1. МАТЕМАТИК
118-Р СУРГУУЛЬ
Багш: Г.Оюу-Эрдэнэ

2. СЭДЭВ:
ГАДАРГУУГИЙН
ТАЛБАЙ

3. Зорилго
Биетийн бүтэн
гадаргуугийн
талбайг олж сурах

4. Зорилт
 Биетийн эзэлхүүнийг олохыг сэргээн
санах
 Параллелопипедыг зурж сурах
 Параллелопипедын гадаргуугийн
талбайг 2 аргаар олох
 Кубын гадаргуугийн талбайг олох

5. БИЕ /3 ХЭМЖЭЭСТ/
c
ПАРАЛЛЕЛОПИПЕД
b
a
КУБ c
b
a

6. ПАРАЛЛЕЛОПИПЕДЫН
ДЭЛГЭЭС

7. Танай гэрт 3 хэмжээст дүрстэй
адил зүйл байдаг уу?
Хөргөгч
Авдар
Шүүгээ
Шарах шүүгээ

8. Санамж
 Бид эзэлхүүнийг олдог аргаа мэднэ.
 Томъёо нь V=a*b*c
 Эзэлхүүнийг олбол
 V=27*7*10=1890см3
 Яагаад см3 гэж тэмдэглэдэг билээ?
 Учир нь урт, өргөн, өндөр гэсэн 3 хэмжээс ордог
учраас шүү дээ
 Хүүхдүүдээ та нар хөргөгчнийхөө эзэлхүүнийг
олсон биз дээ?

10. Ижилхэн өнгөөр зурагдсан
хэсгүүдийг ирмэг гэнэ.
Хэдэн ирмэг байна вэ?

11. ХАЖУУ
НҮҮР 10с ТАЛ
2 ширхэг м
2 ширхэг
27см
СУУРЬ
a 2 ширхэг
b

12. Тэгш өнцөгт
параллелопипедийн
урт нь 24см, өргөн
7см, өндөр 10см бол
бүх гадаргуугийн
талбайг олно уу?

13. Анхаарах зүйл
Бүх тал 2 ширхэг
байдаг гэдгийг
мартаж болохгүй
шүү хүүхдүүдээ!

14. Бодолт: 1-р арга
10 см
7 см
27 см
Талбайг олдог томъёо: S=a*b тийм болохоор
S1=27*7=189см2 /суурийн тал/
S2=27*10=270см2 /нүүрний тал/
S3=7*10=70см2 /хажуугийн тал/
S=(189+270+70)*2=1058см2/нийт гадаргуугийн S/

15. Бодолт: 2-р арга
10 см
7 см
27 см
Талбайг олдог томъёо: S=a*b тийм болохоор
S1=27*7=189*2=378см2 /суурийн тал/
S2=27*10=270*2=540см2 /нүүрний тал/
S3=7*10=70*2=140см2 /хажуугийн тал/
S=378+540+140=1058см2/нийт гадаргуугийн S/

16. Бататгал
 1-р арга: эхлээд талуудын талбайг
олоод, талуудын талбайнуудын
нийлбэрийг 2-оор үржүүлнэ.
 2-р арга: Талуудын талбайг олоод, тус
бүрд нь 2-оор үржүүлээд дараа нь
нийлбэрийг олох арга юм.
 Яагаад см2 гэж тэмдгэлэж байгаа билээ?
 Тиймээ урт, өргөн гэсэн хоёр хэмжээс орж
байгаа болохоор шүү дээ.

17. КУБ-ын гадаргуугийн
талбайг олох
6 тал нь адилхан
болохоор эхлээд 1
талын талбайг олоод
6-аар үржүүлж олно.

18. Санамж:
b
a
Кубын тал 6, ирмэг 12, орой 9
байдгийг санаж байгаа биз дээ
хүүхдүүдээ!

19. Бодлого
Кубын бүх ирмэгийн
урт нь 156 см бол
гадаргуугийн талбайг
олоорой.

20. Бодолт
 156:12=13см /нэг ирмэгийн урт/
 S=13*13=169см2/нэг талын талбай/
 S=169*6=1014см2/нийт гадаргуугийн
талбай/

21. Бодлого
6 см 7 см
14 см
Өгөгдсөн биетийн бүтэн
гадаргуугийн талбайг 2
аргаар ол

22. Дүгнэлт
 Хүүхдүүдээ гадаргуугийн талбайг
олохдоо бүтэн гадаргуугийн талбайг
олох ба хагас гадаргуугийн талбайг
олох гэж 2 ангилдаг.
 Өөрөөр хэлбэл хайрцагийг
доторлохдоо тагийг нь хүртэл нийт 6
тал, харин тагийг нь доторлохгүй бол 5
талыг доторлоно гэсэн үг шүү дээ.
Үүнийг хагас гадаргуугийн талбай
гэнэ.

23. Гэрийн даалгавар
 Хөргөгч
 Шарах шүүгээнийхээ бүтэн
гадаргуугийн талбай, эзэлхүүнийг
олоорой.

25. Анхаарал
тавьсанд
баярлалаа