infolunch "sociaal aanbesteden voor lokale besturen", org. De Werkhoek cvba, 20 november 2008

1. De stad als bewuste klant Ervaringen en reflecties Opportuniteiten en uitdagingen Infolunch sociaal aanbesteden 20/11/2008 Bredene

2. Introductie Werk en Economie Algemeen: missie / structuur Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen MVO Voorbeeldig werkgever Duurzame overheidsopdrachten Interne milieuzorg Katalysator naar ondernemingen

3. MVO / duurzame overheidsopdrachten ¡ Antwerk ! Luik 1: opleiding, jobcoaching… (regie VDAB) Luik 2: sociale economie & MVO (regie stad) Verankerd in stedelijk beleid: Bestuursakkoord 2007-2012 Stadsbrede beleidsdoelstelling

4. Deze presentatie Ervaringen en reflecties bij 2 projecten: Werkgroep duurzaam aankopen Masterplan mobiliteit Antwerpen

5. Werkgroep “de stad als bewuste klant” Opstart < deelname VVSG project Mandaat < managementteam en schepencollege Wie? Stad: milieudienst, werk en economie, stadsontwikkeling, ontwikkelingssamenwerking, centrale aankoop en logistiek Onderwijs, OCMW, Havenbedrijf, Digipolis

6. De stad: een bewuste klant? Wat doen we nu al? Waar willen we naartoe? Hoe regel je dat? Wie moet daarbij betrokken zijn? Leerpunten uit discussie en eerste inventarisatie Verschillende procedures en diensten Verschillen tussen stad en dochterorganisaties Vragen: realisme? Haalbaarheid? Juridisch?

7. De stad: een bewuste klant? Er zijn praktijkervaringen Sociale voorkeur: groenonderhoud in de districten, renovatiecontracten woondienst Tewerkstellingsparagraaf bij grote bouwwerken Ecologische criteria bij papier, hout, schoonmaakmiddelen… Fair trade koffie en thee

8. Het bos en de bomen MVO Sociale economie Tewerkstelling van kansengroepen Diversiteitsbeleid Duurzame ontwikkeling Ethiek Klimaatneutraal ILO

9. Maak het helder Terminologie verduidelijken sociale economie Expertise verzamelen en toegankelijk maken  Ook over de grenzen kijken Breed blikveld  win win situaties!

10. Schoonmaak Waarom schoonmaak? Zichtbaar Sociale en ethische criteria mogelijk Grootte van de opdracht Risico analyse Bestek 4 jaar schoonmaken van alle stedelijke gebouwen (administratie, musea, sportaccomodatie…) Geraamd op +/- € 13 miljoen per jaar Algemene offerte aanvraag

11. Bestek schoonmaakopdracht Gunning: Prijs : barema’s CAO schoonmaak Plan van aanpak met oog voor kwaliteit en praktische aanpak maar ook opleiding van het personeel en maatschappelijk verantwoord ondernemen Initiatief bij de kandidaat-uitvoerder : welke sociale en milieu maatregelen? Wens ecologische producten Wens indien onderaanneming  sociale economie Jaarlijks verslag

12. Gunning schoonmaakopdracht 10 offertes Meer dan vorige periode Prijzen: dicht bij elkaar! Beoordeling: 5 punten op milieu-maatregelen en 5 punten op sociale maatregelen Sterke verschillen: van geen maatregelen over “2008 wordt het jaar van MVO” tot sterk geïntegreerd in alle aspecten van de opdracht Sterkste op MVO-criteria ook sterkste dossiers voor andere kwaliteitscriteria - +

13. Voorbereiding: aankoop ICT hardware Verhuis stadsdiensten naar 1 centrale locatie in 2009 Werkgroep ICT: MVO? Advies: aankoop ICT hardware: rekening houden met: Energie-efficiëntie E-waste / recyclage en giftige stoffen Arbeidsomstandigheden in internationale keten maar ook: Wat kan de markt leveren? (producenten bevragen)

14. Sociale voorkeur: renovatie Stedelijke woondienst Uitbesteden van renovatiecontracten “ transitwoningen” & renovatie Schipperskwartier Vindt geen aannmers Sociale economie, klus en renovatie Vraag naar kleine opdrachten snelheid van oplevering minder belangrijk (begeleiding, leerproces) Vraag  ?  aanbod In 3 jaar tijd meer dan 30 opdrachten soc werkplaatsen, werkervaringsprojecten en invoegbedrijven

15. Sociale voorkeur: openbaar domein Groenonderhoud Haven Groenonderhoud in de districten Schoonmaak Glasbollen Onkruidverwijdering Plaatsen van tijdelijke verkeersborden Verwijderen van zwerfvuil …

16. Werkhaven Antwerpen Agentschap voor sociale economie Stad en OCMW samen 1000 jobs in deze bestuursperiode Diensten aan stad, burgers en stadspersoneel Samen met werkveld Groen, mobiliteit, bouw en renovatie… Bij verhuis stadsdiensten naar Den Bell: Sociaal restaurant Schoonmaak “ in house” aanbesteding

17. Duurzaam aankoop beleid Het hele proces : Bepalen van nood, marktverkenning, Bestek en uitschrijven opdracht Beoordeling van offertes en gunning Uitvoering, oplevering en controle Evaluatie Concrete experimenten maken MVO tastbaar en helder, maar moeten worden ingebed Draagvlak: vergt een duidelijke keuze en engagement

18. Werkgroep duurzaam aankopen Doorstart in 2008-2009 Ondersteuning aankopers Steun van de federale en Vlaamse overheid Doel = actieplan duurzame overheidsopdrachten Sociaal, ethisch, ecologisch, economisch Verankering in de reguliere aankoopprocessen en -projecten Pragmatiek: afgebakende productgroepen in 2008 en 2009. bv. schoonmaak, dienstkledij, dienstvoertuigen, energie, werken openbaar domein, ICT-materiaal…  leerervaringen

19. BPA-W: Historiek Project FVB-Bouwpool Antwerpen Werkzoekenden uit stad Antwerpen toeleiden naar langdurige tewerkstelling in de bouwsector. Tussen 2001 en 2008 meer dan 1000 werkzoekenden via Bouwpool (duurzaam) aan de slag in de bouw Vervolg: sectoraal netwerk bouwsector

20. BPA-W. Een Bijzonder Plan van Aanleg naar Werk Stakeholdership sector en overheid Project met steun van het Europees Sociaal Fonds

21. Doelstellingen Sociale overwegingen bij overheidsopdrachten voor bouw en infrastructuur Instroom en begeleiding kansengroepen Pilootprojecten MVO Toekomstige overheidsopdrachten i.f.v. Masterplan Mobiliteit Antwerpen

22. MVO & de bouwsector Breed proces verschillende MVO werkterreinen: gebruik van duurzame bouwmaterialen energiebesparing instroom van jongeren / kansengroepen behoud van personeel veiligheid beperking van het bouwafval … - jaarlijkse uitstroom uit de sector van 10% - instroom van 13% is onvoldoende geschoold - grote projecten

23. Masterplan Mobiliteit Antwerpen Beheersmaatschappij Antwerpen Mobiel BAM nv Multimodaal: Oosterweelverbinding en wegenwerken Openbaar vervoer Waterwegen Groen Schattingen werkgelegenheid: 3000 VTE / 3 jr + 35 jaar onderhoud

24. BPA-W: Fasering Voorbereidende fase: onderzoek en methodiekontwikkeling Doel: instrument ontwikkelen om in planfase te integreren Deelexperimenten “ werkplekleren” Beleidsfase Hoe dit koppelen aan overheidsopdrachten? Handboek / methodiek / aanbevelingen

25. Werkplekleren & de bouw Eerste bevraging bij bedrijven: staan open voor opleiding op de werf Opleiding: meer duurzaam effect op tewerkstelling dan klassieke sociale clausule (5% - regel) Nood aan vernieuwende concepten en samenwerkingsverbanden

26. Wer f plekleren Doelgroep = laaggeschoolde jongeren zonder beroepservaring Bouwbedrijf = verantwoordelijk voor opleidingsproces formeel leren opleiding op de werf, door bedrijf = capaciteitsverhoging opleidingsplaatsen groepen van meerdere werkzoekenden extra ondersteuning MVO-opleidingsplan = vertrekpunt

27. MVOP = vragenlijst met handleiding I. opleidingsmogelijkheden II. opleidingsverstrekker III. selectie IV. locatie V. opleidingsinhoud VI. facility VII.communicatie en rapportage VIII.begroting

28. Pilootprojecten Building NV leidt 4 werkzoekenden op tot metsers op de werf Hotel Min De Medts NV leidt 4 werkzoekenden op tot arbeiders industrieel schilderen in hun werkplaats op Bayer-Lanxess

29. werfplekleren /MVOP in overheidsopdrachten? strikt gereglementeerd: Bekendmakingsregels Gunningsprocedures Uitvoeringsvoorwaarden Geen juridisch beletsel om werfplekleren op te nemen  Maar wel aanbevelingen

30. Werfplekleren meenemen bij initiatief en in ontwerp van de opdracht. Is de werf geschikt? Wat en wie willen we bereiken en hoe? Is er een politiek draagvlak? Wie krijgt return en wie investeert mee? Aanbevelingen

31. Transparantie / niet-discriminerend Keuze van procedure en prijsbepaling zijn sterk afhankelijk van de helderheid van het lastenboek “werfplekleren”. werfplekleren in concurrentie plaatsen ? via “stelpost” waarbinnen MVOP wordt uitgewerkt 4. Termijnen van aanvang ! Aanbevelingen

32. Conclusies Werfplekleren bij overheidsopdrachten is een uitdaging voor opdrachtgever en opdrachtnemer. vergt investering en samenwerking ( PPSS ) maar biedt belangrijke maatschappelijke meerwaarde

33. Social Return? voor de kansengroepen: competentieverhoging, betere tewerkstellingskansen instroom voor de bouw verhoging van de opleidingscapaciteit implementering MVO in het bedrijfsleven ondersteuning van het bedrijfsleven bij MVO maatwerk en “first pick” voor het bedrijf nieuwe kansen voor oudere werknemers (begeleiding)

34. Aanbevelingen Sociale partners /overheid zullen moeten verder werken aan: gepast statuut voor de deelnemers aan werfplekleren. Engagement van de bedrijven is begeleiding, geen aanwerving. concrete invulling van het leertraject locatie en accommodatie verhouding formeel leren en werken kwaliteitseisen met betrekking tot begeleiding ondersteuning van het traject kostenbeheersing en verdeelsleutel kosten

35. “ Bruggen naar Werk”

36. Duurzame overheidsopdrachten … omdat het mag/kan? … omdat het moet? … meerwaarde?

37. Vragen? www.antwerpen.be > Algemene site > Werken > Regelgeving en beleid > Europese projecten ESF Brecht Lootens Beleidsadviseur Werk en Economie Meir 21 2000 Antwerpen 03 205 61 23 0485 92 87 55 [email_address]