NATUR ZIENTZIAK LH 5 MAILA EGITEN JAKIN PROIEKTUA EGOKITZAPENA
www.margarigela.blogspot.com
www.laguntza3ziklo.blogspot.com
Irudiak: Internet
Harreman-funtzioari esker, ingurunearekin erlazionatzen gara.
Hameman funtzioan, atal hauek hartzen dute parte:
Zentzumen organoak Nerbio sistemak Lokomozio aparatua
kanpoko informazioa
hartzen dute eta
garunera bidaltzen
dute.
Informazioa
interpretatzen du eta
erantzuteko agindua
ematen du.
Gorputza mugitzen du
Hau da:
Zentzumen
organoak
Nerbio sistemaren
organoak
Lokomozio
aparatuaren organoak
NATUR ZIENTZIAK LH 5 MAILA EGITEN JAKIN PROIEKTUA EGOKITZAPENA
www.margarigela.blogspot.com
www.laguntza3ziklo.blogspot.com
Irudiak: Internet
Nerbio- sistemak “harreman funtzioa” zuzentzen du.
Gorputz barruko eta kanpoko informazioa aztertu egiten du.
Gure gorputzeko erantzunak agintzen ditu.
Gorputzeko organo eta sistemen funtzionamendua koordinatzen
du.
Nerbio-sistemaren osagaia:
Nerbio-ehuna: Neuronaz osatuta dago.
Nerbio sistemaren zelula, neurona da.
NATUR ZIENTZIAK LH 5 MAILA EGITEN JAKIN PROIEKTUA EGOKITZAPENA
www.margarigela.blogspot.com
www.laguntza3ziklo.blogspot.com
Irudiak: Internet
Neuronek hiru zati dituzte:
1. Gorputza
2. Dendritak
3. Axioa
NATUR ZIENTZIAK LH 5 MAILA EGITEN JAKIN PROIEKTUA EGOKITZAPENA
www.margarigela.blogspot.com
www.laguntza3ziklo.blogspot.com
Irudiak: Internet
NERBIO SISTEMAK BI ATAL DITU:
1. NERBIO SISTEMA ZENTRALA
2. NERBIO SISTEMA PERIFERIKOA
Informazioa jasotzen
dute zentzumen
organoetatik.
Informazioa
transmititzen dute eta
aginduak bidaltzen
dituzte organoetara.
NATUR ZIENTZIAK LH 5 MAILA EGITEN JAKIN PROIEKTUA EGOKITZAPENA
www.margarigela.blogspot.com
www.laguntza3ziklo.blogspot.com
Irudiak: Internet
Nerbioak
FUNTZIOA: Informazioa
jaso, interpretatu eta
erantzun egiten du.
FUNTZIOA:
Zentzumen-organoetan
jasotako informazioa
nerbio-sistema zentralera
eramaten du eta handik
beste organo batzuetara.
NATUR ZIENTZIAK LH 5 MAILA EGITEN JAKIN PROIEKTUA EGOKITZAPENA
www.margarigela.blogspot.com
www.laguntza3ziklo.blogspot.com
Irudiak: Internet
MUGIMENDUAK
Mugimenduaren bidez, gure inguruan gertatzen denari erantzuten diogu.
Bi motatako mugimenduak bereizten ditugu:
BORONDATEZKO MUGIMENDUAK:
garunak parte hartzen du; guk nahi
dugu egin: jatea, idaztea, ibiltzea…
MUGIMENDU ERREFLEXUAK:
Bizkarrezur-muinak parte hartzen
du, garunak ez. Azkar eta nahi gabe
sortzen dira: arnastea…
NATUR ZIENTZIAK LH 5 MAILA EGITEN JAKIN PROIEKTUA EGOKITZAPENA
www.margarigela.blogspot.com
www.laguntza3ziklo.blogspot.com
Irudiak: Internet
NERBIO-SISTEMAREN OSASUNA
NERBIO-SISTEMAKO LESIOAK ETA GAIXOTASUNAK :
Bizkarrezur-muineko lesioak:
Bizkarrezurra haustean
gertatzen da; gorputz-
adarren paralisia gerta
daiteke.
Garun lesioak: Garezurrak
kolperen bat jasotzen du:
istripuetan, salto
egiterakoan…
ALZHEIMERRA:
Oroimen, orientazio eta
arrazoimen galerak izaten
dira.
PARKINSONA: Ez-
borondatezko dardara
mugimenduak dira.
NATUR ZIENTZIAK LH 5 MAILA EGITEN JAKIN PROIEKTUA EGOKITZAPENA
www.margarigela.blogspot.com
www.laguntza3ziklo.blogspot.com
Irudiak: Internet
OHITURA OSASUNGARRIAK
Ezinbestekoa da lo egitea, gutxienez egunean 8
ordu lo egin behar dugu.
Alkoholik ez. Arrisku larriak eragin ditzake
osasunean. Nork-bere ekintzen kontrola
galtzen da.
Kotxean, autobusean… segurtasun-uhala
jartzea eta aulki egokia erabiltzea.
Bizikletan, garezurra babesteko, ezinbestekoa
da kaskoa ipintzea.
Kontuz uretara salto egitean.
NATUR ZIENTZIAK LH 5 MAILA EGITEN JAKIN PROIEKTUA EGOKITZAPENA
www.margarigela.blogspot.com
www.laguntza3ziklo.blogspot.com
Irudiak: Internet
JARDUERAK
1. Nortzuk hartzen dute parte harreman funtzioa? Eskema
osatu:
Nerbio sistemaren organoak
Lokomozio aparatuaren organoak
Zentzumen organoak
2. Zer da neurona?
3. Zein nerurona baten zatiak informazioa jasotzen du?
NATUR ZIENTZIAK LH 5 MAILA EGITEN JAKIN PROIEKTUA EGOKITZAPENA
www.margarigela.blogspot.com
www.laguntza3ziklo.blogspot.com
Irudiak: Internet
4. Neuronaren atalak idatzi:
Dendrita, gorputza, axoia
5. Zeintzuk osatzen dute Nerbio sistema zentrala?
6. Lotu:
NATUR ZIENTZIAK LH 5 MAILA EGITEN JAKIN PROIEKTUA EGOKITZAPENA
www.margarigela.blogspot.com
www.laguntza3ziklo.blogspot.com
Irudiak: Internet
7. Izenak ondo kokatu: garuna, nerbioak, bizkarrezur-muina.
8. Jarri ordena, 1etik 3ra, mugimendi erreflexu bat egitean
ematen diren urratsak:
o Bizkarrezur-muinak informazioa jaso eta mugimendu bat agintzen du.
o Zentzumen-organo batek estimulu kaltegarri edo arriskutsu bat hautematen du
eta informazioa bidaltzen dio bizkarrezur-muinari zentzumen-nerbio baten
bitartez.
o Agindua giharretara heltzen da nerbio motor baten bidez eta giharrek
mugimendua egiten dute.
NATUR ZIENTZIAK LH 5 MAILA EGITEN JAKIN PROIEKTUA EGOKITZAPENA
www.margarigela.blogspot.com
www.laguntza3ziklo.blogspot.com
Irudiak: Internet
NATUR ZIENTZIAK LH 5 MAILA EGITEN JAKIN PROIEKTUA EGOKITZAPENA
www.margarigela.blogspot.com
www.laguntza3ziklo.blogspot.com
Irudiak: Internet
9. Gomendioak idatzi:

2. gaia Nerbio sistema

  • 1.
    NATUR ZIENTZIAK LH5 MAILA EGITEN JAKIN PROIEKTUA EGOKITZAPENA www.margarigela.blogspot.com www.laguntza3ziklo.blogspot.com Irudiak: Internet Harreman-funtzioari esker, ingurunearekin erlazionatzen gara. Hameman funtzioan, atal hauek hartzen dute parte: Zentzumen organoak Nerbio sistemak Lokomozio aparatua kanpoko informazioa hartzen dute eta garunera bidaltzen dute. Informazioa interpretatzen du eta erantzuteko agindua ematen du. Gorputza mugitzen du Hau da: Zentzumen organoak Nerbio sistemaren organoak Lokomozio aparatuaren organoak
  • 2.
    NATUR ZIENTZIAK LH5 MAILA EGITEN JAKIN PROIEKTUA EGOKITZAPENA www.margarigela.blogspot.com www.laguntza3ziklo.blogspot.com Irudiak: Internet Nerbio- sistemak “harreman funtzioa” zuzentzen du. Gorputz barruko eta kanpoko informazioa aztertu egiten du. Gure gorputzeko erantzunak agintzen ditu. Gorputzeko organo eta sistemen funtzionamendua koordinatzen du. Nerbio-sistemaren osagaia: Nerbio-ehuna: Neuronaz osatuta dago. Nerbio sistemaren zelula, neurona da.
  • 3.
    NATUR ZIENTZIAK LH5 MAILA EGITEN JAKIN PROIEKTUA EGOKITZAPENA www.margarigela.blogspot.com www.laguntza3ziklo.blogspot.com Irudiak: Internet Neuronek hiru zati dituzte: 1. Gorputza 2. Dendritak 3. Axioa
  • 4.
    NATUR ZIENTZIAK LH5 MAILA EGITEN JAKIN PROIEKTUA EGOKITZAPENA www.margarigela.blogspot.com www.laguntza3ziklo.blogspot.com Irudiak: Internet NERBIO SISTEMAK BI ATAL DITU: 1. NERBIO SISTEMA ZENTRALA 2. NERBIO SISTEMA PERIFERIKOA Informazioa jasotzen dute zentzumen organoetatik. Informazioa transmititzen dute eta aginduak bidaltzen dituzte organoetara.
  • 5.
    NATUR ZIENTZIAK LH5 MAILA EGITEN JAKIN PROIEKTUA EGOKITZAPENA www.margarigela.blogspot.com www.laguntza3ziklo.blogspot.com Irudiak: Internet Nerbioak FUNTZIOA: Informazioa jaso, interpretatu eta erantzun egiten du. FUNTZIOA: Zentzumen-organoetan jasotako informazioa nerbio-sistema zentralera eramaten du eta handik beste organo batzuetara.
  • 6.
    NATUR ZIENTZIAK LH5 MAILA EGITEN JAKIN PROIEKTUA EGOKITZAPENA www.margarigela.blogspot.com www.laguntza3ziklo.blogspot.com Irudiak: Internet MUGIMENDUAK Mugimenduaren bidez, gure inguruan gertatzen denari erantzuten diogu. Bi motatako mugimenduak bereizten ditugu: BORONDATEZKO MUGIMENDUAK: garunak parte hartzen du; guk nahi dugu egin: jatea, idaztea, ibiltzea… MUGIMENDU ERREFLEXUAK: Bizkarrezur-muinak parte hartzen du, garunak ez. Azkar eta nahi gabe sortzen dira: arnastea…
  • 7.
    NATUR ZIENTZIAK LH5 MAILA EGITEN JAKIN PROIEKTUA EGOKITZAPENA www.margarigela.blogspot.com www.laguntza3ziklo.blogspot.com Irudiak: Internet NERBIO-SISTEMAREN OSASUNA NERBIO-SISTEMAKO LESIOAK ETA GAIXOTASUNAK : Bizkarrezur-muineko lesioak: Bizkarrezurra haustean gertatzen da; gorputz- adarren paralisia gerta daiteke. Garun lesioak: Garezurrak kolperen bat jasotzen du: istripuetan, salto egiterakoan… ALZHEIMERRA: Oroimen, orientazio eta arrazoimen galerak izaten dira. PARKINSONA: Ez- borondatezko dardara mugimenduak dira.
  • 8.
    NATUR ZIENTZIAK LH5 MAILA EGITEN JAKIN PROIEKTUA EGOKITZAPENA www.margarigela.blogspot.com www.laguntza3ziklo.blogspot.com Irudiak: Internet OHITURA OSASUNGARRIAK Ezinbestekoa da lo egitea, gutxienez egunean 8 ordu lo egin behar dugu. Alkoholik ez. Arrisku larriak eragin ditzake osasunean. Nork-bere ekintzen kontrola galtzen da. Kotxean, autobusean… segurtasun-uhala jartzea eta aulki egokia erabiltzea. Bizikletan, garezurra babesteko, ezinbestekoa da kaskoa ipintzea. Kontuz uretara salto egitean.
  • 9.
    NATUR ZIENTZIAK LH5 MAILA EGITEN JAKIN PROIEKTUA EGOKITZAPENA www.margarigela.blogspot.com www.laguntza3ziklo.blogspot.com Irudiak: Internet JARDUERAK 1. Nortzuk hartzen dute parte harreman funtzioa? Eskema osatu: Nerbio sistemaren organoak Lokomozio aparatuaren organoak Zentzumen organoak 2. Zer da neurona? 3. Zein nerurona baten zatiak informazioa jasotzen du?
  • 10.
    NATUR ZIENTZIAK LH5 MAILA EGITEN JAKIN PROIEKTUA EGOKITZAPENA www.margarigela.blogspot.com www.laguntza3ziklo.blogspot.com Irudiak: Internet 4. Neuronaren atalak idatzi: Dendrita, gorputza, axoia 5. Zeintzuk osatzen dute Nerbio sistema zentrala? 6. Lotu:
  • 11.
    NATUR ZIENTZIAK LH5 MAILA EGITEN JAKIN PROIEKTUA EGOKITZAPENA www.margarigela.blogspot.com www.laguntza3ziklo.blogspot.com Irudiak: Internet 7. Izenak ondo kokatu: garuna, nerbioak, bizkarrezur-muina. 8. Jarri ordena, 1etik 3ra, mugimendi erreflexu bat egitean ematen diren urratsak: o Bizkarrezur-muinak informazioa jaso eta mugimendu bat agintzen du. o Zentzumen-organo batek estimulu kaltegarri edo arriskutsu bat hautematen du eta informazioa bidaltzen dio bizkarrezur-muinari zentzumen-nerbio baten bitartez. o Agindua giharretara heltzen da nerbio motor baten bidez eta giharrek mugimendua egiten dute.
  • 12.
    NATUR ZIENTZIAK LH5 MAILA EGITEN JAKIN PROIEKTUA EGOKITZAPENA www.margarigela.blogspot.com www.laguntza3ziklo.blogspot.com Irudiak: Internet
  • 13.
    NATUR ZIENTZIAK LH5 MAILA EGITEN JAKIN PROIEKTUA EGOKITZAPENA www.margarigela.blogspot.com www.laguntza3ziklo.blogspot.com Irudiak: Internet 9. Gomendioak idatzi: