Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Het belang van emotieregulatie in relatietherapie

2,344 views

Published on

For a large part good couples therapy is adequate assistance with the regulation of the emotions of the partners

Published in: Health & Medicine
  • Be the first to comment

Het belang van emotieregulatie in relatietherapie

  1. 1. Het belang van EMOTIE REGULATIEin RELATIE THERAPIE
  2. 2. Emoties• Emoties ervaren we allemaal. Emoties geven onsleven betekenis, structuur, rijkdom, vreugde enverbinding met anderen.• We hanteren emoties op meer of minder effectieveen/of ineffectieve wijzen.• Niet het ervaren van bijvoorbeeld angst is eventueeleen probleem, maar het herkennen, accepteren, z.n.gebruiken en het blijven functioneren ondanks deemotie.
  3. 3. Onderzoek• Alle researchers zijn het eens over 5 basis emoties:woede, angst, verdriet, walging en blijdschap.• Er is onenigheid tussen onderzoekers of verrassing,minachting en opwinding tot de basale emotiesmoeten worden gerekend.• Er zijn cultuurspecifieke triggers en individuelevariabiliteit in triggers voor emoties, maar de feitelijkeemoties zelf zijn universeel.• Het is eenvoudiger om nieuwe triggers aan te leren,dan om triggers af te leren!
  4. 4. Onderscheid• Emoties zijn van korte duur en hebben specifieketriggers• Stemmingen zijn meer onvoorspelbaar…Ik staptevanochtend met het verkeerde been uit bed.• Persoonlijkheidstrekken beklijven in de tijd• Stoornissen treden op als emoties overstromen ende taken van het dagelijks leven belemmeren.
  5. 5. Emotie: een groep processenBeoordeling Sensatie Intentionaliteit Gevoel Motorisch gedragInterpersoonlijkeboodschap
  6. 6. Voorbeeld: angst• Ik (h)erken dat ik bezorgd ben dat ik mijn werk niet optijd afkrijg• Ik heb een snelle hartslag• Ik zet in op mijn vermogens om het werk klaar tekrijgen• Ik voel mij angstig• Ik raak fysiek geagiteerd en rusteloos• Ik vertel mijn partner dat ik een rotdag hebDe therapeut kan overwegen op welk aspect van deonderhavige emotie hij/zij het eerst de aandacht ofinterventie wil richten
  7. 7. Emotie regulatieMensen die een stressvolle ervaring meemaken, zulleneen toenemende intensiteit van emotie ervaren, wat opzichzelf een verdere stress teweeg kan brengen.Voorbeeld: een man die de ondergang van een intiemerelatie ervaart maakt verdriet, woede, angst,hopeloosheid en zelfs een gevoel van opluchting door.Naarmate de emoties in intensiteit toenemen kan hij drugsof alcohol gaan misbruiken, binge-eten, lijden aanslaapverlies, seksueel uitageren, of zichzelf bekritiseren.Als de emoties optreden, kunnen problematische stijlen vancoping met emotionele intensiteit gaan uitmaken inhoeverre hij verder wegzakt in problematische manierenvan coping.
  8. 8. Emotie disregulatie• Emotie disregulatie is het onvermogen of demoeilijkheden in de coping met ervaringen of hetverwerken van emoties.• Disregulatie kan zichzelf manifesteren alsbovenmatige intensivering van emotie of debuitensporige deactivering van emotie.• Bovenmatig: ongewenst, opdringerig,overweldigend, of problematisch, resulterend inschrik, paniek, trauma.• Deactivering: depersonalisatie, derealisatie,e.a.dissociatie, splitsen, emotionele verdoving
  9. 9. Homeostase en context• Emotieregulatie is als een homeostatischethermostaat: emoties middelen tot hanteerbareranges, zodat men de situatie het hoofd kan bieden.• Wat adaptief of problematisch is, is afhankelijk vande context en de situatie• 8 strategieën voor coping (Folkman & Lazarus1988): confrontive, distancing, self-controlling, socialsupport seeking, accepting responsibility, escape-avoidance, planful problem solving, positivereappraisal. Better coping: less chance of escalation
  10. 10. Strategieën van emotieregulatieEMOTIEVermijding Onderdrukking Afleiding Piekeren Sociale steunGedrags-activatieAcceptatieCognitiefherstructurerenProbleemoplossenAanpassenemotioneleschemaLaten zakkenvangeprikkeldheid
  11. 11. Een man en een vrouw
  12. 12. Man en vrouw houden van elkaar
  13. 13. Contact met eigen binnenwereld
  14. 14. Maar ook gevoelig voor de ander
  15. 15. Intieme relatie
  16. 16. Een Paar:interobjectief of intersubjectief1 2
  17. 17. Mentaliseren
  18. 18. Het concept van mentalizeren om deinterobjectiviteit/intersubjectiviteit vanparen te begrijpenevolutionarybiologyMENTALIZINGneurobiologyattachment theory of mind
  19. 19. Relatie en emotieregulatie• Intimiteit: dicht op de huid en gepaard gaande metveel emotionele lading en betekenis.• Emotie regulatie van beide partners is dus centraalaspect van functioneren van intieme relatie: intern(intrapsychisch) en extern (relationeel).• In intieme relaties ontstaan vaste patronen die voorde emotieregulatie van beiden betekenis dragen.• De grenzen tussen het zelf en de ander kunnendaarbij vervagen.• Willi spreekt van collusies bij een onbewustsamenspel op grond van een gelijksoortig onopgelostconflict dat dateert uit de jeugd.
  20. 20. Fasen in levenscyclus gezinzijn verbonden met emoties1.De kinderloze fase2.De uitbreidingsfase3.De stabilisatiefase4.Fase van huis verlaten5.Empty nest fase6.Alleen achterblijven
  21. 21. Emotionele gebeurtenissenLevensfase en existentie: ziekte, dood,betekenisgeving;De derde in de relatie, porno en andere„ontrouw‟;Scheiding; Nieuw samengestelde gezinnen;Geweld, misbruik en trauma;Rouw en verlies;
  22. 22. Relatie en emotieregulatie (vv)• Overdracht (en tegenoverdracht): Belevingen aan iemand in hethier-en-nu contact waarin vervormingen zitten vanuit eerderebetekenisvolle relaties.• Projectieve identificatie: in de ander projecteren van eigenverboden wensen/aspecten.• De hechtingsstijl speelt een belangrijke (mediërende) rol in deemotieregulatie van beide partners en hoe de ander beleefdwordt.• Psychotrauma kan de emotieregulatie ontregelen.• Differentiatie staat voor het proces van verbeterde grenzentussen het zelf en de ander, waardoor gezondere verbindingmogelijk wordt.• Mentaliseren staat voor het vermogen stil te staan bij eigengevoelens, gedachten, wensen en intenties en daarnaast die vande ander. Hiervoor zijn zowel grenzen als verbindingonontbeerlijk!
  23. 23. KKOSOSVerraden,verlatenvoelenAchterdochtig,controlerendgedrag, boos opde huid zittenTeruggetrokken,onafhankelijkgedragHulpeloos, overweldigdvoelenK = KwetsbaarheidOS = OverlevingsstrategieKwetsbaarheid & overleving
  24. 24. Interventies bij emotieregulatieEMOTIEIdentificerenLabelenDifferentiërenUitingvaliderenCognitieveherstructureringEmotionelemythesbewerkenMindfulnessStress-reductieCompassionatemind towardselfAcceptatie
  25. 25. Onveilige hechtingAls hechtingsfiguur fysiek/emotioneel niet beschikbaar,dan één van 2 mogelijke hechtingsstrategieën:-hyperactivatie (angstige hechting: “fight” responses):hechtingsfiguur bewegen de ontbeerde steun enbescherming te geven.-deactivatie (vermijdende hechting: “flight”responses):afstand en controle verkrijgen in de relatie om nieuweteleurstelling zo te voorkomen.
  26. 26. weinigangstvoorafwijzingveelangstvoorafwijzingveiliggepre-occupeerdafwijzendvermijdendangstigvermijdendveelvermijdingintimiteitweinigvermijdingintimiteitdimensies en stijlen
  27. 27. Therapie doelenTherapie:-van reactiviteit naar verantwoordelijkheidvoor eigen gevoelens en gedragingen;-van impasse (interobjectiviteit) naargroter vermogen tot reflectie, uiten vangevoelens en verlangens, luisteren,onderhandelen en keuzen over hoe menin de relatie wil zijn (intersubjectiviteit).
  28. 28. Theory: Birth of the AgentiveSelfAttachment figure “discovers” infant’s mind (subjectivity)Representationof infant’smental stateAttachment figure InfantCore ofpsychologicalselfInfant internalizes caregiver’s representation to form psychological selfSafe, playful interaction with the caregiver leads to the integration ofprimitive modes of experiencing internal reality  mentalizationInternalizationInference
  29. 29. Birth of the “Alien” Self inDisorganized AttachmentThe caregiver’s perception is inaccurate or unmarked or bothAbsence ofarepresentation ofthe infant’smental stateAttachmentFigure The nascent selfrepresentationalstructureThe child, unable to “find” himself as an intentional being, internalizes arepresentation of the other into the self with distorted agentive characteristicsMirroring failsInternalisation of a non-contingent mentalstate as part of the selfChildThe AlienSelf
  30. 30. Projectieve identificatie• Van partner naar partner• Van partner naar groepslid• Van partner naartherapeut(en)• Van partner naar subgroep• Van partner naar groep• Van cotherapeut naarcotherapeut• Van cotherapeut naargroepsleden• Van cotherapeut naar groepals geheelEen onbewuste interactie waarin het individu zich probeert te ontdoenvan ongewenste/destructieve verlangens of aspecten van zichzelfdoor die te projecteren op de ander. Vervolgens gaat de ander zichidentificeren met deze projecties en zich daarnaar gedragen.Als een parengroep goedfunctioneert, biedt deze eensteunende holdingenvironment en een containerwaarin paren de vrijheidkunnen ontwikkelen om deinnerlijke object relaties vanbeide partners teonderzoeken, hunwederzijdse overdrachten enhun projectieve identificaties.
  31. 31. Self experiencedas evil and hatefulProjective identification:Self-destructiveness and externalisationCoercive, controlling behavior is used to reduce the experience ofunbearably painful emotional state of attack from within –externalisation becomes a matter of life and deathPerceivedotherUnbearably painfulemotional states:Self experiencedas evil/hatefulTorturing alien selfSelf representation PerceivedotherSelf experiencedas hated and attackedExternalizationTorturing alien self
  32. 32. Een Paar in een Groep
  33. 33. Getuige van interacties partner
  34. 34. Een Paar en de Derde(n)1 2
  35. 35. Groep als geheel
  36. 36. Therapeutisch milieuWerkdefinitie van Janzing & Kerstens (2005):“Een therapeutisch milieu is een georganiseerdebehandelingseenheid, waarbinnen een situatiegecreëerd wordt waarin aan een patiënt relatiesmet een groep patiënten en behandelaarsworden aangeboden. Deze relaties bieden depatiënt de ruimte om zelf binnen zijnmogelijkheden en beperkingen tot een oplossingte komen van zijn problemen (die iningewikkeldheid uiteen kunnen lopen en opallerlei gebieden van het leven kunnen liggen).”
  37. 37. Belang behandelmilieuGroep – Angst – RegressieAntigroup Therapeutische groepBenodigde kwaliteiten behandelmilieu:–Containing–Holding–Reflectie/Bevorderen vanmentaliseren
  38. 38. ContainingContaining is een begrip van Wilfred Bion:• Het innemen en verdragen van angsten, woede,verwarringen en andere moeilijk te hanterengevoelens,…• …en deze in verdraaglijke, hanteerbare,begrijpelijke en verteerbare vorm teruggeven.Als zodanig verwijst containing niet alleen naar watouders voor hun kinderen proberen te doen,maar ook wat een psychotherapeut ofpsychotherapeutisch behandelmilieu beoogt tebieden aan patiënten.
  39. 39. HoldingHolding is een concept van Donald Winnicott:• Het door het verzorgend object zonder woordendoorzien en voorzien wat de behoeften en wensen zijnvan het kind.Holding environment:• bieden van een omgeving die (voldoende) aan debehoeften van de baby tegemoet komt.=> Basic fault = te weinig of inadequate holdinggevolg: ontwikkeling structurele pathologie Basic trust = voldoende holdinggevolg: geen nood aan primitieve afweer-mechanismen zoals splitsing
  40. 40. Functie van holding environment• Holding is een voorwaarde om:1. frustrerende & gratificerende moeder als één enhetzelfde object te leren zien2. te kunnen ervaren dat „environmental mother‟ nietverdwijnt als het kind zijn woede uit• Holding helpt dus splitsing tussen all good en all badop te heffen en zo een niveau van ontwikkeling tebereiken waarop innerlijke conflicten kunnen beleefdworden• Holding is noodzakelijk voor de goede ontwikkeling &innerlijke zelfzekerheid van het kind.• Een therapeutisch milieu dient dus ook een holdingenvironment te zijn
  41. 41. Overlappende begrippen• Holding en Containment zijn dus begrippendie overlappen qua betekenis, al komen ze uiteen ietwat verschillende theoretischeachtergrond.• Een psychotherapeutisch proces, vanuit welkdenkkader en/of methodiek dan ookuitgevoerd, heeft pas kans van slagen als ervoldoende containing en holding is.• Dit is des te belangrijker naarmate depsychische problematiek meer de samenhangvan de persoonlijkheid en identiteit raakt!
  42. 42. BehandelmilieuBestaat uit mensen en middelen, waaronder:• Behandelaar(s)/behandelteam;• Ruimten met een bepaalde inrichting;• Ondersteunend personeel (onderhoud,secretariaat);• Een leidinggevende structuur• Een rooster van samenhangende therapieonderdelen• Et cetera…N.B.: De weldoordachte en door goede samenhanggekenmerkte ordening bepaalt de therapeutischekracht van het behandelmilieu

×