NATUR ZIENTZIAK LH5 MAILA EGITEN JAKIN PROIEKTUA EGOKITZAPENA
www.margarigela.blogspot.com
www.laguntza3ziklo.blogspot.com
Irudiak: Internet
Harreman-funtzioari esker, ingurunearekin erlazionatzen gara.
Hameman funtzioan, atal hauek hartzen dute parte:
Zentzumen organoak Nerbio sistemak Lokomozio aparatua
kanpoko informazioa
hartzen dute eta
garunera bidaltzen
dute.
Informazioa
interpretatzen du eta
erantzuteko agindua
ematen du.
Gorputza mugitzen du
Hau da:
Zentzumen
organoak
Nerbio sistemaren
organoak
Lokomozio
aparatuaren organoak
2.
NATUR ZIENTZIAK LH5 MAILA EGITEN JAKIN PROIEKTUA EGOKITZAPENA
www.margarigela.blogspot.com
www.laguntza3ziklo.blogspot.com
Irudiak: Internet
Nerbio- sistemak “harreman funtzioa” zuzentzen du.
Gorputz barruko eta kanpoko informazioa aztertu egiten du.
Gure gorputzeko erantzunak agintzen ditu.
Gorputzeko organo eta sistemen funtzionamendua koordinatzen
du.
Nerbio-sistemaren osagaia:
Nerbio-ehuna: Neuronaz osatuta dago.
Nerbio sistemaren zelula, neurona da.
3.
NATUR ZIENTZIAK LH5 MAILA EGITEN JAKIN PROIEKTUA EGOKITZAPENA
www.margarigela.blogspot.com
www.laguntza3ziklo.blogspot.com
Irudiak: Internet
Neuronek hiru zati dituzte:
1. Gorputza
2. Dendritak
3. Axioa
4.
NATUR ZIENTZIAK LH5 MAILA EGITEN JAKIN PROIEKTUA EGOKITZAPENA
www.margarigela.blogspot.com
www.laguntza3ziklo.blogspot.com
Irudiak: Internet
NERBIO SISTEMAK BI ATAL DITU:
1. NERBIO SISTEMA ZENTRALA
2. NERBIO SISTEMA PERIFERIKOA
Informazioa jasotzen
dute zentzumen
organoetatik.
Informazioa
transmititzen dute eta
aginduak bidaltzen
dituzte organoetara.
5.
NATUR ZIENTZIAK LH5 MAILA EGITEN JAKIN PROIEKTUA EGOKITZAPENA
www.margarigela.blogspot.com
www.laguntza3ziklo.blogspot.com
Irudiak: Internet
Nerbioak
FUNTZIOA: Informazioa
jaso, interpretatu eta
erantzun egiten du.
FUNTZIOA:
Zentzumen-organoetan
jasotako informazioa
nerbio-sistema zentralera
eramaten du eta handik
beste organo batzuetara.
6.
NATUR ZIENTZIAK LH5 MAILA EGITEN JAKIN PROIEKTUA EGOKITZAPENA
www.margarigela.blogspot.com
www.laguntza3ziklo.blogspot.com
Irudiak: Internet
MUGIMENDUAK
Mugimenduaren bidez, gure inguruan gertatzen denari erantzuten diogu.
Bi motatako mugimenduak bereizten ditugu:
BORONDATEZKO MUGIMENDUAK:
garunak parte hartzen du; guk nahi
dugu egin: jatea, idaztea, ibiltzea…
MUGIMENDU ERREFLEXUAK:
Bizkarrezur-muinak parte hartzen
du, garunak ez. Azkar eta nahi gabe
sortzen dira: arnastea…
7.
NATUR ZIENTZIAK LH5 MAILA EGITEN JAKIN PROIEKTUA EGOKITZAPENA
www.margarigela.blogspot.com
www.laguntza3ziklo.blogspot.com
Irudiak: Internet
NERBIO-SISTEMAREN OSASUNA
NERBIO-SISTEMAKO LESIOAK ETA GAIXOTASUNAK :
Bizkarrezur-muineko lesioak:
Bizkarrezurra haustean
gertatzen da; gorputz-
adarren paralisia gerta
daiteke.
Garun lesioak: Garezurrak
kolperen bat jasotzen du:
istripuetan, salto
egiterakoan…
ALZHEIMERRA:
Oroimen, orientazio eta
arrazoimen galerak izaten
dira.
PARKINSONA: Ez-
borondatezko dardara
mugimenduak dira.
8.
NATUR ZIENTZIAK LH5 MAILA EGITEN JAKIN PROIEKTUA EGOKITZAPENA
www.margarigela.blogspot.com
www.laguntza3ziklo.blogspot.com
Irudiak: Internet
OHITURA OSASUNGARRIAK
Ezinbestekoa da lo egitea, gutxienez egunean 8
ordu lo egin behar dugu.
Alkoholik ez. Arrisku larriak eragin ditzake
osasunean. Nork-bere ekintzen kontrola
galtzen da.
Kotxean, autobusean… segurtasun-uhala
jartzea eta aulki egokia erabiltzea.
Bizikletan, garezurra babesteko, ezinbestekoa
da kaskoa ipintzea.
Kontuz uretara salto egitean.
9.
NATUR ZIENTZIAK LH5 MAILA EGITEN JAKIN PROIEKTUA EGOKITZAPENA
www.margarigela.blogspot.com
www.laguntza3ziklo.blogspot.com
Irudiak: Internet
JARDUERAK
1. Nortzuk hartzen dute parte harreman funtzioa? Eskema
osatu:
Nerbio sistemaren organoak
Lokomozio aparatuaren organoak
Zentzumen organoak
2. Zer da neurona?
3. Zein nerurona baten zatiak informazioa jasotzen du?
10.
NATUR ZIENTZIAK LH5 MAILA EGITEN JAKIN PROIEKTUA EGOKITZAPENA
www.margarigela.blogspot.com
www.laguntza3ziklo.blogspot.com
Irudiak: Internet
4. Neuronaren atalak idatzi:
Dendrita, gorputza, axoia
5. Zeintzuk osatzen dute Nerbio sistema zentrala?
6. Lotu:
11.
NATUR ZIENTZIAK LH5 MAILA EGITEN JAKIN PROIEKTUA EGOKITZAPENA
www.margarigela.blogspot.com
www.laguntza3ziklo.blogspot.com
Irudiak: Internet
7. Izenak ondo kokatu: garuna, nerbioak, bizkarrezur-muina.
8. Jarri ordena, 1etik 3ra, mugimendi erreflexu bat egitean
ematen diren urratsak:
o Bizkarrezur-muinak informazioa jaso eta mugimendu bat agintzen du.
o Zentzumen-organo batek estimulu kaltegarri edo arriskutsu bat hautematen du
eta informazioa bidaltzen dio bizkarrezur-muinari zentzumen-nerbio baten
bitartez.
o Agindua giharretara heltzen da nerbio motor baten bidez eta giharrek
mugimendua egiten dute.
12.
NATUR ZIENTZIAK LH5 MAILA EGITEN JAKIN PROIEKTUA EGOKITZAPENA
www.margarigela.blogspot.com
www.laguntza3ziklo.blogspot.com
Irudiak: Internet
13.
NATUR ZIENTZIAK LH5 MAILA EGITEN JAKIN PROIEKTUA EGOKITZAPENA
www.margarigela.blogspot.com
www.laguntza3ziklo.blogspot.com
Irudiak: Internet
9. Gomendioak idatzi: