1. 1
‫حَٖل‬ ‫ٍؼيٍ٘اث‬ِ‫ػ‬ً٘‫اىيغ‬
‫اىؽسٝل‬ ‫ٍغَد‬ ‫ٝ٘ظف‬ ‫اىدمخ٘ز‬ ‫األظخاذ‬
Shrekym@yahoo.com
ً٘‫اىيغ‬ ‫حؼسٝف‬
ً٘‫اىيغ‬ ‫حؼخبس‬ُ‫انّعنا‬ ‫ىخةرٝنت‬ ‫األظاظنٞت‬ ‫اىَن٘اا‬ ِ‫ٍن‬،ِ‫ٍن‬ ‫ػاىٞنت‬ ‫مَٞنت‬ ِ‫ٍن‬ ٔ‫حغخ٘ٝن‬ ‫ىَنا‬ ‫ّظنسا‬
ِٞ‫نسٗح‬‫ن‬‫اىب‬(20)%ٗ‫ناث‬‫ن‬ٍْٞ‫اىتٞخا‬ ‫نك‬‫ن‬‫بؼ‬‫نو‬‫ن‬‫ٍز‬:-ٍِٞ‫نا‬‫ن‬‫تٞخ‬ ‫نت‬‫ن‬‫ٍضَ٘ػ‬6(ِٞ‫ت‬ ‫ن٘ت‬‫ن‬‫اىسٝب‬ ‫نا‬‫ن‬‫ٗخف٘ـ‬
ِٞ‫ن‬‫ن‬‫ٗاىْٞاظ‬)‫نو‬‫ن‬‫ٍز‬ ‫اىٖاٍننت‬ ‫نس‬‫ن‬‫اىؼْاـ‬ ‫نك‬‫ن‬‫ٗبؼ‬:‫ند‬‫ن‬ٝ‫اىغد‬‫ٗا‬ً٘ٞ‫ٗاىناىعنن‬ ‫نتٞج‬‫ن‬‫ىت٘ظ‬ٛ٘‫ن‬‫ن‬‫حغخ‬ ‫نا‬‫ن‬َ‫م‬ ،‫بؼننك‬
ٔ‫أػمائ‬‫ٍزو‬:ٍِٞ‫تٞخنا‬ ٚ‫ػي‬ ‫اىنبد‬(‫ا‬ ،‫أ‬)‫؛‬‫شٍن‬ ‫اى‬‫ت‬‫اىَفخيتنت‬ ٔ‫ٗأّعنضخ‬ ٌ‫اىضعن‬ ‫ىبْنا‬،‫عسـنج‬ ‫ىنرىل‬
‫اىَااة‬ ٓ‫ٕر‬ ‫ح٘تٞس‬ ٚ‫ػي‬ ‫اىَخقدٍت‬ ٌٍ‫األ‬ِْٞ‫ىيَ٘ان‬ ‫اىةرائٞت‬.
ً٘‫ىيغ‬ ‫حؼسٝف‬ ‫ٝ٘صد‬ ‫ال‬،‫اىغٞ٘اّٞت‬ ‫األصصا‬ ٗ‫أ‬ ‫األّعضت‬ ‫حيل‬ ‫بأّٖا‬ ‫أعٞاّا‬ ‫حؼسف‬ ٜٖ‫ت‬ٍِ‫اىزدٝٞاث‬
(‫اىَاؼٞت‬،ً‫ٗاألغْا‬)،‫أ‬ٍِِٗ‫اىدٗاص‬(‫اىدصاس‬،‫ٗا‬ ‫ٗاىبه‬‫ال‬‫ٗش‬،‫ٗاألزاّب‬ ،ٍٜٗ‫اىس‬ ‫ٗاىدٝل‬ ،ً‫ٗاىْؼا‬،
ُ‫ٗاىعَا‬)،‫أ‬ٍِٜٗ‫اىخ‬ ‫اىفٞد‬ ‫نٞ٘ز‬‫ا‬‫انّع‬ ‫ػخاا‬‫أميٖا‬ ُ‫ا‬‫أ‬ٍِٗ‫اىبغسٝت‬ ‫اىغٞ٘اّاث‬(‫األظَاك‬
‫ٗاىقؽسٝاث‬)،‫ٗاىفاىغت‬ ،‫األٍساق‬ ٍِ ‫ٗاىفاىٞت‬ ‫اىَْاظب‬ ‫اىؼَس‬ ‫ذاث‬ ‫مةرا‬ ‫حعخؼَو‬ ُ‫أ‬ ِ‫َٝن‬ ٜ‫اىخ‬
ٖ‫ظخ‬ ‫ى‬‫ك‬ٍٜ‫اٟا‬.‫غرا‬ ‫ك‬ ٖ‫ظخ‬ ‫ى‬ ‫اىَْاظبت‬ ‫األّعضت‬ ٍِ ‫أصصا‬ ِ‫ػ‬ ‫ػبازة‬ ‫بأّٖا‬ ‫حؼسف‬ ٗ‫أ‬
ُ‫ىإلّعا‬،‫ٗإشاىت‬ ‫ٗحْظٞتٖا‬ ‫ظيفٖا‬ ‫بؼد‬ ‫اىربٞغت‬ ٗ‫أ‬ٍٜ‫اٟا‬ ‫ك‬ ٖ‫ظخ‬ ‫ى‬ ‫اىفاىغت‬ ‫غٞس‬ ‫األصصا‬،ٜٗ‫اىخ‬
‫اىماٍٞت‬ ‫ٗاألّعضت‬ ‫ٗاىَخ‬ ِٞ‫ٗاىففٞخ‬ ‫ٗاىقيب‬ ٚ‫ٗاىني‬ ‫ٗاىنبد‬ ‫ٗاألٍؼا‬ ‫ث‬ ‫اىؼم‬ ٚ‫ػي‬ ٛ٘‫حغخ‬
ُٕ٘‫ٗاىد‬ ‫اىيَٞتاٗٝت‬ ‫اىؼقد‬ ‫ٗبؼك‬ ‫ٗاىؼفبٞت‬
ٜ‫اىغ٘ى‬ ُ‫اىمأ‬ ٌ‫ىغ‬
‫ذمس‬ ٌْ‫غ‬ ُ‫عٞ٘ا‬ ٍِ ‫ّاحش‬ ٌ‫ىغ‬،ٚ‫أّز‬ ٗ‫أ‬،ِٞ‫ب‬ ‫ٍا‬ ٓ‫ػَس‬ ‫ٝخساٗط‬12ٗ20َ‫ٗحخ‬ ،‫ؼٖسا‬ِ‫ػن‬ ٔ‫ذبٞغخن‬ ‫ٞنص‬
‫اىفةٞس‬ ‫اىغَو‬ ‫ذبٞغت‬‫؛‬‫ٗأمز‬ ،‫ىّ٘ا‬ ‫أغَق‬ ‫ٗىغٍٖ٘ا‬ ،‫بت‬ ‫ـ‬ ‫أمزس‬ ‫ػظاٍٖا‬ ُ‫بأ‬‫س‬‫خؽّ٘ت‬،ٗ‫ننسا‬ ‫ٗأقو‬‫ة‬،
ٍِ ٌ‫اىيغ‬ ُ٘‫ى‬ ‫ٗٝخدزس‬‫اى‬ُ‫أ‬ ‫مَا‬ ،‫اىتاحظ‬ ‫األعَس‬ ٚ‫إى‬ ‫اىةاٍق‬ ٛ‫٘زا‬‫ظَنا‬ ‫أمزس‬ ‫اىفازصٞت‬ ِٕ‫اىد‬ ‫نبقاث‬
‫ٗحَاظنا‬،‫مَٞت‬ ‫أمزس‬ ٜٖ‫ت‬ ‫اىداخيٞت‬ ِٕ‫اىد‬ ‫نبقاث‬ ‫أٍا‬،ٚ‫إى‬ ‫ىّٖ٘ا‬ ‫َٗٝٞو‬ُ٘‫اىي‬‫بانلناتت‬ ‫ٕرا‬ ،َٜٝ‫اىنس‬
ٌ‫ن٘ائ‬‫ن‬‫اىق‬ ‫نو‬‫ن‬‫ٍتاـ‬ ‫نٞس‬‫ن‬‫حنع‬ ِ‫ن‬‫ن‬‫َٗٝن‬ ،‫نةٞس‬‫ن‬‫اىف‬ ‫نو‬‫ن‬َ‫اىغ‬ ‫نت‬‫ن‬‫ذبٞغ‬ ِ‫ن‬‫ن‬ٍ ‫نسق‬‫ن‬‫ٗأػ‬ ‫ن٘ه‬‫ن‬‫أن‬ ‫نت‬‫ن‬‫اىربٞغ‬ ‫ناا‬‫ن‬‫أبؼ‬ ُ‫أ‬ ٚ‫ن‬‫ن‬‫إى‬
‫بعٖ٘ىت‬ ‫األٍاٍٞت‬،‫ٍٗعناٍٞا‬ ‫خؽنْا‬ ٔ‫بنّ٘ن‬ ‫ػنااة‬ ‫اىنعس‬ ُ‫ٍنا‬ ‫ٗٝخفف‬،‫معنس‬ ٜ‫تن‬ ‫ـنؼ٘بت‬ ‫ىن٘عع‬ ‫ٗإذا‬
‫ّالش‬ ُ‫ىغٞ٘ا‬ ٜٕ ‫اىربٞغت‬ ُ‫أ‬ ٚ‫ػي‬ ‫ذىل‬ ٍِ ‫ٝعخده‬ ّٔ‫تئ‬ ‫اىَتاـو؛‬.

2. 2
‫ا‬ ٌ‫ىغ‬‫اىباىغ‬ ُ‫ىمأ‬
‫نس‬‫ن‬‫ذم‬ ٌْ‫ن‬‫ن‬‫غ‬ ُ‫ن٘ا‬‫ن‬ٞ‫ع‬ ِ‫ن‬‫ن‬ٍ ‫ناحش‬‫ن‬ّ ٌ‫ن‬‫ن‬‫ىغ‬،‫ن‬‫ن‬‫أّز‬ ٗ‫أ‬ٚ،ِ‫ن‬‫ن‬‫ػ‬ ٓ‫نس‬‫ن‬َ‫ػ‬ ‫ند‬‫ن‬ٝ‫ٝص‬20‫نٖسا‬‫ن‬‫ؼ‬،‫نان‬‫ن‬‫باّبع‬ ‫نص‬‫ن‬َٞ‫ٗٝخ‬
ٔ‫ذبٞغخ‬،‫األٍاٍٞت‬ َٔ‫ق٘ائ‬ ‫ٍتاـو‬ ‫معس‬ ‫ٗـؼ٘بت‬،‫بخٖا‬ ‫ىف‬ ‫ّظسا‬،ِ‫ٍن‬ ‫ىغَٖنا‬ ُ٘‫ىن‬ ‫ٗحدزس‬
‫اىةاٍق‬ ‫األعَس‬ ٚ‫إى‬ ‫اىتاحظ‬ ‫األعَس‬.
‫انبو‬ ٌ‫ىغ‬
‫ٗػسٝمت‬ ‫خؽْت‬ ٔ‫ٗأىٞات‬ ،ُ٘‫اىي‬ ٛ‫ٗزا‬ َٔ‫ىغ‬،‫ٍٗسحبط‬‫ت‬،‫مزٞنف‬ ٍٜ‫لا‬ ‫بْعٞش‬ ‫بؼمٖا‬ ‫ٍغ‬
‫نط‬‫ن‬‫أٍي‬ ٔ‫ن‬‫ن‬ْٕ‫ا‬ ،‫ث‬ ‫ن‬‫ن‬‫باىؼم‬ ‫نخيه‬‫ن‬‫ٍف‬ ِ‫ن‬‫ن‬ٕ‫ا‬ ‫نا‬‫ن‬ٖٞ‫ت‬ ‫ند‬‫ن‬‫ٝ٘ص‬ ‫ال‬،،‫نتسة‬‫ن‬‫اىف‬ ٚ‫ن‬‫ن‬‫إى‬ ‫نو‬‫ن‬‫ٍائ‬ ،ُ٘‫ن‬‫ن‬‫اىي‬ ٜ‫ن‬‫ن‬َٝ‫مس‬
٘‫عن‬ ‫ح٘اصدا‬ ‫أقو‬ ْٔ‫ٗىن‬ ،‫ٗاىقؿ‬ ً‫اىعْا‬ ٜ‫ت‬ ‫ٝخضَغ‬‫ه‬‫ىقينت‬ ‫ّظنسا‬ ‫قيٞينت‬ ٌ‫اىيغن‬ ‫ننساٗة‬ ،‫اىنيٞنت‬
‫اىؼميٞت‬ ‫األىٞاف‬ ِٞ‫ب‬ ِٕ‫اىد‬ ‫ٗص٘ا‬.
ّٜ‫اىيبا‬ ‫انبو‬ ٌ‫ىغ‬(‫ع٘از‬)
ٌ‫ن‬‫ن‬‫ىغ‬‫نس‬‫ن‬‫ذم‬ ِ‫ن‬‫ن‬ٍ ‫ناحش‬‫ن‬ّ،ٚ‫ن‬‫ن‬‫أّز‬ ٗ‫أ‬،‫نو‬‫ن‬‫انب‬ِ‫ن‬‫ن‬ٍ ‫نو‬‫ن‬‫أق‬ ٓ‫نس‬‫ن‬َ‫ػ‬18‫نٖسا‬‫ن‬‫ؼ‬،‫نت‬‫ن‬ٍ٘‫بْؼ‬ ٔ‫ن‬‫ن‬‫ذبائغ‬ ‫نص‬‫ن‬َٞ‫ٗحخ‬
‫اىَيَط‬،ِ‫اام‬ ‫أعَس‬ ‫اىمي٘ع‬ ً‫ػظا‬ ُ٘‫ٗى‬ ‫صدا‬ ٛ‫ٗنس‬ ُ٘‫اىي‬ ٛ‫ٗزا‬ ‫تاحظ‬.
‫اىفةٞسة‬ ‫انبو‬ ٌ‫ىغ‬(‫اىقؼ٘ا‬)
‫نس‬‫ن‬‫ذم‬ ‫نو‬‫ن‬‫انب‬ ُ‫ن٘ا‬‫ن‬ٞ‫ع‬ ِ‫ن‬‫ن‬ٍ ‫ناحش‬‫ن‬ّ ٌ‫ن‬‫ن‬‫ىغ‬،ً‫ا‬ٚ‫ن‬‫ن‬‫أّز‬ ٗ‫أ‬،ِ‫ن‬‫ن‬ٍ ‫نو‬‫ن‬‫أق‬ ٓ‫نس‬‫ن‬َ‫ػ‬18‫نٖسا‬‫ن‬‫ؼ‬،ٔ‫ن‬‫ن‬‫ذبائغ‬ ‫نص‬‫ن‬َٞ‫ٗحخ‬
‫اىَي‬ ‫بْؼٍ٘ت‬ٛ‫اىسٍناا‬ ُ٘‫اىين‬ ٚ‫إىن‬ ‫َٝٞنو‬ ُ٘‫اىين‬ ‫أعَنس‬ ،‫َط‬،‫ٗنسٝنت‬،‫اىمني٘ع‬ ً‫ػظنا‬ ُ٘‫ٗىن‬
‫أعَس‬.
‫اىَخ٘ظطت‬ ‫انبو‬ ٌ‫ىغ‬(‫اىضدع‬)

3. 3
‫ذم٘ز‬ ٍِ ‫ّاحش‬ ٌ‫ىغ‬،‫انبنو‬ ‫إّناد‬ ٗ‫أ‬،ِ‫ٍن‬ ‫أمزنس‬ ٓ‫ػَنس‬36‫ؼنٖسا‬،ِ‫ٍن‬ ‫ٗأقنو‬50،‫ؼنٖسا‬
‫نت‬‫ن‬ٍ٘‫ّؼ‬ ‫نو‬‫ن‬‫أق‬ ‫نا‬‫ن‬ٍٖ٘‫ىغ‬،‫نٞسٝت‬‫ن‬‫ٗػف‬،ٗ‫نو‬‫ن‬‫أق‬‫نةٞسة‬‫ن‬‫اىف‬ ‫نو‬‫ن‬‫انب‬ ٌ‫ن‬‫ن‬‫ىغ‬ ِ‫ن‬‫ن‬ٍ ‫نساٗة‬‫ن‬‫ن‬،ً‫نا‬‫ن‬‫ػظ‬ ُ٘‫ن‬‫ن‬‫ٗى‬
‫َٝٞو‬ ‫اىمي٘ع‬‫اىبٞاق‬ ٚ‫إى‬.
‫اىنبٞسة‬ ‫انبو‬ ٌ‫ىغ‬
‫ن٘ز‬‫ن‬‫ذم‬ ِ‫ن‬‫ن‬ٍ ‫نت‬‫ن‬‫ّاحض‬ ‫نا‬‫ن‬ٍٖ٘‫ىغ‬،‫نو‬‫ن‬‫انب‬ ‫ناد‬‫ن‬ّ‫إ‬ ٗ‫أ‬،ِ‫ن‬‫ن‬ٍ ‫نس‬‫ن‬‫أمب‬ ‫نا‬‫ن‬ٕ‫ػَس‬50‫نا‬‫ن‬ٖ‫ٗأىٞات‬ ،‫نْت‬‫ن‬‫خؽ‬ ،‫نٖس‬‫ن‬‫ؼ‬
‫نَٞنت‬‫ن‬‫ظ‬،‫نس‬‫ن‬َ‫اىؼ‬ ‫نطت‬‫ن‬‫ٍخ٘ظ‬ ‫ناه‬‫ن‬َ‫اىض‬ ً٘‫ن‬‫ن‬‫ىغ‬ ِ‫ن‬‫ن‬ٍ ‫نساٗة‬‫ن‬‫ن‬ ‫نو‬‫ن‬‫أق‬،‫ني٘ع‬‫ن‬‫اىم‬ ً‫نا‬‫ن‬‫ػظ‬ ‫نيبت‬‫ن‬‫ـ‬،‫نا‬‫ن‬ّٖ٘‫ٗى‬
‫أبٞك‬.
‫ث‬ ‫ىيؼم‬ ‫ٗاىخسمٞب‬ ‫اىَنّ٘اث‬
‫ذبنن‬ ‫بؼنند‬ ‫ث‬ ‫اىؼمنن‬ ٜ‫ػينن‬ ٌ‫اىيغنن‬ ‫ميَننت‬ ‫حطيننق‬‫ظ‬‫ث‬ ‫ٗاىؼمنن‬ ،ٜ‫اىؼمنني‬ ‫اىٖٞنننو‬ ‫ٗحؽننَو‬ ،ُ‫اىغٞنن٘ا‬
ُ‫اىغٞ٘ا‬ ٌ‫صع‬ ٜ‫ت‬ ‫ث‬ ‫اىؼم‬ ‫ػدا‬ ‫قدز‬ ٗ‫أ‬ ،‫اىدْٕٞت‬ ‫ٗاألّعضت‬ ،‫اىماٍٞت‬ ‫األّعضت‬ ‫إىٖٞا‬ ً‫ا‬‫ٍمات‬ ،‫اىْاػَت‬
ٜ‫بغ٘اى‬600ِٞ‫ب‬ ‫ٗحَزو‬ ،‫ػميت‬35%ٚ‫إى‬65%‫اىنَٞٞنائ‬ ‫اىخسمٞب‬ ‫ٗٝفخيف‬ ،‫اىربٞغت‬ ُ‫ٗش‬ ٍِٜ
َ‫اى‬ ‫اىةنرا‬ ‫ّٗ٘ػٞت‬ ،‫اخس‬ ٚ‫إى‬ ُ‫عٞ٘ا‬ ٍِ ‫ىيؼميت‬‫ٍٗن‬ ،ٙ‫األخنس‬ ‫اىؼ٘اٍنو‬ ِ‫ٍن‬ ‫ٗغٞسٕنا‬ ،ٔ‫إىٞن‬ ً‫قند‬ٌِ‫إٔن‬
ٜ‫اىخن‬ ‫ٗاىخةٞنساث‬ ‫ث‬ ‫اىختناػ‬ ‫ىَؼستنت‬ ،‫اىغٞناة‬ ‫أرْنا‬ ،‫ػميت‬ ‫مو‬ ‫ٗحسمٞب‬ ِٝ٘‫ٗحن‬ ‫ٗظٞتت‬ ‫ٍؼستت‬ ‫األٍ٘ز‬
‫ازحباننا‬ ‫ٍسحبطنت‬ ‫اىخةٞنساث‬ ٓ‫ٕنر‬ ،ٜ‫اىسٍن‬ ‫اىخٞنبط‬ ‫ػَيٞنت‬ ‫ٗأرْنا‬ ،ُ‫اىغٞن٘ا‬ ‫ذبظ‬ ‫ػَيٞت‬ ‫بؼد‬ ‫تٖٞا‬ ‫حغدد‬
ٌ‫ىغ‬ ٚ‫إى‬ ‫ث‬ ‫اىؼم‬ ‫بخغ٘ه‬ ‫ٗرٞقا‬.
‫ح‬‫اٟحٞت‬ ‫األظاظٞت‬ ،‫اىَنّ٘اث‬ ٍِ ‫ث‬ ‫اىؼم‬ ُ٘‫خن‬:-‫اىْؽن٘ٝت‬ ‫ٗاىَن٘اا‬ ُٕ٘‫ٗاىند‬ ِٞ‫ٗاىبنسٗح‬ ‫اىَا‬
‫ٗاىَا‬ ُٕ٘‫اىد‬ ٜ‫ت‬ ،‫اىرائبت‬ ‫اىتٞخاٍْٞاث‬ ‫ٗبؼك‬ ،‫اىَؼدّٞت‬ ‫ط‬ ٍ‫ٗاأل‬.
ً٘‫ىيغ‬ ‫اىةرائٞت‬ ‫اىقَٞت‬
‫نننج‬‫ن‬‫اى٘ق‬ ٜ‫ٗتننن‬ ،‫اىدقٞقنننت‬ ‫ٗاىؼْاـنننس‬ ‫ٗاىتٞخاٍْٞننناث‬ ُٕ٘‫ٗاىننند‬ ‫اىبسٗحْٞننناث‬ ٚ‫ػيننن‬ ً٘‫اىيغننن‬ ٛ٘‫حغخننن‬
‫نت‬‫ن‬َٞ‫ق‬ ‫ذاث‬ ‫نت‬‫ن‬ٞ‫اىةرائ‬ ‫نس‬‫ن‬‫اىؼْاـ‬ ‫نل‬‫ن‬‫حي‬ ٚ‫ن‬‫ن‬‫ػي‬ ٛ٘‫ن‬‫ن‬‫حغخ‬ ٜ‫ن‬‫ن‬‫اىخ‬ ‫نضت‬‫ن‬‫األّع‬ ِ‫ن‬‫ن‬ٍ ‫ند‬‫ن‬‫ٍؼق‬ ‫نب‬‫ن‬ٞ‫حسم‬ ِ‫ن‬‫ن‬‫ػ‬ ‫نازة‬‫ن‬‫ػب‬ ، ٔ‫ن‬‫ن‬‫ّتع‬
ٌ‫ن‬‫ن‬‫ىيضع‬ ‫نت‬‫ن‬ٞ‫ػاى‬ ‫نت‬‫ن‬ٝ٘ٞ‫ع‬.‫ن٘ع‬‫ن‬ّ ٚ‫ن‬‫ن‬‫ػي‬ ‫نت‬‫ن‬ٝ‫اىغساز‬ ‫نؼساث‬‫ن‬‫اىع‬ ‫نت‬‫ن‬َٞ‫ٗم‬ ‫نس‬‫ن‬‫اىؼْاـ‬ ‫نل‬‫ن‬‫حي‬ ٚ‫ن‬‫ن‬‫ػي‬ ‫نا‬‫ن‬ٖ‫اعخ٘ائ‬ ‫ند‬‫ن‬َ‫ٗٝؼخ‬
ٜ‫اىنَٞٞائ‬ ‫اىخسمٞب‬ ‫ّاعٞت‬ ٍِ ‫اى٘اعد‬ ‫اىْ٘ع‬ ٚ‫إى‬ ‫باىْعبت‬ ٚ‫عخ‬ ‫ٗحفخيف‬ ،ً٘‫اىيغ‬

4. 4
‫ا‬ ِٞ‫اىبننسٗح‬ ‫ٝؼخبننس‬َٔ‫ٕمنن‬ ‫ننبت‬‫ن‬‫ّع‬ ‫ٗحقنندز‬ ،‫ننت‬‫ن‬َٞ‫اىق‬ ‫ػاىٞننت‬ ‫نناث‬‫ن‬ْٞ‫اىبسٗح‬ ِ‫ٍنن‬ ّٜ‫نن٘ا‬‫ن‬ٞ‫ىغ‬97%‫ننٖيت‬‫ن‬‫ٗظ‬ ،
ِٞ‫بن‬ ‫اىؼمنيت‬ ِ‫ٍن‬ ِٞ‫اىبنسٗح‬ ‫ّعنبت‬ ‫ٍخ٘ظه‬ ‫ٗحفو‬ ،‫االٍخفاؾ‬16–22%‫صَٞنغ‬ ٚ‫ػين‬ ٛ٘‫ٗحغخن‬ ،
‫اىغٞ٘اّٞنت‬ ‫اىبسٗحْٞاث‬ ٌ‫ٗحقع‬ ُ‫انّعا‬ ٌ‫صع‬ ‫اعخٞاصاث‬ ‫صَٞغ‬ ٜ‫حةط‬ ٜ‫اىخ‬ ‫األظاظٞت‬ ‫األٍْٞٞت‬ ‫األعَاق‬
‘‫إى‬ٚ‫اىبسٗح‬ ٜ‫ٕٗن‬ ‫أّن٘اع‬ ‫رنت‬ ‫ر‬ٚ‫ػين‬ ً٘‫اىيغن‬ ٛ٘‫حغخن‬ ُ‫أ‬ ‫مَنا‬ ،‫ٗاىعنخسٍٗا‬ ً‫ش‬ ‫اىعنازم٘ب‬ ‫اىيٞتٞنت‬ ‫ْٞناث‬
ٞ‫ص‬ ‫ٍفدز‬ ‫حؼد‬ ٜ‫اىخ‬ ‫اىبسٗحْٞٞت‬ ‫غٞس‬ ‫اىْٞخسٗصْٞٞت‬ ‫اىَسمباث‬ ‫بؼك‬‫د‬‫األٍْٞٞت‬ ‫األعَاق‬ ‫بْا‬ ‫ػَيٞت‬ ٜ‫ت‬
‫ٗاىبسٗحْٞاث‬.
‫اىخَزٞنو‬ ‫ػَيٞناث‬ ٜ‫ت‬ ٌٍٖ ٛ٘ٞ‫ع‬ ‫اٗز‬ ‫ىٖا‬ ٜ‫ٗاىخ‬ ‫اىدْٕٞت‬ ‫اىَ٘اا‬ ٍِ ‫مبٞس‬ ‫ػدا‬ ٚ‫ػي‬ ً٘‫اىيغ‬ ٛ٘‫حغخ‬
‫اى‬‫اىرائبن‬ ‫ٗاىتٞخاٍْٞناث‬ ‫ٗاىت٘ظنت٘ىٞبداث‬ ‫ٗاىن٘ىعنخسٗه‬ ‫األظاظٞت‬ ‫اىدْٕٞت‬ ‫األعَاق‬ ‫ٗخاـت‬ ، ٜ‫ةرائ‬‫ت‬
ُٕ٘‫اىد‬ ٜ‫ت‬.
ُ‫بنأ‬ ‫قندز‬ ‫ٗقند‬ ،ُٕ٘‫اىند‬ ٜ‫تن‬ ‫اىرائبنت‬ ‫ٗاىتٞخاٍْٞناث‬ ٍِٞ‫تٞخنا‬ ‫ىَضَ٘ػنت‬ ٌٍٖ ‫ٍفدز‬ ً٘‫اىيغ‬ ‫حؼخبس‬
ٜ‫ع٘اى‬ ٌ‫اىضع‬ ‫بئٍداا‬ ٌٕ‫حعا‬ ً٘‫اىيغ‬20%ٍِٞ‫تٞخا‬ ٍِ1ٗ2‫بغن٘ا‬ ِٞ‫ٗاىْٞاظ‬ٜ‫ى‬37%‫ٗذىنل‬
‫ٍْاظبت‬ ‫بنَٞاث‬ ‫مٖا‬ ٖ‫اظخ‬ ‫ػْد‬.
ٌ‫ىغ‬ ٚ‫إى‬ ‫ث‬ ‫اىؼم‬ ‫حغ٘ٝو‬
‫اىض٘ا‬ ‫ـتاث‬ ‫ص٘اة‬ ٚ‫ػي‬ ‫اىَؤرسة‬ ‫اىؼ٘اٍو‬ ٌٕ‫أ‬ ٍِ ‫اىربظ‬ ‫قبو‬ ُ‫اىغٞ٘ا‬ ‫ٍؼاٍيت‬ ‫حؼخبس‬‫ة‬ً٘‫اىيغ‬
‫اىخاىٞت‬:-
1.‫ٗاىطساٗة‬ ٌ‫ٗاىطؼ‬ ُ٘‫ماىي‬ ‫اىغعٞت‬
2.‫ٍزو‬ ‫اىخفْٞؼٞت‬:ِٞ‫ىيبسٗح‬ ٜ‫اىَائ‬ ‫اىغتع‬ ‫ق٘ة‬Water holding capacity
3.‫ٗاىتعاا‬ ٜ‫اىةرائ‬ ٌَ‫ٗاىخع‬ ‫اىََسلت‬ ‫اىَٞنسٗباث‬ َّ٘ ‫ٍزو‬ ‫اىفغٞت‬.
4.‫ٍزو‬ ‫اىخةرٗٝت‬:‫اىبٞ٘ى٘صٞت‬ ‫ٗاىقَٞت‬ ‫اىبسٗحْٞاث‬ ‫مَٞت‬.
‫ئَنت‬ ٍ ‫غٞنس‬ ٗ‫أ‬ ،‫ٍْاظنبت‬ ‫غٞنس‬ ‫ظنسٗف‬ ‫حغج‬ ُ‫اىغٞ٘ا‬ ‫ٗق٘ع‬ ‫ٗػْد‬،‫ٗغٞسٕنا‬ ‫ٗاىفن٘ف‬ ‫مانصٖناا‬،
ّٜ‫اىغٞن٘ا‬ ‫اىْؽنا‬ ‫ك‬ ٖ‫اظنخ‬ ٜ‫ت‬ ‫حعبب‬ ٜ‫ٗاىخ‬( Glycogen)‫عسمنت‬ ‫أرْنا‬‫ذىنل‬ ِ‫ػن‬ ‫ْٝنخش‬ ‫ٍَنا‬ ‫اىغٞن٘اُ؛‬
ْٜٞ‫ندزٗص‬‫ن‬ٖٞ‫اى‬ ‫األض‬ ‫نت‬‫ن‬‫ازص‬ ‫نك‬‫ن‬‫خت‬ ً‫ند‬‫ن‬‫ػ‬(pH)ِ‫ن‬‫ن‬‫ػ‬ ،6.8ٜ‫ن‬‫ن‬‫اىخ‬ ،ٜ‫ن‬‫ن‬ٍ‫اىس‬ ‫نبط‬‫ن‬ٞ‫اىخ‬ ‫نت‬‫ن‬‫ٍسعي‬ ‫نت‬‫ن‬ٝ‫ّٖا‬ ٜ‫ن‬‫ن‬‫ت‬
ُ‫اىغٞ٘ا‬ ‫ذبظ‬ ‫بؼد‬ ‫ىيربٞغت‬ ‫حغدد‬،ٜ‫ٍنائ‬ ‫عتنع‬ ‫قن٘ة‬ ‫ٗذاث‬ ُ٘‫اىين‬ ِ‫اامن‬ ٌ‫اىيغن‬ ُ٘‫ىن‬ ُ٘‫ٝنن‬ ‫ىنرىل‬ ‫ّٗخٞضنت‬
‫ػاىٞت‬ ِٞ‫ىيبسٗح‬،‫اىَعخٖيل‬ ‫قبو‬ ٍِ ‫ٍقب٘ه‬ ‫ٗغٞس‬

5. 5
ُ‫اىغٞنن٘ا‬ ‫ٗلننغ‬ ‫ٗػْنند‬ٔ‫ذبغنن‬ ‫قبننو‬ ‫ئَننت‬ ٍ ‫ظننسٗف‬ ‫حغننج‬،‫اىْؽننا‬ ِ‫ٍنن‬ ‫اىنزٞننس‬ ‫ٝعننخٖيل‬ ‫ال‬ ٔ‫تئّنن‬
ّٜ‫اىغٞ٘ا‬،‫ػين‬ ‫حعناػد‬ ‫بغٞذ‬ ‫اىربظ؛‬ ‫ػَيٞت‬ ‫بؼد‬ ‫اىربٞغت‬ ٜ‫ت‬ ‫ػاىٞت‬ ٔ‫مَٞخ‬ ‫حفبظ‬ ‫ىرىل‬ ‫ّٗخٞضت‬ٚ‫ختنك‬
ِ‫ننننن‬‫ن‬ٍ ْٜٞ‫ننننندزٗص‬‫ن‬ٖٞ‫اى‬ ‫األض‬ ‫نننننت‬‫ن‬‫ازص‬7.0ٚ‫ننننن‬‫ن‬‫إى‬5.4–5.5‫ننننننس‬‫ن‬‫ظ‬ ً‫ننننند‬‫ن‬ٕ ‫ننننناث‬‫ن‬ٞ‫ػَي‬ ‫نننننق‬‫ن‬ٝ‫نس‬ ِ‫ننننن‬‫ن‬‫ػ‬
‫نن٘ش‬‫ن‬‫اىضي٘م‬(Glycolysis)،‫اىؼ‬ ٓ‫ننر‬‫ن‬ٕ ‫ننو‬‫ن‬‫ٍز‬ ُ‫ننئ‬‫ن‬‫ت‬ ‫ننرا‬‫ن‬ٕ ٚ‫نن‬‫ن‬‫ٗػي‬‫ننبط‬‫ن‬ٞ‫اىخ‬ ‫ننت‬‫ن‬ٞ‫ػَي‬ ‫ننا‬‫ن‬ْ‫أر‬ ‫نندد‬‫ن‬‫حغ‬ ٜ‫نن‬‫ن‬‫اىخ‬ ‫نناث‬‫ن‬ٞ‫َي‬
‫اىربٞغنت‬ ‫ااخنو‬ ‫اىندٗزاث‬ ‫صَٞنغ‬ ‫ح٘قنف‬ ‫ّخٞضنت‬ ‫ٕ٘ائٞنا؛‬ ‫ال‬ ‫حغدد‬ ٜ‫ٗاىخ‬ ،ٍٜ‫اىس‬،‫ٗـن٘ه‬ ً‫ػند‬ ٌ‫رن‬ ِ‫ٍٗن‬
‫ث‬ ‫اىؼم‬ ٚ‫إى‬ ِٞ‫األمعض‬،‫مَن‬ ‫األرْنا‬ ٓ‫ٕنر‬ ٜ‫تن‬ ‫اىعننس‬ ً‫ٕند‬ ‫ػَيٞنت‬ ‫ٗحعخَس‬‫ا‬ٚ‫عخن‬ ‫اىغٞناة‬ ‫أرْنا‬ ‫حغندد‬
‫اىبٞسٗتٞل‬ ‫عاٍك‬ ِٝ٘‫حن‬ ٚ‫إى‬ ‫ٗـيٖا‬،‫ا‬ ‫أمعدة‬ ٍِ ‫بدال‬‫ٗناقنت‬ ‫ٍٗنا‬ ُ٘‫اىنسبن‬ ‫أمعنٞد‬ ّٜ‫رنا‬ ٚ‫إى‬ ‫ألخٞس‬
‫مسبط‬ ‫اٗزة‬ ٜ‫ت‬(‫اىغٞناة‬ ‫أرْنا‬ ‫اىٖ٘ائٞنت‬ ‫األمعدة‬ ‫ٗص٘ا‬ ٜ‫ت‬)،‫اىبٞسٗتٞن‬ ‫عناٍك‬ ‫ٝخغن٘ه‬‫ل‬ٍ‫عنا‬ ٜ‫إىن‬‫ك‬
‫نل‬‫ن‬ٞ‫مخ‬ ‫اى‬(‫اىَنن٘ث‬ ‫ند‬‫ن‬‫بؼ‬ ٗ‫أ‬ ‫نب‬‫ن‬‫اىخؼ‬ ‫نا‬‫ن‬ْ‫أر‬ ،ِٞ‫األمعننض‬ ‫نا‬‫ن‬ٞ‫غ‬ ٜ‫ن‬‫ن‬‫ت‬)‫األض‬ ‫ازصننت‬ ٜ‫ن‬‫ن‬‫ت‬ ‫ناق‬‫ن‬‫اّفت‬ ‫ندد‬‫ن‬‫ٗٝغ‬
ٍٜ‫اىس‬ ‫اىخٞبط‬ ‫ػَيٞت‬ ‫اّخٖا‬ ‫بؼد‬ ٘‫اىَطي‬ ٙ٘‫اىَعخ‬ ٚ‫إى‬ ْٜٞ‫اىٖٞدزٗص‬.
‫ػَيٞاث‬ُ‫اىغٞ٘ا‬ ‫ذبظ‬ ‫بؼد‬ ‫حغدد‬ ٜ‫اىخ‬
(ٍٜ‫اىس‬ ‫اىخٞبط‬)
ٗ‫اىند‬ ‫ٍْٖٗنا‬ ،‫اىندٗزاث‬ ‫صَٞنغ‬ ‫حخ٘قنف‬ ،ٔ‫ذبغن‬ ٗ‫أ‬ ،ُ‫اىغٞ٘ا‬ ‫ٍ٘ث‬ ‫بؼد‬‫اىدٍ٘ٝنت‬ ‫زة‬،ٓ‫بندٗز‬ ‫ٗٝخ٘قنف‬
‫ث‬ ‫ن‬‫ن‬‫اىؼم‬ ٚ‫ن‬‫ن‬‫إى‬ ِٞ‫نض‬‫ن‬‫األمع‬ ‫ن٘ه‬‫ن‬‫ٗـ‬،‫نسة‬‫ن‬ٞ‫مز‬ ‫نساث‬‫ن‬ٞٞ‫حة‬ ‫نل؛‬‫ن‬‫ذى‬ ‫نا‬‫ن‬ْ‫أر‬ ‫ندد‬‫ن‬‫ٗحغ‬،‫نو‬‫ن‬‫ااخ‬ ،‫نت‬‫ن‬‫عق‬ ‫ٍٗخ‬ ‫نسٝؼت‬‫ن‬‫ٗظ‬
‫ننس‬‫ن‬ٞ‫غ‬ ‫ننا‬‫ن‬‫ظسٗت‬ ‫ننق‬‫ن‬‫ٝفي‬ ‫ننا‬‫ن‬ٍَ ،ِٞ‫ننض‬‫ن‬‫األمع‬ ‫ننؿ‬‫ن‬‫ّق‬ ‫ننبب‬‫ن‬‫بع‬ ‫نندد‬‫ن‬‫حغ‬ ‫ننساث‬‫ن‬ٞٞ‫اىخة‬ ٓ‫ننر‬‫ن‬ٕٗ ،‫ننيٞت‬‫ن‬‫اىؼم‬ ‫ننضت‬‫ن‬‫األّع‬
‫اىنَٞ٘عٞ٘ٝت‬ ‫ث‬ ‫اىختاػ‬ ‫بؼك‬ ِ‫ػ‬ ‫اىْاحضت‬ ‫اىَ٘اا؛‬ ‫بؼك‬ ٌ‫حسام‬ ‫بضاّب‬ ،‫ٕ٘ائٞت‬‫ٗخف٘ـا‬ ،‫اى٘ظطٞت‬
‫ناٍك‬‫ن‬‫ع‬ ِٝ٘‫ن‬‫ن‬‫حن‬(‫نل‬‫ن‬ْٞ‫ب‬ ‫اى‬)‫نل‬‫ن‬ٞ‫مخ‬ ‫اى‬.‫ال‬ ‫ن٘ش‬‫ن‬‫اىضي٘م‬ ٛ‫ناا‬‫ن‬‫األع‬ ‫ننس‬‫ن‬‫اىع‬ ُ‫نأ‬‫ن‬‫ب‬ ،‫نا‬‫ن‬‫أٝم‬ ‫نت‬‫ن‬‫اىَسعي‬ ٓ‫نر‬‫ن‬ٕ ‫نص‬‫ن‬َٞ‫ٗحخ‬
‫اىخاىٞت‬ ‫اىؼَاٝاث‬ ‫ٗحغدد‬ ٔ‫ٗظٞتخ‬ ‫ألاا‬ ٓ‫الظخَساز‬ ‫شٍت‬ ‫اى‬ ‫باىطاقت‬ ٌ‫اىضع‬ ‫إٍداا‬ ‫ٝعخطٞغ‬:-
1.‫حفْٞغ‬ ٚ‫ػي‬ ٌ‫اىضع‬ ‫ٗقدزة‬ ،‫اىدٗزاث‬ ‫مو‬ ‫حخ٘قف‬ATP،‫انحغن‬ ٚ‫إىن‬ ‫اىتقند‬ ‫ٕنرا‬ ٛ‫ٗٝؤا‬ٌ‫اىندائ‬ ‫اا‬
‫ث‬ ‫اىؼم‬ ‫بت‬ ‫ـ‬ ‫ٗعدٗد‬ ِٞ‫ٗاىَٞ٘ظ‬ ِٞ‫األمخ‬ ِٞ‫ب‬.
2.‫ٕ٘ائٞت‬ ‫غٞس‬ ٔ‫بداخي‬ ‫ث‬ ‫اىختاػ‬ ‫ٗحفبظ‬ ،ِٞ‫باألمعض‬ ٌ‫اىضع‬ ‫إٍداا‬ ‫ػَيٞت‬ ‫حخ٘قف‬.
3.ٗ‫ٗعند‬ ،‫األمعدة‬ ‫ٗاىَماااث‬ ،‫باىتٞخاٍْٞاث‬ ٌ‫اىضع‬ ‫إٍداا‬ ‫ٝخ٘قف‬‫د‬ُٕ٘‫اىند‬ ‫أمعندة‬(‫اىخنصّخ‬)
‫باىخدزٝش‬.
4.‫ٝنؤ‬ ‫ٍَنا‬ ‫ػَيٖنا؛‬ ِ‫ػن‬ ‫ٗاىٖسٍّ٘ناث‬ ‫األػفنا‬ ‫حخ٘قف‬ٌ‫اىضعن‬ ‫عنسازة‬ ‫ازصنت‬ ‫اّفتناق‬ ٚ‫إىن‬ ٛ‫ا‬
ُٕ٘‫اىد‬ ‫ٗحخفيب‬.

6. 6
5.‫األض‬ ‫ازصنننت‬ ‫باّفتننناق‬ ‫مخٞنننل‬ ‫اى‬ ‫عننناٍك‬ ‫إّخننناس‬ ‫ٍنننغ‬ ،ٜ‫ٕننن٘ائ‬ ‫غٞنننس‬ ‫اىعننننس‬ ‫حغينننو‬ ‫ٝبننندأ‬
ٚ‫ن‬‫ن‬‫إى‬ ْٜٞ‫ندزٗص‬‫ن‬ٖٞ‫اى‬5.5،‫نا‬‫ن‬ٖ‫ٗحضصئخ‬ ‫نٍ٘ٞت‬‫ن‬‫اىيٞع٘ظ‬ ‫ناث‬‫ن‬َٝ‫ّص‬‫ل‬‫إ‬ ‫نسز‬‫ن‬‫حغ‬ ٚ‫ن‬‫ن‬‫إى‬ ٛ‫نؤا‬‫ن‬ٝ ٓ‫ندٗز‬‫ن‬‫ب‬ ‫نرا‬‫ن‬ٕٗ
‫ن‬‫ن‬ّ‫ٗبضا‬ ،ً٘‫ن‬‫ن‬‫اىيغ‬ ‫نت‬‫ن‬ٝ‫حطس‬ ‫نت‬‫ن‬ٞ‫ػَي‬ ٜ‫ن‬‫ن‬‫ت‬ ‫ناػد‬‫ن‬‫حع‬ ٜ‫ن‬‫ن‬‫اىخ‬ ‫نت‬‫ن‬ٞ‫اىيٞت‬ ‫ناث‬‫ن‬ْٞ‫ىيبسٗح‬‫ب‬‫ند‬‫ن‬‫ع‬ ‫نل‬‫ن‬‫ذى‬‫نسة‬‫ن‬‫حْط‬ ‫ٗد‬
‫اىبسٗحْٞاث‬،‫ث‬ ‫اىؼم‬ ‫ااخو‬ ‫اىزْائٞت‬ ‫األّٝ٘اث‬ ‫ٍغ‬ ‫األعااٝت‬ ‫األّٝ٘اث‬ ‫ٗحبااه‬.
6.‫اىتعاا‬ ‫ٍعببت‬ ‫اىَٞنسٗباث‬ ‫ٍٖاصَت‬ ٚ‫ػي‬ ‫اىقدزة‬ ‫اىبٞما‬ ً‫اىد‬ ‫اىنسٝاث‬ ‫حتقد‬.
7.‫اىبسٗحْٞاث‬ ‫حْطسة‬ ٚ‫إى‬ ٛ‫ٝؤا‬ ‫ٍَا‬ ،‫اىنَٞ٘عٞ٘ٝت‬ ‫ث‬ ‫ىيختاػ‬ ‫اى٘ظطٞت‬ ‫اىَ٘اا‬ ٌ‫حسام‬.
ً٘‫اىيغ‬ ‫حطسٝت‬
‫أ‬ ٌ‫اىيغننن‬ ‫ننبظ‬‫ن‬‫ٝف‬‫اىخٞنننبط‬ ‫بؼَيٞننناث‬ ٓ‫ننسٗز‬‫ن‬ٍ ‫بؼننند‬ ‫ٗذىنننل‬ ‫نندزٝضٞا؛‬‫ن‬‫ح‬ ‫بت‬ ‫ـننن‬ ‫ٗأقنننو‬ ،‫ننساٗة‬‫ن‬‫ن‬ ‫مزنننس‬
ِ‫شٍن‬ ‫ٗٝؼخَند‬ ،ً٘‫اىيغن‬ ‫أّن٘اع‬ ‫ىضَٞنغ‬ ‫اىفاـنٞت‬ ٓ‫ٕنر‬ ‫ٗحغندد‬ ،‫بناىخؼخٞق‬ ‫اىفاـٞت‬ ٓ‫ٕر‬ ‫ٗحؼسف‬ ،ٍٜ‫اىس‬
‫اىنربظ‬ ِ‫ٍن‬ ‫ظناػاث‬ ‫بمنغ‬ ‫بؼند‬ ٌ‫ٝخ‬ ِ‫اىدٗاص‬ ‫حؼخٞق‬ ُ‫أ‬ ‫ٗصد‬ ‫تَز‬ ،ٓ‫ٍٗفدز‬ ٌ‫اىيغ‬ ‫ّ٘ػٞت‬ ٚ‫ػي‬ ‫اىخؼخٞق‬
‫ػْد‬4°ٝ‫ٗاىفْاش‬ ،‫ض‬‫حقسٝبا‬ ٍِٞ٘ٝ ‫بؼد‬ ‫س‬،‫بؼد‬ ‫ٗاىفساف‬4‫بؼد‬ ‫ٗاألبقاز‬ ،ً‫أٝا‬2-3‫ازصنت‬ ‫ػْند‬ ‫أظابٞغ‬
‫اىخبسٝد‬ ‫عسازة‬‫حؼخٞقٖا‬ ‫بؼد‬ ‫إال‬ ‫حع٘ٝقٖا؛‬ ً‫ػد‬ ‫ٗٝتمو‬ ،‫ّتعٖا‬.
‫اىربظ‬ ‫قبو‬ ‫انّصَٝاث‬ ِ‫عق‬
ٌ‫اىيغ‬ ‫ظطظ‬ ٚ‫ػي‬ ‫زؼٖا‬ ٗ‫أ‬
ُ‫ن٘ا‬‫ن‬ٞ‫اىغ‬ ِ‫ن‬‫ن‬‫ٝغق‬ٜ‫ن‬‫ن‬َٝ‫إّص‬ ‫ن٘ه‬‫ن‬‫بَغي‬ ‫ناػت‬‫ن‬‫ظ‬ ‫نف‬‫ن‬‫بْف‬ ٔ‫ن‬‫ن‬‫ذبغ‬ ‫نو‬‫ن‬‫قب‬(ِٞٝ‫نا‬‫ن‬‫اىباب‬)ٓ‫نص‬‫ن‬ٞ‫حسم‬10%ِ‫ن‬‫ن‬‫ػ‬ ،
‫نس‬‫اى٘ااص‬ ‫اى٘زٝد‬ ‫ٝق‬ٜٜ‫ٍي‬ ‫بَؼده‬/ٜ‫اىغن‬ ُ‫اىغٞن٘ا‬ ُ‫ٗش‬ ِ‫ٍن‬ ً‫مٞي٘صسا‬،‫انّصَٝناث‬ ‫ح٘شٝنغ‬ ٌ‫ٝنخ‬
‫اىدٍ٘ٝت‬ ‫اىدٗزة‬ ‫نسٝق‬ ِ‫ػ‬ ٌ‫اىضع‬ ‫ااخو‬،ُ‫اىغٞ٘ا‬ ‫ذبظ‬ ‫قبو‬ ‫ّؽطت‬ ‫غٞس‬ ٜٕٗ،‫ػْند‬ ٔ‫ّؽان‬ ‫ٗٝبدأ‬
‫نبخ‬‫ن‬‫اىط‬ ‫نت‬‫ن‬ٞ‫ػَي‬ ‫ه‬ ‫ن‬‫ن‬‫ٗخ‬ ،‫نت‬‫ن‬ٞ‫ػاى‬ ‫نت‬‫ن‬ٝ‫عساز‬ ‫ناث‬‫ن‬‫ازص‬،‫ناااث‬‫ن‬‫ٍم‬ ٜ‫ن‬‫ن‬َٝ‫انّص‬ ‫ن٘ه‬‫ن‬‫ٍغي‬ ‫نغ‬‫ن‬ٍ ِ‫ن‬‫ن‬‫حغق‬ ‫نا‬‫ن‬ّ‫ٗأعٞا‬
‫ٍدة‬ ٍِ ‫ىخصٝد‬ ٛ٘ٞ‫ع‬َْ‫ٗح‬ ً٘‫اىيغ‬ ‫عتع‬‫غ‬‫حبسٝدٕا‬ ‫ػَيٞت‬ ‫إرْا‬ ‫اىدقٞقت‬ ‫باألعٞا‬ ‫حي٘رٖا‬.
‫حطسٝت‬ ‫ٍ٘اا‬ ‫زغ‬ً٘‫اىيغ‬ٌ‫اىيغ‬ ‫ظطظ‬ ٚ‫ػي‬،‫إّصَٝٞت‬ ‫ٍغاىٞو‬ ٜ‫ت‬ ً٘‫اىيغ‬ ‫غَس‬ ٗ‫أ‬.
ٜ‫ماٟح‬ ٌ‫اىيغ‬ ‫حطسٝت‬ ‫إّصَٝاث‬ ‫ٍفااز‬ ٌٕ‫أ‬ ٍِٗ:-
1.‫ٗإَٖٔا‬ ٜ‫ّباح‬ ‫ٍفدز‬:-‫ٗا‬ ،‫األّاّناض‬ ‫رَناز‬ ٍِ ِٞ‫اىباباٝا،ٗاىبسٍٗٞي‬ ‫رَاز‬ ٍِ ِٞٝ‫اىبابا‬ِ‫ٍن‬ ِٞ‫ىتٞعن‬
‫اىْالضت‬ ‫غٞس‬ ِٞ‫اىخ‬ ‫ٗرَاز‬ ‫أٗزاق‬.
2.‫ٗإَٖٔا‬ ّٜ‫عٞ٘ا‬ ‫ٍفدز‬ ٍِ ‫إّصَٝاث‬:-‫اىيٞع٘ظٍ٘اث‬(ِٞ‫اىنارابع‬)،ِٞ‫ٗاىخسبع‬،ِْٞٝ‫ٗاىس‬.

7. 7
‫اىتطسٝاث‬ ‫ٍفااز‬ ٍِ ‫إّصَٝاث‬.
ً٘‫اىيغ‬ ‫نساٗة‬ ٚ‫ػي‬ ‫اىطبخ‬ ‫حأرٞس‬
‫اىيٞٞتناث‬ ِ‫ٍن‬ ‫منو‬ ‫ٗظٞتنت‬ ٚ‫ػين‬ ‫اىطاشصت‬ ً٘‫اىيغ‬ ‫ٍسّٗت‬ ‫حؼخَد‬(‫ٝنا‬ ‫اىف‬)‫ا‬ ‫اىؼمنيٞت‬ِ‫ػن‬ ‫ىَعنو٘ىت‬
‫نننؼٞتت‬‫ن‬‫اىم‬ ‫ننناٍت‬‫ن‬‫اىم‬ ‫نننضت‬‫ن‬‫األّع‬ ‫نننبنت‬‫ن‬‫ؼ‬ ِٝ٘‫ننن‬‫ن‬‫ٗحن‬ ‫نننت‬‫ن‬‫نبٞؼ‬ ٚ‫ننن‬‫ن‬‫ٗػي‬ ،‫ننناق‬‫ن‬‫ٗاالّقب‬ ‫نننخسخا‬‫ن‬‫االظ‬ ٜ‫ننن‬‫ن‬‫ػَيٞخ‬
‫نن‬‫ن‬ّ٘‫ٗاىَخن‬ ،‫ننان‬‫ن‬‫اىْؽ‬‫ت‬ٓ‫ننر‬‫ن‬ٕ ‫ننس‬‫ن‬ٞ‫حة‬ ٚ‫نن‬‫ن‬‫إى‬ ‫ننبخ‬‫ن‬‫اىط‬ ٛ‫ننؤا‬‫ن‬ٝٗ ،‫ننت‬‫ن‬ّ‫اىَس‬ ‫ننس‬‫ن‬ٞ‫غ‬ ِٞ‫نن٘الص‬‫ن‬‫اىن‬ ‫نناف‬‫ن‬ٞ‫أى‬ ِ‫نن‬‫ن‬ٍ ‫ننا‬‫ن‬‫أظاظ‬
َ‫ٗحنْن‬ ،‫ٍسّنا‬ ِٞ‫اىنن٘الص‬ ‫ٝفنبظ‬ ‫إذ‬ ‫حطسٝخٖنا؛‬ ٌ‫رن‬ ِ‫ٍٗن‬ ، ٍ‫ما‬ ‫حغ٘ٝسا‬ ‫بخغ٘ٝسٕا‬ ‫؛‬ ‫اىَنّ٘اث‬ٔ‫أىٞاتن‬ ‫ػ‬
‫ننسازة‬‫ن‬‫ع‬ ‫ننت‬‫ن‬‫ازص‬ ‫نند‬‫ن‬ْ‫ػ‬60-70°‫نناق‬‫ن‬‫االّقب‬ ‫ننت‬‫ن‬ٞ‫ػَي‬ ِ‫نن‬‫ن‬‫ػ‬ ‫ننو٘ىت‬‫ن‬‫اىَع‬ ‫ننيٞت‬‫ن‬‫اىؼم‬ ‫نناث‬‫ن‬‫اىيٞٞت‬ ‫ننصأ‬‫ن‬‫ٗحخض‬ ، ‫ض‬
‫ند‬‫ن‬ْ‫ػ‬ ‫نخسخا‬‫ن‬‫ٗاالظ‬60°‫ناث‬‫ن‬‫باىيٞٞت‬ ‫نسف‬‫ن‬‫ٝؼ‬ ‫نص‬‫ن‬‫اىض‬ ‫نرا‬‫ن‬ٕٗ ،‫نسازة‬‫ن‬‫ىيغ‬ ‫نا‬‫ن‬ٍٗ‫ٍقا‬ ‫نا‬‫ن‬ٖ‫ريز‬ ٜ‫ن٘اى‬‫ن‬‫ع‬ ٚ‫ن‬‫ن‬‫ٗٝبق‬ ،‫ض‬
‫ٗػيٞن‬ ،ٜ‫اىيٞتن‬ ِٞ‫اىبنسٗح‬ ‫ٍسّٗت‬ ‫اظخَساز‬ ٚ‫ػي‬ ‫ٍٗغاتظت‬ ‫ٍٗسّت‬ ‫ق٘ٝت‬ ‫األىٞاف‬ ٓ‫ٕر‬ ٚ‫ٗحبق‬ ،‫اىَخقطؼت‬ٔ
‫اىَخقطؼت‬ ‫اىيٞٞتاث‬ ‫ٍٗسّٗت‬ ِٞ‫اىن٘الص‬ ‫أىٞاف‬ ‫ب٘اظطت‬ ‫حغدا‬ ٌ‫اىيغ‬ ‫نساٗة‬ ُ‫تئ‬.
ٚ‫ػين‬ ‫أظاظنا‬ ‫حؼخَند‬ ً٘‫اىيغن‬ ‫ننساٗة‬ ‫ازصنت‬ ُ‫تنئ‬ ‫اىطنبخ؛‬ ‫ػَيٞنت‬ ‫أرْنا‬ ‫اىيٞٞتناث‬ ‫حضصئنت‬ ٍِ ٌ‫ٗباىسغ‬
‫ٗازصنت‬ ‫األخٞنس‬ ِٞ‫بن‬ ‫ٍباؼنسة‬ ‫قنت‬ ‫ػ‬ ‫ْٕناك‬ ُ‫أ‬ ‫مَنا‬ ،‫ىيؼمنيت‬ ٛ‫اىخبسٝد‬ ‫ٗاىقفس‬ ،‫االّقباق‬ ‫ؼدة‬ ‫ازصت‬
‫تيقن‬ ،‫اىطساٗة‬‫ٝفنو‬ ‫ٗقند‬ ،‫ىٖنا‬ ٛ‫اىخبسٝند‬ ‫اىقفنس‬ ‫ازصنت‬ ‫شااث‬ ‫ميَنا‬ ‫نساٗحٖنا؛‬ ‫حقنو‬ ‫اىؼمنيت‬ ُ‫بنأ‬ ‫ٗصند‬ ‫د‬
ٚ‫إى‬ ‫ىيؼميت‬ ٛ‫اىخبسٝد‬ ‫اىقفس‬40%‫نسٗاحٖا‬ ً‫بؼد‬ ‫ث‬ ‫اىؼم‬ ٓ‫ٕر‬ ‫ٗحخَٞص‬ ،ٜ‫األـي‬ ‫ن٘ىٖا‬ ٍِ.
‫ػْد‬ ‫اىغسازة‬ ‫اىَخضصئت‬ ‫اىيٞٞتاث‬ ًٗ‫حقا‬100°‫ىيخغي‬ ‫ػسلت‬ ‫أّٖا‬ ‫إال‬ ،‫ظاػاث‬ ‫ىؼدة‬ ‫ض‬‫و‬َٜٝ‫انّص‬
ٗ‫ىيبس‬ ‫اىَغييت‬ٓ‫ٕنر‬ ‫ٍزنو‬ ً٘‫ٗحقن‬ ،‫بناىغسازة‬ ‫حزبٞطٖنا‬ ً‫ػند‬ ‫عاىنت‬ ٜ‫تن‬ ً٘‫اىيغن‬ ٜ‫ت‬ ‫نبٞؼٞا‬ ‫اىَ٘ص٘اة‬ ‫حْٞاث‬
‫نننت‬‫ن‬‫اىَغيي‬ ‫ننناث‬‫ن‬َٝ‫انّص‬ ًٗ‫نننا‬‫ن‬‫حق‬ ‫ننناٍت‬‫ن‬‫اىم‬ ‫نننضت‬‫ن‬‫األّع‬ ُ‫نننئ‬‫ن‬‫ت‬ ‫نننو‬‫ن‬‫اىَقاب‬ ٜ‫ننن‬‫ن‬‫ٗت‬ ،ً٘‫ننن‬‫ن‬‫اىيغ‬ ‫نننت‬‫ن‬ٝ‫بخطس‬ ‫ننناث‬‫ن‬َٝ‫انّص‬
‫اىغنساز‬ ‫حغَو‬ ٚ‫ػي‬ ‫اىقدزة‬ ‫ىٖا‬ ‫ىٞط‬ ِ‫ٗىن‬ ،‫ىيبسٗحْٞاث‬‫ة‬‫حؼنسف‬ ‫ٍٞنت‬ ٕ ‫ٍنااة‬ ٚ‫إىن‬ ‫حغ٘ٝيٖنا‬ ٌ‫ٝنخ‬ ‫عٞنذ‬ ‫؛‬
ٞ‫اىض‬ ٌ‫باظ‬ِٞ‫ح‬.
‫اىربظ‬ ‫ؼسٗن‬
‫ٗظْْٖا‬ ‫اىَؽسٗػت‬ ‫اىربظ‬ ‫ؼسٗن‬
ٌ‫ٗظني‬ ٔ‫ػيٞن‬ ‫هللا‬ ٚ‫ـي‬ ‫هللا‬ ‫زظ٘ه‬ ‫قاه‬( :‫تأععنْ٘ا‬ ٌ‫قخينخ‬ ‫تنئذا‬ ٜ‫ؼن‬ ‫منو‬ ٚ‫ػين‬ ُ‫انععنا‬ ‫مخنب‬ ‫هللا‬ ُ‫أ‬
ٔ‫ذبٞغخ‬ ‫ٗىٞسط‬ ٔ‫ؼتسح‬ ٌ‫أعدم‬ ‫ٗىٞغد‬ ‫اىربغت‬ ‫تأععْ٘ا‬ ٌ‫ذبغخ‬ ‫ٗإذا‬ ‫اىقخيت‬)،ٜ‫ٕٗن‬ ‫أزبؼنت‬ ‫اىنربظ‬ ‫ٗؼنسٗن‬
ٜ‫ماٟح‬:-

8. 8
1.‫اىرابظ‬ ‫إٔيٞت‬(ٚ‫اىَرم‬)‫ػاق‬ ُ٘‫ٝن‬ ُ‫بأ‬،‫ٍَٞصا‬،‫مخابٞا‬ ٗ‫أ‬ ‫ٍعيَا‬،ٚ‫أّز‬ ٗ‫أ‬ ‫ذمسا‬.
2.‫ٗاىظتس‬ ٌ‫اىؼظ‬ ‫ٍاػدا‬ ‫ٍااة‬ ٛ‫أ‬ ٍِ ‫اىربظ‬ ٜ‫ت‬ ‫اىَعخفدٍت‬ ‫اٟىت‬ ُ٘‫حن‬ ُ‫أ‬،ٚ‫ـني‬ ‫هللا‬ ‫زظن٘ه‬ ‫قاه‬
ٌ‫ٗظي‬ ٔٞ‫ػي‬ ‫هللا‬( :‫ٗاىظتنس‬ ِ‫اىعن‬ ‫ىنٞط‬ ‫تني٘ا‬ ٔٞ‫ػي‬ ‫هللا‬ ٌ‫اظ‬ ‫ٗذمس‬ ً‫اىر‬ ‫أّٖس‬ ‫ٍا‬)،ُ٘‫حنن‬ ُ‫ٗأ‬
‫نااة‬‫ن‬‫ٗع‬ ‫نت‬‫ن‬‫ّظٞت‬ ‫نخفدٍت‬‫ن‬‫اىَع‬ ‫نربظ‬‫ن‬‫اى‬ ‫أااة‬،‫ح‬‫نا‬‫ن‬ٖ‫بزقي‬ ‫ال‬ ‫ندٕا‬‫ن‬‫بغ‬ ‫نغ‬‫ن‬‫قط‬،‫نربظ‬‫ن‬‫اى‬ ٗ‫أ‬ ‫نس‬‫ن‬‫اىْغ‬ ‫نت‬‫ن‬ٞ‫ػَي‬ ٌ‫نخ‬‫ن‬‫ٗح‬
ُ‫انٍنا‬ ‫قدز‬ ‫ماٍيت‬ ‫بف٘زة‬.
3.‫اىسقبت‬ ‫ظائس‬ ُٗ‫ا‬ ِٞ‫ٗاى٘اص‬ ‫ٗاىَسا‬ ً٘‫اىغيق‬ ‫قطغ‬ ٌ‫ٝخ‬،‫األٍاٍٞنت‬ ‫اىضٖنت‬ ِ‫ٍن‬ ‫ذىنل‬ ُ٘‫ٝنن‬ ُ‫ٗأ‬
‫اىسقبت‬ ٜ‫صاّب‬ ‫أعد‬ ٍِ ‫ٗىٞط‬.
4.‫اىخعَٞت‬،‫باىربظ‬ ٔٝ‫ٝد‬ ‫عسمت‬ ‫ػْد‬ ‫اىرابظ‬ ‫ٝق٘ه‬(‫هللا‬ ٌ‫باظ‬)،ّ‫األ‬ ‫ظ٘زة‬ ٜ‫ت‬ ٚ‫حؼاى‬ ‫قاه‬‫اٟٝنت‬ ً‫ؼا‬
(121( :)‫ىتعق‬ ّٔ‫ٗا‬ ٔٞ‫ػي‬ ‫هللا‬ ٌ‫اظ‬ ‫ٝرمس‬ ٌ‫ى‬ ‫ٍَا‬ ‫حأمي٘ا‬ ‫ٗال‬.)
ٕٚٗ ُ‫اىغٞ٘ا‬ ‫ذبظ‬ ‫ػَيٞت‬ ‫قبو‬ ‫حطبٞقٖا‬ ‫ٝضب‬ ٙ‫أخس‬ ‫ؼسٗن‬ ‫ْٕاك‬:-
1.‫بَدة‬ ‫ذبغٖا‬ ‫قبو‬ ‫اىغٞ٘اّاث‬ ً٘‫حف‬12ٚ‫إى‬14‫ظاػت‬،ُ‫اىغٞ٘ا‬ ‫ىْ٘ع‬ ‫حبؼا‬
2.‫اىَضٖدة‬ ‫غٞس‬ ‫اىعيَٞت‬ ‫اىغٞ٘اّاث‬ ‫ذبظ‬.
3.‫ػَيٞت‬ ‫ٗبؼد‬ ‫قبو‬ ٛ‫اىبٞطس‬ ‫اىنؽف‬ ‫إصسا‬‫اىربظ‬.
4.‫ّاعٞت‬ ٍِ ‫صٞدة‬ ‫ـغٞت‬ ‫ظسٗف‬ ‫حغج‬ ‫اىربظ‬ ‫ػَيٞت‬ ‫إصسا‬ ‫ٝضب‬:-
ّٜ‫اىَبا‬ ‫ااخو‬
‫ّظٞتت‬ ‫ٗأصٖصة‬ ‫أٟث‬ ً‫باظخفدا‬.
ٗ‫اىؽس‬ ‫حخ٘تس‬ ُ‫أ‬‫ن‬َٞ‫اىقائ‬ ‫األؼفاؾ‬ ٜ‫ت‬ ‫شٍت‬ ‫اى‬ ‫اىفغٞت‬ِ‫اىؼَو‬ ٚ‫ػي‬.
‫ٗاعد‬ ‫اىربظ‬ ‫ػَيٞت‬ ‫حؼخبس‬‫ة‬ٌ‫ىغ‬ ٚ‫إى‬ ‫ث‬ ‫اىؼم‬ ‫حغ٘ٝو‬ ٜ‫ت‬ ٚ‫األٗى‬ ‫اىفط٘اث‬ ٍِ،‫مَٞنت‬ ‫أمبنس‬ ‫إشاىت‬ ‫بؼد‬
ٍ‫اىَرب٘ط‬ ُ‫اىغٞ٘ا‬ ٍِ ً‫اىد‬ ِ،‫اىْصف‬ ‫نسٝق‬ ِ‫ػ‬،‫اىخةٞنساث‬ ِ‫ٍن‬ ‫ىَضَ٘ػنت‬ ‫بداٝنت‬ ‫حؼخبنس‬ ‫أّٖنا‬ ‫ٗعٞنذ‬
‫ت‬ٜ‫ث‬ ‫اىؼم‬ ٜ‫ت‬ ٍٜ‫اىس‬ ‫اىخٞبط‬ ‫ٍسعيت‬،َْ٘‫ى‬ ‫صٞدة‬ ‫بٞوت‬ ‫ٝؼخبس‬ ً‫اىد‬ ُ‫أل‬ ‫؛‬ ٍ‫ما‬ ‫اىْصف‬ ُ٘‫ٝن‬ ُ‫أ‬ ‫البد‬
‫ٗاىتعاا‬ ٜ‫اىةرائ‬ ٌَ‫ٗاىخع‬ ‫ىألٍساق‬ ‫اىَعببت‬ ‫اىَٞنسٗباث‬،ٍٗ ‫اىتغ٘ـناث‬ ‫إصسا‬ ‫ٝضب‬ ‫ٕرا‬ ٚ‫ٗػي‬‫ْٖنا‬
‫ٗاىقيننب‬ ‫اىيَٞتاٗٝننت‬ ‫ٗػقنندَٕا‬ ِٞ‫ٗاىننسئخ‬ ً٘‫ٗاىبيؼنن‬ ‫ٗاىننسأض‬ ‫ٗاىننربائظ‬ ً‫ند‬‫ن‬‫اى‬ ‫نؿ‬‫ن‬‫تغ‬‫ٗاىطغنناه‬ ‫ٗاىنبنند‬
‫ٗاىمسع‬ ٌ‫ٗاىسع‬ ‫ٗاألٍؼا‬ ‫ٗاىَؼدة‬ ِٞ‫ٗاىنيٞخ‬.
ُ‫اىغٞن٘ا‬ ‫ذبظ‬ ‫ػَيٞت‬ ٌ‫حخ‬ ُ‫أ‬ ‫بؼد‬،‫باىناٍنو‬ ‫اىْنصف‬ ‫ػَيٞنت‬ ً‫نحَنا‬ ‫اى٘قنج‬ ِ‫ٍن‬ ‫ىبمنغ‬ ‫ٝخنسك‬،ٌ‫حنخ‬ ‫ٗقند‬
‫زاتؼنت‬ ‫ب٘اظطت‬ ُ‫اىغٞ٘ا‬ ‫بستغ‬ ‫اىْصف‬ ‫ػَيٞت‬‫أٗحٍ٘احٞنٞنت‬،‫ٗحؼنسف‬ ‫ٍْنعنت‬ ٔ‫ٗزأظن‬ ٚ‫أػين‬ ٚ‫إىن‬ ٔ‫حستؼن‬
ٛ‫اىؼَ٘ا‬ ‫اىْصف‬ ٌ‫باظ‬ ‫اىطسٝقت‬ ٓ‫ٕر‬

9. 9
ٜ‫األتق‬ ‫اىْصف‬ ٌ‫باظ‬ ‫ٗحؼسف‬ ،ٔٞ‫صاّب‬ ٙ‫أعد‬ ٚ‫ػي‬ ٚ‫ٍيق‬ ُ‫اىغٞ٘ا‬ ‫ٝخسك‬ ٗ‫أ‬
‫آىٞا‬ ٗ‫أ‬ ‫ٝدٗٝا‬ ‫اىعيخ‬ ‫ػَيٞت‬ ‫ٗحبدأ‬ ،‫زاتؼت‬ ‫ب٘اظطت‬ ‫اىربٞغت‬ ‫حستغ‬ ،‫اىْصف‬ ‫ػَيٞت‬ ً‫إحَا‬ ‫ٗبؼد‬.