1. Жинхэнэ нэр.
/Нэгж хичээлийн хөтөлбөр-28цаг
Монголхэл
2011 он

2. Дасгал даалгавар
1.Дараах үгийн залгаврыг залгаж бичээд,асуултанд хариулаарай.
Орчлон ийн ус наас
Хорвоо уул
А.”Орчлон,хорвоо” зэрэг үгсэд яагаад “–ийн” залгавар бичсэн бэ?
Б.Яагаад “н,г авиа жийрэглэсэн бэ?”
2.Холбоо үгээс хэн?,юу? гэсэн асуултанд хариулагдах үгийг ялгаж
бичээрэй.гайхамшигт сувд,холын хүн,уулын амьтад,гадаад
далай,мэргэн өвгөн
Саруул эрдэм,дэлхийн аварга,ухаант эрдэмтэн

3. Тодорхойлолт:
Хүн юмс үзэгдлийг заан нэрлэсэн үг нь хэн?,юу? гэсэн асуултанд
хариулагдана.
Хөгжүүлэх дасгал.
Түргэн хэллэг хэлж сураарай,уралдаарай. Ээжийн
илүүр,хайруул,бариул гурав
Эгчийн ээрүүл,хайлуур ,баллуур гурав.

4. Дараах өгүүлбэрийг загварын дагуу хурааж бичээрэй.
Сайн ном бол мэргэн зөвлөгч юм.
Ном- хүүхдийн дотны нөхөр.
“Ном бол ертөнцийг харах цонх мөн”гэсэн Оросын их зохиолч
М.Горкийн энэ үг залуусыг эрдмийн зүг дуудан даллаж байдаг
билээ.Номыг далай тэнгис,өндөр уул,өргөн тал,уудам огторгуйтай
зүйрлэжээ.Сайн ном бол мэргэн зөвлөгч,сургаж заах
багш,харанхуйд гэрэл,замд нөхөр тань,идэх хоол?уух ус гэж
зүйрлэн хэлдэг.Ер нь ертөнцийн сайхныг юутай ч зүйрлэж
болно.Гэхдээ ном бол хүн төрөлхтний бүтээсэн гайхамшиг дундаас
хамгийн дээд нь юм.

5. “Ном бол хүүхдийн дотны нөхөр”эхээс хэн? юу? гэсэн
асуултанд хариулагдах үгийг хүснэгтэд ялгаж
бичээрэй.Тус бүр 8 үг бий.
Хэн? Юу?
Залуус Ном
................ .............

6. Эхээс юу? Гэсэн асуултанд хариулагдах үгийг хүний бүтээсэн зүйл,гариг
эрхсийн зүйл гэж ялгаж бичээрэй.
А.Хүний бүтээсэн зүйл................................
Б.Гариг эрхсийн зүйл..................................
Зүйр цэцэн үгсийг уншаад,утгыг ярилцаарай.Дараа нь сургаал үгсээс
хэн?юу? Гэсэн асуултанд хариулагдах үгсийг бичээрэй.
Эрдэмтэй хүн даруу
Их мөрөн дөлгөөн.
Сэтгэх тутам цэцэн болох
Сэрэмжлэх тутам мэргэн болох.
Сурсан бүхэн эрдэм
Сураагүй бүхэн гэм.
Балчир насандаа эрдэм сурвал
Өглөөний наран адил
Залуу насандаа эрдэм сурвал
Үдийн наран адил

7. Газар усны оноосон нэр
Шүлгийг уншаад,онцолсон үгсийн утгыг ярилцаарай
Миний нутаг
Хэнтий, Хангай, Саяаны өндөр сайхан нуруунууд
Хойд зүгийн чимэг болсон ой хөвчийн уулнууд.
Мэнэн, Шарга, Номины өргөн их говиуд
Өмнө зүгийн манлай болсон элсэн манхан далайнууд
Энэ бол миний төрсөн нутаг
Монголын сайхан орон
Дүгнэлт:Газар,усанд оноож өгсөн нэрийг том үсгээр эхлэн бичдэг.Энэ нь
оноосон нэрийн нэг хэлбэр юм.

8. Дараах үгсийг ажиглаад тохирох хэсэгт ялган
бичээрэй.Төв,Монгол,Хөвсгөл,Япон,Матад,Архангай,Хас
банк,Улаанбаатар,Баянзүрх дүүрэг,Бээжин,”Өгөөж”,”Эхлэл”,Оросын Холбооны Улс
Улс орны нэр Хот,аймаг,дүүрэг, Байгууллагын нэр
сумын нэр
............................. .............................. ..............................
.............................. ................................ ................................
Дараах үгсэд “-ын,-ийн” залгавраас тохирохыг
залгаж, холбоо үг бүтээж бичээрэй.
Монгол,Тэргэл,Хасар,Сүхбаатар,Матад,Хөвсгөл,Ор
ос,Сонгино хайрхан
Юу ажиглагдав?
Дүгнэлт:Улс орон,хот,аймаг,дүүрэг,сум,албан
байгууллагын нэрийг том үсгээр эхлэн бичнэ.
Оноосон нэрэнд урт эгшгээр эхэлсэн залгавар
залгахад төгсгөлийн гийгүүлэгчийн өмнөх
балархай эгшгийг гээхгүй.

9. Хөгжүүлэх дасгалууд.
“Ном бол ертөнцийг харах цонх мөн” онч үгээс юуг ухаарах
вэ?Сэтгэгдлээ ярилцаарай.
Бичил эхээс гол мөрөн,уул нурууны нэрийг олоорой.
Бичил эхийн шүлэглэсэн хэлбэрийг өөрчлөн дэлгэрүүлж,хоѐр хүүрнэх
өгүүлбэр болгож бичээрэй.
Тэнгэр заяа
/Шүлгийн хэсгээс/
Онон мөрний эх
Бурхан Халдун уулнаа
Омог бардам хөвгүүд
Овог нийлсэн ах дүүс
Олон зууны тэртээ
Оршин амьдарч байжээ...
/Ч.Пүрэвдорж/

10. Олж авсан мэдлэгээрээ.
Өөрсдийгөө сорьцгооѐ, хүүхдүүд ээ.
1.Дан жинхэнэ нэр бүхий эгнээг олж,зөв гэж тэмдэглээрэй.
А.Хөвсгөл,Алтай Таван богд,Хүүхдийн ордон
Б.Онон,сургууль,Өвөрхангай
В.Цох сонин,Миний нутаг,загас
2.Хэн?,юу?гэсэн асуултанд хариулагдах үгийг ялган бичээрэй.
Эрдэм,бодол,цагаан,Налайх,өвөө,Учрал,нарлаг,цэцэг,эрвээхий,өндөр,Дөлгөө
н,жавар,сурагч,номхон
3.Цэгийн оронд тохирох нэрийг бичээрэй.
Ерийн нэр Оноосон нэр
Улс .......................
Аймаг ......................
Хот ......................
Уул нуруу ......................
Гол мөрөн .......................
Албан байгууллага .......................

11. Бэлтгэсэн багш.Ж.Өлзийсайхан