Türkiye
Koloni Varlığı 4,200,000adet
Bal Verimi 65.000 ton
Balmumu Verimi
Samsun
Koloni Varlığı 83,224 adet
Bal Verimi 1,693 ton
Balmumu Verimi 120 ton
3.
KARADENİZ BÖLGESİ İLLERİNİNKOVAN SAYISI, BAL VE
BALMUMU ÜRETİMLERİNİN TÜRKİYE TOPLAMINDAKİ PAYLARI
(%)
0
5
10
15
KOVANSAYISI 1,14 1,13 2,02 0,62 1,71 2,71 7,62
BAL ÜRETİMİ 1,07 0,44 1,45 0,33 2,04 1,82 12,78
BALMUMU ÜRETİMİ 0,51 0,69 1,33 0,47 2,72 1,44 14,2
ARTVİN RİZE TRABZON SİNOP SAMSUN GİRESUN ORDU
4.
ARICILIĞA BAŞLAMA NEDENLERİ(%)
0
20
40
60
80
100
120
GEÇİM 14 7 64 4 10 23 79 39
EKGELİR 86 93 36 96 90 77 21 61
ARTVİN RİZE TRABZON SİNOP SAMSUN GİRESUN ORDU ORTALAMA
5.
0
10
20
30
40
50
60
70
80
90
100
Kışlatma ve İlkbaharBakımında Görülen Hastalık ve Zararlılar
(%)
Yok 0 3 14 0 0 8 19 9
Varroa 87 97 85 100 100 92 81 90
Yavru Çürüklüğü 13 3 28 19 26 26 6 18
Kireç 24 0 1 13 5 7 10 8
Nosema 20 17 31 19 66 49 12 31
ARTVİN RİZE TRABZON SİNOP SAMSUN GİRESUN ORDU ORT.
ARICILARIN KARŞILAŞTIKLARI SORUNLARVE BU
SORUNLARA VERDİKLERİ ÖNCELİK SIRALARI
0
1
2
3
4
5
6
7
ARTVİN RİZE TRABZON SİNOP SAMSUN GİRESUN ORDU ORTALAMA
PAZARLAMA KREDİ KONAKLAMA YERİ VE KİRASI ANA ARI TEMİNİ BİLGİ YETERSİZLİĞİ ÖRGÜTLENME
8.
Genel anlamda
arıcılıktan
Arıcıların tercihlerive beklentileri
İLLER Memnun
olan
(%)
Memnun
olmayan
(%)
Kovan
sayısını
artırma
(%)
Mevcut
ölçeği
korumak
(%)
Polen
Üretimine
girmek
(%)
Arı sütü
üretimine
girmek
(%)
Ana arı
Üretimi
Yapmak
(%)
ARTVİN 100 -- 42.85 45.71 2.87 2.86 5.71
RİZE 100 -- 35.22 45.00 14.08 2.85 2.85
TRABZON 100 -- 26.78 62.50 5.35 1.80 3.57
SİNOP 95.00 5.00 72.34 12.76 6.38 3.36 3.36
SAMSUNSAMSUN 100100 ---- 48.5148.51 49.5049.50 1.991.99 ---- ----
GİRESUN 100 -- 28.12 52.50 15.62 -- 3.76
ORDU 100 -- 23.00 67.78 6.73 1.19 1.30
ORTALAMA 99.28 0.72 34.42 54.09 8.06 0.70 2.73
İLLER Ortalama
Kovan Sayısı
(adet)
Ortalama
BaşlangıçKovan
Sayısı (adet)
Kovan Tipi
Modern Tip
(%)
Eski Tip (%)
ARTVİN 44 6 92.85 7.15
RİZE 50 11 91.55 8.45
TRABZON 56 7 100 0
SİNOP 23 5 100 0
SAMSUNSAMSUN 5656 44 100100 00
GİRESUN 71 12 100 0
ORDU 141 26 100 0
ORTALAMA 63 10 97.78 2.22
Samsun’da Arıcılık Sezonu
•Şubat ayından sonra arılar faaliyete geçmektedir.
• Nisan başında ilk kovan kontrolleri yapılır.
Besleme ve ilaçlamaya başlanır.
• Haziran başına kadar beslemeye devam edilir.
• Haziran sonunda oğul çalışmaları yapılmaktadır.
• Temmuz ayı ana nektar akımı dönemi olup
Ağustos sonunda bal hasadı yapılmaktadır.
• Eylül’den sonra sonbahar beslemesi ve ilaçlama
yapılır.
• Kasım ayında koloniler kışlamaya alınırlar.
14.
Birlik Çalışmaları
• 2003yılında kurulmuş olan Samsun İli Arı
Yetiştiricileri Birliği üye sayısını son yaptığı
çalışmalarla 233’e yükseltmiştir.
• Birlik bugüne kadar üye sayısını artırma
çalışmalarına ağırlık verilmiştir.
• İlimizde Samsun İli Arı Yetiştiricileri
Birliğinin yanı sıra Terme İlçesinde Bal
Ürünleri Üreticileri Birliği bulunmaktadır.
15.
Birlik Üyelerinin Dağılımı
İlçeAdı Üye Sayısı
Merkez 48
Terme 57
Bafra 29
Ondokuzmayıs 20
Çarşamba 11
Ladik 12
Tekkeköy 7
Salıpazarı 6
Kavak 12
Vezirköprü 28
Havza 3
Toplam 233
17.
Örgütlenme Eksikliği
• Arıcılıkekonomik bir faaliyet olarak yeterince
görülmemekte ve bu nedenden dolayı fazla
üzerinde durulmamaktadır. Buna bağlı olarak
arıcılar yeterli düzeyde ve aktif bir şekilde örgütlü
yapıda değillerdir. Tarım ve Köyişleri Bakanlığının
bu konuda sektöre yaptığı öncülüğe tüm arıcıların
gerekli katılımı göstermesi ve ciddi bir şekilde
sahiplenmeleri gerekmektedir.
18.
Kayıt Sistemine Geçiş
•Sorunların çözümüne kaynaklık edecek olan çiftçi kayıt
sistemine geçişte arıcılar yeterli düzeyde yer
almamaktadır. Özellikle gezginci arıcılık yapan arıcıların
çekimser davrandığı görülmekte, sadece gerekli belgeleri
alma yönünde girişimi olmaktadır. Bu nedenle arıcıların
kayıtlı yapıya geçme yönünde ilgililere yardımcı olmaları
yararlarına olacaktır. İl ve ilçelerde özellikle gezginci
arıcıların kayıtlarının tutulması ve yerel birlikler, şirketler
ya da dernekler kurmaları özendirilmeli ve
desteklenmelidir.
19.
Ana Arı
• İlimizdeana arı yetiştiriciliği yapan işletme sayısı iki adet olup
oldukça az olmakta, bu işletmeler de yeterli düzeyde üretim
yapmamaktadırlar. Damızlık ana arı yetiştiriciliği ve üretim
sürecinde zamanında kullanılabilmesi teknik arıcılık açısından
önemli olması nedeniyle damızlık yetiştiriciliğinin denetime
alınması, Bölgemize uyumlu hatların geliştirilmesi zorunludur.
Bunun için eğitimi, bilgisi ve işletme koşulları elverişli arıcılar,
öncelikle ziraat mühendisleri ve meslek okullarının arıcılık
programlarını bitirmiş teknik elemanlar tercih edilmeli,
desteklenmeli ve teşvik edilmelidir.
20.
İlaç Kullanımı
• Ülkemizve Samsun arıcılarında bilinçli ilaç kullanımı söz
konusu değildir. Bu durum arı ürünlerinin kalitesinde önemli
düzeyde düşüklüğe yol açmaktadır. Bu nedenden arı hastalık ve
zararlılarla savaşımda Bakanlığın yol göstermesi gereklidir ve
gelişigüzel ilaç kullanılması önlenmelidir. Arı hastalık ve
zararlıları konusunda tanı yapacak, ilaç denemeleri yürütecek ve
etkili ilaçların kullanılma zaman ve şekillerini arıcılara aktaracak
kurumlar oluşturulmalıdır. Bu kurumlar arı ürünlerinde özellikle
dış pazarlara yönelik olarak, kalite belgesi verecek yeteri kadar
laboratuvar bulundurmalıdır. İlimizin hemen yanı başında
bulunan Ordu Arıcılık Araştırma Enstitüsü bu konuda aktive
edilmelidir.
21.
Arıcılık Malzemeleri
• Gerekarıcılık malzemelerinin temin edilmesi gerekse arı
hastalık ve zararlılarına karşı kullanılan ilaçların bulunduğu
işletmelerin sayısı yetersiz durumdadır. Bu durumda arıcılar
gereksinimlerini çevre illerden karşılama yönünde
çalışmaktadırlar. Özellikle balmumu işleyen işletmelerin
sayısının yetersiz ve sağlık koşullarının uygun olmaması
nedeniyle sorunlar yaşanmaktadır. Kurulan Arı Yetiştiricileri
Birliği ve diğer kurumların ortak çalışması sonucunda bu
sorunların aşılması çok kolay olacağından mum üretici
kuruluşların aktive edilmesi ve desteklenmesi suretiyle daha
sağlıklı ve rahat koşullarda arıcılık yapılabilecektir.
22.
Konaklama Ücreti
• Ülkemizarıcılığının en önemli sorunlarından biri olan
arıcılardan istenen ayak bastı parasıdır. Ayrıca buna bağlı
olarak arıcıların konaklatılmalarında güçlük çıkarılması veya
konakladığı yerden uygunsuz zamanda kaldırılmalarının
istenmesidir. Bu sorunun önüne geçmek amacıyla İl Müdürlüğü
tarafından polinasyonun önemini ve ekonomik katkısını
vurgulayan yayın çalışmalarının sürekli olarak yapılması
yerinde olacaktır. Bunun yanında gezginci arıcılardan her ne ad
altında olursa olsun her hangi bir kişi veya kuruluştan para
talep edilmemelidir.
23.
Desteklemeler
• Ülke arıcılığıyanında ilimiz arıcılığının
gelişmesine de olanak tanıyacak olan maliyet
düşürücü desteklemelere gereksinim
bulunmaktadır. Bu amaçla mazot, balmumu,
kovan ve şeker alımı gibi konularda
desteklemelerin yapılması yararlı olacaktır.
24.
Kredi Sağlanması
• Hayvancılığınçeşitli kollarında olduğu gibi arıcılık sektöründe
de finansman sıkıntısı yaşanmakta, bu durum da üretim
sürecini olumsuz etkilemekte verimliliği düşürmektedir. Bu
nedenle arı yetiştiricilerine uzun vadeli, faizsiz ve geri ödemeli
destek kredilerinin verilmesi önemli ölçüde sektörel canlanmayı
beraberinde getirecektir. İlimizdeki arı yetiştiricileri genellikle
30-50 kovanla arıcılık yapmaktadırlar. Sektörün canlanması
amacıyla az miktarda kovana sahip arı yetiştiricilerinin kredi ile
desteklenerek kovan sayısını ve ürün çeşitliliğini artırıcı
önlemlerin alınması yerinde olacaktır.
25.
Veteriner Sağlık Raporları
•Arıcılar saatle ve gece-gündüz olgularıyla yaşayan meslek
koluna sahip üreticiler olmaları nedeniyle bürokratik
işlemleri yaparken oldukça fazla zaman kaybına
uğramaktadırlar. Ayrıca ülkemizde yeni kurulmuş olan
birliklerin aktive edilmesi ve bizzat pratiğin içerisine
sokulması, bürokratik mekanizmalar üzerindeki iş yükünün
hafifletilmesi için arı sevk belgeleri ile arı sağlık raporlarının
birliklerin istihdam edeceği veteriner hekimler tarafından
verilmesi yeni istihdam olanakları yaratacağı gibi birlikleri de
etkin kılacaktır. Böylece sektörün sorunlarının çözümünde
önemli bir adım atılmış olacaktır.
26.
Kaçak Bal Satışı
•Ülkemizin sınır komşularından elde edilen arı ürünlerinin
ülkemize kaçak yollarla sokulması arıcılığı olumsuz
etkilemektedir. Üretilen balların piyasa koşullarındaki bu
olumsuzluktan dolayı değer fiyattan satılmaması arıcıyı zarara
soktuğu gibi ucuz ballara talep olması tüketici sağlığını da
tehlikeye düşürmektedir. Bu durumda sektördeki bazı arıcılar
da uygunsuz üretim koşullarında düşük maliyetli bal üretiminde
bulunarak piyasada yer edinmeye kazanmaktadır. Bu nedenle
ülkemize kaçak sokulan ballara karşı engelleyici ve caydırıcı
önlemlerin alınması, pazarda etiketsiz ve kaçak satılan balların
denetlenmesinin yoğun ve etkili bir şekilde yapılması
gerekmektedir.
27.
Apiterapi
• Gelişen dünyakoşullarında yeni üretim alanlarının açılması ve
istihdam olanaklarının artırılması amacıyla arayışlar olmaktadır.
Bu amaçla arıcılıkla ilişkili kamu kurumlarının arı ürünlerinin
tüketimini tanıtıcı ve özendirici önlemleri alması, bu konuda arı
yetiştiricileri birliği ile çalışmalar yürütmesi gerekmektedir.
Ayrıca Uzakdoğu ülkelerinde olduğu gibi ülkemizde de
apiterapi (arı ürünleri ile tedavi) merkezlerinin açılması
ülkemizde yeni iş alanlarının oluşmasına katkı sağlayacaktır.
Özellikle Samsun ve civarındaki illerde bol miktarda bulunan
kestane ağaçlarından elde edilen bal ve propolisin bu alanda
kullanılabileceği üzerinde durulmalıdır.
28.
Denetimler
• Avrupa Birliğisürecinde ülkemizde üretilen gıdaların
standartlara uygunluğunu sağlamak amacıyla Tarım ve
Köyişleri Bakanlığınca yürütülen denetleme
çalışmalarının daha etkin ve yaygın olması amacıyla
gereken çalışmalar yapılmalıdır. Böylece piyasada
bulunan etiketsiz, sahte ve kaçak balların denetimi
yapılarak sağlıklı ve kaliteli arı ürünlerinin piyasada yer
tutmasının yolu açılacaktır.
29.
Laboratuvarlar
• Arı yetiştiricilerininürettiği balın sağlıklı olduğunu ortaya
koymak amacıyla analiz yaptırmaları gerekmektedir.
Ancak analiz ücretlerinin çok yüksek olması az sayıda
kovanla düşük düzeyde üretim yapan arı yetiştiricisini zor
durumda bırakmaktadır. Bunun için analiz ücretlerinin Arı
Yetiştiricileri Birliği üyeleri için sembolik düzeye
indirilmesi, analiz laboratuarı kurmak isteyen
girişimcilerin desteklenerek maliyetin düşürülmesi
gerekmektedir.
30.
Bal Paketleme Tesisi
•Ülkemizde son çıkan Bal Eylem Planı çerçevesinde
balların paketlenmesi suretiyle pazara sunulması
gerekmektedir. Ancak ilimizde istenilen standart ve
düzeyde Bal Paketleme Tesisi bulunmamaktadır. Bu
sorunun çözümlenmesi amacıyla Arı Yetiştiricileri
Birlikleri acılığıyla 2-3 ilin bir araya geldiği bölgesel bir
paketleme tesisinin kurulması sorunun çözümünü
sağlayacaktır.