Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Paul van Wilgen

  • Be the first to comment

Paul van Wilgen

  1. 1. ‘‘CHRONISCHE PIJN EN PIJNEDUCATIE, WAT IS DE ROL VAN DE MANUEEL THERAPEUT?’’ Prof. Dr. C. Paul van Wilgen Fysiotherapeut, Gezondheidspsycholoog, Epidemioloog
  2. 2. Pijn!
  3. 3. AGENDA • De Belgische pijn in de kuip • Sensitisatie en de pijnmatrix • Bent u ‘het varken’ of ‘de haas’? • Pijn en perceptie, van patiënt en behandelaar! • Pijneducatie
  4. 4. Pijn in de Kuip!! (1985)
  5. 5. Pijn-typen • Acute pijn • Neuropathische pijn • Chronische pijn
  6. 6. Acute pijn is een symptoom Chronische pijn is een aandoening COMPLEXE
  7. 7. Chronische pijn Syndromen: – Fibromyalgie / CVS – Whiplash – RSI / KANS / Tendinopthieën – Prikkelbaredarmsyndroom – Chronische bekkenpijn – CRPS I Omschrijvingen: – SOLK / MOLK / LOLK – Hoofdpijn – Lage rugklachten (lumbago, spit, ischialgie) – ‘tussen de oren’, psychogene pijn – Aspecifieke klachten
  8. 8. Chronische pijn • 88% langer dan 2 jaar! • 78% (nl) en 66 % (bel) is ontevreden over de aangeboden zorg • Jaarlijkse kosten: 20 miljard euro (nl) 11,6 miljard (bel)
  9. 9. SENSITISATIE
  10. 10. Dualisme van Descartes
  11. 11. Sensitisatie
  12. 12. From: Moseley GL, 2007
  13. 13. (Ziekte) symptomen Informatie vanuit ervaring, cultureel, externe bronnen (abstract + formeel) Cognitieve ziektepercepties Oorzaak, gevolgen, controle, behandelbaarheid, duur Coping strategieën (gedrag) Vermijden, informatie zoeken, hulp zoeken, behandeling etc Emotionele ziekte representaties angst, boosheid, teleurstelling Coping strategieën (gedrag) om met emoties om te gaan Veranderingen in het ziekte proces, functioneren en emoties Evaluatie van gedrag Evaluatie van gedrag Zelfregulatiemodel van Leventhal Mentale Representatie Hulpverlener
  14. 14. Percepties van patiënt en de hulpverlener! (BE)HANDELEN VAN DE MANUEEL THERAPEUT??
  15. 15. Chronische pijn (sensitisatie) • 1. Bio-psycho-sociaal model • Percepties!! • 2. Richten op zelfmanagement • Omgaan met de onderhoudende factoren • Normaal bewegen binnen de mogelijkheden • 3. Gedachte en gedragsverandering
  16. 16. Fasen van gedragsverandering t.o.v. behandeldoel Prochaska en DiClemente Stages of change
  17. 17. Patiënt met chronische rugpijn: Sensitisatie • 14 maanden toenemende pijnklachten • Uitstraling naar beide benen en schouders • Toenemend qua intensiteit, locatie • Niet goed aanwijsbaar, wisselend van aard • Slaap en concentratie problemen • Inactief en fors disuse • MRI, neuroloog; geen anatomische afwijkingen • Vraag: wat is de oorzaak, er moet toch iets mis zijn?
  18. 18. Patiënt met chronische rugpijn Percepties t.a.v. bewegen Prochaska en DiClemente Stages of change P: ‘bewegen is, ondanks pijn, goed’ P: ‘stress is bij mij een belangrijke oorzaak van de pijn’ P: ‘mijn pijn is het gevolg van een geïrriteerde zenuw tussen L4 en L5 bewegen is schadelijk’. P: ‘met deze pijn is het zaak de rug goed stabiel te houden, buikspieren aangespannen!’
  19. 19. From: Moseley GL, 2007
  20. 20. Diagnostiek
  21. 21. Diagnostiek • Zeer medisch-somatisch georiënteerd • Percepties over oorzaken worden nauwelijks specifiek uitgevraagd • Consequenties mn ten aanzien van bewegen • Verwachtingen worden niet uitgevraagd • Weinig interactie (doorvragen) veelal vraag-antwoord • Ingaan op emoties? • Niet ‘patient-centered’ maar ‘PT-centered’
  22. 22. Ziektepercepties uitvragen: IPQ-K
  23. 23. Ziektepercepties uitvragen: oorzaak • Wat denkt u dat de oorzaak van uw klacht is???? • Als u deze pijn voelt wat zou dan de oorzaak kunnen zijn? • Wat gebeurt er in uw rug als u voorover buigt? • Als u deze pijn voelt wat gaat er dan mis in uw rug? • U zegt dat uw wervel verdraait hoe ziet u dat voor zich? • Wat is artrose?
  24. 24. Ziektepercepties Consequenties • Wat kan/doet u niet meer vanwege uw klachten? • Kunt u uw klachten beïnvloeden? Verwachtingen • Duur van de klachten • Behandeling • Consequenties
  25. 25. Conclusie: overeenstemming? Hulpverlener Percepties over pijn
  26. 26. Pijn educatie; sensitisatie Verwachte somatische verklaring Bio- psycho- sociale aanpak
  27. 27. Evidentie voor pijneducatie?
  28. 28. Wat vertel je de patiënt?
  29. 29. Pijneducatie • Stap 1: geen lichamelijke afwijkingen (geruststelling) • Stap 2: zeggen wat het wel is (pijn is niet direct beïnvloedbaar, verloop is onzeker) • Stap 3: sensitisatie en gevolgenmodel koppelen • Stap 4: inzichtgeven in eigen gedrag en denken (overeenstemming en motivatie)
  30. 30. Acute pijn
  31. 31. Acute pijn
  32. 32. Chronische pijn
  33. 33. SENSITISATIE
  34. 34. Pijn educatie • Acute pijn • Chronische pijn
  35. 35. Pijn educatie • Acute pijn • Chronische pijn Schade / ontsteking ?
  36. 36. Ontstaan van pijn  SCHADE ≠ GELIJK AAN PIJN PIJN ≠ IS NIET GELIJK AAN SCHADE  Pijn zonder schade is mogelijk:
  37. 37. m = mechanisch t = temperatuur a = acid of chemische stoffen
  38. 38. Ontstaan van pijn  Het lichaam beschikt over een sterk intern pijncontrolesysteem = 60x sterker dan eender welk medicament vb: afzwakken + versterken pijn
  39. 39. pijnsensoren zenuw beschadiging doorsnede van ruggenmerg achteringang ruggenmerg zenuwbanen naar hersenen toe zenuwbanen vanuit hersenen hersenen PIJN
  40. 40. Ontkrachten van percepties • Uitleggen waarom bepaalde percepties niet kloppen • Mijn bekken staat scheef • Mijn rugspieren zijn te kort • Mijn buikspieren zijn instabiel • Als ik draai schuiven mijn wervels over elkaar heen • Ik heb beenlengteverschil • Mijn zithouding is niet goed • Ik heb slijtage
  41. 41. Behandeling bij (chronische) pijn Diagnostiek stap1 de probleeminventarisatie stap 2 de probleemanalyse Pijn-Educatiefase, stap 3 het geven van pijn-educatie stap 4 het kiezen van de op te bouwen activiteiten stap 5 het vaststellen van het startniveau stap 6 de opbouw tot het einddoel bepalen Behandel- en generalisatiefase (graded activity/exposure) stap 7 het uitvoeren van het opgestelde behandelplan en opbouwschema in de thuissituatie! stap 8 Bespreken van terugval
  42. 42. Transdisciplinair model 1 + 1 + 1 = 4 Psycholoog Arts Fysiotherapeut Patiënt met chronische pijn Wetenschappers Partners Specialisten Wat doen we niet
  43. 43. Transdisciplinair model (Transcare model) • Patiënt centraal • Discipline overstijgende kennis (scholing) en werkwijze (over de beroepsgrenzen heen) • Hulpverleners werken vanuit dezelfde visie! • Kliniek en wetenschap nauw samenwerken in onderzoek en implementatie • Resultaat is meer dan het geheel der delen -Choi BCK, Pak AWP. Multidisciplinarity, interdisciplinarity and transdisciplinarity in health research, services, education and policy: 1. Definitions, objectives, and evidence of effectiveness. Clin Invest Med 2006;29:351-64. -Ruddy G, Rhee K-S. Transdisciplinary Teams in Primary Care for the Underserved: A Literature Review. Journal of Health Care for the Poor and Underserved, 2005; 16: 248-256
  44. 44. Transdisciplinair model (Transcare model) • Iedereen zegt hetzelfde tegen de patiënt (en zijn naasten) • Iedereen weet wat de ander doet • Patiënten krijgen dezelfde boodschap • Pijneducatie essentiële stap in behandelproces
  45. 45. Embedded researcher • Onderzoek naar pijneducatie in transdisciplinaire setting! • Specifieke factoren ‘deze uitleg had ik jaren eerder moet hebben’ ‘ik snap nu waarom ik pijn heb en dat de pijn geen waarschuwingssignaal is’ • A-specifieke factoren ‘ik vond het zeer fijn dat er tijd voor me genomen werd en dat ik mijn verhaal kon doen’ ‘ik merkte de goede afstemming tussen de behandelaars dat geeft vertrouwen’
  46. 46. From: Moseley GL, 2007
  47. 47. From: Moseley GL, 2007 Rol van de manueel therapeut; -vraag goed percepties uit! -wees bewust wat u zegt!
  48. 48. BEDANKT VOOR UW AANDACHT Vragen?

    Be the first to comment

    Login to see the comments

  • rachelarends

    Jun. 24, 2014
  • IlseBoekweg

    May. 26, 2016
  • MikeLigthart1

    Apr. 8, 2017

Views

Total views

2,522

On Slideshare

0

From embeds

0

Number of embeds

23

Actions

Downloads

52

Shares

0

Comments

0

Likes

3

×