Downloaded 365 times
15. erdi aroa
- 1. ALTZA HERRI IKASTETXEA HIPI GELA – LAGUNTZA GELA ERRESUMA BISIGODOA TOLEDO • Bisigodoak Hispaniara etorri ziren Europako Iparraldetik. • Hispanian erresuma bat sortu zuten. • Toledo hiriburu bihurtu zuten. • Bisigodoak gutxi ziren eta latina, lege erromatarrak eta erlijio katolikoa onartu zituzten. 1 http.//hipialtza.blogspot.com http.//margarigela.blogspot.com
- 2. ALTZA HERRI IKASTETXEA HIPI GELA – LAGUNTZA GELA • Nondik iritsi ziren bisigodoak Penintsulara? • Nortzuk zeuden bisigodoak iritsi baino lehen Penintsulan? • Zein izan zen Bisigodoen hiriburua? • Zein hizkuntz hiz egiten zuten bisigodoek? • BOROBILDU Toledo hiriburua: 2 http.//hipialtza.blogspot.com http.//margarigela.blogspot.com
- 3. ALTZA HERRI IKASTETXEA HIPI GELA – LAGUNTZA GELA MUSULMANEN KONKISTA • VIII. mendean, Afrikatik musulmanak iritsi ziren Penintsulara. • Erresuma bisigodoa inbaditu zuten eta Penintsula eta Balear Uharteak konkistatu zituzten musulmanek. • AL ANDALUS jarri zioten izena. • Kordoba hiriburu bihurtu zuten. • Mediku, poeta, astronomo, filosofo eta musikari bikainak bizi ziren. • Azokak, zokoak, bikainak zituzten eta toki guztietatik ekarritako produktuak saltzen zituzten. • Hiriek garrantzi handia zuten Al-Andalusen: Kordoba eta Sevilla adibidez. • Hiriak hesituta zeuden; kale estuak eta irregularrak zituzten. • Hirietan artisau eta merkatari ugari bizi ziren. • Bere produktuak ZOKOAN saltzen zituzten. 3 http.//hipialtza.blogspot.com http.//margarigela.blogspot.com
- 4. ALTZA HERRI IKASTETXEA HIPI GELA – LAGUNTZA GELA • Nekazaritzan ere aritu ziren, hirien inguruan. • Labore berriak ekarri zituzten: orburuak, alberjiniak eta arroza. • Soroak ureztatzeko noriak eta ubideak eraiki zituzten. 4 http.//hipialtza.blogspot.com http.//margarigela.blogspot.com
- 5. ALTZA HERRI IKASTETXEA HIPI GELA – LAGUNTZA GELA • Nondik iritsi ziren musulmanak Penintsulara? • Nortzuk zeuden musulmanak iritis zirenean? • Ze izen jarri zioten konkistatutako lurraldei? • Zein izan zen hiriburua? Borobildu mapan. • Zer dira zokoak? • Aipatu Al-Andaluseko hiri batzuen izenak: • Nolakoak ziren hiriak? • Nortzuk dira artisauak? • Merkatariek non egiten zuten lan? 5 http.//hipialtza.blogspot.com http.//margarigela.blogspot.com
- 6. ALTZA HERRI IKASTETXEA HIPI GELA – LAGUNTZA GELA • Nekazariek non egiten zuten lan? • Zer eraiki zuten ureztatzeko soroak? Koloreztatu: 6 http.//hipialtza.blogspot.com http.//margarigela.blogspot.com
- 7. ALTZA HERRI IKASTETXEA HIPI GELA – LAGUNTZA GELA MESKITA koloreztatu Kordobako Meskita 7 http.//hipialtza.blogspot.com http.//margarigela.blogspot.com
- 8. ALTZA HERRI IKASTETXEA HIPI GELA – LAGUNTZA GELA 8 http.//hipialtza.blogspot.com http.//margarigela.blogspot.com
- 9. ALTZA HERRI IKASTETXEA HIPI GELA – LAGUNTZA GELA KRISTAU- ERRESUMENAK • Penintsularen Iparraldean kristauak bizi ziren eta musulmanei aurre egin zieten. • Erresumetan eta konderritan antolatu ziren: Asturiasko Erresuma, Leongo Erresuma, Gaztelako Erresuma, Nafarroako Erresuma, Kataluniako konderriak, Aragoiko Erresuma. • Urte askoz borroketan ibili ziren baina merkataritza-harremanak ere izan zituzten. • XV. Mendearen bukaeran, kristau-erresumek ia Iberiar penintsula osoa konkistatu zuten. • Errege-erregina Katolikoek 1492an Granadako Erresuma, azken lurralde musulmana, konkistatu zuten. 9 http.//hipialtza.blogspot.com http.//margarigela.blogspot.com
- 10. ALTZA HERRI IKASTETXEA HIPI GELA – LAGUNTZA GELA 10 http.//hipialtza.blogspot.com http.//margarigela.blogspot.com
- 11. ALTZA HERRI IKASTETXEA HIPI GELA – LAGUNTZA GELA Gizartean bi talde zeuden: • Pribilegiodunak: Nobleak eta kleroa • Pribilegio gabekoak: nekazariak, artisauak, merkatariak HIRIAK: • Harresiz inguratuta zeuden. • Auzotan banatuta zeuden. Kaleak estuak eta etxeak zurezkoak ziren. • Plaza handi bat zegoen eta merkatariek produktuak saltzen zituzten. 11 http.//hipialtza.blogspot.com http.//margarigela.blogspot.com
- 12. ALTZA HERRI IKASTETXEA HIPI GELA – LAGUNTZA GELA • Hiri askotan, Katedral ederrak zeuden (Burgosen, Toledon...) Burgoseko Katedrala • Hirietan merkatariak eta artisauak bizi ziren. • Lanbide berekoek kale berean izaten zituzten lantegiak. • Merkatarizta-feriak antolatzen zituzten Europako produktuak saltzeko. • Hiri nagusietan unibertsitateak sortu ziren: Salamancan adibidez. 12 http.//hipialtza.blogspot.com http.//margarigela.blogspot.com
- 13. ALTZA HERRI IKASTETXEA HIPI GELA – LAGUNTZA GELA Salamanca Unibertsitatea • Erdi Aroan, bi estilotako eraikin handiak zeuden: ERROMANIKOA ETA GOTIKOA. • ERROMANIKOA. Harrizko horma lodiak zituzten. Lehio gutxi eta txikiak zituzten. Oso ilunak ziren. Ateek eta lehioek erdi-puntako arkua izaten zuten. HORMAK: LEHIOAK: ARKUA: 13 http.//hipialtza.blogspot.com http.//margarigela.blogspot.com
- 14. ALTZA HERRI IKASTETXEA HIPI GELA – LAGUNTZA GELA ARKUAK: LEHIOAK: Estilo gotikoa • Erromanikoak baino handiagoak ziren. • Hormak meheagoak ziren. • Arku zorrotzak. • Lehio handiak zituzten. Koloretako beiratez apainduta zeuden. 14 http.//hipialtza.blogspot.com http.//margarigela.blogspot.com
- 15. ALTZA HERRI IKASTETXEA HIPI GELA – LAGUNTZA GELA • Gizartea bi taldetan zegoen baratuta: Artisauak, nobleak, mojak eta fraideak (kleroa), nekazaritzak, markatariak PRIBILEGIATUAK PRIBILEGIO GABEKOAK • Nolakoak ziren Erdi Aroko hiriak? • Non bizi ziren merkatariak eta artisauak? Non saltzen zituzten bere produktuak ? • Eliza hau gotikoa ala erromanikoa da? Zergatik? Hornak: Arkua: Lehioak: Tamaina: 15 http.//hipialtza.blogspot.com http.//margarigela.blogspot.com
- 16. ALTZA HERRI IKASTETXEA HIPI GELA – LAGUNTZA GELA ERDI AROAREN hasieran hiru erlijio zeuden Iberiar Penintsulan: Kristauak, musulmanak eta juduak. Erlijio eta kultura ezberdenitako pertsonak elkarrekin bizi ziren, elkarrekiko errespetua eta tolerantzia adibide bat da, BIZIKIDETZARAKO OINARRIA. GAUR EGUNGO EUSKADIKO LURRALDEA, ERDI AROAN • Baskoien eta errege bisigodoen artean borrokak izan ziren. • Bisigodoek ez zuten lortu baskoien lurraldea menderatzea. • Musulmanak ez ziren kokatu gaur egundo Euskadiko lurraldean. • Kristautzearen lehen seinaleak Euskadiko hegoaldean agertu ziren lehendabizi. Bizkaian eta Gipuzkoan beranduago. 16 http.//hipialtza.blogspot.com http.//margarigela.blogspot.com
- 17. ALTZA HERRI IKASTETXEA HIPI GELA – LAGUNTZA GELA • Euskadin ere eraikin erromanikoak eta gotikoak ditugu. Eraikin erromanikoak: Estibalizko Andre Mariren santutegia (Araban) San Pelaio ermita, Bizkaian. Eraikin gotikoak: Gasteizko Santa Maria Eliza (Araban). 17 http.//hipialtza.blogspot.com http.//margarigela.blogspot.com
- 18. ALTZA HERRI IKASTETXEA HIPI GELA – LAGUNTZA GELA Sagarrrondoko Andre Maria eliza (Hondarribian, Gipuzkoan). ARTE ARTE ERROMANIKOA GOTIKOA EZAUGARRIAK ADIBIDEAK Hurrengo laburpen hau kopiatu: Bisigodoen garaiko ezaugarria baskoien eta bisigodoen arteko etengabeko borrokak izan ziren. Musulmanak ez ziren kokatu gaur egungo Euskadiko lurretan. Hainbat monumentu erromaniko eta gotikok diraute zutik. 18 http.//hipialtza.blogspot.com http.//margarigela.blogspot.com
- 19. ALTZA HERRI IKASTETXEA HIPI GELA – LAGUNTZA GELA 19 http.//hipialtza.blogspot.com http.//margarigela.blogspot.com