Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
Driftige dames      (en pittige partners) Kenniscentrum voor Relatieproblematiek             ‘De Keerkring’               ...
Kleine historie• 1922 Gezinsverpleging Beileroord• 1986 Beileroord start project    “Systeembenadering en opname       (vo...
Waartoe zijn wij op aarde?• Doel van Keerkring programma’s is: impasseproblematiek (in de relatie of waar de relatie een r...
Psychische klachten en/of                         Individuele behandeling heeft te weinig of te      psychiatrische stoorn...
Het “monster” in de relatie
Impasse (volgens Scheinkman)                                              Teruggetrokken,Verraden,                        ...
Het monster dat “geweld”      heet• Bij relatie-impasse is de verhouding    interobjectief geworden in plaats van    inter...
Partners gezamenlijkbehandelen bij partnergeweld ???? In Nederland doorgaans gescheiden aanpak   voor ‘dader’ en ‘slachtof...
Partnervariabelen                                                                  Sociaal netwerk:        SES:Gebrekkige ...
Toch gewelddadige paren samenbehandelen (maar ondervoorwaarden)• Filosofisch: relatiebenaderingen staan    waarborgen voor...
Soorten geweldJohnson (1995) onderscheidt twee vormen van  geweld:• ‘Patriarchal terrorism’ of ‘intimate  terrorism’: een ...
Soorten dadersWezenlijke verschillen tussen groepen daders. Holtzworth-   Munroe & Stuart (1994) onderscheiden mannelijke ...
Soorten relaties• Geweld kan ontstaan door escalatie over en weer, vanwege  frustraties als ervaren onrecht, ‘disrespect’,...
Vrouwelijk geweldStereotype: (mannelijke) dader en (vrouwelijk)  slachtoffer klopt vaak niet.Partnergeweld ontstaat meesta...
Dagklinisch programma•   Groep van 4 (echt)paren•   Behandelingsduur: 12 weken•   Een weekdag van 9.30-15.30u•   Multidisc...
Specifieke bestanddelen• Intakegesprekken, w.o. gesprek met    kinderen, doelen gesprek•   Holding environment•   Aanleren...
Statistieken• Sinds januari 2003: 21 driftgroepen,  ruim 80 paren, 4 paren drop-outScreenen van casuïstiek:• zeker 10 pare...
Contra-indicaties• Mensen bij wie het geweld samenhangt    met een psychopathische    karakterstructuur•   Stellen waarvan...
Succesfactoren• De partners zijn getuige geweest van  elkaars werk• Er is zowel aan individuele kwesties  als ook aan de r...
Conclusie• Onze bevindingen met gemeenschappelijke    aanpak zijn positief. Ook als de vrouw als    de ‘dader’ is aangewez...
Bedankt voor uw aandacht !albert.neeleman@ggzdrenthe.nl
Driftige dames. Over geweld van -, naar -, en met vrouwen in de partnerrelatie
Driftige dames. Over geweld van -, naar -, en met vrouwen in de partnerrelatie
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Driftige dames. Over geweld van -, naar -, en met vrouwen in de partnerrelatie

818 views

Published on

  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Driftige dames. Over geweld van -, naar -, en met vrouwen in de partnerrelatie

  1. 1. Driftige dames (en pittige partners) Kenniscentrum voor Relatieproblematiek ‘De Keerkring’ GGZ DrentheGewelddadige vrouwen; de schaduwzijde van Venus Zeegse, 13-10-2011 Albert Neeleman & Wout van Bochove
  2. 2. Kleine historie• 1922 Gezinsverpleging Beileroord• 1986 Beileroord start project “Systeembenadering en opname (voorkomende) strategieën”.• Systeemgerichte open opname-afdeling: “Laten we de partners van onze patiënten bij de behandeling betrekken”• September 1991 start “de Keerkring”: een intensief klinisch groepsprogramma voor paren van 7 weken.• 2003 start dagklinische programma’s, waaronder 1 groep voor partnergeweld
  3. 3. Waartoe zijn wij op aarde?• Doel van Keerkring programma’s is: impasseproblematiek (in de relatie of waar de relatie een rol bij speelt) - die niet of onvoldoende op te lossen is geweest in eigen kring en eerdere hulpverlening – een zodanige context te geven dat het de partners wél lukt de
  4. 4. Psychische klachten en/of Individuele behandeling heeft te weinig of te psychiatrische stoornis kort effect op individuele klacht Problemen en klachten staan tussen Relatieproblemen partners (te veel afstand of te veel conflict)Teamattitude: GroepspsychotherapieOnvoorwaardelijk De Keerkring:accepterend naar persoonen confronterend naar Systemische behandeling Non-verbale therapieëngedrag. in parengroepen vanuit intergenerationele modelSystematisch gebruik van Communicatie trainingde behandelomgeving alstherapeutisch middel Samen met de echtparen complexe relatiepuzzel Psychoeducatie enBetrekken van ouders en oplossen cognitieve therapiekinderen bij onderzoek enbehandeling Doorbreken van rigide Sociotherapie interactiepatronenGroepsleden bieden steun, E.M.D.R.spiegeling, herkenning enconfrontatie Probleemoplossend vermogen van partners en SeksuologieBewerken van de paar vergroten en klachtennarratieven van de partners leren hanteren en/of Medicamenteuze oplossen behandeling
  5. 5. Het “monster” in de relatie
  6. 6. Impasse (volgens Scheinkman) Teruggetrokken,Verraden, onafhankelijkverlaten gedrag K OSvoelen Achterdochtig, controlerend OS K gedrag, boos op de huid zitten Hulpeloos, overweldigd voelen K = Kwetsbaarheid OS = Overlevingsstrategie
  7. 7. Het monster dat “geweld” heet• Bij relatie-impasse is de verhouding interobjectief geworden in plaats van intersubjectief: de ander wordt beleefd als vijand/dader, in plaats van iemand die mee leeft, in leeft, en betrokken is.• Frequent kwamen we in de kliniek en in poliklinische contacten tegen dat partnerrelaties gekenmerkt werden door geweld.• In 2003 start speciale daggroep voor paren met huiselijk geweld
  8. 8. Partners gezamenlijkbehandelen bij partnergeweld ???? In Nederland doorgaans gescheiden aanpak voor ‘dader’ en ‘slachtoffer’ In 2/3e van Amerikaanse staten is gezamenlijke aanpak zelfs verboden, want: - Praktisch: Gevaarlijk voor de vrouw. Gesprekken kunnen leiden tot geweld en vergelding. - Filosofisch: Slachtoffer wordt mede verantwoordelijk gemaakt voor het geweld, terwijl de dader de volledig verantwoordelijk gesteld moet worden.
  9. 9. Partnervariabelen Sociaal netwerk: SES:Gebrekkige socialevaardigheden Gebrekkige sociale vaardigheden Model - Gebrek aan steun van buren, - Werkeloosheid, werkgerelateerdeGebrek aan woedecontrole Angst voor agressie, bedekte agressie, bv huiselijk vrienden, familie, collega’s of financiële stress geweld-algemeen aanklaaggedrag, zorg - Steun voor - Problemen-in bepaalde situaties opwekkend gedrag, gebruik van geweld t.a.v. huisvesting uitdagen - Isolatie van slachtofferAcceptatie van geweld als Acceptatie van geweld alsstrategie strategie??Dominant, controle Submissief ? Gezinsomstandigheden:behoeftig - Zwangerschap of net bevallen zijnEigenwaardeproblematiek Eigenwaarde problematiek HUISELIJK - Problemen met opvoeding van de kinderenGebrekkiginlevingsvermogen Gericht op de gevoelens van de ander GEWELD - Stoornis of ziekte van kinderen Lichamelijk - Andere stressoren,Schaamtegevoelig Schaamtegevoelig Psychisch negatieve levens-Externaliseren Internaliseren gebeurtenissen of en/of Seksueelverantwoordelijkheid verantwoordelijkheid omstandighedenRelatie onzekerheid Relatie onzekerheid ‘Common Couple Violence’Traditionele man - vrouw Traditionele man – vrouw of ‘Patriarchaal terrorisme’ Partnerrelatie:opvattingen opvattingen -Ontevredenheid met relatieEmotionele instabiliteit Emotionele instabiliteit - Conflicten - Negatieve en escalerendeAngstige hechtingsstijl Vermijdende communicatie(jaloezie) hechtingsstijl Eerder slachtofferschap: - Slachtoffer van (huiselijk) - (Barsten in) collusiefMiddelenmisbruik Middelenmisbruik ? geweld in gezin van herkomst, relatiepatroon eerdere relaties of elders - Onveilige hechtingPsychopathologie Post traumatisch beeld? - Overspel en jaloezie(psychosee, bipolair, Depressie? - Getuige van geweld tussen ouders en/of broers en zusjes - Verlies van controlepersoonlijkheids- - Schevestoornis B cluster)
  10. 10. Toch gewelddadige paren samenbehandelen (maar ondervoorwaarden)• Filosofisch: relatiebenaderingen staan waarborgen voor veiligheid en verantwoordelijkheid niet in de weg.• Het ene partnergeweld is het andere niet.• De ene dader is de andere niet.• De ene relatie is de andere niet.• Praktijk en onderzoek wijzen uit dat gezamenlijke behandeling kan en soms betere resultaten heeft.
  11. 11. Soorten geweldJohnson (1995) onderscheidt twee vormen van geweld:• ‘Patriarchal terrorism’ of ‘intimate terrorism’: een diepgaand patroon van domineren van de partner en controle over de relatie, met geweld en angst-inductie als basis (maar niet persé als enige tactieken).• ‘Common couple violence’ of ‘situational violence’: geweld in een intieme relatie als resultaat van een escalerend conflict.
  12. 12. Soorten dadersWezenlijke verschillen tussen groepen daders. Holtzworth- Munroe & Stuart (1994) onderscheiden mannelijke daders in:• daders die alleen in eigen familie/gezin geweld gebruiken. Dit type daders gebruikt het minste geweld binnen de huiselijke kring en kampt met minder psychopathologie dan de andere twee;• daders met dysforie of borderlineproblematiek. Zij gebruiken in emotionele nood matig tot ernstig geweld, vooral gericht op de vrouwelijke partner;• daders die algemeen gewelddadig zijn en/of antisociale of psychopathische persoonlijkheidskenmerken hebben. Zij gebruiken het meeste geweld, zowel binnen de huiselijke kring als daar buiten.Uit elkaar halen van daders en slachtoffers voor 3 e type waarschijnlijk zonder meer aangewezen, maar nadelig voor bijvoorbeeld het eerste type
  13. 13. Soorten relaties• Geweld kan ontstaan door escalatie over en weer, vanwege frustraties als ervaren onrecht, ‘disrespect’, miskenning of onmacht. De mate waarin de partners bijdragen aan de escalatie hoeft daarbij niet gelijk te zijn.• Complementaire relatie: éne partner eist de macht op en de ander heeft ondergeschikte positie. Komt deze verhouding onder druk te staan (dominante partij voelt zich bedreigd) machtsuitoefening met diverse vormen van psychisch, fysiek en seksueel geweld. Traditioneel is het de man die de machtspositie opeist, maar bij jonge westerse paren kan dit net zo goed de vrouw zijn.• Symmetrisch relatiepatroon: een voortdurend gevecht om de macht. Beiden proberen de ander de baas te zijn inzet allerlei vormen van geweld. Beiden proberen de ander te overtreffen, dus de strijd kan snel en heftig escaleren.
  14. 14. Vrouwelijk geweldStereotype: (mannelijke) dader en (vrouwelijk) slachtoffer klopt vaak niet.Partnergeweld ontstaat meestal bij ruzie. Vrouwen blijken daarbij minstens even vaak en even ernstige fysieke aanvallen op hun partner te initiëren en uit te voeren als mannen.Wel grote discrepantie tussen de onderzoeken naar conflicthantering en de forensische onderzoeken, waarin vrouwen vele malen vaker slachtoffer blijken dan mannen, en mannen vele malen vaker dader dan vrouwen.Mogelijk speelt mee dat mannen geen aangifte doen uit schaamte of dat geweld van vrouwen minder vaak tot fysieke verwonding of diepe angst bij de partner leidt.
  15. 15. Dagklinisch programma• Groep van 4 (echt)paren• Behandelingsduur: 12 weken• Een weekdag van 9.30-15.30u• Multidisciplinair team• Verbale therapie: opening, psychoeducatie, werkpuntenbespreking, groeppsychotherapie, afsluiting• Nonverbale therapie: Psychomotorische therapie, Creatieve therapie (beeldend)
  16. 16. Specifieke bestanddelen• Intakegesprekken, w.o. gesprek met kinderen, doelen gesprek• Holding environment• Aanleren time-out procedure• Onderscheid geweld en ruzie• Herkenning in groep• Psychoeducatie• Reflectiebevorderende werkvormen• Intergenerationele benadering• Metaforen (zie Neeleman & Toering 2010)
  17. 17. Statistieken• Sinds januari 2003: 21 driftgroepen, ruim 80 paren, 4 paren drop-outScreenen van casuïstiek:• zeker 10 paren symmetrisch geweld (gedeeld dader- slachtofferschap)• Zeker 17 paren geweld overwegend van vrouw naar man: - 4 bipolaire stoornis - 4 antisociale persoonlijkheidsstoornis - 6 borderline persoonlijkheidsstoornis - 2 somatische stoornis (schildklier,
  18. 18. Contra-indicaties• Mensen bij wie het geweld samenhangt met een psychopathische karakterstructuur• Stellen waarvan één te bang is voor vergelding om eerlijk in therapie te kunnen praten.• Wapenbezit, geweld buitenshuis, ernstig middelenmisbruik, ADHD met forse impulsdoorbraken, psychotische stoornissen en verstandelijke handicaps, onvoldoende beheersing van de Nederlandse taal
  19. 19. Succesfactoren• De partners zijn getuige geweest van elkaars werk• Er is zowel aan individuele kwesties als ook aan de relatiedynamiek gewerkt• De groep biedt zeer veel herkenning en dat helpt om schaamte en isolement te doorbreken• Andere vormen van het omgaan met frustratie en meningsverschil worden aangereikt en geoefend.
  20. 20. Conclusie• Onze bevindingen met gemeenschappelijke aanpak zijn positief. Ook als de vrouw als de ‘dader’ is aangewezen.• Heeft te maken met de doelgroep die wij bereiken: geen extreem geweld en geen daders die ook buiten de gezinssituatie geweld gebruiken, maar steeds stellen waarvan beide partners bereid zijn om zich aan een eigen behandeldoel te committeren.• Wij pleiten voor een aanpak van partnergeweld waarin beide partners betrokken worden als het qua veiligheid mogelijk is.
  21. 21. Bedankt voor uw aandacht !albert.neeleman@ggzdrenthe.nl

×