะไร? ก. การใช้้ชีีวิิต ข. การศึึกษา ค. การอาชีีพ ง. การครองเรืือน ๖. คนที่่�เชื่่�อเรื่่�องนรกสวรรค์์ จะปฏิิบััติิตามหลัักธรรมใดได้้ง่่าย ? ก. กตััญญููกตเวทีี ข. หิิริิ โอตตััปปะ ค. สุุจริิต ๓ ง. ถููกทุุกข้้อ ๗. ผู้้�ที่่�เกิิดในทุุคติิประเภทใด จะไม่่ได้้รัับส่่วนบุุญที่่�ญาติิอุุทิิศให้้ ? ก. นรก ข. อสุุรกาย ค. กำเนิิดเดีียรััจฉาน ง. ถููกทุุกข้้อ ๘. การทำบุุญอุุทิิศให้้บรรพบุุรุุษ เรีียกว่่าอะไร ? ก. ปุุพพเปตพลีี ข. บุุพพกิิจ ค. บุุพพกรณ์์ ง. บุุพพการีี ๙. ภููมิิเป็็นที่่�ไปฝ่่ายดีี หมายถึึงข้้อใด ? ก. มนุุษยโลก ข. เทวโลก ค. พรหมโลก ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๐. อะไรทำให้้รู้้�ว่่าดวงดาวต่่างๆ หมุุนรอบตััวเองใช้้เวลาไม่่เท่่ากััน ? ก. ไสยศาสตร์์ ข. ภููมิิศาสตร์์ ค. โหราศาสตร์์ ง. วิิทยาศาสตร์์ ๑๑. หนึ่่�งวัันหนึ่่�งคืืนในสวรรค์์ชั้้�นดาวดึึงส์์ เท่่ากัับกี่่�ปีีในโลกมนุุษย์์ ? ก. ๑๐๐ ข. ๒๐๐ ค. ๓๐๐ ง. ๕๐๐ ๑๒. ผู้้�ที่่�บรรลุุปฐมฌาน สิ้้�นชีีวิิตแล้้วไปเกิิดในเทวโลกชั้้�นใด ? ก. พรหมปาริิสััชชา ข. พรหมปุุโรหิิต ค. มหาพรหม ง. ถููกทุุกข้้อ
  • 217.
    217 ๑๓. กรรมให้้ผลในชาติินี้้� เรีียกว่่าอะไร? ก. ทิิฏฐธรรมเวทนีียกรรม ข. อโหสิิกรรม ค. ครุุกรรม ง. อาสัันนกรรม ๑๔. กรรมชนิิดใด เปรีียบเสมืือนพืืชพัันธุ์์�ธััญญาหารแห้้งฝ่่อปลููกไม่่ขึ้้�น ? ก. อโหสิิกรรม ข. ชนกกรรม ค. พหุุลกรรม ง. อาสัันนกรรม ๑๕. กรรมที่่�ทำให้้สััตว์์เกิิดในสุุคติิหรืือทุุคติิ หมายถึึงกรรมใด ? ก. ชนกกรรม ข. อุุปััตถััมภกกรรม ค. อุุปปีีฬกกรรม ง. อุุปฆาตกกรรม ๑๖. อนัันตริิยกรรม จััดเป็็นกรรมอะไร ? ก. ครุุกรรม ข. พหุุลกรรม ค. อาสัันนกรรม ง. กตััตตากรรม ๑๗. บุุคคลมีีจิิตเช่่นไร จึึงจะรู้้�ธาตุุ ๔ ตามความเป็็นจริิงได้้ ? ก. จิิตเป็็นสมาธิิ ข. จิิตปกติิ ค. จิิตคิิดนึึก ง. จิิตใฝ่่รู้้� ๑๘. กายคตาสติิ หมายถึึงการพิิจารณาอะไรให้้เห็็นเป็็นของไม่่สวยงาม ? ก. ผม ข. ขน ค. เล็็บ ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๙. บทบริิกรรมใด เป็็นการเจริิญพุุทธานุุสสติิ ? ก. อรหํํ ข. สุุคโต ค. พุุทฺฺโธ ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๐. การพิิจารณาธาตุุ ๔ คืือดิิน น้้ำ ไฟ ลม เป็็นการเจริิญกรรมฐานใด ? ก. กายคตาสติิ ข. เมตตา ค. พุุทธานุุสสติิ ง. จตุุธาตุุววััตถาน
  • 218.
    218 ๒๑. จะแก้้กามฉัันทะความพอใจรัักใคร่่ในกาม ควรเจริิญกรรมฐานใด? ก. กายคตาสติิ ข. เมตตา ค. พุุทธานุุสสติิ ง. กสิิณ ๒๒. จะแก้้ความอาฆาตพยาบาท ควรเจริิญกรรมฐานใด ? ก. กายคตาสติิ ข. เมตตา ค. พุุทธานุุสสติิ ง. กสิิณ ๒๓. จะแก้้ถีีนมิิทธะรวมไปถึึงโรคซึึมเศร้้า ควรเจริิญกรรมฐานใด ? ก. กายคตาสติิ ข. เมตตา ค. พุุทธานุุสสติิ ง. กสิิณ ๒๔. จะแก้้ความฟุ้้�งซ่่าน ควรเจริิญกรรมฐานใด ? ก. กายคตาสติิ ข. เมตตา ค. พุุทธานุุสสติิ ง. กสิิณ ๒๕. การกำหนดพิิจารณาธาตุุ ๔ คืือดิิน น้้ำ ไฟ ลม แก้้นิิวรณ์์ใดได้้ ? ก. กามฉัันทะ ข. พยาบาท ค. ถีีนมิิทธะ ง. วิิจิิกิิจฉา ๒๖. การพิิจารณาความแก่่บ่่อย ๆ เป็็นอุุบายบรรเทาความประมาทในอะไร ? ก. วััย ข. ความไม่่มีีโรค ค. ชีีวิิต ง. ความเศร้้าโศก ๒๗. กำหนดพิิจารณาอะไร จััดเป็็นกายานุุปััสสนาสติิปััฏฐาน ? ก. ลมหายใจ ข. ธาตุุ ๔ ค. ซากศพ ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๘. นวสีีวถิิกาบรรพที่่�ถููกต้้อง ต้้องพิิจารณาเป็็นกี่่�ขั้้�นตอน ? ก. ๖ ข. ๗ ค. ๘ ง. ๙
  • 219.
    219 ๒๙. การเพ่่งดูู ดิินน้้ำ ไฟ ลม เรีียกว่่าอะไร ? ก. เพ่่งธาตุุ ข. เพ่่งกสิิณ ค. เพ่่งอสุุภะ ง. เพ่่งอารมณ์์ ๓๐. พิิจารณาอะไรเป็็นอารมณ์์ จััดเป็็นอสุุภกรรมฐาน ? ก. ซากศพจริิง ข. ซากศพสมมติิ ค. ร่่างกาย ง. อาหารบููด ๓๑. ภาวนาว่่า พุุทโธ เม สะระณััง วะรััง เป็็นการเจริิญกรรมฐานอะไร ? ก. พุุทธานุุสสติิ ข. ธััมมานุุสสติิ ค. สัังฆานุุสสติิ ง. สีีลานุุสสติิ ๓๒. ภาวนาว่่า ข้้าพเจ้้าขอถึึงพระธรรมเป็็นที่่�พึ่่�ง เป็็นการเจริิญกรรมฐานใด ? ก. พุุทธานุุสสติิ ข. ธััมมานุุสสติิ ค. สัังฆานุุสสติิ ง. สีีลานุุสสติิ ๓๓. ภาวนาว่่า ข้้าพเจ้้าขอถึึงพระสงฆ์์เป็็นที่่�พึ่่�ง เป็็นการเจริิญกรรมฐานใด ? ก. พุุทธานุุสสติิ ข. ธััมมานุุสสติิ ค. สัังฆานุุสสติิ ง. สีีลานุุสสติิ ๓๔. การเจริิญเมตตาพรหมวิิหาร ท่่านสอนให้้เริ่่�มที่่�ใครก่่อน ? ก. ตนเอง ข. พ่่อแม่่ ค. ครููอาจารย์์ ง. สรรพสััตว์์ ๓๕. การกำหนดรู้้�ธาตุุ ๔ เรีียกโดยภาษากรรมฐานว่่าอะไร ? ก. จตุุธาตุุววััตถาน ข. ธาตุุมนสิิการ ค. ธาตุุกรรมฐาน ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๖. ธาตุุ ๔ มีีอยู่่�ที่่�ไหน ? ก. สััตว์์ ข. บุุคคล ค. ตััวตน ง. ถููกทุุกข้้อ
  • 220.
    220 ๓๗. การพิิจารณาธาตุุ ๔ให้้สำเร็็จสมาธิิขั้้�นใด ? ก. อุุปจารสมาธิิ ข. อััปปนาสมาธิิ ค. โลกุุตตรสมาธิิ ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๘. คนที่่�ติิดยึึดบุุคคลหล่่อๆ สวยๆ เป็็นไอดอล จััดเป็็นคนจริิตใด ? ก. ราคจริิต ข. โทสจริิต ค. โมหจริิต ง. สััทธาจริิต ๓๙. บุุคคลในข้้อที่่� ๓๘ ควรเจริิญกรรมฐานใด ? ก. อสุุภะ ข. กสิิณ ค. พรหมวิิหาร ง. ภููตกสิิณ ๔๐. คนนิิสััยฉุุนเฉีียวโกรธง่่าย จััดเป็็นคนจริิตใด ? ก. ราคจริิต ข. โทสจริิต ค. โมหจริิต ง. สััทธาจริิต ๔๑. คนนิิสััยฉุุนเฉีียวโกรธง่่าย ควรเจริิญกรรมฐานใด ? ก. อสุุภะ ข. กายคตาสติิ ค. พรหมวิิหาร ง. ภููตกสิิณ ๔๒. คนที่่�หลงงมงายเชื่่�อตามกระแสในโลกโซเชีียล จััดเป็็นคนจริิตใด ? ก. ราคจริิต ข. โทสจริิต ค. โมหจริิต ง. วิิตกจริิต ๔๓. บุุคคลในข้้อ ๔๒ ควรเจริิญกรรมฐานใด ? ก. อสุุภะ ข. อานาปานสติิ ค. กายคตาสติิ ง. พรหมวิิหาร ๔๔. คนที่่�เชื่่�ออะไรง่่าย ๆ จััดเป็็นคนจริิตใด ? ก. ราคจริิต ข. โทสจริิต ค. โมหจริิต ง. สััทธาจริิต
  • 221.
    221 ๔๕. ก่่อนที่่�จิิตจะเกิิดอััปปนาสมาธิิ จะต้้องเกิิดนิิมิิตใดก่่อน ? ก. บริิกรรมนิิมิิต ข. อุุคคหนิิมิิต ค. ปฏิิภาคนิิมิิต ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๖. ความชำนาญในการเข้้าฌาน เรีียกว่่าอะไร ? ก. อาวััชชนวสีี ข. สมาปััชชนวสีี ค. อธิิษฐานวสีี ง. วุุฏฐานวสีี ๔๗. กรรมฐานซึ่่�งเปรีียบเสมืือนเมนููอาหารของจิิต มีีกี่่�ข้้อ ? ก. ๔ ข้้อ ข. ๒๐ ข้้อ ค. ๓๐ ข้้อ ง. ๔๐ ข้้อ ๔๘. สาเหตุุที่่�กรรมฐานมีีจำนวนหลายข้้อ เนื่่�องจากบุุคคลมีีอะไรต่่างกััน ? ก. จริิต ข. บุุญ ค. กรรม ง. วิิบาก ๔๙. อะไรเป็็นความอััศจรรย์์ทำให้้ผู้้�ปฏิิบััติิธรรมเข้้าใจว่่าตนเองบรรลุุธรรม ? ก. โอภาส ข. ญาณ ค. ปััสสััทธิิ ง. ถููกทุุกข้้อ ๕๐. บุุคคลเข้้าใจผิิดว่่าตนเองเป็็นพระอริิยบุุคคล เพราะติิดยึึดในอะไร ? ก. วิิปััสสนููปกิิเลส ข. วิิปััสสนา ค. วิิปััสสนายานิิก ง. ถููกทุุกข้้อ
  • 222.
    222 ปััญหาและเฉลยวิิชาพุุทธานุุพุุทธประวััติิ ธรรมศึึกษาชั้้�นโท ระดัับอุุดมศึึกษาและประชาชนทั่่�วไป สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๔.๐๐ - ๑๔.๕๐ น. ๑. พระพุุทธเจ้้าทรงเปรีียบบุุคคลมีีปััญญาไว้้หลายระดัับ ว่่าเหมืือนอะไร ? ก. หญ้้า ๔ กอ ข. จำปา ๔ ต้้น ค. บััว ๔ เหล่่า ง. มาลััย ๔ พวง ๒. ผู้้�เข้้าใจธรรมะได้้ฉัับพลััน เปรีียบเหมืือนบััวพ้้นน้้ำ ได้้แก่่บุุคคลใด ? ก. อุุคฆฏิิตััญญูู ข. วิิปจิิตััญญูู ค. เนยยะ ง. ปทปรมะ ๓. เนยยะ คืือผู้้�ที่่�เข้้าใจธรรมะเมื่่�อได้้รัับการฝึึกฝน เปรีียบเหมืือนอะไร ? ก. บััวพ้้นน้้ำ ข. บััวเสมอน้้ำ ค. บััวใต้้น้้ำ ง. บััวใต้้โคลนตม ๔. เมื่่�อแรกตรััสรู้้� พระองค์์เสด็็จไปป่่าอิิสิิปตนมฤคทายวััน เพื่่�อโปรดใคร ? ก. ปััญจวััคคีีย์์ ข. ยสกุุลบุุตร ค. ภััททวััคคีีย์์ ง. ชฎิิล ๓ พี่่�น้้อง
  • 223.
    223 ๕. พระพุุทธเจ้้าเสด็็จไปป่่าอิิสิิปตนมฤคทายวััน ระหว่่างทางทรงพบใคร? ก. ภััททวััคคีีย์์ ข. อุุปกาชีีวก ค. ยสกุุลบุุตร ง. ปิิปผลิิมาณพ ๖. เราได้้ตรััสรู้้�ธรรมโดยชอบเองแล้้ว พระพุุทธเจ้้าตรััสกัับใคร ? ก. ปััญจวััคคีีย์์ ข. ยสกุุลบุุตร ค. สารีีบุุตร ง. พระภััททิิยะ ๗. การแสดงธรรมครั้้�งแรกของพระพุุทธเจ้้า เรีียกว่่าอะไร ? ก. ปฐมเทศนา ข. ทุุติิยเทศนา ค. ตติิยเทศนา ง. จตุุตถเทศนา ๘. กามสุุขััลลิิกานุุโยค คืือการหมกมุ่่�นหาความสุุขในเรื่่�องใด ? ก. สมาธิิ ข. วิิเวก ค. วิิปััสสนา ง. กาม ๙. อััตตกิิลมถานุุโยค คืือการทำความเพีียรโดยการทำอย่่างไร ? ก. ทรมานสััตว์์ ข. ทรมานตน ค. ทรมานคนอื่่�น ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๐. พระพุุทธเจ้้าตรััสถึึงทุุกข์์ในอริิยสััจ ๔ ว่่าเป็็นสิ่่�งที่่�ควรทำอย่่างไร ? ก. กำหนดรู้้� ข. กำหนดละ ค. ทำให้้แจ้้ง ง. ทำให้้มีีขึ้้�น ๑๑. ใครฟัังปฐมเทศนาแล้้ว ได้้ดวงตาเห็็นธรรมเป็็นคนแรก ? ก. โกณฑััญญะ ข. วััปปะ ค. ภััททิิยะ ง. มหานามะ ๑๒. ข้้อใด ในอนััตตลัักขณสููตร ทรงแสดงว่่าเป็็นอนััตตา ? ก. อิินทรีีย์์ ๕ ข. พละ ๕ ค. ขัันธ์์ ๕ ง. กามคุุณ ๕
  • 224.
    224 ๑๓. พระปััญจวััคคีีย์์ฟัังอนััตตลัักขณสููตร ได้้สำเร็็จเป็็นพระอริิยบุุคคลชั้้�นใด? ก. โสดาบััน ข. สกทาคามีี ค. อนาคามีี ง. อรหัันต์์ ๑๔. ที่่�นี่่�วุ่่�นวายหนอ ที่่�นี่่�ขััดข้้องหนอ เป็็นคำพููดของใคร ? ก. อุุปกาชีีวก ข. ยสกุุลบุุตร ค. ตปุุสสะ ง. ภััลลิิกะ ๑๕. ที่่�นี่่�ไม่่วุ่่�นวาย ที่่�นี่่�ไม่่ขััดข้้อง พระพุุทธเจ้้าตรััสกัับใคร ? ก. อุุปกาชีีวก ข. ยสกุุลบุุตร ค. ตปุุสสะ ง. ภััลลิิกะ ๑๖. พระพุุทธเจ้้าโปรดยสกุุลบุุตรในเบื้้�องต้้น ด้้วยพระธรรมเทศนาใด ? ก. อนุุปุุพพิิกถา ข. กถาวััตถุุ ค. สาราณีียธรรม ง. อปริิหานิิยธรรม ๑๗. วิิมละ สุุพาหุุ ปุุณณชิิ ควััมปติิ เป็็นสหายของใคร ? ก. ยสะ ข. โกลิิตะ ค. ภััททิิยะ ง. อานนท์์ ๑๘. พระสาวกชุุดแรกที่่�พระพุุทธเจ้้าส่่งไปประกาศศาสนา มีีกี่่�องค์์ ? ก. ๕ องค์์ ข. ๖ องค์์ ค. ๖๐ องค์์ ง. ๖๑ องค์์ ๑๙. พระพุุทธเจ้้าส่่งสาวกไปประกาศศาสนา กำชัับว่่าให้้ไปทางละกี่่�องค์์ ? ก. ๑ องค์์ ข. ๒ องค์์ ค. ๕ องค์์ ง. ๑๐ องค์์ ๒๐. พวกเธอจะตามหาหญิิงหรืือตนเองดีีกว่่า พระพุุทธเจ้้าตรััสกัับใคร ? ก. ปััญจวััคคีีย์์ ข. ภััททวััคคีีย์์ ค. ยสกุุลบุุตร ง. ปิิปผลิิมาณพ
  • 225.
    225 ๒๑. ที่่�ตำบลอุุรุุเวลาเสนานิิคม พระพุุทธเจ้้าแสดงธรรมโปรดชนกลุ่่�มใด ? ก. ตปุุสสะ ข. ปััญจวััคคีีย์์ ค. ภััททวััคคีีย์์ ง. ชฎิิล ๓ พี่่�น้้อง ๒๒. ชฎิิลหรืือนัักพรตที่่�เกล้้าผมมุ่่�นเป็็นมวยสููง นัับถืือลััทธิิบููชาสิ่่�งใด ? ก. ดิิน ข. น้้ำ ค. ไฟ ง. ลม ๒๓. พระเจ้้าพิิมพิิสารเสด็็จมาเฝ้้าพระพุุทธเจ้้าครั้้�งแรก ณ สถานที่่�ใด ? ก. เชตวััน ข. ลััฏฐิิวััน ค. เวฬุุวััน ง. อััมพวััน ๒๔. การสร้้างวััดเกิิดขึ้้�นครั้้�งแรก โดยกษััตริิย์์พระองค์์ใด ? ก. พิิมพิิสาร ข. สุุทโธทนะ ค.อชาตศััตรูู ง. ปเสนทิิโกศล ๒๕. พระราชอุุทยานใด พระเจ้้าพิิมพิิสารถวายให้้เป็็นวััด ? ก. เชตวััน ข. ลััฏฐิิวััน ค. เวฬุุวััน ง. อััมพวััน ๒๖. โกลิิตมาณพ เกิิดในวรรณะใด ? ก. กษััตริิย์์ ข. พราหมณ์์ ค. แพศย์์ ง. ศููทร ๒๗. มาณพใด เป็็นเพื่่�อนสนิิทของโกลิิตมาณพ ? ก. ยสะ ข. สุุพาหุุ ค. ควััมปติิ ง. อุุปติิสสะ ๒๘. อุุปติิสสมาณพ บวชเป็็นปริิพาชกในสำนัักอาจารย์์ใด ? ก. สััญชััย ข. ปููรณกััสสปะ ค. มัักขลิิโคสาล ง. อชิิตเกสกััมพล
  • 226.
    226 ๒๙. อุุปติิสสปริิพาชก พบกัับพระอััสสชิิในขณะที่่�ท่่านกำลัังทำกิิจวััตรใด ? ก. แสดงธรรม ข. สวดมนต์์ ค. กวาดวิิหาร ง. บิิณฑบาต ๓๐. อุุปติิสสปริิพาชกฟัังธรรมจากพระอััสสชิิ ได้้บรรลุุอริิยบุุคคลชั้้�นใด ? ก. โสดาบััน ข. สกทาคามีี ค. อนาคามีี ง. อรหัันต์์ ๓๑. พระโมคคััลลานะบรรลุุเป็็นพระอรหัันต์์ ณ สถานที่่�ใด ? ก. เวฬุุวคาม ข. โกลิิตคาม ค. อุุปติิสสคาม ง. กััลลวาลมุุตตคาม ๓๒. พระพุุทธเจ้้า ทรงแสดงอุุบายแก้้ง่่วงแก่่พระเถระใด ? ก. พระอััสสชิิ ข. พระยสะ ค. พระสารีีบุุตร ง. พระโมคคััลลานะ ๓๓. พระโมคคััลลานะ ได้้รัับยกย่่องว่่าเป็็นผู้้�เลิิศด้้านใด ? ก. ทรงธุุดงค์์ ข. มีีบริิวารมาก ค. มีีปััญญามาก ง. มีีฤทธิ์์�มาก ๓๔. พระโมคคััลลานะนิิพพาน ณ สถานที่่�ใด ? ก. ถ้้ำกาฬศิิลา ข. เวภารบรรพต ค. ถ้้ำสุุกรขาตา ง. ถ้้ำสััตตบรรณ ๓๕. พราหมณ์์พาวรีี เคยเป็็นปุุโรหิิตในราชสำนัักของกษััตริิย์์พระองค์์ใด ? ก. ปเสนทิิโกศล ข. พิิมพิิสาร ค. อชาตศััตรูู ง. จััณฑปััชโชต ๓๖. พราหมณ์์พาวรีีส่่งลููกศิิษย์์กี่่�คน ไปทููลถามปััญหากัับพระพุุทธเจ้้า ? ก. ๕ คน ข. ๑๐ คน ค. ๑๖ คน ง. ๓๐ คน
  • 227.
    227 ๓๗. ราธพราหมณ์์เคยถวายอะไร แด่่พระสารีีบุุตร? ก. ข้้าวสุุก ข. บาตร ค. จีีวร ง. เภสััช ๓๘. ใครเป็็นอุุปััชฌาย์์องค์์แรกในการบวชด้้วยวิิธีีญััตติิจตุุตถกรรมวาจา ? ก. พระวััปปะ ข. พระอััสสชิิ ค. พระสารีีบุุตร ง. พระอนุุรุุทธะ ๓๙. ปุุณณมาณพเกี่่�ยวข้้องกัับพระอััญญาโกณฑััญญะในฐานะใด ? ก. เป็็นน้้อง ข. เป็็นลููก ค. เป็็นหลาน ง. เป็็นเหลน ๔๐. พระพุุทธเจ้้า ทรงยกย่่องพระปุุณณมัันตานีีบุุตรว่่าเป็็นผู้้�เลิิศด้้านใด ? ก. แสดงธรรม ข. มีีบริิวารมาก ค. มีีปััญญามาก ง. มีีฤทธิ์์�มาก ๔๑. ข้้อใด จััดเป็็นประเภทของศาสนพิิธีี ? ก. กุุศลพิิธีี ข. บุุญพิิธีี ค. ทานพิิธีี ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๒. การเจริิญพระพุุทธมนต์์ มีีมาตั้้�งแต่่สมััยใด ? ก. ก่่อนพุุทธกาล ข. พุุทธกาล ค. สุุโขทััย ง. อยุุธยา ๔๓. ในครั้้�งพุุทธกาล การเจริิญพระพุุทธมนต์์มีีขึ้้�นครั้้�งแรกที่่�เมืืองใด ? ก. สาวััตถีี ข. อุุชเชนีี ค. เวสาลีี ง. พาราณสีี ๔๔. พระเถระใด ประพรมน้้ำพระพุุทธมนต์์เป็็นรููปแรก ? ก. พระสีีวลีี ข. พระอานนท์์ ค. พระอุุบาลีี ง. พระโมคคััลลานะ
  • 228.
    228 ๔๕. การเจริิญพระพุุทธมนต์์ ใช้้ในพิิธีีทำบุุญอะไร? ก. ทำบุุญอายุุ ข. ฌาปนกิิจ ค. เก็็บอััฐิิ ง. ทำบุุญอุุทิิศ ๔๖. การสวดพระอภิิธรรม นิิยมสวดในงานใด ? ก. ทำบุุญอายุุ ข. มงคลสมรส ค. ขึ้้�นบ้้านใหม่่ ง. บำเพ็็ญกุุศลศพ ๔๗. สััตตมวาร คืือการบำเพ็็ญกุุศลครบกี่่�วััน ? ก. ๕ วััน ข. ๗ วััน ค. ๕๐ วััน ง. ๑๐๐ วััน ๔๘. การฌาปนกิิจ หมายถึึงข้้อใด ? ก. เผาศพ ข. เก็็บอััฐิิ ค. ทำบุุญอััฐิิ ง. ทอดผ้้าบัังสุุกุุล ๔๙. พิิธีีสามหาบ จััดให้้มีีในการทำบุุญงานอะไร ? ก. มงคลสมรส ข. ขึ้้�นบ้้านใหม่่ ค. เก็็บอััฐิิ ง. ฌาปนกิิจศพ ๕๐. การทอดผ้้าบัังสุุกุุล จััดขึ้้�นในงานบุุญอะไร ? ก. มงคลสมรส ข. ขึ้้�นบ้้านใหม่่ ค. บวชนาค ง. ฌาปนกิิจศพ
  • 229.
    229 ปััญหาและเฉลยวิิชาอุุโบสถศีีล (วิินััย) ธรรมศึึกษาชั้้�นโท ระดัับอุุดมศึึกษาและประชาชนทั่่�วไป สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๕.๐๐ - ๑๕.๕๐ น. ๑. อุุโบสถศีีล บััญญััติิขึ้้�นด้้วยวััตถุุประสงค์์ใด ? ก. ทำกิิจพระศาสนา ข. พัักการงาน ค. ขััดเกลากิิเลส ง. ถููกทุุกข้้อ ๒. อุุโบสถศีีล บััญญััติิขึ้้�นเพื่่�อบุุคคลกลุ่่�มใด ? ก. พระสงฆ์์ ข. คนทั่่�วไป ค. เจ้้าลััทธิิ ง. นัักบวช ๓. ธรรมเนีียมการรัักษาอุุโบสถ ถืือปฏิิบััติิกัันมาตั้้�งแต่่เมื่่�อไร ? ก. ก่่อนพุุทธกาล ข. สมััยพุุทธกาล ค. กึ่่�งพุุทธกาล ง. หลัังพุุทธกาล ๔. ข้้อใด เป็็นวิิธีีรัักษาอุุโบสถแบบดั้้�งเดิิม ? ก. อดนอน ข. อดยา ค. อดอาหาร ง. อดน้้ำ
  • 230.
    230 ๕. ข้้อใด พระพุุทธเจ้้าทรงบััญญััติิเพิ่่�มจากวิิธีีรัักษาอุุโบสถแบบดั้้�งเดิิม ? ก. รัับสรณคมน์์ ข. บำเพ็็ญตบะ ค. ทรมานตน ง. อดอาหาร ๖. พระพุุทธเจ้้าทรงให้้ชาวพุุทธประชุุมกัันทุุกวัันพระ เพื่่�อประโยชน์์ใด ? ก. เข้้าวััด ข. ฟัังธรรม ค. ถวายทาน ง. พบปะกััน ๗. การรัักษาอุุโบสถ เป็็นการสั่่�งสมบุุญของใคร ? ก. พระสงฆ์์ ข. สามเณร ค. นัักบวช ง. คฤหััสถ์์ ๘. ข้้อใด ไม่่ตรงกัับจุุดประสงค์์การรัักษาอุุโบสถ ? ก. ละบาป ข. ทำบุุญ ค. ขััดเกลากิิเลส ง. แก้้เคราะห์์กรรม ๙. การรัักษาอุุโบสถเช่่นทุุกวัันนี้้� นิิยมรัักษากัันในวัันใด ? ก. วัันพระ ข. วัันหยุุด ค. วัันอาทิิตย์์ ง. วัันนัักขััตฤกษ์์ ๑๐. ข้้อใด ไม่่ใช่่องค์์ประกอบสำคััญของการรัักษาอุุโบสถศีีล ? ก. สถานที่่� ข. พระรััตนตรััย ค. ไตรสรณคมน์์ ง. ศีีล ๘ ๑๑. การถึึงไตรสรณคมน์์ หมายถึึงข้้อใด ? ก. ถืือเป็็นที่่�พึ่่�ง ข. นั่่�งใกล้้ ค. อยู่่�ใกล้้ชิิด ง. ปรนนิิบััติิ ๑๒. คนทั่่�วไปจะเข้้าถึึงไตรสรณคมน์์ได้้ด้้วยวิิธีีใด ? ก. สมาทาน ข. ครอบครูู ค. เซ่่นไหว้้ ง. บวงสรวง
  • 231.
    231 ๑๓. พระพุุทธเจ้้า ได้้ชื่่�อว่่าเป็็นสรณะของชาวโลกเพราะเหตุุใด ? ก. กำจััดภััย ข. กำจััดกิิเลส ค. กำจััดมาร ง. กำจััดศััตรูู ๑๔. ในไตรสรณคมน์์ พระธรรม หมายถึึงอะไร ? ก. คััมภีีร์์ ข. คำสั่่�งสอน ค. ใบลาน ง. พระไตรปิิฎก ๑๕. พระธรรมปกป้้องผู้้�ปฏิิบััติิไม่่ให้้ตกไปสู่่�ที่่�ชั่่�ว ได้้แก่่ข้้อใด ? ก. สััตว์์นรก ข. มนุุษย์์ ค. เทวดา ง. พรหม ๑๖. พระสงฆ์์ ได้้ชื่่�อว่่าเป็็นสรณะของชาวโลก เพราะเหตุุใด ? ก. เป็็นบรรพชิิต ข. เป็็นเนื้้�อนาบุุญ ค. เป็็นผู้้�ทรงศีีล ง. เป็็นผู้้�วิิเศษ ๑๗. ข้้อใด เป็็นจุุดเริ่่�มต้้นของการเป็็นพุุทธศาสนิิกชน ? ก. เข้้าวััด ข. ไหว้้พระ ค. ถืือศีีล ง. ถืือสรณคมน์์ ๑๘. หลัังจากพระพุุทธเจ้้าปริินิิพพาน การรัับสรณคมน์์นิิยมทำต่่อหน้้าใคร ? ก. พระพุุทธรููป ข. พระสงฆ์์ ค. เจ้้าสำนััก ง. คนทรงเจ้้า ๑๙. ใครเป็็นตััวอย่่างการถึึงพระรััตนตรััยเป็็นสรณะแบบพระอริิยบุุคคล ? ก. บุุรุุษเรื้้�อน ข. ตปุุสสะ ค. ภััลลิิกะ ง. บิิดาพระยสะ ๒๐. สรณคมน์์ของพระอริิยบุุคคลต่่างกัับของปุุถุุชนอย่่างไร ? ก. ไม่่ขาด ข. ไม่่เศร้้าหมอง ค. ไม่่สงสััย ง. ถููกทุุกข้้อ
  • 232.
    232 ๒๑. การบวชเป็็นพระภิิกษุุ ชื่่�อว่่าเป็็นพุุทธศาสนิิกชนด้้วยวิิธีีใด? ก. พุุทธมามกะ ข. บรรพชา ค. อุุปสมบท ง. ถืือพรต ๒๒. ผู้้�นัับถืือพระรััตนตรััยเป็็นสรณะ ควรปฏิิบััติิตามข้้อใด ? ก. ดููดวง ข. แก้้ปีีชง ค. ลงนะหน้้าทอง ง. ศึึกษาคำสอน ๒๓. ตำหนิิติิเตีียนใคร ทำให้้ไตรสรณคมน์์เศร้้าหมอง ? ก. พระรััตนตรััย ข. บุุพพการีี ค. เทพเทวา ง. สิ่่�งศัักดิ์์�สิิทธิ์์� ๒๔. สงสััยเรื่่�องใด ทำให้้ไตรสรณคมน์์เศร้้าหมอง ? ก. พญานาค ข. ดาวอัังคาร ค. พระพุุทธเจ้้า ง. นรกสวรรค์์ ๒๕. ข้้อใด ทำให้้ขาดจากความเป็็นพุุทธศาสนิิกชน ? ก. ติิดการพนััน ข. ติิดเหล้้า ค. เล่่นหวย ง. ตาย ๒๖. ข้้อใด เป็็นการปฏิิบััติิผิิดจากคำสอนของพระพุุทธเจ้้า ? ก. ถืือของขลััง ข. ถืือเลขยัันต์์ ค. ถืือไสยศาสตร์์ ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๗. ปััจจุุบัันชาวพุุทธนัับถืืออะไร เป็็นสิ่่�งแทนพระพุุทธเจ้้า ? ก. พระพุุทธรููป ข. เทวรููป ค. พญานาค ง. คาถาอาคม ๒๘. อุุโบสถศีีล หากขาดข้้อใดข้้อหนึ่่�ง จะมีีผลตามข้้อใด ? ก. ขาดทุุกข้้อ ข. ขาดบางข้้อ ค. ขาดข้้อเดีียว ง. ขาดทีีละข้้อ
  • 233.
    233 ๒๙. ข้้อใด เป็็นความผิิดสำเร็็จของอุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๑? ก. สััตว์์มีีชีีวิิต ข. เจตนาฆ่่า ค. พยายามฆ่่า ง. สััตว์์นั้้�นตาย ๓๐. ข้้อใด เป็็นความผิิดสำเร็็จของอุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๒ ? ก. มีีเจ้้าของ ข. คิิดจะลััก ค. พยายามลััก ง. ลัักของมาได้้ ๓๑. ขณะรัักษาอุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๓ ต้้องไม่่ยุ่่�งเกี่่�ยวกัับเรื่่�องใด ? ก. เสพกาม ข. กิินเนื้้�อสััตว์์ ค. เสริิมสวย ง. สัักยัันต์์ ๓๒. อุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๔ ผู้้�รัักษาต้้องสำรวมระวัังเรื่่�องใด ? ก. การพููด ข. การกิิน ค. การนอน ง. การแต่่งตััว ๓๓. อุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๔ ขััดเกลาผู้้�รัักษาให้้มีีนิิสััยเช่่นไร ? ก. กิินง่่าย ข. อยู่่�ง่่าย ค. พููดง่่าย ง. พููดจริิง ๓๔. อุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๕ ป้้องกัันผู้้�รัักษาให้้ห่่างไกลจากอะไร ? ก. สิ่่�งเสพติิด ข. อบายมุุข ค. คอรััปชั่่�น ง. กามารมณ์์ ๓๕. คำว่่า วิิกาลโภชนา ในอุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๖ หมายถึึงอาหารมื้้�อใด ? ก. มื้้�อเช้้า ข. มื้้�อสาย ค. มื้้�อกลางวััน ง. มื้้�อค่่ำ ๓๖. การรัักษาอุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๖ เพื่่�อตััดความกัังวลเรื่่�องใด ? ก. การเดิินทาง ข. การนอนหลัับ ค. การกิิน ง. สุุขภาพ
  • 234.
    234 ๓๗. นจฺฺจคีีตวาทิิตวิิสููกทสฺฺสนา เวรมณีีหมายถึึงงดเว้้นอะไร ? ก. ฟ้้อนรำ ข. ขัับร้้อง ค. ประโคมดนตรีี ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๘. ขณะรัักษาอุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๗ ผู้้�สมาทานรัักษาต้้องงดอะไร ? ก. แต่่งหน้้า ข. ทาปาก ค. ทาเล็็บ ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๙. ข้้อใด ถืือว่่าไม่่ปฏิิบััติิตามข้้องดเว้้นของอุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๗ ? ก. แต่่งชุุดขาว ข. ใส่่น้้ำหอม ค. กิินของแพง ง. นั่่�งรถหรูู ๔๐. ข้้อใด ถืือว่่าไม่่ปฏิิบััติิตามข้้องดเว้้นของอุุโบสถศีีลข้้อที่่� ๘ ? ก. นอนกลางวััน ข. นอนดึึก ค. นอนตื่่�นสาย ง. นอนเตีียงสููง ๔๑. ข้้อใด เป็็นขั้้�นตอนแรกของพิิธีีรัักษาอุุโบสถศีีล ? ก. บููชาพระรััตนตรััย ข. ขอศีีล ค. รัับสรณคมน์์ ง. รัับศีีล ๔๒. ในพิิธีีรัักษาอุุโบสถศีีล ปััจจุุบัันนิิยมรัับศีีลกัับใคร ? ก. พระพุุทธเจ้้า ข. พระภิิกษุุ ค. ฆราวาส ง. คนทรงเจ้้า ๔๓. การรัักษาอุุโบสถศีีล ถ้้าไม่่นอนวััด ยัังมีีสถานที่่�ใดอีีก ? ก. บ้้าน ข. สำนัักสงฆ์์ ค. สำนัักปฏิิบััติิ ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๔. มยํํ ภนฺฺเต ติิสรเณน สห อฏฺฺงฺฺคสมนฺฺนาคตํํ อุุโปสถํํ ยาจาม คืือข้้อใด ? ก. บููชาพระ ข. ขอศีีล ค. รัับสรณคมน์์ ง. ประกาศอุุโบสถ
  • 235.
    235 ๔๕. ขณะรัักษาอุุโบสถศีีล ควรให้้เวลาผ่่านไปด้้วยการทำอะไร? ก. นั่่�งเล่่น ข. ดููโทรศััพท์์ ค. พููดคุุยกััน ง. นั่่�งสมาธิิ ๔๖. หากรัักษาปฏิิชาครอุุโบสถในวััน ๑๕ ค่่ำ วัันส่่งจะเป็็นวัันกี่่�ค่่ำ ? ก. ๑๔ ค่่ำ ข. ๑๕ ค่่ำ ค. ๑ ค่่ำ ง. ๘ ค่่ำ ๔๗. อุุโบสถประเภทใด ปล่่อยเวลาให้้ผ่่านไปโดยเปล่่าประโยชน์์ ? ก. โคปาลกอุุโบสถ ข. นิิคคััณฐอุุโบสถ ค. อริิยอุุโบสถ ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๘. อุุโบสถประเภทใด เป็็นการเลืือกปฏิิบััติิตามความชอบใจของตน ? ก. โคปาลกอุุโบสถ ข. นิิคคััณฐอุุโบสถ ค. อริิยอุุโบสถ ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๙. การรัักษาอุุโบสถศีีลตามอย่่างใคร ได้้บุุญมากอานิิสงส์์มาก ? ก. หมอดูู ข. หมอผีี ค. นิิครนถ์์ ง. อริิยบุุคคล ๕๐. การถืืออุุโบสถศีีลในพระพุุทธศาสนาเสื่่�อมความนิิยมด้้วยสาเหตุุใด ? ก. คนเกิิดน้้อย ข. คนแก่่น้้อย ค. คนสนใจน้้อย ง. คนบวชน้้อย
  • 236.
  • 237.
  • 238.
  • 239.
    239 ปััญหาวิิชาเรีียงความแก้้กระทู้้�ธรรม ธรรมศึึกษาชั้้�นเอก ระดัับประถมศึึกษา สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๐๘.๓๐ น. สติิมา สุุขเมธติิ. คนมีีสติิ ย่่อมได้้รัับความสุุข. คััมภีีร์์ที่่�มา : สัังยุุตตนิิกาย สคาถวรรค --------------------------------------------- แต่่งอธิิบายให้้สมเหตุุสมผล โดยใช้้สุุภาษิิตที่่�สนามหลวงแผนกธรรม กำหนดมาให้้ จำนวน ๖ สุุภาษิิตข้้างล่่างนี้้� มาประกอบอ้้างอิิง ๓ สุุภาษิิต ห้้ามอ้้างสุุภาษิิตซ้้ำข้้อกััน และสุุภาษิิตที่่�อ้้างมานั้้�น ควรอธิิบายเชื่่�อมความให้้ สมกัับเรื่่�องในกระทู้้�ตั้้�ง ในชั้้�นนี้้�กำหนดให้้เขีียนลงในกระดาษใบตอบตั้้�งแต่่ ๔ หน้้า (เว้้นบรรทััด) ขึ้้�นไป ให้้เวลา ๓ ชั่่�วโมง
  • 240.
    240 วิิริิเยน ทุุกฺฺขมจฺฺเจติิ. คนล่่วงทุุกข์์ได้้เพราะความเพีียร. คััมภีีร์์ที่่�มา: ขุุททกนิิกาย สุุตตนิิบาต อชฺฺเชว กิิจฺฺจมาตปฺฺปํํ. ควรรีีบทำความเพีียรในวัันนี้้�. คััมภีีร์์ที่่�มา : มััชฌิิมนิิกาย อุุปริิปััณณาสก์์ กเรยฺฺย โยคฺฺคํํ ธุุวมปฺฺปมตฺฺโต. ผูู้�ไม่่ประมาท ควรทำความเพีียรให้้แน่่วแน่่. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย ชาดก ทุุกนิิบาต สติิ โลกสฺฺมิิ ชาคโร. สติิเป็็นธรรมเครื่่�องตื่่�นอยูู่�ในโลก. คััมภีีร์์ที่่�มา : สัังยุุตตนิิกาย สคาถวรรค สติิมโต สทา ภทฺฺทํํ. คนผูู้�มีีสติิ มีีความเจริิญทุุกเมื่่�อ. คััมภีีร์์ที่่�มา : สัังยุุตตนิิกาย สคาถวรรค สติิมโต สุุเว เสยฺฺโย. คนมีีสติิ เป็็นผูู้�ประเสริิฐทุุกวััน. คััมภีีร์์ที่่�มา : สัังยุุตตนิิกาย สคาถวรรค
  • 241.
    241 ปััญหาและเฉลยวิิชาธรรม ธรรมศึึกษาชั้้�นเอก ระดัับประถมศึึกษา สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๓.๐๐ - ๑๓.๕๐ น. ๑. อนัันตริิยกรรม ให้้ผลเมื่่�อใด ? ก. ก่่อนกรรมอื่่�น ข. หลัังกรรมอื่่�น ค. ชาติินี้้� ง. ชาติิหน้้า ๒. เหตุุใด การฆ่่ามารดาหรืือบิิดา จึึงเป็็นอนัันตริิยกรรม ? ก. บาปหนัักที่่�สุุด ข. ห้้ามสวรรค์์ ค. ห้้ามนิิพพาน ง. ถููกทุุกข้้อ ๓. ในเวสารััชชกรณธรรม สััทธา แปลว่่าเชื่่�ออะไร ? ก. เชื่่�อเพื่่�อน ข. เชื่่�ออาจารย์์ ค. เชื่่�อตามกระแส ง. เชื่่�อสิ่่�งที่่�ควรเชื่่�อ ๔. เมื่่�อมีีศรััทธาต้้องมีีธรรมใดกำกัับ จึึงจะไม่่เชื่่�องมงาย ? ก. ศีีล ข. ปััญญา ค. มีีพาหุุสััจจะ ง. วิิริิยารััมภะ
  • 242.
    242 ๕. เมื่่�อปฏิิบััติิตามเวสารััชชกรณธรรมครบ จะได้้รัับผลเป็็นคนเช่่นไร? ก. มีีศีีลธรรม ข. มีีปััญญา ค. เชื่่�อสิ่่�งที่่�ควรเชื่่�อ ง. ถููกทุุกข้้อ ๖. ข้้อใด เป็็นอานิิสงส์์ของการฟัังธรรมโดยเคารพ ? ก. ได้้รู้้�เรื่่�องใหม่่ ข. เข้้าใจเรื่่�องเก่่า ค. บรรเทาสงสััย ง. ถููกทุุกข้้อ ๗. ขยัันหมั่่�นเพีียร เป็็นความหมายของพลธรรมใด ? ก. วิิริิยะ ข. สติิ ค. สมาธิิ ง. ปััญญา ๘. รู้้�เหตุุผล เป็็นความหมายของพลธรรมใด ? ก. วิิริิยะ ข. สติิ ค. สมาธิิ ง. ปััญญา ๙. เบญจขัันธ์์ แปลว่่าอะไร ? ก. ขัันธ์์ ๔ ข. ขัันธ์์ ๕ ค. ขัันธ์์ ๖ ง. ขัันธ์์ ๗ ๑๐. ดิิน น้้ำ ไฟ ลม เป็็นขัันธ์์ใด ? ก. รููปขัันธ์์ ข. เวทนาขัันธ์์ ค. สััญญาขัันธ์์ ง. สัังขารขัันธ์์ ๑๑. ความรู้้�สึึกเป็็นสุุขหรืือเป็็นทุุกข์์ เป็็นขัันธ์์ใด ? ก. รููปขัันธ์์ ข. เวทนาขัันธ์์ ค. สััญญาขัันธ์์ ง. สัังขารขัันธ์์ ๑๒. ความจำได้้หมายรู้้� เป็็นขัันธ์์ใด ? ก. รููปขัันธ์์ ข. เวทนาขัันธ์์ ค. สััญญาขัันธ์์ ง. สัังขารขัันธ์์
  • 243.
    243 ๑๓. อารมณ์์ที่่�ปรุุงแต่่งจิิตให้้คิิดดีีหรืือชั่่�ว เป็็นขัันธ์์ใด? ก. รููปขัันธ์์ ข. เวทนาขัันธ์์ ค. สััญญาขัันธ์์ ง. สัังขารขัันธ์์ ๑๔. วิิญญาณขัันธ์์ เกิิดจากอะไร ? ก. ตาเห็็นรููป ข. หููฟัังเสีียง ค. จมููกได้้กลิ่่�น ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๕. ตาเห็็นรููป เกิิดวิิญญาณอะไร ? ก. จัักขุุวิิญญาณ ข. โสตวิิญญาณ ค. ฆานวิิญญาณ ง. ชิิวหาวิิญญาณ ๑๖. วิิญญาณขัันธ์์ คนไทยบางส่่วนอาจเข้้าใจผิิดว่่าเป็็นอะไร ? ก. ผีีบ้้านผีีเรืือน ข. ผีีปอบ ค. ผีีกระสืือ ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๗. วิิญญาณขัันธ์์ตามความหมายที่่�ถููกต้้อง หมายถึึงความรัับรู้้�ทางใด ? ก. ตา ข. หูู ค. จมููก ง. ตา หูู จมููก ลิ้้�น กาย ใจ ๑๘. การกราบไหว้้สิ่่�งใด นัับได้้ว่่าแสดงความเคารพในพระพุุทธเจ้้า ? ก. พระสารีีริิกธาตุุ ข. สัังเวชนีียสถาน ค. พระพุุทธรููป ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๙. การไม่่จ้้วงจาบบิิดเบืือนพระไตรปิิฎก จััดเป็็นความเคารพในอะไร ? ก. พระพุุทธ ข. พระธรรม ค. พระสงฆ์์ ง. ปฏิิสัันถาร ๒๐. ข้้อใด เป็็นการแสดงความเคารพในพระสงฆ์์ ? ก. ใส่่บาตร ข. ไม่่ใส่่ร้้าย ค. ไม่่ทำคอนเทนต์์ล้้อเลีียน ง. ถููกทุุกข้้อ
  • 244.
    244 ๒๑. การปฏิิบััติิตามหลัักสาราณิิยธรรม ทำให้้เกิิดผลเช่่นใดในสัังคม? ก. ความซื่่�อสััตย์์ ข. ความสามััคคีี ค. ความกตััญญูู ง. ความมีีเมตตา ๒๒. เมตตาในสาราณิิยธรรม ๖ แสดงออกทางใดได้้บ้้าง ? ก. ทางกาย ข. ทางวาจา ค. ทางใจ ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๓. การแจกถุุงยัังชีีพแก่่ผู้้�ประสบภััยน้้ำท่่วม จััดเข้้าในสาราณิิยธรรมใด ? ก. เมตตากายกรรม ข. เมตตาวจีีกรรม ค. เมตตามโนกรรม ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๔. การพููดคุุยแสดงความห่่วงใยผู้้�ประสบภััย จััดเข้้าในสาราณิิยธรรมใด ? ก. เมตตากายกรรม ข. เมตตาวจีีกรรม ค. เมตตามโนกรรม ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๕. ในสถานการณ์์ที่่�ต้้องการความช่่วยเหลืือ สาราณิิยธรรมใดสำคััญที่่�สุุด? ก. เมตตากายกรรม ข. เมตตาวจีีกรรม ค. เมตตามโนกรรม ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๖. อริิยทรััพย์์ แปลว่่าอะไร ? ก. ทรััพย์์สิิน ข. เงิิน ค. ทอง ง. ทรััพย์์อัันประเสริิฐ ๒๗. ความเชื่่�อว่่าทุุกคนมีีกรรมเป็็นของของตน จััดเป็็นอริิยทรััพย์์ใด ? ก. ศรััทธา ข. ศีีล ค. หิิริิ ง. โอตตััปปะ ๒๘. การรัักษากายวาจาให้้เรีียบร้้อย จััดเป็็นอริิยทรััพย์์ใด ? ก. ศรััทธา ข. ศีีล ค. หิิริิ ง. โอตตััปปะ
  • 245.
    245 ๒๙. ความละอายต่่อบาปทุุจริิต จััดเป็็นอริิยทรััพย์์ใด? ก. ศรััทธา ข. ศีีล ค. หิิริิ ง. โอตตััปปะ ๓๐. ความเกรงกลััวต่่อบาป จััดเป็็นอริิยทรััพย์์ใด ? ก. ศรััทธา ข. ศีีล ค. หิิริิ ง. โอตตััปปะ ๓๑. สััปปุุริิสธรรม แปลว่่าอะไร ? ก. ธรรมคุุณ ข. ธรรมชาติิ ค. ธรรมบท ง. ธรรมของสััตบุุรุุษ ๓๒. คำตอบในข้้อใด เป็็นความหมายของคำว่่า ธััมมััญญุุตา ? ก. รู้้�จัักตน ข. รู้้�จัักเหตุุ ค. รู้้�จัักผล ง. รู้้�จัักประมาณ ๓๓. คำตอบในข้้อใด เป็็นความหมายของคำว่่า อััตถััญญุุตา ? ก. รู้้�จัักตน ข. รู้้�จัักเหตุุ ค. รู้้�จัักผล ง. รู้้�จัักประมาณ ๓๔. คำตอบในข้้อใด เป็็นความหมายของคำว่่า อััตตััญญุุตา ? ก. รู้้�จัักตน ข. รู้้�จัักเหตุุ ค. รู้้�จัักผล ง. รู้้�จัักประมาณ ๓๕. คำตอบในข้้อใด เป็็นความหมายของคำว่่า มััตตััญญุุตา? ก. รู้้�จัักตน ข. รู้้�จัักเหตุุ ค. รู้้�จัักผล ง. รู้้�จัักประมาณ ๓๖. คำตอบในข้้อใด เป็็นความหมายของคำว่่า กาลััญญุุตา ? ก. รู้้�กาลเทศะ ข. รู้้�จัักเหตุุ ค. รู้้�จัักผล ง. รู้้�จัักประมาณ
  • 246.
    246 ๓๗. การใช้้จ่่ายไม่่ฟุ่่�มเฟืือยจนเกิินฐานะของตน จััดเป็็นสััปปุุริิสธรรมใด? ก. อััตตััญญุุตา ข. มััตตััญญุุตา ค. กาลััญญุุตา ง. ปริิสััญญุุตา ๓๘. ธรรมที่่�ครอบงำสััตว์์โลก เรีียกว่่าอะไร ? ก. โลกธรรม ข. สาราณิิยธรรม ค. อปริิหานิิยธรรม ง. สััปปุุริิสธรรม ๓๙. เมื่่�อถููกโลกธรรมครอบงำ ควรปฏิิบััติิอย่่างไร ? ก. สวดมนต์์ ข. เสริิมดวง ค. ไม่่ยิินดีียิินร้้าย ง. สะเดาะเคราะห์์ ๔๐. ข้้อใด ไม่่เป็็นที่่�ปรารถนาของใคร ๆ ? ก. ลาภ ข. ยศ ค. สรรเสริิญ ง. นิินทา ๔๑. ข้้อใด เป็็นที่่�ปรารถนาของบุุคคลในสัังคม ? ก. ลาภ ข. ยศ ค. สรรเสริิญ ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๒. ข้้อปฏิิบััติิให้้ถึึงความดัับทุุกข์์ เรีียกว่่าอะไร ? ก. มรรค ๘ ข. โลกธรรม ๘ ค. อคติิ ๔ ง. อกุุศลมููล ๓ ๔๓. สััมมาทิิฏฐิิ แปลว่่าอะไร ? ก. เห็็นชอบ ข. ดำริิชอบ ค. วาจาชอบ ง. การงานชอบ ๔๔. สััมมาสัังกััปปะ แปลว่่าอะไร ? ก. เห็็นชอบ ข. ดำริิชอบ ค. วาจาชอบ ง. การงานชอบ
  • 247.
    247 ๔๕. สััมมาวาจา แปลว่่าอะไร ? ก. เห็็นชอบ ข. ดำริิชอบ ค. วาจาชอบ ง. การงานชอบ ๔๖. สััมมากััมมัันตะ แปลว่่าอะไร ? ก. เห็็นชอบ ข. ดำริิชอบ ค. วาจาชอบ ง. การงานชอบ ๔๗. สััมมาอาชีีวะ แปลว่่าอะไร ? ก. เห็็นชอบ ข. ดำริิชอบ ค. วาจาชอบ ง. เลี้้�ยงชีีพชอบ ๔๘. บุุคคลรัักษาศีีลได้้สมบููรณ์์ ชื่่�อว่่าบำเพ็็ญมรรคใด ? ก. สััมมาวาจา ข. สััมมากััมมัันตะ ค. สััมมาอาชีีวะ ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๙. มรรค ๘ ข้้อใดสำคััญที่่�สุุด ซึ่่�งจะก่่อให้้เกิิดมรรคอื่่�น ๆ ได้้ ? ก. สััมมาทิิฏฐิิ ข. สััมมากััมมัันตะ ค. สััมมาวาจา ง. สััมมาวายามะ ๕๐. ไม่่ฆ่่าสััตว์์ ไม่่ลัักทรััพย์์ ไม่่ประพฤติิผิิดในกาม จััดเป็็นมรรคใด ? ก. สััมมาอาชีีวะ ข. สััมมาสติิ ค. สััมมาสัังกััปปะ ง. สััมมากััมมัันตะ
  • 248.
    248 ปััญหาและเฉลยวิิชาพุุทธประวััติิ ธรรมศึึกษาชั้้�นเอก ระดัับประถมศึึกษา สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๔.๐๐ - ๑๔.๕๐ น. ๑. ปิิปผลิิ เป็็นชื่่�อเดิิมของพระเถระองค์์ใด ? ก. พระสารีีบุุตร ข. พระอนุุรุุทธะ ค. พระอานนท์์ ง. พระมหากััสสปะ ๒. นางภััททกาปิิลานีี มีีความเกี่่�ยวข้้องกัับปิิปผลิิมาณพอย่่างไร ? ก. เป็็นภรรยา ข. เป็็นน้้องสาว ค. เป็็นพี่่�สาว ง. เป็็นเพื่่�อน ๓. พระมหากััสสปะ ได้้รัับการยกย่่องว่่าเป็็นผู้้�เลิิศด้้านใด ? ก. รััตตััญญูู ข. ธุุดงคคุุณ ค. มีีปััญญามาก ง. มีีฤทธิ์์�มาก ๔. การประชุุมสงฆ์์ที่่�เรีียกว่่า จาตุุรงคสัันนิิบาต เกิิดขึ้้�น ณ สถานที่่�ใด ? ก. วััดเชตวััน ข. วััดบุุพพาราม ค. วััดเวฬุุวััน ง. วััดนิิโครธาราม
  • 249.
    249 ๕. วัันจาตุุรงคสัันนิิบาตเกิิดขึ้้�นหลัังจากพระพุุทธเจ้้าตรััสรู้้�กี่่�เดืือน ? ก. ๙ เดืือน ข. ๑๐ เดืือน ค. ๑๑ เดืือน ง. ๑๒ เดืือน ๖. ในสมััยต้้นพุุทธกาลพระพุุทธเจ้้ายัังไม่่อนุุญาตให้้ภิิกษุุพัักอาศััยในที่่�ใด ? ก. เสนาสนะ ข. โคนต้้นไม้้ ค. ป่่าช้้า ง. ถ้้ำ ๗. กุุฏิิมุุงหลัังคาสองด้้านเหมืือนบ้้านเรืือนทั่่�วไป เรีียกว่่าอะไร ? ก. วิิหาร ข. ปราสาท ค. คููหา ง. อััฑฒโยค ๘. เรืือนมีียอดเป็็นชั้้�นๆ เรีียกว่่าอะไร ? ก. วิิหาร ข. ปราสาท ค. คููหา ง. หััมมิิยะ ๙. ใครเป็็นผู้้�สร้้างวิิหาร ๖๐ หลััง ถวายพระสงฆ์์เป็็นคนแรก ? ก. อนาถบิิณฑิิกเศรษฐีี ข. นางวิิสาขา ค. นางสุุชาดา ง. ราชคหกเศรษฐีี ๑๐. ราธพราหมณ์์ เป็็นชาวเมืืองใด ? ก. ราชคฤห์์ ข. พาราณสีี ค. สาวััตถีี ง. กุุสิินารา ๑๑. พระพุุทธเจ้้าตรััสสั่่�งให้้พระเถระรููปใด บวชราธพราหมณ์์ ? ก. โกณฑััญญะ ข. มหากััสสปะ ค. สารีีบุุตร ง. โมคคััลลานะ ๑๒. สิิงคาลกมาณพ ไหว้้ทิิศทั้้�ง ๖ ตามคำสั่่�งสอนสุุดท้้ายของใคร ? ก. ปู่่� ข. ย่่า ค. บิิดา ง. มารดา
  • 250.
    250 ๑๓. ทิิศเบื้้�องบนตามหลัักคำสอนทางพระพุุทธศาสนา หมายถึึงบุุคคลใด ? ก. บิิดามารดา ข. ครููอาจารย์์ ค. มิิตรสหาย ง. สมณพราหมณ์์ ๑๔. ทิิศเบื้้�องหน้้าตามหลัักคำสอนทางพระพุุทธศาสนา หมายถึึงบุุคคลใด ? ก. บิิดามารดา ข. ครููอาจารย์์ ค. มิิตรสหาย ง. สมณพราหมณ์์ ๑๕. สุุนิิธพราหมณ์์และวััสสการพราหมณ์์ เป็็นมหาอำมาตย์์เมืืองใด ? ก. ราชคฤห์์ ข. ไพศาลีี ค. พาราณาสีี ง. สาวััตถีี ๑๖. พระพุุทธเจ้้าทรงแนะนำการทำพลีีกรรมใด แก่่อำมาตย์์ทั้้�งสอง ? ก. ญาตพลีี ข. ราชพลีี ค. เปตพลีี ง. เทวตาพลีี ๑๗. พระเจ้้าสุุทโธทนะ ส่่งราชทููตไปทููลเชิิญพระพุุทธเจ้้า ณ สถานที่่�ใด ? ก. วััดเชตวััน ข. วััดอััมพวััน ค. วััดเวฬุุวััน ง. วััดบุุพพาราม ๑๘. พระเจ้้าสุุทโธทนะส่่งราชทููตไปทููลเชิิญพระพุุทธเจ้้าทั้้�งหมดกี่่�ครั้้�ง ? ก. ๙ ครั้้�ง ข. ๑๐ ครั้้�ง ค. ๑๑ ครั้้�ง ง. ๑๒ ครั้้�ง ๑๙. ใครเป็็นผู้้�ทููลเชิิญพระพุุทธเจ้้าเสด็็จกลัับกรุุงกบิิลพััสดุ์์�ได้้สำเร็็จ ? ก. อุุบาลีี ข. อานนท์์ ค. กาฬุุทายีี ง. ฉัันนะ ๒๐. พระพุุทธเจ้้าเสด็็จถึึงกรุุงกบิิลพััสดุ์์� ประทัับอยู่่� ณ วััดใด ? ก. อััมพวนาราม ข. บุุพพาราม ค. เวฬุุวนาราม ง. นิิโครธาราม
  • 251.
    251 ๒๑. พระเจ้้าสุุทโธทนะฟัังมหาธรรมปาลชาดกแล้้ว ได้้บรรลุุธรรมชั้้�นใด? ก. โสดาปััตติิผล ข. สกทาคามิิผล ค. อนาคามิิผล ง. พระอรหัันต์์ ๒๒. พระนางพิิมพา ได้้บรรลุุโสดาปััตติิผลเพราะฟัังชาดกใด ? ก. กิินนรีี ข. เวสสัันดร ค. มหาชนก ง. สุุวรรณสาม ๒๓. นางชนบทกััลยาณีีอภิิเษกสมรสกัับเจ้้าชายองค์์ใด ? ก. อานนท์์ ข. นัันทะ ค. อนุุรุุทธะ ง. เทวทััต ๒๔. พระพุุทธเจ้้าทรงมอบทรััพย์์ใด แก่่เจ้้าชายราหุุล ? ก. อริิยทรััพย์์ ข. โลกิิยทรััพย์์ ค. ทรััพย์์มรดก ง. ทรััพย์์สมบััติิ ๒๕. พระเถระใด เป็็นอุุปััชฌาย์์บวชให้้เจ้้าชายราหุุล ? ก. พระอุุบาลีี ข. พระสารีีบุุตร ค. พระนัันทะ ง. พระอานนท์์ ๒๖. สามเณรรููปแรกในพระพุุทธศาสนาชื่่�อว่่าอะไร ? ก. บััณฑิิต ข. กุุมารกััสสปะ ค. ราหุุล ง. สุุมนะ ๒๗. แคว้้นโกศล มีีเมืืองหลวงชื่่�อว่่าอะไร ? ก. ราชคฤห์์ ข. พาราณสีี ค. สาวััตถีี ง. ไพศาลีี ๒๘. อนาถบิิณฑิิกะ มีีชื่่�อเดิิมว่่าอะไร ? ก. โกลิิตะ ข. อุุปติิสสะ ค. ภััลลิิกะ ง. สุุทััตตะ
  • 252.
    252 ๒๙. อนาถบิิณฑิิกเศรษฐีี ได้้รู้้�จัักพระพุุทธเจ้้าเพราะใคร? ก. ราชคหกเศรษฐีี ข. โฆสกเศรษฐีี ค. เมณฑกเศรษฐีี ง. โชติิกเศรษฐีี ๓๐. อนาถบิิณฑิิกะฟัังธรรมจากพระพุุทธเจ้้าแล้้ว บรรลุุอริิยบุุคคลชั้้�นใด ? ก. โสดาบััน ข. สกทาคามีี ค. อนาคามีี ง. อรหัันต์์ ๓๑. วััดที่่�อนาถบิิณฑิิกเศรษฐีีสร้้างถวายพระพุุทธเจ้้า ชื่่�อว่่าอะไร ? ก. เวฬุุวััน ข. อััมพวััน ค. เชตวััน ง. บุุพพาราม ๓๒. พระพุุทธเจ้้าทรงประกาศศาสนาเป็็นเวลากี่่�พรรษา ? ก. ๓๕ พรรษา ข. ๔๕ พรรษา ค. ๕๕ พรรษา ง. ๖๕ พรรษา ๓๓. พระพุุทธเจ้้ามีีพระประสงค์์จะเสด็็จไปปริินิิพพาน ณ เมืืองใด ? ก. ราชคฤห์์ ข. พาราณสีี ค. สาวััตถีี ง. กุุสิินารา ๓๔. วััดสุุดท้้ายในพระพุุทธศาสนาก่่อนพระพุุทธเจ้้าปริินิิพพานชื่่�อว่่าอะไร ? ก. วััดอััมพปาลีี ข. วััดเชตะวััน ค. วััดเวฬุุวััน ง. วััดบุุพพาราม ๓๕. พระพุุทธเจ้้าทรงจำพรรษาสุุดท้้าย ณ สถานที่่�ใด ? ก. โกลิิตคาม ข. เวฬุุวคาม ค. นาลัันถคาม ง. ถููนคาม ๓๖. พระพุุทธเจ้้าทรงปลงอายุุสัังขาร ณ สถานที่่�ใด ? ก. รััตนเจดีีย์์ ข. อุุทกเจดีีย์์ ค. อานัันทเจดีีย์์ ง. ปาวาลเจดีีย์์
  • 253.
    253 ๓๗. บุุคคลใด ถวายภััตตาหารแด่่พระพุุทธเจ้้าเป็็นคนสุุดท้้าย ? ก. นายจุุนทะ ข. อนาถบิิณฑิิกะ ค. นางวิิสาขา ง. นางสุุชาดา ๓๘. พระพุุทธเจ้้าทรงฉัันภััตตาหารมื้้�อสุุดท้้ายชื่่�อว่่าอะไร ? ก. มธุุปายาส ข. สููกรมััททวะ ค. ข้้าวยาคูู ง. ขนมเบื้้�อง ๓๙. พระพุุทธเจ้้าฉัันภััตตาหารของนายจุุนทะแล้้ว จะเสด็็จไปเมืืองใด ? ก. ราชคฤห์์ ข. พาราณสีี ค. กุุสิินารา ง. กบิิลพััสดุ์์� ๔๐. ผู้้�ใด ถวายผ้้าสิิงคิิวรรณมีีสีีดัังทองสิิงคีีแด่่พระพุุทธเจ้้า ? ก. ตปุุสสะ ข. ภััลลิิกะ ค. โสตถิิยะ ง. ปุุกกุุสะ ๔๑. พระพุุทธเจ้้าเสด็็จไปยัังเมืืองกุุสิินารา ทรงข้้ามแม่่น้้ำอะไร ? ก. เนรััญชรา ข. อโนมา ค. คงคา ง. หิิรััญญวดีี ๔๒. พระพุุทธเจ้้าเสด็็จถึึงเมืืองกุุสิินาราแล้้ว ประทัับอยู่่� ณ สถานที่่�ใด ? ก. สาลวโนทยาน ข. อััมพวััน ค. เชตวััน ง. เวฬุุวโนทยาน ๔๓. พระพุุทธเจ้้าตรััสว่่าเมืืองกุุสิินาราในอดีีตมีีนามว่่าอะไร ? ก. พาราณสีี ข. ราชคฤห์์ ค. กุุสาวดีี ง. กบิิลพััสดุ์์� ๔๔. พระเถระใด เป็็นพระอรหัันต์์องค์์สุุดท้้ายทัันเห็็นพระพุุทธเจ้้า ? ก. พระสุุภััททะ ข. พระอานนท์์ ค. พระนัันทะ ง. พระอนุุรุุทธะ
  • 254.
    254 ๔๕. พระพุุทธเจ้้าเสด็็จดัับขัันธปริินิิพพานใต้้ต้้นไม้้ใด ? ก. ต้้นโพธิ์์� ข. ต้้นไทร ค. ต้้นสาละ ง. ต้้นมะม่่วง ๔๖. พระพุุทธเจ้้าเสด็็จดัับขัันธปริินิิพพาน ขณะพระชนมายุุเท่่าไร ? ก. ๘๐ ปีี ข. ๙๐ ปีี ค. ๑๐๐ ปีี ง. ๑๒๐ ปีี ๔๗. สถานที่่�ใด เป็็นสถานที่่�ถวายพระเพลิิงพุุทธสรีีระ ? ก. มกุุฏพัันธนเจดีีย์์ ข. อามิิสเจดีีย์์ ค. รััตนเจดีีย์์ ง. ปาวาลเจดีีย์์ ๔๘. พระเถระใด เป็็นประธานสงฆ์์ในการถวายพระเพลิิงพุุทธสรีีระ ? ก. พระมหากััสสปะ ข. พระอานนท์์ ค. พระนัันทะ ง. พระอนุุรุุทธะ ๔๙. พราหมณ์์ใด ได้้รัับหน้้าที่่�แบ่่งพระบรมสารีีริิกธาตุุ ? ก. โสตถิิยะ ข. โกณฑััญญะ ค. ราธะ ง. โทณะ ๕๐. สััมมาสััมพุุทธเจดีีย์์ มีีกี่่�ประเภท ? ก. ๔ ประเภท ข. ๖ ประเภท ค. ๘ ประเภท ง. ๑๐ ประเภท
  • 255.
    255 ปััญหาและเฉลยวิิชากรรมบถ (วิินััย) ธรรมศึึกษาชั้้�นเอก ระดัับประถมศึึกษา สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๕.๐๐ - ๑๕.๕๐ น. ๑. ปััจจััยสำคััญทำคนให้้ดีีเลว มีีสุุขมีีทุุกข์์ คืืออะไร ? ก. กรรม ข. อาหาร ค. เครื่่�องนุ่่�งห่่ม ง. ยารัักษาโรค ๒. การกระทำที่่�จะทำให้้คนตกนรกหรืือขึ้้�นสวรรค์์ เรีียกว่่าอะไร ? ก. กรรมลิิขิิต ข. กรรมบถ ค. กรรมเวร ง. บุุญกรรม ๓. ใครสามารถสร้้างบุุญกุุศลให้้เกิิดขึ้้�นแก่่ตนเองได้้ ? ก. คนบาป ข. คนเกเร ค. คนดีี ง. คนชั่่�ว ๔. บาป มีีความหมายตรงกัับคำใด ? ก. กรรม ข. กรรมบถ ค. กุุศลกรรม ง. อกุุศลกรรม
  • 256.
    256 ๕. คนไม่่ดีีต้้องตกนรก เพราะทำกรรมใด? ก. กุุศลกรรม ข. อกุุศลกรรม ค. วิิบากกรรม ง. ผลกรรม ๖. คนส่่วนใหญ่่ปรารถนาจะไปเกิิดในที่่�ใด ? ก. นรก ข. อบาย ค. สวรรค์์ ง. อเวจีี ๗. คนถึึงจะทำบาป ก็็ไม่่ปรารถนาจะไปเกิิดเป็็นอะไร ? ก. สััตว์์นรก ข. เปรต ค. อสุุรกาย ง. ถููกทุุกข้้อ ๘. อยากไปเกิิดเป็็นเทวดาบนสวรรค์์ ต้้องประพฤติิตามข้้อใด ? ก. รัักษาศีีล ข. ขยัันทำงาน ค. ขยัันเรีียน ง. เชื่่�อฟัังครูู ๙. ความชั่่�ว เปรีียบได้้กัับข้้อใด ? ก. ของประณีีต ข. ของสกปรก ค. ของสะอาด ง. ของดีี ๑๐. ความดีี เปรีียบได้้กัับข้้อใด ? ก. น้้ำบริิสุุทธิ์์� ข. น้้ำขุ่่�น ค. น้้ำสกปรก ง. น้้ำเมา ๑๑. นัักเรีียนพููดโกหกพ่่อแม่่ ถืือว่่าประพฤติิตามข้้อใด ? ก. กรรม ข. กรรมบถ ค. กุุศลกรรมบถ ง. อกุุศลกรรมบถ ๑๒. นัักเรีียนไม่่พููดโกหกครูู ถืือว่่าประพฤติิตามข้้อใด ? ก. กรรม ข. กรรมบถ ค. กุุศลกรรมบถ ง. อกุุศลกรรมบถ
  • 257.
    257 ๑๓. กรรมในข้้อใด รัักษายากกว่่ากรรมอื่่�น? ก. กายกรรม ข. วจีีกรรม ค. มโนกรรม ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๔. การฆ่่าสััตว์์ตััดชีีวิิต จััดเข้้าในกรรมข้้อใด ? ก. กายกรรม ข. วจีีกรรม ค. มโนกรรม ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๕. พููดคำหยาบคาย จััดเข้้าในกรรมข้้อใด ? ก. กายกรรม ข. วจีีกรรม ค. มโนกรรม ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๖. พยาบาท หมายถึึงข้้อใด ? ก. ฆ่่าสััตว์์ ข. พููดเท็็จ ค. ปองร้้ายเขา ง. คิิดร้้ายเขา ๑๗. อทิินนาทาน หมายถึึงข้้อใด ? ก. ลัักของเขา ข. พููดโกหก ค. พููดคำหยาบ ง. พููดเหลวไหล ๑๘. การทำบุุญทำความดีี เป็็นการประพฤติิตนตามข้้อใด ? ก. ทุุจริิต ข. สุุจริิต ค. อิิทธิิบาท ง. อริิยสััจ ๑๙. คนก่่อกรรมทำชั่่�ว ได้้รัับผลกรรมอย่่างไร ? ก. ตกนรก ข. เสีียชื่่�อเสีียง ค. ถููกทำโทษ ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๐. คนทำคุุณงามความดีี ได้้รัับผลกรรมอย่่างไร ? ก. ติิดคุุก ข. ถููกทำโทษ ค. ขึ้้�นสวรรค์์ ง. ตกอเวจีี
  • 258.
    258 ๒๑. การทำปาณาติิบาต คืืออะไร? ก. ฆ่่าสััตว์์ ข. ลัักทรััพย์์ ค. พููดเท็็จ ง. คิิดผิิด ๒๒. มุุสาวาท คืือการพููดคำเช่่นไร ? ก. คำโกหก ข. คำหยาบ ค. คำส่่อเสีียด ง. คำเพ้้อเจ้้อ ๒๓. พยาบาท เป็็นความชั่่�วทางใด ? ก. ทำ ข. พููด ค. คิิด ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๔. นัักเรีียนชกต่่อยกััน เป็็นการกระทำเกิิดขึ้้�นทางใด ? ก. กาย ข. วาจา ค. ใจ ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๕. การทำปาณาติิบาตเป็็นบาป ได้้รัับผลกรรมใด ? ก. ยากจน ข. อายุุสั้้�น ค. ขััดสน ง. ถููกโกง ๒๖. ความดีีทางกาย เรีียกว่่ากายสุุจริิต ได้้แก่่ข้้อใด ? ก. ฆ่่าสััตว์์ ข. งดฆ่่าสััตว์์ ค. ลัักขโมย ง. พููดเท็็จ ๒๗. ความดีีทางวาจา เรีียกว่่าวจีีสุุจริิต ได้้แก่่ข้้อใด ? ก. ทำดีี ข. พููดดีี ค. คิิดดีี ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๘. ความดีีทางใจ เรีียกว่่ามโนสุุจริิต ได้้แก่่ข้้อใด ? ก. คิิดถููกต้้อง ข. คิิดละโมบ ค. คิิดโกรธ ง. คิิดพยาบาท
  • 259.
    259 ๒๙. คำพููดประเภทใด เชื่่�อถืือไม่่ได้้? ก. คำจริิง ข. คำสััตย์์ ค. คำเพ้้อเจ้้อ ง. คำมีีสาระ ๓๐. มิิจฉาทิิฏฐิิ แปลว่่า ความเห็็นผิิด ตรงกัันข้้ามกัับข้้อใด ? ก. ปาณาติิบาต ข. อทิินนาทาน ค. พยาบาท ง. สััมมาทิิฏฐิิ ๓๑. อกุุศลกรรมบถมีี ๑๐ ข้้อ ข้้อที่่� ๑ คืืออะไร ? ก. ปาณาติิบาต ข. พยาบาท ค. มุุสาวาท ง. มิิจฉาทิิฏฐิิ ๓๒. ในอกุุศลกรรมบถข้้อที่่� ๑ ชีีวิิตเป็็นสิ่่�งหวงแหนของใคร ? ก. คน ข. สััตว์์ ค. แมลง ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๓. คำว่่า ปาณะ หมายถึึงสััตว์์มีีลมหายใจ ได้้แก่่ข้้อใด ? ก. คน ข. ไวรััส ค. เชื้้�อโรค ง. เชื้้�อรา ๓๔. คนฆ่่าสััตว์์ตััดชีีวิิต ชาติิหน้้าจะไปเกิิดเป็็นอะไร ? ก. สััตว์์นรก ข. เปรต ค. อสุุรกาย ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๕. คนไม่่ฆ่่าสััตว์์ตััดชีีวิิต ชาติิหน้้าจะไปเกิิดเป็็นอะไร ? ก. มนุุษย์์ ข. เทวดา ค. พรหม ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๖. ข้้อใด เป็็นองค์์ประกอบความผิิดของการฆ่่าสััตว์์ ? ก. คิิดจะฆ่่า ข. คิิดจะลััก ค. คิิดจะพููด ง. คิิดจะเสพ
  • 260.
    260 ๓๗. ใครทำความผิิดอกุุศลกรรมบถข้้ออทิินนาทาน ? ก. ฆาตกร ข. โจร ค. ชู้้� ง. นัักเลง ๓๘. สิ่่�งของประเภทใด ชื่่�อว่่าของมีีเจ้้าของ ? ก. ไม่่ได้้ให้้ ข. ไม่่หวงแหน ค. ไม่่เสีียดาย ง. ไม่่ถืือโทษ ๓๙. การทุุจริิตคอร์์รััปชั่่�น เป็็นการกระทำความผิิดในข้้อใด ? ก. ปาณาติิบาต ข. อทิินนาทาน ค. มุุสาวาท ง. พยาบาท ๔๐. ใครเป็็นคนไม่่ดีี ไม่่เป็็นแบบอย่่าง เพราะหากิินทุุจริิตผิิดช่่องทาง ? ก. คนดีี ข. คนซื่่�อ ค. คนตรง ง. คนคดโกง ๔๑. ข้้อใด เป็็นผลกรรมในชาติิหน้้าเกิิดจากการลัักขโมยของคนอื่่�น ? ก. ถููกครููตีี ข. ตกนรก ค. เป็็นบ้้า ง. เป็็นใบ้้ ๔๒. นัักเรีียนกุุเรื่่�องสร้้างเรื่่�องให้้เพื่่�อนทะเลาะกััน ได้้แก่่ข้้อใด ? ก. โกหก ข. ด่่า ค. สาปแช่่ง ง. ส่่อเสีียด ๔๓. คำด่่าคำหยาบคายทำให้้คนฟัังรู้้�สึึกอย่่างไร ? ก. เจ็็บใจ ข. เจ็็บตััว ค. เจ็็บไข้้ ง. เจ็็บคอ ๔๔. นัักเรีียนแช่่งเพื่่�อนให้้ตกนรกอเวจีี ตรงกัับข้้อใด ? ก. ประจบ ข. สบถ ค. สาบาน ง. ยกย่่อง
  • 261.
    261 ๔๕. การทำพููดคิิดแต่่เรื่่�องดีี ๆเป็็นบุุญกุุศล ได้้แก่่ข้้อใด ? ก. กตััญญูู ข. พรหมวิิหาร ค. กุุศลกรรมบถ ง. อิิทธิิบาท ๔๖. ข้้อใด เพีียงแค่่คิิดก็็เป็็นบุุญกุุศลแล้้ว ? ก. คิิดอยากได้้ ข. คิิดร้้ายเขา ค. คิิดทำดีี ง. คิิดจองเวร ๔๗. สััมมาทิิฏฐิิ ได้้แก่่ความคิิดเห็็นเกี่่�ยวกัับเรื่่�องใด ? ก. ไม่่คิิดชั่่�ว ข. ไม่่มีีนรก ค. ไม่่มีีสวรรค์์ ง. ไม่่มีีนิิพพาน ๔๘. เด็็กดีีต้้องไม่่คิิดขโมยของเพื่่�อน ตรงกัับข้้อใด ? ก. อภิิชฌา ข. อนภิิชฌา ค. พยาบาท ง. อพยาบาท ๔๙. เด็็กดีีต้้องไม่่คิิดทำร้้ายเพื่่�อน ตรงกัับข้้อใด ? ก. อภิิชฌา ข. อนภิิชฌา ค. พยาบาท ง. อพยาบาท ๕๐. วิิชากรรมบถ มีีประโยชน์์แก่่นัักเรีียนอย่่างไร ? ก. รู้้�จัักบุุญ ข. รู้้�จัักบาป ค. รู้้�จัักผลกรรม ง. ถููกทุุกข้้อ
  • 262.
  • 263.
  • 264.
  • 265.
    265 ปััญหาวิิชาเรีียงความแก้้กระทู้้�ธรรม ธรรมศึึกษาชั้้�นเอก ระดัับมััธยมศึึกษา สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๐๘.๓๐ น. นิิทฺฺทาสีีลีี สภาสีีลีี อนุุฏฺฺาตา จ โย นโร อลโส โกธปฺฺาโณ ตํํ ปราภวโต มุุขํํ. คนใดมัักหลัับ มัักคุุย และไม่่ขยััน เกีียจคร้้าน มีีความมุุทะลุุ ข้้อนั้้�น เป็็นเหตุุของคนเสื่่�อม. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย สุุตตนิิบาต --------------------------------------- แต่่งอธิิบายให้้สมเหตุุสมผล โดยใช้้สุุภาษิิตที่่�สนามหลวงแผนกธรรม กำหนดมาให้้ จำนวน ๖ สุุภาษิิตข้้างล่่างนี้้� มาประกอบอ้้างอิิง ๓ สุุภาษิิต ห้้ามอ้้างสุุภาษิิตซ้้ำข้้อกััน และสุุภาษิิตที่่�อ้้างมานั้้�น ควรอธิิบายเชื่่�อมความให้้ สมกัับเรื่่�องในกระทู้้�ตั้้�ง ในชั้้�นนี้้�กำหนดให้้เขีียนลงในกระดาษใบตอบตั้้�งแต่่ ๔ หน้้า (เว้้นบรรทััด) ขึ้้�นไป ให้้เวลา ๓ ชั่่�วโมง
  • 266.
    266 อปฺฺปมาทรตา โหถสจิิตฺฺตมนุุรกฺฺขถ ทุุคฺฺคา อุุทฺฺธรถตฺฺตานํํ ปงฺฺเก สนฺฺโนว กุุญฺฺชโร. ท่่านทั้้�งหลาย จงยิินดีีในความไม่่ประมาท คอยรัักษา จิิตของตน จงถอนขึ้้�นจากหล่่ม เหมืือนช้้างที่่�ตกหล่่ม ถอนตนขึ้้�นฉะนั้้�น. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย ธรรมบท อุุฏฺฺาเนนปฺฺปมาเทน สฺฺเมน ทเมน จ ทีีปํํ กยิิราถ เมธาวีี ยํํ โอโฆ นาภิิกีีรติิ. คนมีีปััญญา พึึงสร้้างเกาะ ที่่�น้้ำหลากมาท่่วมไม่่ได้้ ด้้วยความหมั่่�น ความไม่่ประมาท ความสำรวม และ ความข่่มใจ. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย ธรรมบท ชีีวเตวาปิิ สปฺฺปฺฺโ อปิิ วิิตฺฺตปริิกฺฺขยา ปฺฺาย จ อลาเภน วิิตฺฺตวาปิิ น ชีีวติิ. ถึึงสิ้้�นทรััพย์์ คนมีีปััญญาก็็เป็็นอยูู่�ได้้ แต่่อัับปััญญา แม้้มีีทรััพย์์ ก็็เป็็นอยูู่�ไม่่ได้้. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย เถรคาถา โย จ วสฺฺสสตํํ ชีีเว ทุุปฺฺปฺฺโ อสมาหิิโต เอกาหํํ ชีีวิิตํํ เสยฺฺโย ปฺฺวนฺฺตสฺฺส ฌายิิโน. ผูู้�ใดมีีปััญญาทราม มีีใจไม่่มั่่�นคง พึึงเป็็นอยูู่�ตั้้�งร้้อยปีี ส่่วนผูู้�มีีปััญญาเพ่่งพิินิิจ มีีชีีวิิตอยูู่�เพีียงวัันเดีียว ดีีกว่่า. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย ธรรมบท ปริิตฺฺตํํ ทารุุมารุุยฺฺห ยถา สีีเท มหณฺฺณเว เอวํํ กุุสีีตมาคมฺฺม สาธุุชีีวีีปิิ สีีทติิ. คนเกาะไม้้ฟืืนเล็็ก ๆ พึึงจมลงในทะเลฉัันใด คนมั่่�งมีี อาศััยความเกีียจคร้้านก็็ล่่มจมฉัันนั้้�น. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย เถรคาถา อสาเร สารมติิโน สาเร จาสารทสฺฺสิิโน เต สารํํ นาธิิคจฺฺฉนฺฺติิ มิิจฺฺฉาสงฺฺกปฺฺปโคจรา. ผูู้�เข้้าใจสิ่่�งที่่�ไม่่เป็็นสาระว่่าเป็็นสาระ และเห็็นสิ่่�งที่่� เป็็นสาระ ว่่าไม่่เป็็นสาระ เขามีีความดำริิผิิดเป็็นโคจร จึึงไม่่ประสบสิ่่�งที่่�เป็็นสาระ. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย ธรรมบท
  • 267.
    267 ปััญหาและเฉลยวิิชาธรรม ธรรมศึึกษาชั้้�นเอก ระดัับมััธยมศึึกษา สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๓.๐๐ - ๑๓.๕๐ น. ๑. วุุฑฒิิ แปลว่่าอะไร ? ก. ความเจริิญ ข. ความคงที่่� ค. ความสุุข ง. ความสบาย ๒. คบคนดีี ฟัังวจีีเคารพ นอบนบด้้วยพิินิิจ ทำกิิจด้้วยปฏิิบััติิ คืือข้้อใด ? ก. วุุฑฒิิ ๔ ข. จัักร ๔ ค. อคติิ ๔ ง. อิิทธิิบาท ๔ ๓. ธรรมที่่�เป็็นเสมืือนล้้อรถนำไปสู่่�จุุดหมาย ได้้แก่่ข้้อใด ? ก. วุุฑฒิิ ๔ ข. จัักร ๔ ค. อคติิ ๔ ง. อิิทธิิบาท ๔ ๔. ข้้อใด เป็็นความหมายของปุุพเพกตปุุญญตา ? ก. สร้้างบุุญมาดีี ข. คบบุุคคลดีี ค. ตั้้�งตนชอบ ง. อยู่่�ในปฏิิรููประเทศ
  • 268.
    268 ๕. ลำเอีียงเพราะโง่่เขลา เรีียกว่่าอะไร? ก. ฉัันทาคติิ ข. โทสาคติิ ค. โมหาคติิ ง. ภยาคติิ ๖. จะแก้้ความลำเอีียงเพราะโง่่เขลาได้้ ด้้วยหลัักธรรมใด ? ก. สติิ ข. ปััญญา ค. ศรััทธา ง. ขัันติิ ๗. กิิเลสหรืืออกุุศลที่่�ครอบงำจิิตไม่่ให้้บรรลุุถึึงความดีี เรีียกว่่าอะไร ? ก. อกุุศลมููล ข. นิิวรณ์์ ค. อคติิ ง. ทุุจริิต ๘. ผู้้�ที่่�ถููกกามฉัันท์์ครอบงำ ควรแก้้ด้้วยการเจริิญกรรมฐานใด ? ก. อสุุภะ ข. พรหมวิิหาร ค. อนุุสสติิ ง. มรณััสสติิ ๙. ผู้้�ที่่�ถููกพยาบาทครอบงำจิิต ควรแก้้ด้้วยการเจริิญกรรมฐานใด ? ก. อสุุภะ ข. พรหมวิิหาร ค. อนุุสสติิ ง. มรณััสสติิ ๑๐. บุุคคลที่่�ถููกถีีนมิิทธะครอบงำ ควรแก้้ด้้วยการเจริิญกรรมฐานใด ? ก. อสุุภะ ข. พรหมวิิหาร ค. อนุุสสติิ ง. มรณััสสติิ ๑๑. อะไรไม่่จััดอยู่่�ในขัันธ์์ ๕ ? ก. รููป ข. เวทนา ค. สััญญา ง. นิิพพาน ๑๒. ดิิน น้้ำ ไฟ ลม ประชุุมกัันเป็็นกาย เรีียกว่่าอะไร ? ก. รููป ข. เวทนา ค. สัังขาร ง. วิิญญาณ
  • 269.
    269 ๑๓. วิิญญาณในขัันธ์์ ๕หมายถึึงข้้อใด ? ก. ภููตผีี ข. ปีีศาจ ค. ความจำ ง. ความรู้้�อารมณ์์ ๑๔. ความสบายใจในเวทนา ๕ หมายถึึงข้้อใด ? ก. สุุข ข. ทุุกข์์ ค. โสมนััส ง. โทมนััส ๑๕. จริิตของมนุุษย์์ในโลกนี้้� มีีกี่่�ประเภท ? ก. ๒ ประเภท ข. ๔ ประเภท ค. ๖ ประเภท ง. ๘ ประเภท ๑๖. บุุคคลติิดสวยติิดงาม จััดได้้ว่่ามีีจริิตใด ? ก. ราคจริิต ข. โทสจริิต ค. โมหจริิต ง. สััทธาจริิต ๑๗. บุุคคลมีีราคจริิต ควรเจริิญกรรมฐานใด ? ก. อนุุสสติิ ข. กสิิณ ค. อสุุภะ ง. พรหมวิิหาร ๑๘. บุุคคลมีีนิิสััยฉุุนเฉีียวโกรธง่่าย จััดเป็็นบุุคคลจริิตใด ? ก. ราคจริิต ข. โทสจริิต ค. โมหจริิต ง. สััทธาจริิต ๑๙. บุุคคลมีีโทสจริิต ควรเจริิญกรรมฐานใด ? ก. พรหมวิิหาร ข. กายคตาสติิ ค. อสุุภะ ง. อนุุสสติิ ๒๐. บุุคคลเชื่่�อง่่าย จััดเป็็นบุุคคลจริิตใด ? ก. วิิตัักกจริิต ข. โทสจริิต ค. สััทธาจริิต ง. พุุทธิิจริิต
  • 270.
    270 ๒๑. บุุคคลมีีสััทธาจริิต ควรเจริิญกรรมฐานใด ? ก. พรหมวิิหาร ข. กายคตาสติิ ค. อสุุภะ ง. พุุทธานุุสสติิ ๒๒. คำว่่า ส๎๎วากขาโต ภะคะวะตา ธััมโม เป็็นคุุณของรััตนะใด ? ก. พระพุุทธ ข. พระธรรม ค. พระสงฆ์์ ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๓. พระธรรมคุุณข้้อว่่า สัันทิิฏฐิิโก หมายถึึงข้้อใด ? ก. ผู้้�บรรลุุพึึงเห็็นเอง ข. รู้้�เฉพาะตน ค. เรีียกให้้มาดูู ง. น้้อมมาในตน ๒๔. พระธรรมที่่�จะเป็็นสัันทิิฏฐิิโกได้้ ต้้องเป็็นธรรมประเภทใด ? ก. ตรััสไว้้ดีีแล้้ว ข. ไม่่ได้้ตรััสไว้้ ค. สาวกแสดง ง. เกจิิแสดง ๒๕. เอหิิปััสสิิโก หมายถึึงเรีียกให้้มาดููธรรมประเภทใด ? ก. ส๎๎วากขาโต ข. สัันทิิฏฐิิโก ค. อกาลิิโก ง. โอปนยิิโก ๒๖. การบููชาเจติิยสถาน จััดเข้้าในหลัักธรรมใด ? ก. วุุฑฒิิธรรม ข. จัักรธรรม ค. สาราณิิยธรรม ง. อปริิหานิิยธรรม ๒๗. สััมมาทิิฏฐิิในมรรค ๘ มีีกี่่�ระดัับ ? ก. ๒ ข. ๓ ค. ๔ ง. ๕ ๒๘. สััมมาสติิ ความระลึึกชอบ หมายถึึงระลึึกชอบในอะไร ? ก. สติิปััฏฐาน ๔ ข. อิิทธิิบาท ๔ ค. รููปฌาน ๔ ง. อรููปฌาน ๔
  • 271.
    271 ๒๙. ผู้้�ที่่�จะบรรลุุโสดาบัันได้้ ต้้องมีีสััมมาสติิในองค์์ธรรมข้้อใด? ก. สติิปััฏฐาน ๔ ข. อิิทธิิบาท ๔ ค. รููปฌาน ๔ ง. อรููปฌาน ๔ ๓๐. สััมมาสมาธิิ หมายถึึงสมาธิิระดัับใด ? ก. ทุุติิยฌาน ข. ตติิยฌาน ค. จตุุตถฌาน ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๑. บทว่่า อะระหััง เป็็นบทแสดงคุุณของข้้อใด ? ก. พระพุุทธ ข. พระธรรม ค. พระสงฆ์์ ง. พระรััตนตรััย ๓๒. ความรู้้�คู่่�คุุณธรรม เป็็นความหมายของพุุทธคุุณบทใด ? ก. ภควา ข. สุุคโต ค. พุุทโธ ง. วิิชชาจรณสััมปัันโน ๓๓. ข้้อใด มีีความหมายว่่าทรงฝึึกได้้เฉพาะบุุคคลที่่�ควรฝึึก ? ก. ปุุริิสทััมมสารถิิ ข. สุุคโต ค. พุุทโธ ง. สััตถา เทวมนุุสสานััง ๓๔. พุุทธคุุณบทใด เป็็นข้้อยืืนยัันว่่าพระพุุทธองค์์ทรงเป็็นครููผู้้�ชี้้�ทาง ? ก. ปุุริิสทััมมสารถิิ ข. สุุคโต ค. พุุทโธ ง. สััตถา เทวมนุุสสานััง ๓๕. พุุทธคุุณบทใด ได้้รัับการอ้้างอิิงเป็็นสื่่�อในการสอนมากที่่�สุุด ? ก. ปุุริิสทััมมสารถิิ ข. สุุคโต ค. พุุทโธ ง. สััตถา เทวมนุุสสานััง ๓๖. สัังฆคุุณบทว่่า สุุปฏิิปัันโน แปลว่่าอะไร ? ก. ปฏิิบััติิดีี ข. ปฏิิบััติิตรง ค. ปฏิิบััติิเป็็นธรรม ง. ปฏิิบััติิสมควร
  • 272.
    272 ๓๗ สัังฆคุุณบทว่่า อุุชุุปฏิิปัันโน แปลว่่าอะไร? ก. ปฏิิบััติิดีี ข. ปฏิิบััติิตรง ค. ปฏิิบััติิเป็็นธรรม ง. ปฏิิบััติิสมควร ๓๘. สัังฆคุุณบทว่่า ญายปฏิิปัันโน แปลว่่าอะไร ? ก. ปฏิิบััติิดีี ข. ปฏิิบััติิตรง ค. ปฏิิบััติิเป็็นธรรม ง. ปฏิิบััติิสมควร ๓๙. สัังฆคุุณบทว่่า สามีีจิิปฏิิปัันโน แปลว่่าอะไร ? ก. ปฏิิบััติิดีี ข. ปฏิิบััติิตรง ค. ปฏิิบััติิเป็็นธรรม ง. ปฏิิบััติิสมควร ๔๐. สัังฆคุุณบทว่่า ทัักขิิเณยโย แปลว่่าอะไร ? ก. ปฏิิบััติิดีี ข. ปฏิิบััติิตรง ค. ควรของคำนัับ ง. ผู้้�ควรของทำบุุญ ๔๑. การช่่วยเหลืือเพื่่�อนมนุุษย์์ด้้วยกััน จััดเป็็นการบำเพ็็ญบารมีีใด ? ก. ทานบารมีี ข. สีีลบารมีี ค. วิิริิยบารมีี ง. สััจจบารมีี ๔๒. การรัักษาศีีลข้้อที่่� ๑ จััดเป็็นการบำเพ็็ญบารมีีใด ? ก. ทานบารมีี ข. สีีลบารมีี ค. วิิริิยบารมีี ง. สััจจบารมีี ๔๓. ในสถานการณ์์ที่่�ชาวบ้้านประสบภััยพิิบััติิ ควรบำเพ็็ญบารมีีใด ? ก. ทานบารมีี ข. สีีลบารมีี ค. วิิริิยบารมีี ง. เนกขััมมบารมีี ๔๔. ในสัังคมโซเชีียลปััจจุุบััน ต้้องการผู้้�บำเพ็็ญบารมีีใดมากที่่�สุุด ? ก. ทานบารมีี ข. สีีลบารมีี ค. วิิริิยบารมีี ง. สััจจบารมีี
  • 273.
    273 ๔๕. บำเพ็็ญบารมีีใด จึึงจะไม่่หลงเชื่่�อข้้อมููลข่่าวสารปลอม? ก. ทานบารมีี ข. สีีลบารมีี ค. ปััญญาบารมีี ง. สััจจบารมีี ๔๖. เหตุุเป็็นที่่�ตั้้�งแห่่งการทำบุุญ เรีียกว่่าอะไร ? ก. บุุญ ข. บุุญกิิริิยา ค. บุุญกุุศล ง. บุุญกิิริิยาวััตถุ ๔๗. บุุญกิิริิยาวััตถุุข้้อ ใดส่่งเสริิมบุุคคลให้้รัักษาศีีลข้้อ ๒ สมบููรณ์์ยิ่่�งขึ้้�น ? ก. ทานมััย ข. อปจายนมััย ค. เวยยาวััจจมััย ง. ปััตติิทานมััย ๔๘. สีีลมััยเป็็นบัันไดขั้้�นที่่�เท่่าไร ของบุุญกิิริิยาวััตถุุ ? ก. ๒ ข. ๓ ค. ๔ ง. ๕ ๔๙. สีีลมััยเป็็นบัันไดส่่งต่่อให้้บำเพ็็ญบุุญกิิริิยาวััตถุุใดได้้สมบููรณ์์ ? ก. ทานมััย ข. สีีลมััย ค. ภาวนามััย ง. ปััตติิทานมััย ๕๐. บุุญกิิริิยาวััตถุุใด เปรีียบเสมืือนพวงมาลััยบัังคัับเรืือให้้แล่่นตรงทาง ? ก. ทานมััย ข. สีีลมััย ค. ภาวนามััย ง. ทิิฏฐุุชุุกััมม์์
  • 274.
    274 ปััญหาและเฉลยวิิชาอนุุพุุทธประวััติิ ธรรมศึึกษาชั้้�นเอก ระดัับมััธยมศึึกษา สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๔.๐๐ - ๑๔.๕๐ น. ๑. สามเณรบััณฑิิต เป็็นชาวเมืืองใด ? ก. สาวััตถีี ข. กบิิลพััสดุ์์� ค. ราชคฤห์์ ง. พาราณสีี ๒. มารดาของสามเณรบััณฑิิต มีีความเคารพนัับถืือพระเถระใด ? ก. พระอััสสชิิ ข. พระสีีวลีี ค. พระสารีีบุุตร ง. พระโมคคััลลานะ ๓. สามเณรบััณฑิิตบรรพชา เมื่่�ออายุุกี่่�ขวบ ? ก. ๕ ขวบ ข. ๗ ขวบ ค. ๙ ขวบ ง. ๑๒ ขวบ ๔. เทวดาใด มาอารัักขาสามเณรบััณฑิิตขณะปฏิิบััติิสมณธรรม ? ก. พระอิินทร์์ ข. ท้้าวมหาราช ค. จัันทเทพและสุุริิยเทพ ง. ถููกทุุกข้้อ
  • 275.
    275 ๕. เหล่่าเทวดามาอารัักขาสามเณรบััณฑิิต เพื่่�อให้้บรรลุุอะไร? ก. ฌาน ข. สมาบััติิ ค. อภิิญญา ง. มรรคผล ๖. สามเณรสัังกิิจจะ เกิิดในตระกููลใด ? ก. พราหมณ์์ ข. เศรษฐีี ค. พ่่อค้้า ง. ชาวนา ๗. เมื่่�อสััปเหร่่อเผาร่่างมารดาสามเณรสัังกิิจจะ ไฟไม่่ไหม้้อวััยวะส่่วนใด ? ก. ศีีรษะ ข. หน้้าอก ค. ท้้อง ง. เท้้า ๘. สามเณรสัังกิิจจะไม่่เสีียชีีวิิตในขณะถููกไฟเผา เพราะเหตุุใด ? ก. ฟืืนหมด ข. ไฟดัับก่่อน ค. ฝนตกหนััก ง. เกิิดภพสุุดท้้าย ๙. สามเณรสัังกิิจจะ ถููกหลาวเหล็็กแทงส่่วนไหนบนใบหน้้า ? ก. หางตา ข. หน้้าผาก ค. จมููก ง. แก้้ม ๑๐. พระเถระใด เป็็นอุุปััชฌาย์์บวชให้้สามเณรสัังกิิจจะ ? ก. พระสารีีบุุตร ข. พระโมคคััลลานะ ค. พระอานนท์์ ง. พระอนุุรุุทธะ ๑๑. สามเณรสัังกิิจจะบรรลุุอรหััตตผลพร้้อมปฏิิสััมภิิทาในขณะใด ? ก. ฟัังธรรม ข. อุุปััฏฐากอาจารย์์ ค. กวาดพื้้�น ง. ปลงผมเสร็็จ ๑๒. สุุขสามเณร เกิิดในตระกููลที่่�อุุปััฏฐากพระเถระใด ? ก. พระอััสสชิิ ข. พระสารีีบุุตร ค. พระโมคคััลลานะ ง. พระอานนท์์
  • 276.
    276 ๑๓. ใครเป็็นผู้้�ตั้้�งชื่่�อว่่า สุุขให้้แก่่สุุขสามเณร ? ก. บิิดา ข. มารดา ค. ญาติิ ง. พราหมณ์์ ๑๔. สุุขสามเณร บรรพชาขณะมีีอายุุเท่่าไร ? ก. ๗ ขวบ ข. ๘ ขวบ ค. ๑๐ ขวบ ง. ๑๕ ขวบ ๑๕. อาสนะของพระอิินทร์์เกิิดร้้อน ในขณะสุุขสามเณรจะทำกิิจใด ? ก. บิิณฑบาต ข. ฉัันอาหาร ค. กวาดพื้้�น ง. บำเพ็็ญสมณธรรม ๑๖. สุุขสามเณร สำเร็็จอรหััตตผลในเวลาใด ? ก. เช้้าตรู่่� ข. ก่่อนฉัันอาหาร ค. หลัังเที่่�ยงวััน ง. พลบค่่ำ ๑๗. สามเณรวนวาสีีติิสสะ เป็็นชาวเมืืองใด ? ก. ราชคฤห์์ ข. กบิิลพััสดุ์์� ค. สาวััตถีี ง. พาราณสีี ๑๘. สามเณรวนวาสีีติิสสะบรรพชา ขณะมีีอายุุเท่่าไร ? ก. ๗ ขวบ ข. ๘ ขวบ ค. ๑๐ ขวบ ง. ๑๕ ขวบ ๑๙. ใครเป็็นผู้้�สอนกรรมฐานให้้แก่่สามเณรวนวาสีีติิสสะ ? ก. พระพุุทธเจ้้า ข. พระสารีีบุุตร ค. พระโมคคััลลานะ ง. พระอานนท์์ ๒๐. สามเณรได้้ชื่่�อว่่า วนวาสีีติิสสะ เพราะมีีปกติิอยู่่�ในที่่�ใด ? ก. ป่่า ข. ถ้้ำ ค. บ้้าน ง. วััด
  • 277.
    277 ๒๑. สามเณรสุุมนะ เคยเป็็นอะไรกัับพระอนุุรุุทธะในอดีีตชาติิ? ก. บิิดา ข. มารดา ค. สหาย ง. พี่่�น้้อง ๒๒. สามเณรสุุมนะบรรพชาขณะมีีอายุุเท่่าไร ? ก. ๕ ขวบ ข. ๗ ขวบ ค. ๙ ขวบ ง. ๑๒ ขวบ ๒๓. สามเณรสุุมนะ ไปสระอโนดาตด้้วยวิิธีีใด ? ก. เดิินไป ข. เหาะไป ค. นั่่�งเกวีียนไป ง. ขี่่�ม้้าไป ๒๔. อนาถบิิณฑิิกเศรษฐีี เป็็นชาวเมืืองใด ? ก. พาราณสีี ข. กบิิลพััสดุ์์� ค. ราชคฤห์์ ง. สาวััตถี ๒๕. อนาถบิิณฑิิกเศรษฐีี มีีชื่่�อเดิิมว่่าอะไร ? ก. ตปุุสสะ ข. ภััลลิิกะ ค. สุุทััตตะ ง. อชิิตะ ๒๖. อนาถบิิณฑิิกเศรษฐีีฟัังอนุุปุุพพิิกถา แล้้ว เป็็นอริิยบุุคคลชั้้�นใด ? ก. โสดาบััน ข. สกทาคามีี ค. อนาคามีี ง. อรหัันต์์ ๒๗. วััดที่่�อนาถบิิณฑิิกเศรษฐีีสร้้างถวายชื่่�ออะไร ? ก. เวฬุุวััน ข. เชตวััน ค. ลััฏฐิิวััน ง. อััมพวััน ๒๘. อนาถบิิณฑิิกเศรษฐีีได้้รัับยกย่่องว่่าเป็็นผู้้�เลิิศกว่่าคนทั้้�งหลายด้้านใด ? ก. ผู้้�เป็็นทายก ข. ผู้้�มีีปััญญา ค. ผู้้�มีีฤทธิ์์� ง. ผู้้�เป็็นธรรมกถึึก
  • 278.
    278 ๒๙. จิิตตคฤหบดีีศรััทธาเลื่่�อมใสพระเถระใด ในปััญจวััคคีีย์์ทั้้�ง ๕? ก. โกณฑััญญะ ข. วััปปะ ค. มหานามะ ง. อััสสชิิ ๓๐. วััดที่่�จิิตตคฤหบดีีสร้้างถวาย ชื่่�อว่่าอะไร ? ก. เวฬุุวััน ข. อััมพวััน ค. ลััฏฐิิวััน ง. อััมพาฏกวััน ๓๑. จิิตตคฤหบดีีได้้รัับยกย่่องว่่าเป็็นผู้้�เลิิศกว่่าคนทั้้�งหลายด้้านใด ? ก. ผู้้�เป็็นทายก ข. ผู้้�มีีปััญญา ค. ผู้้�มีีฤทธิ์์� ง. ผู้้�เป็็นธรรมกถึึก ๓๒. ธััมมิิกอุุบาสก หมายถึึงอุุบาสกผู้้�มีีปกติิเช่่นไร ? ก. ผู้้�อุุปััฏฐาก ข. ผู้้�เป็็นทายก ค. ผู้้�สร้้างวััด ง. ผู้้�ปฏิิบััติิธรรม ๓๓. พระสงฆ์์สวดสาธยายพระสููตรชื่่�อว่่าอะไร แก่่ธััมมิิกอุุบาสก ? ก. อนััตตลัักขณสููตร ข. มงคลสููตร ค. รััตนสููตร ง. สติิปััฏฐานสููตร ๓๔. นางวิิสาขา เกิิดในตระกููลใด ? ก. กษััตริิย์์ ข. พราหมณ์์ ค. เศรษฐีี ง. ชาวนา ๓๕. บิิดาของนางวิิสาขา ชื่่�อว่่าอะไร ? ก. ธนััญชััย ข. สุุมนะ ค. เมณฑกะ ง. สุุทััตตะ ๓๖. เครื่่�องประดัับชนิิดพิิเศษของนางวิิสาขา ชื่่�อว่่าอะไร ? ก. หิิรััญญปสาธน์์ ข. มหาลดาปสาธน์์ ค. รััตนปสาธน์์ ง. สุุวรรณปสาธน์์
  • 279.
    279 ๓๗. นางวิิสาขา สำเร็็จเป็็นอริิยบุุคคลชั้้�นใด? ก. โสดาบััน ข. สกทาคามีี ค. อนาคามีี ง. อรหัันต์์ ๓๘. นางวิิสาขาได้้รัับยกย่่องว่่าเป็็นผู้้�เลิิศกว่่าอุุบาสิิกาทั้้�งหลายด้้านใด ? ก. มีีปััญญามาก ข. มีีฤทธิ์์�มาก ค. ผู้้�เป็็นธรรมกถึึก ง. ผู้้�เป็็นทายิิกา ๓๙. พระนางมััลลิิกาเทวีี เป็็นอััครมเหสีีของกษััตริิย์์พระองค์์ใด ? ก. สุุทโธทนะ ข. ปเสนทิิโกศล ค. พิิมพิิสาร ง. อชาตศััตรูู ๔๐. ทานที่่�ไม่่มีีผู้้�ใดเหมืือน พระนางมััลลิิกาเทวีีทำถวาย ชื่่�อว่่าอะไร ? ก. ปาฏิิบุุคลิิกทาน ข. สัังฆทาน ค. ไทยทาน ง. อสทิิสทาน ๔๑. พิิธีีทำบุุญเลี้้�ยงพระ เริ่่�มมีีมาตั้้�งแต่่สมััยใด ? ก. ก่่อนพุุทธกาล ข. พุุทธกาล ค. อยุุธยา ง. รััตนโกสิินทร์์ ๔๒. พิิธีีทำบุุญเลี้้�ยงพระ คืือการนิิมนต์์พระสงฆ์์มาทำกิิจใด ? ก. สวดมนต์์ ข. ฉัันอาหาร ค. ถวายทาน ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๓. พระสงฆ์์ที่่�นิิมนต์์มาในพิิธีีทำบุุญเลี้้�ยงพระ นิิยมจำนวนกี่่�รููป ? ก. ๕ รููป ข. ๗ รููป ค. ๙ รููป ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๔. อามิิสทาน หมายถึึงการให้้ทานประเภทใด ? ก. ให้้ความรู้้� ข. ให้้อภััย ค. ให้้วััตถุุสิ่่�งของ ง. ถููกทุุกข้้อ
  • 280.
    280 ๔๕. พระพุุทธเจ้้าทรงยกย่่องทานประเภทใด ว่่ามีีอานิิสงส์์มาก? ก. ปาฏิิบุุคลิิกทาน ข. สัังฆทาน ค. อภััยทาน ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๖. พิิธีีแสดงตนเป็็นพุุทธมามกะ มีีขึ้้�นครั้้�งแรกในยุุคใด ? ก. ก่่อนพุุทธกาล ข. พุุทธกาล ค. อยุุธยา ง. รััตนโกสิินทร์์ ๔๗. การแสดงตนเป็็นพุุทธมามกะ คืือพิิธีียอมรัับนัับถืืออะไรเป็็นสรณะ ? ก. พระรััตนตรััย ข. เทพเจ้้า ค. บรรพบุุรุุษ ง. ธรรมชาติิ ๔๘. เครื่่�องบููชาสัักการะเพื่่�อแสดงตนเป็็นพุุทธมามกะ คืือวััตถุุประเภทใด ? ก. ผ้้าบัังสุุกุุล ข. ไตรจีีวร ค. หมากพลูู ง. ดอกไม้้ธููปเทีียน ๔๙. การแสดงตนเป็็นพุุทธมามกะ พึึงแสดงต่่อหน้้าบุุคคลใด ? ก. พ่่อแม่่ ข. ครููอาจารย์์ ค. พระสงฆ์์ ง. พระมหากษััตริิย์์ ๕๐. นัักเรีียนพึึงแต่่งชุุดเช่่นใด เพื่่�อเข้้าร่่วมพิิธีีแสดงตนเป็็นพุุทธมามกะ ? ก. ชุุดนัักเรีียน ข. ชุุดขาวดำ ค. ชุุดกีีฬา ง. ชุุดแฟชั่่�น
  • 281.
    281 ปััญหาและเฉลยวิิชากรรมบถ (วิินััย) ธรรมศึึกษาชั้้�นเอก ระดัับมััธยมศึึกษา สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๕.๐๐ - ๑๕.๕๐ น. ๑. พระพุุทธศาสนาสอนให้้เชื่่�อเรื่่�องใด ? ก. กรรม ข. แก้้กรรม ค. ขมากรรม ง. เชื่่�อมกรรม ๒. ข้้อใด ทำให้้สััตว์์โลกเกิิดมามีีความแตกต่่างกััน ? ก. เชื้้�อชาติิ ข. ผลกรรม ค. ดวงชะตา ง. ยศศัักดิ์์� ๓. ข้้อใด เป็็นต้้นเหตุุให้้บาปบุุญเกิิดขึ้้�นแก่่มนุุษย์์ทั้้�งหลาย ? ก. ฐานะ ข. การศึึกษา ค. ตระกููล ง. การกระทำ ๔. การทำกรรมดีีของมนุุษย์์ทั้้�งหลาย เรีียกว่่าอะไร ? ก. เวรกรรม ข. บาปกรรม ค. อกุุศลกรรม ง. กุุศลกรรม
  • 282.
    282 ๕. การทำกรรมชั่่�วของมนุุษย์์ทั้้�งหลาย เรีียกว่่าอะไร? ก. ผลกรรม ข. บุุญกรรม ค. อกุุศลกรรม ง. กุุศลกรรม ๖. กรรมนำสััตว์์ทั้้�งหลายไปสู่่�ทุุคติิและสุุคติิ เรีียกว่่าอะไร ? ก. กรรมวิิบััติิ ข. กรรมบถ ค. กรรมเวร ง. กรรมกิิเลส ๗. มนุุษย์์พึึงดำเนิินไปสู่่�ทางแห่่งความดีี ทางแห่่งความดีีคืืออะไร ? ก. กุุศลจิิต ข. กุุศลมููล ค. กุุศลกรรมบถ ง. กุุศลธรรม ๘. มนุุษย์์ไม่่พึึงดำเนิินไปสู่่�ทางแห่่งความชั่่�ว ทางแห่่งความชั่่�วคืืออะไร ? ก. อกุุศลจิิต ข. อกุุศลมููล ค. อกุุศลกรรมบถ ง. อกุุศลธรรม ๙. ตอนเป็็นมนุุษย์์ทำแต่่ความดีี เมื่่�อตายแล้้วจะไปเกิิดในที่่�ใด ? ก. สวรรค์์ ข. นรก ค. อบายภููมิิ ง. เปรตวิิสััย ๑๐. ตอนเป็็นมนุุษย์์ก่่อกรรมทำชั่่�ว เมื่่�อตายแล้้วจะไปเกิิดในที่่�ใด ? ก. มนุุษย์์ ข. นรก ค. สวรรค์์ ง. พรหมโลก ๑๑. มนุุษย์์ทั้้�งหลายทำแต่่เรื่่�องผิิดศีีลธรรม เพราะถููกอะไรครอบงำ ? ก. โลภ ข. โกรธ ค. หลง ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๒. การใช้้ร่่างกายทำกรรมดีีหรืือกรรมชั่่�ว เรีียกว่่าอะไร ? ก. กายกรรม ข. กุุศลกรรม ค. กรรมบถ ง. กรรมวิิบััติิ
  • 283.
    283 ๑๓. การใช้้ปากพููดถึึงเรื่่�องดีีหรืือเรื่่�องชั่่�ว เรีียกว่่าอะไร? ก. มุุสาวาท ข. กายกรรม ค. วจีีกรรม ง. มโนกรรม ๑๔. การใช้้ใจคิิดถึึงเรื่่�องดีีหรืือเรื่่�องชั่่�ว เรีียกว่่าอะไร ? ก. มโนทััศน์์ ข. มโนธรรม ค. มโนกรรม ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๕. ปาณาติิบาต คืือการฆ่่าสััตว์์ตััดชีีวิิต เป็็นความชั่่�วทางใด ? ก. ทางกาย ข. ทางวาจา ค. ทางใจ ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๖. ผรุุสวาจา คืือพููดคำหยาบคาย เป็็นความชั่่�วทางใด ? ก. ทางกาย ข. ทางวาจา ค. ทางใจ ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๗. พยาบาท คืืออาฆาตจองเวรผู้้�อื่่�น เป็็นความชั่่�วทางใด ? ก. ทางกาย ข. ทางวาจา ค. ทางใจ ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๘. ข้้อใด แค่่คิิดอย่่างเดีียว ไม่่สามารถทำให้้สำเร็็จได้้ ? ก. ฆ่่าสััตว์์ ข. จองเวร ค. โกหก ง. ละโมบ ๑๙. ข้้อใด เพีียงแค่่คิิดในใจ ก็็ถืือว่่าก่่อกรรมทำเวรแล้้ว ? ก. ลัักขโมย ข. พยาบาท ค. หึึงหวง ง. ล้้างผลาญ ๒๐. คนหรืือสััตว์์ต่่างก็็รัักชีีวิิตของตน ทำให้้เกิิดกุุศลกรรมบถข้้อใด ? ก. เว้้นฆ่่าสััตว์์ ข. เว้้นลัักขโมย ค. เว้้นโกหก ง. เว้้นส่่อเสีียด
  • 284.
    284 ๒๑. ข้้อใด เข้้าลัักษณะการทำบาปข้้อปาณาติิบาต ? ก. คิิดจะขโมย ข. คิิดจะโกหก ค. คิิดจะฆ่่า ง. คิิดจะด่่า ๒๒. การฆ่่าสััตว์์เป็็นการก่่อเวรให้้ตนเอง ผู้้�กระทำย่่อมได้้รัับผลใด ? ก. ตกนรก ข. ตกอบาย ค. อายุุสั้้�น ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๓. คำว่่า ถืือเอา ในอทิินนาทาน หมายถึึงถืือเอาด้้วยอาการใด ? ก. ขโมย ข. ทำร้้าย ค. โกรธ ง. อาฆาต ๒๔. ของมีีเจ้้าของ ถ้้าเจ้้าของไม่่ให้้ ใครนำไปเป็็นความผิิดใด ? ก. ฆ่่าสััตว์์ ข. ลัักทรััพย์์ ค. พููดเท็็จ ง. จองเวร ๒๕. นำของส่่วนรวมไปใช้้ส่่วนตััว ไม่่ยอมคืืน ถืือเป็็นความผิิดใด ? ก. เห็็นแก่่ตััว ข. หนีีโรงเรีียน ค. โกหกครูู ง. ลัักทรััพย์์ ๒๖. คนหากิินทุุจริิตผิิดศีีลธรรม ตายไปต้้องได้้รัับโทษสถานใด ? ก. ตกนรก ข. ถููกธรณีีสููบ ค. ปีีนต้้นงิ้้�ว ง. ปากเท่่ารููเข็็ม ๒๗. กาเมสุุมิิจฉาจาร คืือการทำผิิดศีีลธรรมเรื่่�องใด ? ก. ยาเสพติิด ข. กามารมณ์์ ค. ลัักขโมย ง. คอรััปชั่่�น ๒๘. บุุคคลต้้องห้้ามในการทำผิิดกาเมสุุมิิจฉาจาร ได้้แก่่ข้้อใด ? ก. ลููกเขา ข. ภรรยาเขา ค. สามีีเขา ง. ถููกทุุกข้้อ
  • 285.
    285 ๒๙. กาเมสุุมิิจฉาจารเป็็นกรรมชั่่�ว ใครทำเป็็นบาปต้้องได้้รัับโทษใด ? ก. ถููกกาจิิกไส้้ ข. มีีมืือเท่่าใบตาล ค. มีีศััตรููคู่่�เวร ง. วิิกลจริิต ๓๐. พููดให้้คลาดเคลื่่�อนจากความเป็็นจริิง เรีียกว่่าอะไร ? ก. พููดเท็็จ ข. พููดคำหยาบ ค. พููดส่่อเสีียด ง. พููดเพ้้อเจ้้อ ๓๑. พููดยุุยงให้้สัังคมแตกแยก ขาดความสามััคคีี เรีียกว่่าอะไร ? ก. พููดเท็็จ ข. พููดส่่อเสีียด ค. พููดคำหยาบ ง. พููดเพ้้อเจ้้อ ๓๒. พููดคะนองปากไม่่เกิิดประโยชน์์แก่่ผู้้�ฟััง เรีียกว่่าอะไร ? ก. พููดเท็็จ ข. พููดส่่อเสีียด ค. พููดเพ้้อเจ้้อ ง. พููดคำหยาบ ๓๓. คำหยาบคายทำให้้ไม่่เป็็นที่่�รัักของคนรอบข้้าง ได้้แก่่ข้้อใด ? ก. คำด่่า ข. คำสาปแช่่ง ค. คำประชด ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๔. คนชอบโกหกเกลีียดความจริิง ควรปรัับนิิสััยตามข้้อใด ? ก. งดพููดเท็็จ ข. งดพููดยุุยง ค. งดพููดเหลวไหล ง. งดด่่า ๓๕. นัักเรีียนควรพููดแต่่ความจริิง เพราะเกิิดผลดีีต่่อตััวเองอย่่างไร ? ก. มีีคนเชื่่�อถืือ ข. มีีคนคบหา ค. มีีคนเมตตา ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๖. การโกหกเป็็นกรรมชั่่�วเป็็นบาป ผู้้�ตั้้�งใจงดเว้้น ชื่่�อว่่าตั้้�งอยู่่�ในอะไร ? ก. กายสุุจริิต ข. วจีีสุุจริิต ค. มโนสุุจริิต ง. ถููกทุุกข้้อ
  • 286.
    286 ๓๗. ข้้อใด เป็็นกรรมชั่่�วเป็็นบาปทางใจเท่่านั้้�น ? ก. เมตตา ข. สงสาร ค. เห็็นผิิด ง. เห็็นถููก ๓๘. คิิดเอาโทรศััพท์์เพื่่�อนมาเป็็นของตััว เป็็นบาปตามข้้อใด ? ก. พยาบาท ข. อภิิชฌา ค. ลัักทรััพย์์ ง. เพ้้อเจ้้อ ๓๙. จิิตอาฆาตผููกใจเจ็็บมุ่่�งแก้้แค้้นเขา เป็็นบาปเพราะเหตุุใด ? ก. ขััดใจเรา ข. เขาไม่่รู้้�ตััว ค. กลััวถููกฆ่่า ง. ปิิดกั้้�นความดีี ๔๐. มิิจฉาทิิฏฐิิ คืือความเห็็นผิิดจากคลองธรรม ได้้แก่่ข้้อใด ? ก. ไม่่ละชั่่�ว ข. ไม่่กลััวบาป ค. ไม่่ทำความดีี ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๑. สััมมาทิิฏฐิิ คืือความเห็็นถููกตามคลองธรรม ได้้แก่่ข้้อใด ? ก. ทำบาปไม่่ดีี ข. ทำบุุญไม่่ดีี ค. เมตตาไม่่ดีี ง. กตััญญููไม่่ดีี ๔๒. อนภิิชฌา คืือไม่่คิิดอยากได้้ของใคร ป้้องกัันไม่่ให้้คนทำกรรมชั่่�วใด ? ก. ปองร้้าย ข. แก้้แค้้น ค. ลัักขโมย ง. ผููกอาฆาต ๔๓. คนดีีไม่่คิิดละโมบอยากได้้ของใคร เพราะในใจไม่่มีีกิิเลสใด ? ก. โลภะ ข. โทสะ ค. โมหะ ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๔. คนดีีไม่่ผููกใจเจ็็บคิิดจะแก้้แค้้นใคร เพราะในใจไม่่มีีกิิเลสใด ? ก. โลภะ ข. โทสะ ค. โมหะ ง. ถููกทุุกข้้อ
  • 287.
    287 ๔๕. ครููผููกใจว่่าจะลงโทษเด็็กที่่�ทำผิิด ไม่่จััดเป็็นพยาบาทเพราะเหตุุใด? ก. ให้้กลัับตััว ข. ให้้เป็็นคนดีี ค. ให้้เจริิญ ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๖. เมื่่�อเราผููกพยาบาทเพื่่�อน ใครได้้รัับความเสีียหายก่่อน ? ก. ตััวเรา ข. เพื่่�อน ค. ครูู ง. ผู้้�ปกครอง ๔๗. ผู้้�มีีความพยาบาทอยู่่�ในใจควรทำอย่่างไร เพื่่�อให้้ชีีวิิตสงบสุุข ? ก. เลิิกคบ ข. เลิิกเห็็น ค. เลิิกคุุย ง. เลิิกผููกเวร ๔๘. การทำความดีีหรืือทำบุุญ ผู้้�ทำได้้รัับผลดีีในปััจจุุบัันอย่่างไร ? ก. เกิิดในสุุคติิ ข. อยู่่�เป็็นสุุข ค. เป็็นเทวดา ง. เป็็นพรหม ๔๙. กุุศลกรรมบถ ๑๐ ประการ มีีชื่่�อเรีียกอีีกอย่่างหนึ่่�งว่่าอะไร ? ก. ทุุจริิต ข. สุุจริิต ค. สุุคติิ ง. ทุุคติิ ๕๐. กุุศลกรรมบถ ๑๐ ประการ มีีประโยชน์์แก่่ผู้้�นำไปปฏิิบััติิอย่่างไร ? ก. ละชั่่�ว ข. ทำดีี ค. มีีใจบริิสุุทธิ์์� ง. ถููกทุุกข้้อ
  • 288.
  • 289.
  • 290.
  • 291.
    291 ปััญหาวิิชาเรีียงความแก้้กระทู้้�ธรรม ธรรมศึึกษาชั้้�นเอก ระดัับอุุดมศึึกษาและประชาชนทั่่�วไป สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๐๘.๓๐ น. อจฺฺจยนฺฺติิ อโหรตฺฺตา ชีีวิิตํํ อุุปรุุชฺฺฌติิ อายุุ ขีียติิ มจฺฺจานํํ กุุนฺฺนทีีนํํว โอทกํํ. วัันคืืนย่่อมล่่วงไป ชีีวิิตย่่อมหมดเข้้าไป อายุุของสััตว์์ย่่อมสิ้้�นไป เหมืือนน้้ำแห่่งแม่่น้้ำน้้อย ๆ ฉะนั้้�น. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย มหานิิทเทส ---------------------------------------------- แต่่งอธิิบายให้้สมเหตุุสมผล โดยใช้้สุุภาษิิตที่่�สนามหลวงแผนกธรรม กำหนดมาให้้ จำนวน ๖ สุุภาษิิตข้้างล่่างนี้้� มาประกอบอ้้างอิิง ๓ สุุภาษิิต ห้้ามอ้้างสุุภาษิิตซ้้ำข้้อกััน และสุุภาษิิตที่่�อ้้างมานั้้�น ควรอธิิบายเชื่่�อมความให้้ สมกัับเรื่่�องในกระทู้้�ตั้้�ง ในชั้้�นนี้้�กำหนดให้้เขีียนลงในกระดาษใบตอบตั้้�งแต่่ ๔ หน้้า (เว้้นบรรทััด) ขึ้้�นไป ให้้เวลา ๓ ชั่่�วโมง
  • 292.
    292 อติิสีีตํํ อติิอุุณฺฺหํํอติิสายมิิทํํ อหุุ อิิติิ วิิสฺฺสฏฺฺกมฺฺมนฺฺเต อตฺฺถา อจฺฺเจนฺฺติิ มาณเว. ประโยชน์์ทั้้�งหลายย่่อมล่่วงเลยคนผูู้�ทอดทิ้้�งการงาน ด้้วยอ้้างว่่าหนาวนััก ร้้อนนััก เย็็นเสีียแล้้ว. คััมภีีร์์ที่่�มา : ฑีีฆนิิกาย ปาฏิิกวรรค ยาทิิสํํ วปเต พีีชํํ ตาทิิสํํ ลภเต ผลํํ กลฺฺยาณการีี กลฺฺยาณํํ ปาปการีี จ ปาปกํํ. บุุคคลหว่่านพืืชเช่่นใด ย่่อมได้้ผลเช่่นนั้้�น ผูู้�ทำ กรรมดีี ย่่อมได้้ผลดีี ผูู้�ทำกรรมชั่่�ว ย่่อมได้้ผลชั่่�ว. คััมภีีร์์ที่่�มา : สัังยุุตตนิิกาย สคาถวรรค ทหรา จ มหนฺฺตา จ เย พาลา เย จ ปณฺฺฑิิตา สพฺฺเพ มจฺฺจุุวสํํ ยนฺฺติิ สพฺฺเพ มจฺฺจุุปรายนา. ทั้้�งเด็็ก ทั้้�งผูู้�ใหญ่่ ทั้้�งเขลา ทั้้�งฉลาด ล้้วนไปสูู่�อำนาจ แห่่งความตาย ล้้วนมีีความตายเป็็นเบื้้�องหน้้า. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย สุุตตนิิบาต ยถา วาริิวโห ปููโร วเห รุุกฺฺเข ปกููลเช เอวํํ ชราย มรเณน วุุยฺฺหนฺฺเต สพฺฺพปาณิิโน. ห้้วงน้้ำที่่�เต็็มฝั่่�ง พึึงพััดต้้นไม้้ซึ่่�งเกิิดที่่�ตลิ่่�งไปฉัันใด สััตว์์มีีชีีวิิตทั้้�งปวง ย่่อมถููกความแก่่และความตายพััดไป ฉัันนั้้�น. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย ชาดก มหานิิบาต ยถา ทณฺฺเฑน โคปาโล คาโว ปาเชติิ โคจรํํ เอวํํ ชรา จ มจฺฺจุุ จ อายุํํ� ปาเชนฺฺติิ ปาณิินํํ. ผูู้�เลี้้�ยงโค ย่่อมต้้อนฝููงโคไปสูู่�ที่่�หากิินด้้วยพลอง ฉัันใด ความแก่่และความตาย ย่่อมต้้อนอายุุของสััตว์์มีี ชีีวิิตไป ฉัันนั้้�น. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย ธรรมบท ยสํํ ลทฺฺธาน ทุุมฺฺเมโธ อนตฺฺถํํ จรติิ อตฺฺตโน อตฺฺตโน จ ปเรสญฺฺจ หึึสาย ปฏิิปชฺฺชติิ. คนมีีปััญญาทราม ได้้ยศแล้้ว ย่่อมประพฤติิสิ่่�งที่่�ไม่่ เป็็นประโยชน์์แก่่ตน ย่่อมปฏิิบััติิเพื่่�อเบีียดเบีียนทั้้�งตน และผูู้�อื่่�น. คััมภีีร์์ที่่�มา : ขุุททกนิิกาย ชาดก เอกนิิบาต
  • 293.
    293 ปััญหาและเฉลยวิิชาธรรม ธรรมศึึกษาชั้้�นเอก ระดัับอุุดมศึึกษาและประชาชนทั่่�วไป สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๓.๐๐ - ๑๓.๕๐ น. ๑. นิิพพิิทา หมายถึึงความหน่่ายในเบญจขัันธ์์ด้้วยอะไร ? ก. ปััญญา ข. ความเข้้าใจ ค. ความคิิด ง. ความสนใจ ๒. ในส่่วนปรมััตถปฏิิปทา โลกโดยตรงหมายถึึงอะไร ? ก. แผ่่นดิินเป็็นที่่�อาศััย ข. บ้้าน ค. หมู่่�สััตว์์ ง. ที่่�อยู่่�อาศััย ๓. อาการที่่�เรีียกว่่า ผู้้�หมกอยู่่�ในโลก เป็็นอย่่างไร ? ก. เพลิิดเพลิิน ข. ระเริิงหลง ค. ติิดสิ่่�งล่่อใจ ง. ถููกทุุกข้้อ ๔. รููป เสีียง กลิ่่�น รส อัันน่่าใคร่่น่่าปรารถนา เรีียกว่่าอะไร ? ก. วััตถุุกาม ข. กิิเลสกาม ค. อุุปสรรค ง. สิ่่�งชั่่�วร้้าย
  • 294.
    294 ๕. การสำรวมจิิตด้้วยระวััง ตาหูู จมููก เป็็นต้้น เรีียกว่่าอะไร ? ก. สำรวมอิินทรีีย์์ ข. มนสิิการกรรมฐาน ค. เจริิญวิิปััสสนา ง. ถููกทุุกข้้อ ๖. เมื่่�อเห็็นสัังขารด้้วยปััญญาว่่าอย่่างไร จึึงหน่่ายในทุุกข์์ได้้ ? ก. ไม่่เที่่�ยง ข. เป็็นทุุกข์์ ค. เป็็นอนััตตา ง. ถููกทุุกข้้อ ๗. เมื่่�อมีีเกิิดก็็ต้้องมีีดัับ เป็็นการกล่่าวถึึงไตรลัักษณ์์ข้้อใด ? ก. อนิิจจตา ข. ทุุกขตา ค. อนััตตตา ง. ถููกทุุกข้้อ ๘. เป็็นสภาพที่่�ทนได้้ยาก เป็็นการกล่่าวถึึงไตรลัักษณ์์ข้้อใด ? ก. อนิิจจตา ข. ทุุกขตา ค. อนััตตตา ง. ถููกทุุกข้้อ ๙. ทุุกข์์ตามสภาพคืือ เกิิด แก่่ ตาย เป็็นทุุกข์์ใด ? ก. พยาธิิทุุกข์์ ข. สภาวทุุกข์์ ค. นิิพััทธทุุกข์์ ง. สหคตทุุกข์์ ๑๐. ทุุกข์์ใด ไม่่สามารถรัักษาได้้ด้้วยวิิธีีทางการแพทย์์ ? ก. โสกะ ข. ปริิเทวะ ค. โทมนััส ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๑. ทุุกข์์เพราะหนาว ร้้อน หิิว กระหาย เป็็นทุุกข์์อะไร ? ก. พยาธิิทุุกข์์ ข. สภาวทุุกข์์ ค. นิิพััทธทุุกข์์ ง. สหคตทุุกข์์ ๑๒. ทุุกข์์ที่่�เกิิดมาจากราคะ โทสะ โมหะ เป็็นทุุกข์์อะไร ? ก. พยาธิิทุุกข์์ ข. สัันตาปทุุกข์์ ค. วิิปากทุุกข์์ ง. สหคตทุุกข์์
  • 295.
    295 ๑๓. ทุุกข์์เพราะ รููป เวทนาสััญญา สัังขาร วิิญญาณ เป็็นทุุกข์์อะไร ? ก. สภาวทุุกข์์ ข. ปกิิณณกทุุกข์์ ค. สหคตทุุกข์์ ง. ทุุกขขัันธ์์ ๑๔. คำสอนเรื่่�องใด แสดงให้้เห็็นว่่าศาสนาพุุทธต่่างจากศาสนาอื่่�น ? ก. สัังสารวััฏฏ์์ ข. อนััตตา ค. บาป-บุุญ ง. นรก-สวรรค์์ ๑๕. การพิิจารณาอนััตตลัักขณะ ต้้องมีีอะไรกำกัับจึึงจะไม่่หลงผิิด ? ก. สติิ ข. สััมปชััญญะ ค. ขัันติิ ง. โยนิิโสมนสิิการ ๑๖. สมมติิสััจจะ ได้้แก่่ข้้อใด ? ก. มารดาบิิดา ข. ขัันธ์์ ค. ธาตุุ ง. อายตนะ ๑๗. พิิจารณาสััจจะ ต้้องมีีอะไรกำกัับจึึงจะไม่่เห็็นผิิดว่่าพ่่อแม่่ไม่่มีีพระคุุณ ? ก. สติิ ข. สััมปชััญญะ ค. ขัันติิ ง. โยนิิโสมนสิิการ ๑๘. อะไรปิิดบัังไว้้ ไม่่ให้้เห็็นไตรลัักษณ์์ ? ก. สัันตติิ ข. อิิริิยาบถ ค. ฆนสััญญา ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๙. วิิราคธรรม หมายถึึงธรรมระดัับใด ? ก. โสดาปััตติิผล ข. สกทาคมิิผล ค. อนาคามิิผล ง. อรหััตตผล ๒๐. ความเมาในคำว่่า มะทะนิิมมะทะโน หมายถึึงเมาในอะไร ? ก. น้้ำกระท่่อม ข. กััญชา ค. ยาไอซ์์ ง. ไม่่มีีข้้อถููก
  • 296.
    296 ๒๑. ความอยากพ้้นไปจากภาวะที่่�ตนไม่่ปรารถนา จััดเป็็นตััณหาอะไร? ก. กามตััณหา ข. ภวตััณหา ค. วิิภวตััณหา ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๒. จะตััดกรรมได้้ ต้้องตััดอะไรก่่อน ? ก. กิิเลส ข. กรรม ค. วิิบาก ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๓. หลุุดพ้้นจากกิิเลสด้้วยกำลัังฌาน เป็็นการหลุุดพ้้นด้้วยอำนาจอะไร ? ก. ตทัังควิิมุุตติิ ข. วิิกขััมภนวิิมุุตติิ ค. สมุุจเฉทวิิมุุตติิ ง. นิิสรณวิิมุุตติิ ๒๔. ปุุถุุชนหลุุดพ้้นด้้วยวิิมุุตติิใด อาจทำให้้เข้้าใจว่่าตนเป็็นพระอรหัันต์์ ? ก. ตทัังควิิมุุตติิ ข. วิิกขััมภนวิิมุุตติิ ค. สมุุจเฉทวิิมุุตติิ ง. นิิสรณวิิมุุตติิ ๒๕. ตามหลัักวิิสุุทธิิ คนจะบริิสุุทธิ์์�ได้้ด้้วยวิิธีีใด ? ก. ตััดกรรม ข. ล้้างบาป ค. บวงสรวง ง. เจริิญปััญญา ๒๖. มรรคใด เปรีียบเสมืือนจีีพีีเอสนำทางให้้ปฏิิบััติิถููกต้้องตรงทาง ? ก. สััมมาทิิฏฐิิ ข. สััมมาสัังกััปปะ ค. สััมมาวาจา ง. สััมมาสติิ ๒๗. การประพฤติิวจีีสุุจริิต เป็็นการปฏิิบััติิตามมรรคใด ? ก. สััมมาทิิฏฐิิ ข. สััมมาสัังกััปปะ ค. สััมมาวาจา ง. สััมมาสติิ ๒๘. การพิิจารณากาย เวทนา จิิต หรืือธรรม เป็็นการปฏิิบััติิตามมรรคใด ? ก. สััมมาทิิฏฐิิ ข. สััมมาสัังกััปปะ ค. สััมมาวาจา ง. สััมมาสติิ
  • 297.
    297 ๒๙. ผู้้�ที่่�จะบรรลุุฌานได้้ ต้้องปฏิิบััติิตามมรรคใด? ก. สััมมาวาจา ข. สััมมากััมมัันตะ ค. สััมมาอาชีีวะ ง. สััมมาสมาธิิ ๓๐. การอ้้างว่่าพระพุุทธเจ้้าไม่่ได้้สอนให้้นั่่�งสมาธิิ เป็็นการขััดแย้้งกัับมรรคใด ? ก. สััมมาวาจา ข. สััมมากััมมัันตะ ค. สััมมาสติิ ง. สััมมาสมาธิิ ๓๑. มรรค ๘ เป็็นทางนำไปสู่่�วิิสุุทธิิ จิิตตวิิสุุทธิิเป็็นรากฐานของอะไร ? ก. สมาธิิ ข. วิิปััสสนา ค. กรรมฐาน ง. ปััญญา ๓๒. สััมมาวาจา สััมมากััมมัันตะ สััมมาอาชีีวะ จััดเข้้าในวิิสุุทธิิใด ? ก. สีีลวิิสุุทธิิ ข. จิิตตวิิสุุทธิิ ค. ทิิฏฐิิวิิสุุทธิิ ง. ญาณทััสสนวิิสุุทธิิ ๓๓. สััมมาวายามะ สััมมาสติิ สััมมาสมาธิิ จััดเข้้าในวิิสุุทธิิใด ? ก. สีีลวิิสุุทธิิ ข. จิิตตวิิสุุทธิิ ค. ทิิฏฐิิวิิสุุทธิิ ง. ญาณทััสสนวิิสุุทธิิ ๓๔. หากจะเปรีียบภููมิิพระโสดาบัันเป็็นบ้้าน สีีลวิิสุุทธิิคืือส่่วนใดของบ้้าน ? ก. ฐานราก ข. คาน ค. เสา ง. หลัังคา ๓๕. วิิสุุทธิิใด ทำให้้ผู้้�ปฏิิบััติิทราบได้้ว่่าตนบรรลุุพระโสดาบัันแล้้ว ? ก. สีีลวิิสุุทธิิ ข. จิิตตวิิสุุทธิิ ค. ทิิฏฐิิวิิสุุทธิิ ง. ญาณทััสสนวิิสุุทธิิ ๓๖. ผู้้�มุ่่�งความสงบต้้องละอะไร ? ก. กามคุุณ ข. กายทุุจริิต ค. วจีีทุุจริิต ง. มโนทุุจริิต
  • 298.
    298 ๓๗. นิิพพาน หมายถึึงสภาวะใด ? ก. ความคงที่่� ข. ความขาดสููญ ค. ความไม่่มีีเหตุุ ง. ความสิ้้�นกิิเลส ๓๘. ข้้อใด เป็็นความหมายของสอุุปาทิิเสสนิิพพาน ? ก. กิิเลสดัับ ข. กิิเลสดัับแต่่ยัังมีีชีีวิิต ค. ชีีวิิตดัับ ง. สิ้้�นทั้้�งกิิเลสทั้้�งชีีวิิต ๓๙. ข้้อใด เป็็นความหมายของอนุุปาทิิเสสนิิพพาน ? ก. กิิเลสดัับ ข. กิิเลสดัับแต่่ยัังมีีชีีวิิต ค. ชีีวิิตดัับ ง. สิ้้�นทั้้�งกิิเลสทั้้�งชีีวิิต ๔๐. ภิิกษุุเคารพในอะไร จึึงชื่่�อว่่าได้้เข้้าใกล้้พระนิิพพาน ? ก. สมาธิิ ข. สิิกขา ค. ความไม่่ประมาท ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๑. ฌานไม่่มีีแก่่ผู้้�ไร้้ปััญญา ปััญญาไม่่มีีแก่่ผู้้�ไร้้ฌาน มีีความหมายอย่่างไร ? ก. ฌานสำคััญ ข. ปััญญาสำคััญ ค. สำคััญทั้้�ง ๒ ง. ไม่่มีีข้้อถููก ๔๒. คำว่่า เรืือ ในพระดำรััสว่่า สิิญฺฺจ ภิิกฺฺขุุ อิิมํํ นาวํํ หมายถึึงอะไร ? ก. อััตภาพ ข. มรรค ๘ ค. อริิยสััจ ๔ ง. โลกุุตตรธรรม ๙ ๔๓. คำว่่า วิิดเรืือ ในพุุทธดำรััสว่่า สิิตฺฺตา เต ลหุุเมสฺฺสติิ มีีความหมายว่่า อย่่างไร ? ก. บรรเทากิิเลส ข. บรรเทากรรม ค. บรรเทาวิิบาก ง. ไม่่มีีข้้อถููก ๔๔. นาวาคืือเรืือ จัักแล่่นถึึงท่่าคืือพระนิิพพานได้้ เพราะตััดอะไร ? ก. กรรม ข. วิิบาก ค. กิิเลส ง. ไม่่มีีข้้อถููก
  • 299.
    299 ๔๕. ข้้อใด เป็็นฆราวาสธรรม ? ก. สััจจะ ข. ทมะ ค. ขัันติิ ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๖. งานหนัักไม่่เอา งานเบาไม่่สู้้� เพราะขาดธรรมข้้อใด ? ก. สััจจะ ข. ทมะ ค. ขัันติิ ง. จาคะ ๔๗. การค้้าขายอะไร เป็็นข้้อห้้ามสำหรัับอุุบาสกอุุบาสิิกา ? ก. อาวุุธ ข. มนุุษย์์ ค. สุุรายาเมา ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๘. การค้้าขายไซยาไนด์์ จััดเข้้าในมิิจฉาวณิิชชาข้้อที่่�เท่่าไร ? ก. ข้้อที่่� ๒ ข. ข้้อที่่� ๓ ค. ข้้อที่่� ๔ ง. ข้้อที่่� ๕ ๔๙. คุุณสมบััติิอุุบาสกข้้อใด ต้้องใช้้คู่่�กัับปััญญาจึึงจะไม่่ถููกคนลวงโลก หลอก ? ก. ศรััทธา ข. ศีีล ค. ไม่่แสวงเขตบุุญภายนอก ง. ถููกทุุกข้้อ ๕๐. คุุณสมบััติิของอุุบาสกข้้อใด เป็็นรากฐานให้้จิิตใจมีีสััมมาสมาธิิ ? ก. ศรััทธา ข. ศีีล ค. ไม่่แสวงเขตบุุญภายนอก ง. ถููกทุุกข้้อ
  • 300.
    300 ปััญหาและเฉลยวิิชาพุุทธานุุพุุทธประวััติิ ธรรมศึึกษาชั้้�นเอก ระดัับอุุดมศึึกษาและประชาชนทั่่�วไป สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๔.๐๐ - ๑๔.๕๐ น. ๑. พระพุุทธเจ้้าเสด็็จกลัับกรุุงกบิิลพััสดุ์์�หลัังตรััสรู้้� เพื่่�อโปรดใคร ? ก. พระบิิดา ข. พระมารดา ค. พระอนุุชา ง. พระน้้านาง ๒. พระเจ้้าสุุทโธทนะส่่งใครไปทููลเชิิญพระพุุทธเจ้้าเป็็นครั้้�งที่่� ๑๐ ? ก. ฉัันนะ ข. กาฬุุทายีี ค. อานนท์์ ง. นัันทะ ๓. พระพุุทธเจ้้าทรงยกย่่องพระกาฬุุทายีีว่่า เป็็นผู้้�เลิิศด้้านใด ? ก. ทำผู้้�ไม่่เลื่่�อมใส ให้้เลื่่�อมใส ข. มีีปััญญา ค. มีีฤทธิ์์� ง. มีีลาภมาก ๔. พระพุุทธเจ้้าเสด็็จกลัับถึึงกรุุงกบิิลพััสดุ์์�แล้้ว ประทัับอยู่่�ที่่�วััดใด ? ก. เวฬุุวััน ข. เชตวััน ค. นิิโครธาราม ง. บุุพพาราม
  • 301.
    301 ๕. พระพุุทธเจ้้าแสดงปาฏิิหาริิย์์เดิินบนอากาศโปรดพระญาติิ เพื่่�ออะไร? ก. ให้้ละโลภะ ข. ให้้ละโทสะ ค. ให้้ละโมหะ ง. ให้้ละมานะ ๖. ฝนโบกขรพรรษ เป็็นเม็็ดฝนสีีอะไร ? ก. สีีเขีียว ข. สีีเหลืือง ค. สีีแดง ง. สีีขาว ๗. พระเจ้้าสุุทโธทนะฟัังธรรมครั้้�งแรก สำเร็็จเป็็นพระอริิยบุุคคลชั้้�นใด ? ก. พระโสดาบััน ข. พระสกทาคามีี ค. พระอนาคามีี ง. พระอรหัันต์์ ๘. พระนางพิิมพาฟัังจัันทกิินนรชาดกแล้้ว ได้้บรรลุุธรรมชั้้�นใด ? ก. โสดาปััตติิผล ข. สกทาคามิิผล ค. อนาคามิิผล ง. อรหััตตผล ๙. พระพุุทธเจ้้าทรงยกย่่องพระนัันทะว่่า เป็็นผู้้�เลิิศด้้านใด ? ก. ทรงวิินััย ข. ทรงธุุดงค์์ ค. ปรารภความเพีียร ง. สำรวมอิินทรีีย์์ ๑๐. พระพุุทธเจ้้าทรงประทานทรััพย์์ประเภทใด ให้้แก่่ราหุุลกุุมาร ? ก. โลกิิยทรััพย์์ ข. อริิยทรััพย์์ ค. ทองคำ ง. แก้้วมุุกดา ๑๑. สามเณรรููปแรกในพระพุุทธศาสนา มีีนามว่่าอะไร ? ก. ราหุุล ข. บััณฑิิต ค. สัังกิิจจะ ง. นิิโครธ ๑๒. พระเจ้้าสุุทโธทนะทููลขอพรว่่า ผู้้�จะบวชควรได้้รัับอนุุญาตจากใคร ? ก. บิิดา มารดา ข. ปู่่� ย่่า ค. ตา ยาย ง. พี่่� น้้อง
  • 302.
    302 ๑๓. สามเณรใด อธิิษฐานว่่าขอให้้ได้้ฟัังคำสอนมากเท่่าเมล็็ดทรายในกำมืือ? ก. สานุุ ข. ราหุุล ค. สัังกิิจจะ ง. นิิโครธ ๑๔. อนาถบิิณฑิิกเศรษฐีีสร้้างวััดถวายในพระศาสนา มีีชื่่�อว่่าอะไร ? ก. เวฬุุวััน ข. ลััฏฐิิวััน ค. เชตวััน ง. อััมพวััน ๑๕. พระเจ้้าสุุทโธทนะ ก่่อนเสด็็จสวรรคตได้้บรรลุุธรรมชั้้�นใด ? ก. โสดาปััตติิผล ข. สกทาคามิิผล ค. อนาคามิิผล ง. อรหััตตผล ๑๖. พระพุุทธเจ้้าทรงยกย่่องพระอุุบาลีีว่่า เป็็นผู้้�เลิิศด้้านใด ? ก. ทรงวิินััย ข. ทรงธรรม ค. ทรงธุุดงค์์ ง. ทรงศีีล ๑๗. พระเถระใด มัักเปล่่งอุุทานว่่า สุุขหนอ สุุขหนอ ? ก. พระสารีีบุุตร ข. พระโมคคััลลานะ ค. พระกััสสปะ ง. พระภััททิิยะ ๑๘. พระเทวทััต มุ่่�งปลงพระชนม์์พระพุุทธเจ้้า ได้้กลิ้้�งหิินลงจากภููเขาใด ? ก. คิิชฌกููฏ ข. เวภาระ ค. อิิสิิคิิลิิ ง. หิิมาลััย ๑๙. ช้้างที่่�พระเทวทััตสั่่�งให้้ปล่่อยไปเพื่่�อทำร้้ายพระพุุทธเจ้้า มีีชื่่�อว่่าอะไร ? ก. เอราวััณ ข. นาฬาคีีรีี ค. ราชกุุญชร ง. คชรััตน์์ ๒๐. ภิิกษุุใด ยกเข่่ากระทุ้้�งยอดอกพระเทวทััตจนกระอัักเลืือด ? ก. ฉัันนะ ข. กาฬุุทายีี ค. โกกาลิิกะ ง. องคุุลีีมาล
  • 303.
    303 ๒๑. ขณะพระเทวทััตถููกแผ่่นดิินสููบ ได้้บููชาพระพุุทธเจ้้าด้้วยสิ่่�งใด? ก. ธููปเทีียนแพ ข. พวงมาลััย ค. ผ้้าไตร ง. กระดููกคาง ๒๒. ในอนาคตพระเทวทััตจะได้้เป็็นพระปััจเจกพุุทธเจ้้า มีีนามว่่าอะไร? ก. ติิสสะ ข. อััฏฐิิสสระ ค. โกนาคมนะ ง. กััสสปะ ๒๓. พระอานนท์์ได้้บรรลุุโสดาปััตติิผล เพราะฟัังธรรมจากพระเถระใด ? ก. พระยสะ ข. พระวััปปะ ค. พระอััสสชิิ ง. ปุุณณมัันตานีีบุุตร ๒๔. พระพุุทธเจ้้าทรงยกย่่องพระอานนท์์ว่่า เป็็นผู้้�เลิิศด้้านใด ? ก. ตาทิิพย์์ ข. อุุปััฏฐาก ค. ลาภมาก ง. ปััญญามาก ๒๕. ภิิกษุุณีีรููปแรกในพระพุุทธศาสนา มีีชื่่�อว่่าอะไร ? ก. ปชาบดีีโคตรมีีเถรีี ข. เขมาเถรีี ค. กีีสาโคตมีีเถรีี ง. อุุบลวรรณาเถรีี ๒๖. สตรีีผู้้�จะบวชเป็็นภิิกษุุณีีได้้ ต้้องยอมรัับธรรมใด ? ก. ศีีล ๘ ข. มรรค ๘ ค. ครุุธรรม ๘ ง. สมาบััติิ ๘ ๒๗. พระพุุทธเจ้้าทรงยกย่่องพระปชาบดีีโคตมีีเถรีีว่่า เป็็นผู้้�เลิิศด้้านใด ? ก. รััตตััญญูู ข. ปััญญามาก ค. ฤทธิ์์�มาก ง. ทรงวิินััย ๒๘. พระพุุทธเจ้้าทรงยกย่่องพระปฏาจาราเถรีีว่่า เป็็นผู้้�เลิิศด้้านใด ? ก. รััตตััญญูู ข. ปััญญามาก ค. ฤทธิ์์�มาก ง. ทรงวิินััย
  • 304.
    304 ๒๙. พระพุุทธเจ้้าทรงแสดงยมกปาฏิิหาริิย์์ ณเมืืองใด ? ก. ราชคฤห์์ ข. ไพสาลีี ค. พาราณสีี ง. สาวััตถีี ๓๐. พระพุุทธเจ้้าทรงแสดงยมกปาฏิิหาริิย์์ ตรงกัับวัันขึ้้�น ๑๕ ค่่ำ เดืือนใด ? ก. เดืือน ๓ ข. เดืือน ๖ ค. เดืือน ๘ ง. เดืือน ๑๒ ๓๑. พระพุุทธเจ้้าเสด็็จไปโปรดพุุทธมารดาและจำพรรษาสวรรค์์ชั้้�นใด ? ก. ดาวดึึงส์์ ข. ยามา ค. ดุุสิิต ง. นิิมมานรดีี ๓๒. ธรรมใด พระพุุทธเจ้้าทรงแสดงโปรดพระพุุทธมารดา ? ก. พระสููตร ข. พระวิินััย ค. พระอภิิธรรม ง. ถููกทุุกข้้อ ๓๓. พระพุุทธเจ้้าทรงแสดงธรรมโปรดพระพุุทธมารดาบนสวรรค์์นานเท่่าไร ? ก. ๑ เดืือน ข. ๒ เดืือน ค. ๓ เดืือน ง. ๔ เดืือน ๓๔. พระพุุทธเจ้้าเสด็็จลงมาจากเทวโลก ณ ที่่�ใกล้้ประตููเมืืองใด ? ก. สัังกััสสะ ข. สาวััตถีี ค.ราชคฤห์์ ง. พาราณสีี ๓๕. พระเถระใด ทำความเพีียรเดิินจงกรมจนเท้้าแตก แต่่ยัังไม่่บรรลุุ ? ก. พระอนุุรุุทธะ ข. พระโสณโกฬิิวิิสะ ค. พระกาฬุุทายีี ง. พระสีีวลีี ๓๖. พระเถระใด ปรารภว่่าถ้้าไม่่ได้้ออกบวชจะยอมอดอาหารจนตััวตาย ? ก. พระสีีวลีี ข. พระอััสสชิิ ค. พระองคุุลีีมาล ง. พระรััฐบาล
  • 305.
    305 ๓๗. พระพุุทธเจ้้าทรงยกย่่องพระรััฐบาลว่่า เป็็นผู้้�เลิิศด้้านใด? ก. บวชด้้วยศรััทธา ข. พหููสููต ค. ทรงวิินััย ง. ทรงธุุดงค์์ ๓๘. ผู้้�ใด ถวายภััตตาหารครั้้�งสุุดท้้ายแด่่พระพุุทธเจ้้าก่่อนปริินิิพพาน ? ก. สุุชาดา ข. วิิสาขา ค. อนาถบิิณฑิิกะ ง. จุุนทะ ๓๙. พระพุุทธเจ้้าทรงประทานปััจฉิิมโอวาท ว่่าด้้วยเรื่่�องอะไร ? ก. ความกตััญญูู ข. ความอดทน ค. ความสัันโดษ ง. ความไม่่ประมาท ๔๐. สิ่่�งใด พระพุุทธเจ้้าประทานไว้้เป็็นตััวแทนพระองค์์ เมื่่�อปริินิิพพาน แล้้ว ? ก. ธรรมวิินััย ข. สติิปััฏฐาน ค. สัังเวชนีียสถาน ง. เจดีีย์์ ๔๑. วัันสงกรานต์์ในเดืือนเมษายน เป็็นวัันขึ้้�นปีีใหม่่ไทย ตรงกัับวัันที่่�เท่่าไร ? ก. ๑๒ ข. ๑๓ ค. ๑๔ ง. ๑๕ ๔๒. วัันสงกรานต์์ นิิยมทำบุุญเกี่่�ยวกัับเรื่่�องใด ? ก. ก่่อเจดีีย์์ทราย ข. สรงน้้ำพระ ค. บัังสุุกุุลอััฐิิ ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๓. นัับแต่่วัันออกพรรษาไป ถวายผ้้ากฐิินได้้นานเท่่าไร ? ก. ๑ เดืือน ข. ๒ เดืือน ค. ๓ เดืือน ง. ๔ เดืือน ๔๔. ผู้้�ใด ถวายผ้้ากฐิินเป็็นคนแรกในพระพุุทธศาสนา ? ก. นางสุุชาดา ข. นางวิิสาขา ค. นางมััลลิิกา ง. นางรููปนัันทา
  • 306.
    306 ๔๕. ในหลวงเสด็็จไปถวายกฐิินเป็็นการส่่วนพระองค์์ ณวััดราษฎร์์ คืือกฐิิน อะไร ? ก. กฐิินต้้น ข. มหากฐิิน ค. กฐิินสามััคคีี ง. จุุลกฐิิน ๔๖. ผ้้าบัังสุุกุุล เรีียกอีีกอย่่างหนึ่่�งว่่าอย่่างไร ? ก. ผ้้าป่่า ข. ผ้้ากฐิิน ค. ผ้้าดาม ง. ผ้้าปะ ๔๗. วัันลอยกระทง ตรงกัับวัันขึ้้�น ๑๕ ค่่ำ เดืือนอะไร ? ก. เดืือน ๓ ข. เดืือน ๖ ค. เดืือน ๘ ง. เดืือน ๑๒ ๔๘. ปััจจุุบัันผู้้�ที่่�จะบรรพชาเป็็นสามเณรได้้นั้้�น ต้้องมีีอายุุกี่่�ปีีขึ้้�นไป ? ก. ๕ ปีี ข. ๗ ปีี ค. ๑๐ ปีี ง. ๒๐ ปีี ๔๙. สามเณรจะต้้องรัักษาศีีลจำนวนกี่่�ข้้อ ? ก. ๕ ข้้อ ข. ๘ ข้้อ ค. ๑๐ ข้้อ ง. ๒๒๗ ข้้อ ๕๐. กุุลบุุตรผู้้�จะอุุปสมบทเป็็นภิิกษุุได้้นั้้�น ต้้องมีีอายุุครบบริิบููรณ์์กี่่�ปีี ? ก. ๑๘ ปีี ข. ๒๐ ปีี ค. ๒๙ ปีี ง. ๓๕ ปีี
  • 307.
    307 ปััญหาและเฉลยวิิชากรรมบถ (วิินััย) ธรรมศึึกษาชั้้�นเอก ระดัับอุุดมศึึกษาและประชาชนทั่่�วไป สอบในสนามหลวง วัันศุุกร์์ที่่� ๒๒ พฤศจิิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ เวลา ๑๕.๐๐ - ๑๕.๕๐ น. ๑. พระพุุทธศาสนามีีลัักษณะตามข้้อใด ? ก. เทวนิิยม ข. เอกเทวนิิยม ค. กรรมนิิยม ง. พหุุเทวนิิยม ๒. พระพุุทธศาสนามีีความเชื่่�อเกี่่�ยวกัับเรื่่�องใด ? ก. ผลกรรม ข. ทรมานตน ค. บำเพ็็ญตบะ ง. บููชาเทพ ๓. เส้้นทางสำหรัับให้้คนทำกรรมดีีและกรรมชั่่�ว เรีียกว่่าอะไร ? ก. กรรมฐาน ข. กรรมบถ ค. กรรมกิิเลส ง. กรรมวิิบาก ๔. ข้้อใด เป็็นเครื่่�องตััดสิินการกระทำของสััตว์์ทั้้�งหลายว่่าดีีหรืือชั่่�ว ? ก. ทรััพย์์ ข. ยศ ค. อำนาจ ง. เจตนา
  • 308.
    308 ๕. มนุุษย์์สามารถทำความดีีความชั่่�วได้้ทางใด ? ก. กายทวาร ข. วจีีทวาร ค. มโนทวาร ง. ถููกทุุกข้้อ ๖. คำพููดต่่าง ๆ ที่่�เปล่่งออกมาทางปากทั้้�งดีีและไม่่ดีี จััดเข้้าในทวารใด ? ก. กายทวาร ข. วจีีทวาร ค. มโนทวาร ง. ถููกทุุกข้้อ ๗. กรรมใด เกิิดขึ้้�นทางมโนทวาร กรรมนั้้�น เรีียกว่่าอะไร ? ก. กายกรรม ข. วจีีกรรม ค. มโนกรรม ง. ถููกทุุกข้้อ ๘. นาย ก. ลงมืือฆ่่านาย ข. จนเสีียชีีวิิต จััดลงในกรรมใด ? ก. กายกรรม ข. วจีีกรรม ค. มโนกรรม ง. ถููกทุุกข้้อ ๙. นาย ก. พููดให้้ร้้ายนาย ข. จนเสีียชื่่�อเสีียง จััดลงในกรรมใด ? ก. กายกรรม ข. วจีีกรรม ค. มโนกรรม ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๐. นาย ก. ผููกเวรนาย ข. หมายจะทำให้้เสีียหาย จััดลงในกรรมใด ? ก. กายกรรม ข. วจีีกรรม ค. มโนกรรม ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๑. การทำบาปทางกาย เรีียกว่่ากายทุุจริิต มีี ๓ อย่่าง ยกเว้้นข้้อใด ? ก. มุุสาวาท ข. ปาณาติิบาต ค. อทิินนาทาน ง. กาเมสุุมิิจฉาจาร ๑๒. ปาณาติิปาตา เวรมณีี แปลว่่าอะไร ? ก. เว้้นจองเวร ข. เว้้นฆ่่าสััตว์์ ค. เว้้นลัักทรััพย์์ ง. เว้้นพููดเท็็จ
  • 309.
    309 ๑๓. ฆ่่าใครเป็็นบาปหนััก ตามนััยพระพุุทธศาสนา ? ก.พ่่อแม่่ ข. พระสงฆ์์ ค. ครููอาจารย์์ ง. คู่่�ครอง ๑๔. คนฆ่่าสััตว์์ตััดชีีวิิตต้้องตกนรก เศษกรรมจะได้้รัับโทษตามข้้อใด ? ก. ไร้้ญาติิ ข. ขาดมิิตร ค. โรครุุมเร้้า ง. วิิกลจริิต ๑๕. การถืือเอาสิ่่�งของที่่�เจ้้าของมิิได้้ให้้ด้้วยอาการขโมย เรีียกว่่าอะไร ? ก. ลัักทรััพย์์ ข. รัักษาทรััพย์์ ค. ออมทรััพย์์ ง. ตบทรััพย์์ ๑๖. สิ่่�งของประเภทใด ถืือว่่ามีีเจ้้าของทั้้�งโดยตรงและโดยอ้้อม ? ก. ของสงฆ์์ ข. ของราชการ ค. ของส่่วนรวม ง. ถููกทุุกข้้อ ๑๗. การหากิินทุุจริิตผิิดศีีลธรรม เกิิดจากกรรมบถใด ? ก. พยาบาท ข. ปาณาติิบาต ค. อทิินนาทาน ง. ผรุุสวาจา ๑๘. พฤติิกรรม “มืือไว” เป็็นอาการของคนประพฤติิชั่่�วข้้อใด ? ก. ปาณาติิบาต ข. พยาบาท ค. อทิินนาทาน ง. ผรุุสวาจา ๑๙. ถ้้าทุุกคนงดเว้้นอทิินนาทาน โลกนี้้�จะไม่่มีีคนประเภทใด ? ก. ฆาตกร ข. โจร ค. โสเภณีี ง. นัักเลง ๒๐. ข้้อใด เป็็นผลกรรมในปััจจุุบัันเกิิดจากอทิินนาทาน ? ก. ถููกปรัับ ข. ถููกจัับ ค. ถููกจองจำ ง. ถููกทุุกข้้อ
  • 310.
    310 ๒๑. ความประพฤติิผิิดในเรื่่�องกาม เป็็นการทำผิิดอะไร? ก. ประเพณีี ข. ประเวณีี ค. วััฒนธรรม ง. จารีีต ๒๒. สทารสัันโดษ หมายถึึงความยิินดีีพอใจเฉพาะบุุคคลในข้้อใด ? ก. ภรรยาตน ข. สามีีตน ค. ญาติิตน ง. ลููกตน ๒๓. พฤติิกรรม “สองใจ” เป็็นอาการของคนประพฤติิชั่่�วข้้อใด ? ก. พยาบาท ข. ปิิสุุณวาจา ค. ผรุุสวาจา ง. กาเมสุุมิิจฉาจาร ๒๔. ข้้อใด เป็็นความเสีียหายเกิิดจากกาเมสุุมิิจฉาจาร ? ก. ถููกล่่อลวง ข. ถููกละเมิิด ค. ถููกนอกใจ ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๕. กาเมสุุมิิจฉาจาร เป็็นบาปมากหรืือบาปน้้อย พิิจารณาจากอะไร ? ก. คุุณธรรม ข. ความพยายาม ค. กิิเลส ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๖. คำว่่า “บาปปาก” หมายถึึงการทำผิิดเกี่่�ยวกัับทุุจริิตใด ? ก. กายทุุจริิต ข. วจีีทุุจริิต ค. มโนทุุจริิต ง. ถููกทุุกข้้อ ๒๗. สำนวนว่่า “พููดจาขวานผ่่าซาก” หมายถึึงกรรมบถใด ? ก. มุุสาวาท ข. ปิิสุุณวาจา ค. ผรุุสวาจา ง. สััมผััปปลาปะ ๒๘. สำนวนว่่า “พููดจาภาษาดอกไม้้” หมายถึึงงดเว้้นกรรมบถใด ? ก. มุุสาวาท ข. ปิิสุุณวาจา ค. ผรุุสวาจา ง. สััมผััปปลาปะ
  • 311.
    311 ๒๙. คนนี้้�พููดเรื่่�อยเปื่่�อย ต้้องการสื่่�อถึึงกรรมบถใด? ก. มุุสาวาท ข. ปิิสุุณวาจา ค. ผรุุสวาจา ง. สััมผััปปลาปะ ๓๐. พููดอย่่างไร เรีียกว่่าเว้้นจากมุุสาวาท ? ก. พููดจริิง ข. พููดแก้้ต่่าง ค. พููดสบถ ง. พููดถููกใจ ๓๑. พููดอย่่างไร เรีียกว่่าเว้้นจากสััมผััปปลาปะ ? ก. พููดยุุแหย่่ ข. พููดมีีสาระ ค. พููดโน้้มน้้าว ง. พููดถููกใจ ๓๒. คำว่่า “ตระบััดสััตย์์” ใช้้เรีียกคนประเภทใด ? ก. พููดเท็็จ ข. พููดตลก ค. พููดขำขััน ง. พููดยุุยง ๓๓. คำว่่า “ปากพระร่่วง” ใช้้เรีียกคนประเภทใด ? ก. พููดพล่่อย ข. พููดไม่่คิิด ค. พููดเหลวไหล ง. พููดจริิง ๓๔. ข้้อใด เป็็นเศษกรรมของคนพููดมุุสาวาท ? ก. ถููกใส่่ร้้าย ข. เสีียทรััพย์์ ค. ศััตรููมาก ง. โรครุุมเร้้า ๓๕. วางแผนเอามรดกหลานมาเป็็นของตััว เป็็นกรรมบถใด ? ก. อภิิชฌา ข. อนภิิชฌา ค. พยาบาท ง. อพยาบาท ๓๖. วางแผนแก้้แค้้นคู่่�อริิให้้เสีียหาย เป็็นกรรมบถใด ? ก. อภิิชฌา ข. พยาบาท ค. อพยาบาท ง. มิิจฉาทิิฏฐิิ
  • 312.
    312 ๓๗. เห็็นว่่า “พ่่อแม่่ไม่่มีีพระคุุณต่่อลููก”เป็็นกรรมบถใด ? ก. อภิิชฌา ข. พยาบาท ค. สััมมาทิิฏฐิิ ง. มิิจฉาทิิฏฐิิ ๓๘. กรรมบถใด เป็็นบาปกรรม ไม่่สามารถส่่งผลให้้บรรลุุธรรมได้้ ? ก. สััมมาทิิฏฐิิ ข. มิิจฉาทิิฏฐิิ ค. พยาบาท ง. ปาณาติิบาต ๓๙. กรรมบถใด ถืือว่่ามีีโทษหนัักที่่�สุุด ห้้ามสวรรค์์ ห้้ามนิิพพาน ? ก. มิิจฉาทิิฏฐิิ ข. พยาบาท ค. ปาณาติิบาต ง. มุุสาวาท ๔๐. กุุศลกรรมบถ ๑๐ ประการ จััดเข้้าในหลัักธรรมใด ? ก. ศีีล ข. สมาธิิ ค. ปััญญา ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๑. กุุศลกรรมบถ ๑๐ ประการ เรีียกอีีกอย่่างหนึ่่�งว่่าอะไร ? ก. ทุุจริิต ข. สุุจริิต ค. สุุคติิ ง. ทุุคติิ ๔๒. อนภิิชฌา คืือไม่่คิิดอยากได้้ของใคร ป้้องกัันไม่่ให้้คนทำกรรมชั่่�วใด ? ก. ปองร้้าย ข. แก้้แค้้น ค. ลัักขโมย ง. ผููกอาฆาต ๔๓. คนดีีไม่่คิิดละโมบอยากได้้ของใคร เพราะในใจไม่่มีีอกุุศลมููลใด ? ก. โลภะ ข. โทสะ ค. โมหะ ง. ถููกทุุกข้้อ ๔๔. คนดีีไม่่ผููกใจเจ็็บคิิดจะแก้้แค้้นใคร เพราะในใจไม่่มีีอกุุศลมููลใด ? ก. โลภะ ข. โทสะ ค. โมหะ ง. ถููกทุุกข้้อ
  • 313.
    313 ๔๕. เมื่่�อเราผููกพยาบาทคนอื่่�น ใครได้้รัับความเสีียหายก่่อน? ก. ตััวเรา ข. คนอื่่�น ค. คนรู้้�จััก ง. คนรู้้�ใจ ๔๖. ถ้้ามีีความพยาบาทอยู่่�ในใจ ควรทำอย่่างไร เพื่่�อให้้ชีีวิิตสงบสุุข ? ก. เลิิกคบ ข. เลิิกคุุย ค. เลิิกไปหา ง. เลิิกผููกเวร ๔๗. ความรู้้�จัักว่่าอะไรเป็็นบุุญ อะไรเป็็นบาป เป็็นกรรมบถใด ? ก. อนภิิชฌา ข. สััมมาทิิฏฐิิ ค. มิิจฉาทิิฏฐิิ ง. อพยาบาท ๔๘. สััมมาทิิฏฐิิ คืือความเห็็นถููกตามคลองธรรม ได้้แก่่ข้้อใด ? ก. ทำบาปไม่่ดีี ข. ทำบุุญไม่่ดีี ค. ให้้ทานไม่่ดีี ง. กตััญญููไม่่ดีี ๔๙. “รัักตััวกลััวกรรมอย่่าทำชั่่�ว” หมายถึึงให้้เลืือกทำแต่่กรรมใด ? ก. บาปกรรม ข. อกุุศลกรรม ค. กรรมดีี ง. กรรมชั่่�ว ๕๐. กรรมบถ ๑๐ ประการ มีีประโยชน์์แก่่ผู้้�นำไปปฏิิบััติิอย่่างไร ? ก. ละชั่่�ว ข. กลััวบาป ค. ใจบริิสุุทธิ์์� ง. ถููกทุุกข้้อ
  • 314.