SlideShare a Scribd company logo
1 of 28
Pijn en pijnbehandeling op de
             SEH




      Michiel Tebbes/Jildez Majoor
           SEH artsen KNMG
Inleiding



   Alleen op de SEH of ook op de HAP danwel in de
                  huisartsenpraktijk?
Inhoud presentatie
•   Wat is pijn?
•   Soorten pijn en verschil chronisch/acuut
•   Waarom pijnbestrijding?
•   Welke vormen van pijnbestrijding zijn er?
•   Hoe kies je welke pijnstilling te gebruiken?
•   Pijnprotocol SEH
•   Vragen/discussie
Wat is pijn?
• ‘Een onplezierige, sensorische en emotionele ervaring
  die gepaard gaat met feitelijke of mogelijke
  weefselbeschadiging of die beschreven wordt in termen
  van een dergelijke beschadiging’

• Pijn is nuttig: beschermingsmechanisme voor het
  lichaam (terugtrekken/hulp zoeken)

• Pijn is subjectief:
   – Pijn is dat wat de patiënt die pijn heeft zegt dat het is
      en treedt op als de patiënt zegt dat het optreedt.
Reactie op pijn verschilt:
•   medische conditie,
•   lichamelijke en emotionele maturiteit
•   cognitieve status
•   houding van familie
•   culturele factoren
•   omgevingsfactoren

Angst en bezorgdheid versterken de pijn.

Het hangt tevens af van het vermogen van de hersenen om
  pijnsignalen te onderdrukken door middel van activatie
  van het analgesie-systeem
Soorten pijn
• Op SEH: meestal ACUTE pijn

Acute pijn: ontstaansduur < 2 maanden; er is meestal
  sprake van duidelijke weefselbeschadiging.

Pijnreceptoren hebben nauwelijks adaptie, eerder sprake
   van verhoogde sensitiviteit bij aanhoudende pijn →
   hyperanalgesie
Soorten pijn
• Chronische pijn

  De pijn heeft dan als alarmsignaal zijn waarde verloren.
  Duur > 3 maanden: chronische pijn.

  Deze pijn is in feite misleidend

  Chronische pijn wordt gezien als een complex probleem
  (somatische en psychische factoren)
Soorten pijn
• Nociceptieve pijn/somatisch
   – Weefselschade (bot/huid/spier/gewricht)

• Neuropathische pijn
   – Bij zenuwbeschadiging

• Viscerale pijn/parietaal (bijv appendicitis: van visceraal
  naar parietaal)

• Ischaemische pijn

• Oncologische pijn
Waarom pijnbestrijding?
• Pijn is de meest voorkomende klacht op de SEH.
• Meest essentiële missie in de zorg: preventie of
  behandelen van pijn en lijden
• Patiënten beoordelen dokters op hoe hun pijn wordt
  behandeld. (tevredenheid stijgt)
• Dokters veroorzaken pijn
• Niet (goed) behandelde pijn is geassocieerd met
  negatieve uitkomst (toename morbiditeit/verhoogde
  belasting cardiopulmonaal, ontstaan chronische pijn,
  stress, vertraagd herstel)
Waarop pijnbestrijding?
• Gevoel van angst en verlies van controle over het eigen
  lichaam
• Stellen diagnose vergemakkelijken
• Complicaties: cardiovasculair, verhoogd
  zuurstofverbruik, negatief effect op respiratoire functie
Wanneer pijnstilling
•   Thuis
•   In wachtkamer
•   Alleen bij doorsturen ziekenhuis
•   Op SEH




                            ?
Pijn meten
Afhankelijk van de pijnscore?

- VAS (visual analogue scale)




- NRS (numerieke rating schaal 0-10) of 4 puntsschaal
Pijn meten
• Pijnscore 4 puntsschaal:
   – 0 = geen pijn (VAS 0)
   – 1 = milde pijn (VAS 1-2-3)
   – 2 = matige pijn (VAS 4-5-6-7)
   – 3 = ernstige pijn (VAS 8-9-10)
http://filmpje
Manieren van pijnstilling
• Oorzaak wegnemen
• Afhankelijk van letsel:
   – Koelen bij brandwonden
   – Koelen bij contusies of distorsies
   – Elevatie ledemaat
   – Drukverband
   – Spalk/mitella
   – Uitleg/rustige omgeving
   – Medicamenteus
Protocol SEH
• Uniform en verantwoord analgesie bij patiënt op SEH
  met als uitgangspunt kwaliteit van zorg.



• Streven:
   – Comfort patiënt + afname stressrespons
   – Vroegtijdige pijnbestrijding
   – Pijnscore 0 – 1
   – Verpleegkundigen hebben regie over
      pijnbehandeling
Protocol SEH
•   Te gebruiken door SEH verpleegkundige en artsen
•   Bij triage al (check allergieën)
•   Bij interventie, verifieer resultaat
•   Pijnscores in rapportage/dossier patiënt, min. 3 x.
•   Bij alle patiënten in principe
•   Bij twijfel vpk, overleg verantwoordelijk arts
Protocol SEH > 16 jr
• Pijnscore 0: geen pijnstilling

• Pijnscore 1: 1000mg paracetamol per os/rectaal/i.v.

• Pijnscore 2: 1000mg paracetamol + 500 mg naproxen

• Pijnscore 3: 1000mg paracetamol + dipidolor 0,2-
  0,3mg/kg i.m.         of 0,1-0,2 mg iv. (evt herhalen na 10
   minuten)


• Bij het geven van een opiaat patiënt altijd monitoren:
  NIBP, HF en SPO2
Pijnprotocol SEH >16 jr
• Na 30 minuten herevaluatie: pijnscore

• Pijnscore 1: naproxen naast PCM
• Pijnscore 2: tramadol toevoegen of dipidolor starten
• Pijnscore 3: overleg met arts
Fabel


“Geen pijnstilling gegeven, want dan is
  patiënt niet meer goed te beoordelen”

“Pt zegt wel dat hij een pijnscore van 3
  heeft, maar dan klopt natuurlijk niet bij
  dit letsel”
Om mee naar huis te nemen:
• Acute pijn kan tot chronische pijn leiden indien niet goed
  behandeld
• Stress (psychisch en lichamelijk) kan leiden tot een
  vertraagde genezing en toename comorbiditeit.

Dus: neem pijn serieus en overweeg om ook op de HAP of
  in de praktijk hier meer op in te spelen.
Nog even iets algemeens:
• Insturen patiënten SEH altijd naar de
  betreffende specialist
• Ook na bellen svp een verwijsbrief meegeven
  of faxen
• Bij triage probleem evt. overleg met SEH arts
  rechtstreeks.

More Related Content

What's hot

Perkembangan Masyarakat Indonesia pada masa Orde Baru
Perkembangan Masyarakat Indonesia pada masa Orde BaruPerkembangan Masyarakat Indonesia pada masa Orde Baru
Perkembangan Masyarakat Indonesia pada masa Orde BaruEnggita Aprilika Yustian
 
Ketahanan nasional indonesia
Ketahanan nasional indonesiaKetahanan nasional indonesia
Ketahanan nasional indonesiaanacann
 
Makalah : Pancasila Sebagai Sistem Hukum
Makalah : Pancasila Sebagai Sistem HukumMakalah : Pancasila Sebagai Sistem Hukum
Makalah : Pancasila Sebagai Sistem HukumRiyanto Kasnuri
 
Penggalian nilai nilai pancasila di masa sebelum 1908
Penggalian nilai nilai pancasila di masa sebelum 1908Penggalian nilai nilai pancasila di masa sebelum 1908
Penggalian nilai nilai pancasila di masa sebelum 1908YABES HULU
 
Ppt sni 4 Sejarah organisasi pergerakan nasional 1929 1942
Ppt sni 4 Sejarah organisasi pergerakan nasional 1929 1942Ppt sni 4 Sejarah organisasi pergerakan nasional 1929 1942
Ppt sni 4 Sejarah organisasi pergerakan nasional 1929 1942Dewi_Sejarah
 
Amerika.pptx
Amerika.pptxAmerika.pptx
Amerika.pptxBryans23
 
Identitas bangsa kewarganegaraan
Identitas bangsa kewarganegaraanIdentitas bangsa kewarganegaraan
Identitas bangsa kewarganegaraanDwi Anita
 
Penelitian sejarah x
Penelitian sejarah xPenelitian sejarah x
Penelitian sejarah xbiancanzita
 
Hakikat Pendidikan Kewarganegaraan dalam Mengembangkan Kemampuan Utuh Sarjana...
Hakikat Pendidikan Kewarganegaraan dalam Mengembangkan Kemampuan Utuh Sarjana...Hakikat Pendidikan Kewarganegaraan dalam Mengembangkan Kemampuan Utuh Sarjana...
Hakikat Pendidikan Kewarganegaraan dalam Mengembangkan Kemampuan Utuh Sarjana...Fitri Ayu Kusuma Wijayanti
 
Pancasila sebagai dasar negara
Pancasila sebagai dasar negaraPancasila sebagai dasar negara
Pancasila sebagai dasar negarameilina fitri
 
Osnovi ortodontske dijagnostike
Osnovi ortodontske dijagnostike Osnovi ortodontske dijagnostike
Osnovi ortodontske dijagnostike Enita Kazazic-Nakas
 
Resume Materi Hukum Pidana
Resume Materi Hukum PidanaResume Materi Hukum Pidana
Resume Materi Hukum PidanaIca Diennissa
 
TUGAS PPT HUKUM PIDANA_RUDI HADI SUWARNO.pptx
TUGAS PPT HUKUM PIDANA_RUDI HADI SUWARNO.pptxTUGAS PPT HUKUM PIDANA_RUDI HADI SUWARNO.pptx
TUGAS PPT HUKUM PIDANA_RUDI HADI SUWARNO.pptxUdaiiiKageyama
 
Sejarah reformasi
Sejarah reformasiSejarah reformasi
Sejarah reformasiANAKilang81
 

What's hot (16)

Perkembangan Masyarakat Indonesia pada masa Orde Baru
Perkembangan Masyarakat Indonesia pada masa Orde BaruPerkembangan Masyarakat Indonesia pada masa Orde Baru
Perkembangan Masyarakat Indonesia pada masa Orde Baru
 
Ketahanan nasional indonesia
Ketahanan nasional indonesiaKetahanan nasional indonesia
Ketahanan nasional indonesia
 
Makalah : Pancasila Sebagai Sistem Hukum
Makalah : Pancasila Sebagai Sistem HukumMakalah : Pancasila Sebagai Sistem Hukum
Makalah : Pancasila Sebagai Sistem Hukum
 
Penggalian nilai nilai pancasila di masa sebelum 1908
Penggalian nilai nilai pancasila di masa sebelum 1908Penggalian nilai nilai pancasila di masa sebelum 1908
Penggalian nilai nilai pancasila di masa sebelum 1908
 
Ppt sni 4 Sejarah organisasi pergerakan nasional 1929 1942
Ppt sni 4 Sejarah organisasi pergerakan nasional 1929 1942Ppt sni 4 Sejarah organisasi pergerakan nasional 1929 1942
Ppt sni 4 Sejarah organisasi pergerakan nasional 1929 1942
 
5. pancasila dasar negara
5. pancasila dasar negara5. pancasila dasar negara
5. pancasila dasar negara
 
Amerika.pptx
Amerika.pptxAmerika.pptx
Amerika.pptx
 
Identitas bangsa kewarganegaraan
Identitas bangsa kewarganegaraanIdentitas bangsa kewarganegaraan
Identitas bangsa kewarganegaraan
 
Penelitian sejarah x
Penelitian sejarah xPenelitian sejarah x
Penelitian sejarah x
 
Hakikat Pendidikan Kewarganegaraan dalam Mengembangkan Kemampuan Utuh Sarjana...
Hakikat Pendidikan Kewarganegaraan dalam Mengembangkan Kemampuan Utuh Sarjana...Hakikat Pendidikan Kewarganegaraan dalam Mengembangkan Kemampuan Utuh Sarjana...
Hakikat Pendidikan Kewarganegaraan dalam Mengembangkan Kemampuan Utuh Sarjana...
 
Politik hukum sudjito
Politik hukum   sudjitoPolitik hukum   sudjito
Politik hukum sudjito
 
Pancasila sebagai dasar negara
Pancasila sebagai dasar negaraPancasila sebagai dasar negara
Pancasila sebagai dasar negara
 
Osnovi ortodontske dijagnostike
Osnovi ortodontske dijagnostike Osnovi ortodontske dijagnostike
Osnovi ortodontske dijagnostike
 
Resume Materi Hukum Pidana
Resume Materi Hukum PidanaResume Materi Hukum Pidana
Resume Materi Hukum Pidana
 
TUGAS PPT HUKUM PIDANA_RUDI HADI SUWARNO.pptx
TUGAS PPT HUKUM PIDANA_RUDI HADI SUWARNO.pptxTUGAS PPT HUKUM PIDANA_RUDI HADI SUWARNO.pptx
TUGAS PPT HUKUM PIDANA_RUDI HADI SUWARNO.pptx
 
Sejarah reformasi
Sejarah reformasiSejarah reformasi
Sejarah reformasi
 

Viewers also liked

Illustrative Global Endorsements of my article Future of Ethically Effective ...
Illustrative Global Endorsements of my article Future of Ethically Effective ...Illustrative Global Endorsements of my article Future of Ethically Effective ...
Illustrative Global Endorsements of my article Future of Ethically Effective ...Chaudhary Imran Sarwar
 
Hackeando La Mente De Los Participantes Full
Hackeando La Mente De Los Participantes FullHackeando La Mente De Los Participantes Full
Hackeando La Mente De Los Participantes FullChema Alonso
 
Interactive Publishing Sector Snapshot
Interactive Publishing Sector SnapshotInteractive Publishing Sector Snapshot
Interactive Publishing Sector SnapshotTroy Centazzo
 
College Psychology Chapter 1
College Psychology Chapter 1College Psychology Chapter 1
College Psychology Chapter 1shadowscat
 
Presentem l’escola còpia
Presentem l’escola   còpiaPresentem l’escola   còpia
Presentem l’escola còpiacicleinfantil
 
Introducción a las RR.HH, en relación con la seguridad industrial
Introducción a las RR.HH, en relación con la seguridad industrialIntroducción a las RR.HH, en relación con la seguridad industrial
Introducción a las RR.HH, en relación con la seguridad industrialOsvaldo Conde
 
Memoria anual Fundación Picarral 2015
Memoria anual Fundación Picarral 2015Memoria anual Fundación Picarral 2015
Memoria anual Fundación Picarral 2015FundacionPicarral
 
Fergal whelan-porter-ceo-aeolus-engine-services
Fergal whelan-porter-ceo-aeolus-engine-servicesFergal whelan-porter-ceo-aeolus-engine-services
Fergal whelan-porter-ceo-aeolus-engine-servicespip87
 
Institucional macair jet (2)
Institucional macair jet (2)Institucional macair jet (2)
Institucional macair jet (2)MACAIR JET
 
MyVideoTalk Product Presentation
MyVideoTalk Product PresentationMyVideoTalk Product Presentation
MyVideoTalk Product Presentationtnagareshwar
 
La3 ict-topic-3-computer-networks
La3 ict-topic-3-computer-networksLa3 ict-topic-3-computer-networks
La3 ict-topic-3-computer-networksKak Yong
 

Viewers also liked (20)

BOLETÍN GRAN VEGA DE MARZO
BOLETÍN GRAN VEGA DE MARZOBOLETÍN GRAN VEGA DE MARZO
BOLETÍN GRAN VEGA DE MARZO
 
CV H 2016
CV H 2016CV H 2016
CV H 2016
 
Illustrative Global Endorsements of my article Future of Ethically Effective ...
Illustrative Global Endorsements of my article Future of Ethically Effective ...Illustrative Global Endorsements of my article Future of Ethically Effective ...
Illustrative Global Endorsements of my article Future of Ethically Effective ...
 
Chemistry 2.1
Chemistry 2.1 Chemistry 2.1
Chemistry 2.1
 
Suka tic
Suka ticSuka tic
Suka tic
 
Colección psicología deportiva
Colección psicología deportivaColección psicología deportiva
Colección psicología deportiva
 
Identidades ashanti perú - 001
Identidades ashanti perú - 001Identidades ashanti perú - 001
Identidades ashanti perú - 001
 
Hackeando La Mente De Los Participantes Full
Hackeando La Mente De Los Participantes FullHackeando La Mente De Los Participantes Full
Hackeando La Mente De Los Participantes Full
 
Interactive Publishing Sector Snapshot
Interactive Publishing Sector SnapshotInteractive Publishing Sector Snapshot
Interactive Publishing Sector Snapshot
 
College Psychology Chapter 1
College Psychology Chapter 1College Psychology Chapter 1
College Psychology Chapter 1
 
Presentem l’escola còpia
Presentem l’escola   còpiaPresentem l’escola   còpia
Presentem l’escola còpia
 
Introducción a las RR.HH, en relación con la seguridad industrial
Introducción a las RR.HH, en relación con la seguridad industrialIntroducción a las RR.HH, en relación con la seguridad industrial
Introducción a las RR.HH, en relación con la seguridad industrial
 
Ft gate u f_c_d_23
Ft gate u f_c_d_23Ft gate u f_c_d_23
Ft gate u f_c_d_23
 
Memoria anual Fundación Picarral 2015
Memoria anual Fundación Picarral 2015Memoria anual Fundación Picarral 2015
Memoria anual Fundación Picarral 2015
 
Fergal whelan-porter-ceo-aeolus-engine-services
Fergal whelan-porter-ceo-aeolus-engine-servicesFergal whelan-porter-ceo-aeolus-engine-services
Fergal whelan-porter-ceo-aeolus-engine-services
 
Institucional macair jet (2)
Institucional macair jet (2)Institucional macair jet (2)
Institucional macair jet (2)
 
MyVideoTalk Product Presentation
MyVideoTalk Product PresentationMyVideoTalk Product Presentation
MyVideoTalk Product Presentation
 
La3 ict-topic-3-computer-networks
La3 ict-topic-3-computer-networksLa3 ict-topic-3-computer-networks
La3 ict-topic-3-computer-networks
 
Von Lessing zu Lessig
Von Lessing zu LessigVon Lessing zu Lessig
Von Lessing zu Lessig
 
Cartilha salário mínimo profissional
Cartilha salário mínimo profissionalCartilha salário mínimo profissional
Cartilha salário mínimo profissional
 

Similar to Pijn en Pijnbehandeling op SEH

Andullatie in de fysiotherapeutische praktijk
Andullatie in de fysiotherapeutische praktijkAndullatie in de fysiotherapeutische praktijk
Andullatie in de fysiotherapeutische praktijkJoost Magermans
 
Pijn, mevr decupere,printversie
Pijn, mevr decupere,printversiePijn, mevr decupere,printversie
Pijn, mevr decupere,printversieNesrin Köseoglu
 
Pijn en psychiatrie
Pijn en psychiatriePijn en psychiatrie
Pijn en psychiatrie0263783
 
Manuele therapie bij hoofdpijn: een hoofdzaak!
Manuele therapie bij hoofdpijn: een hoofdzaak! Manuele therapie bij hoofdpijn: een hoofdzaak!
Manuele therapie bij hoofdpijn: een hoofdzaak! NVMT-symposium
 
Crps 1 2008 Npi
Crps 1 2008 NpiCrps 1 2008 Npi
Crps 1 2008 Npitamarlea
 
Module Pijn vpk 2016 powerpoint.ptt
Module Pijn vpk 2016 powerpoint.pttModule Pijn vpk 2016 powerpoint.ptt
Module Pijn vpk 2016 powerpoint.pttAnika Willemsen
 
LTD2010 Lezing Bonne
LTD2010 Lezing BonneLTD2010 Lezing Bonne
LTD2010 Lezing BonneRob Beenker
 
Ltd2010 Lezing Bonne
Ltd2010 Lezing BonneLtd2010 Lezing Bonne
Ltd2010 Lezing BonneRob Beenker
 
Medial tibial stress syndrome (MTSS)
Medial tibial stress syndrome (MTSS)Medial tibial stress syndrome (MTSS)
Medial tibial stress syndrome (MTSS)Ruby Chin A Fat
 
Waarom pijn en ander lijden behandeld moet worden
Waarom pijn en ander lijden behandeld moet wordenWaarom pijn en ander lijden behandeld moet worden
Waarom pijn en ander lijden behandeld moet wordenPaul Lieverse
 
2. diagnostiek
2. diagnostiek2. diagnostiek
2. diagnostiekR_Roumen
 
Presentatie N O V Najaarsvergadering 2007 P V P Als Behandeling Van Chronis...
Presentatie  N O V Najaarsvergadering 2007  P V P Als Behandeling Van Chronis...Presentatie  N O V Najaarsvergadering 2007  P V P Als Behandeling Van Chronis...
Presentatie N O V Najaarsvergadering 2007 P V P Als Behandeling Van Chronis...pds
 
Cvs en fibromyalgie
Cvs en fibromyalgieCvs en fibromyalgie
Cvs en fibromyalgieKine Demonie
 
Carpaal Tunnelsyndroom
Carpaal TunnelsyndroomCarpaal Tunnelsyndroom
Carpaal TunnelsyndroomRob Donkers
 
Presentatie studiedag CVS De Spil 1 juni 2013
Presentatie studiedag CVS De Spil 1 juni 2013Presentatie studiedag CVS De Spil 1 juni 2013
Presentatie studiedag CVS De Spil 1 juni 2013Kine Demonie
 
Pijn bij kanker, feb 2014
Pijn bij kanker, feb 2014Pijn bij kanker, feb 2014
Pijn bij kanker, feb 2014Paul Lieverse
 

Similar to Pijn en Pijnbehandeling op SEH (20)

Paul van Wilgen
Paul van WilgenPaul van Wilgen
Paul van Wilgen
 
Andullatie in de fysiotherapeutische praktijk
Andullatie in de fysiotherapeutische praktijkAndullatie in de fysiotherapeutische praktijk
Andullatie in de fysiotherapeutische praktijk
 
Pijn, mevr decupere,printversie
Pijn, mevr decupere,printversiePijn, mevr decupere,printversie
Pijn, mevr decupere,printversie
 
Pijn en psychiatrie
Pijn en psychiatriePijn en psychiatrie
Pijn en psychiatrie
 
Manuele therapie bij hoofdpijn: een hoofdzaak!
Manuele therapie bij hoofdpijn: een hoofdzaak! Manuele therapie bij hoofdpijn: een hoofdzaak!
Manuele therapie bij hoofdpijn: een hoofdzaak!
 
Crps 1 2008 Npi
Crps 1 2008 NpiCrps 1 2008 Npi
Crps 1 2008 Npi
 
Module Pijn vpk 2016 powerpoint.ptt
Module Pijn vpk 2016 powerpoint.pttModule Pijn vpk 2016 powerpoint.ptt
Module Pijn vpk 2016 powerpoint.ptt
 
LTD2010 Lezing Bonne
LTD2010 Lezing BonneLTD2010 Lezing Bonne
LTD2010 Lezing Bonne
 
Ltd2010 Lezing Bonne
Ltd2010 Lezing BonneLtd2010 Lezing Bonne
Ltd2010 Lezing Bonne
 
Inge Roes
Inge RoesInge Roes
Inge Roes
 
Medial tibial stress syndrome (MTSS)
Medial tibial stress syndrome (MTSS)Medial tibial stress syndrome (MTSS)
Medial tibial stress syndrome (MTSS)
 
oratie Wolff def
oratie Wolff deforatie Wolff def
oratie Wolff def
 
Waarom pijn en ander lijden behandeld moet worden
Waarom pijn en ander lijden behandeld moet wordenWaarom pijn en ander lijden behandeld moet worden
Waarom pijn en ander lijden behandeld moet worden
 
2. diagnostiek
2. diagnostiek2. diagnostiek
2. diagnostiek
 
Onco-Active
Onco-ActiveOnco-Active
Onco-Active
 
Presentatie N O V Najaarsvergadering 2007 P V P Als Behandeling Van Chronis...
Presentatie  N O V Najaarsvergadering 2007  P V P Als Behandeling Van Chronis...Presentatie  N O V Najaarsvergadering 2007  P V P Als Behandeling Van Chronis...
Presentatie N O V Najaarsvergadering 2007 P V P Als Behandeling Van Chronis...
 
Cvs en fibromyalgie
Cvs en fibromyalgieCvs en fibromyalgie
Cvs en fibromyalgie
 
Carpaal Tunnelsyndroom
Carpaal TunnelsyndroomCarpaal Tunnelsyndroom
Carpaal Tunnelsyndroom
 
Presentatie studiedag CVS De Spil 1 juni 2013
Presentatie studiedag CVS De Spil 1 juni 2013Presentatie studiedag CVS De Spil 1 juni 2013
Presentatie studiedag CVS De Spil 1 juni 2013
 
Pijn bij kanker, feb 2014
Pijn bij kanker, feb 2014Pijn bij kanker, feb 2014
Pijn bij kanker, feb 2014
 

More from Michiel Tebbes

Verpleegkundig onderwijs kliniek Deventer Ziekenhuis 2019
Verpleegkundig onderwijs kliniek Deventer Ziekenhuis 2019Verpleegkundig onderwijs kliniek Deventer Ziekenhuis 2019
Verpleegkundig onderwijs kliniek Deventer Ziekenhuis 2019Michiel Tebbes
 
2019 06 Acute Zorgregio Oost - Toekomst van de banenmarkt
2019 06 Acute Zorgregio Oost - Toekomst van de banenmarkt2019 06 Acute Zorgregio Oost - Toekomst van de banenmarkt
2019 06 Acute Zorgregio Oost - Toekomst van de banenmarktMichiel Tebbes
 
Acute zorg in 2015 - een visie voor de toekomst van de (acute) zorg
Acute zorg in 2015 - een visie voor de toekomst van de (acute) zorgAcute zorg in 2015 - een visie voor de toekomst van de (acute) zorg
Acute zorg in 2015 - een visie voor de toekomst van de (acute) zorgMichiel Tebbes
 
Sandwich cursus April 2017
Sandwich cursus April 2017 Sandwich cursus April 2017
Sandwich cursus April 2017 Michiel Tebbes
 
(VGNed 1/4/2017) Toekomst van de zorg / Innovatie / technologie
(VGNed 1/4/2017) Toekomst van de zorg / Innovatie / technologie(VGNed 1/4/2017) Toekomst van de zorg / Innovatie / technologie
(VGNed 1/4/2017) Toekomst van de zorg / Innovatie / technologieMichiel Tebbes
 
eHealth: apps, wearables, nanotech en xMedicine
eHealth: apps, wearables, nanotech en xMedicineeHealth: apps, wearables, nanotech en xMedicine
eHealth: apps, wearables, nanotech en xMedicineMichiel Tebbes
 
Onderwijs verpleging SEH/CCU/EHH/IC
Onderwijs verpleging SEH/CCU/EHH/ICOnderwijs verpleging SEH/CCU/EHH/IC
Onderwijs verpleging SEH/CCU/EHH/ICMichiel Tebbes
 
Toekomst van de Zorg en de Rol van de Arts
Toekomst van de Zorg en de Rol van de ArtsToekomst van de Zorg en de Rol van de Arts
Toekomst van de Zorg en de Rol van de ArtsMichiel Tebbes
 
mHealth op de Spoedeisende Hulp.
mHealth op de Spoedeisende Hulp.mHealth op de Spoedeisende Hulp.
mHealth op de Spoedeisende Hulp.Michiel Tebbes
 
e-Zorg Event HagaZiekenhius Den Haag @ 25-6-2015
e-Zorg Event HagaZiekenhius Den Haag @ 25-6-2015e-Zorg Event HagaZiekenhius Den Haag @ 25-6-2015
e-Zorg Event HagaZiekenhius Den Haag @ 25-6-2015Michiel Tebbes
 
eHealth en Health voor SEH-artsen
eHealth en Health voor SEH-artseneHealth en Health voor SEH-artsen
eHealth en Health voor SEH-artsenMichiel Tebbes
 
Gezondheidszorg en Apps 2014
Gezondheidszorg en Apps 2014Gezondheidszorg en Apps 2014
Gezondheidszorg en Apps 2014Michiel Tebbes
 
Zorg Visie Congres - Digitale ontwikkelingen in de Zorg - 17 juni 2014
Zorg Visie Congres - Digitale ontwikkelingen in de Zorg - 17 juni 2014Zorg Visie Congres - Digitale ontwikkelingen in de Zorg - 17 juni 2014
Zorg Visie Congres - Digitale ontwikkelingen in de Zorg - 17 juni 2014Michiel Tebbes
 
eHealht/mHealth op de KIP-cursus 2014
eHealht/mHealth op de KIP-cursus 2014eHealht/mHealth op de KIP-cursus 2014
eHealht/mHealth op de KIP-cursus 2014Michiel Tebbes
 
apps 4 health: apps in de praktijk
apps 4 health:  apps in de praktijkapps 4 health:  apps in de praktijk
apps 4 health: apps in de praktijkMichiel Tebbes
 

More from Michiel Tebbes (20)

Digitale Zorg
Digitale ZorgDigitale Zorg
Digitale Zorg
 
Verpleegkundig onderwijs kliniek Deventer Ziekenhuis 2019
Verpleegkundig onderwijs kliniek Deventer Ziekenhuis 2019Verpleegkundig onderwijs kliniek Deventer Ziekenhuis 2019
Verpleegkundig onderwijs kliniek Deventer Ziekenhuis 2019
 
2019 06 Acute Zorgregio Oost - Toekomst van de banenmarkt
2019 06 Acute Zorgregio Oost - Toekomst van de banenmarkt2019 06 Acute Zorgregio Oost - Toekomst van de banenmarkt
2019 06 Acute Zorgregio Oost - Toekomst van de banenmarkt
 
Acute zorg in 2015 - een visie voor de toekomst van de (acute) zorg
Acute zorg in 2015 - een visie voor de toekomst van de (acute) zorgAcute zorg in 2015 - een visie voor de toekomst van de (acute) zorg
Acute zorg in 2015 - een visie voor de toekomst van de (acute) zorg
 
HCDO ICT event 2018
HCDO ICT event 2018HCDO ICT event 2018
HCDO ICT event 2018
 
2017 11 V&VN Research
2017 11 V&VN Research2017 11 V&VN Research
2017 11 V&VN Research
 
Sandwich cursus April 2017
Sandwich cursus April 2017 Sandwich cursus April 2017
Sandwich cursus April 2017
 
(VGNed 1/4/2017) Toekomst van de zorg / Innovatie / technologie
(VGNed 1/4/2017) Toekomst van de zorg / Innovatie / technologie(VGNed 1/4/2017) Toekomst van de zorg / Innovatie / technologie
(VGNed 1/4/2017) Toekomst van de zorg / Innovatie / technologie
 
eHealth: apps, wearables, nanotech en xMedicine
eHealth: apps, wearables, nanotech en xMedicineeHealth: apps, wearables, nanotech en xMedicine
eHealth: apps, wearables, nanotech en xMedicine
 
Innovaties in de zorg
Innovaties in de zorgInnovaties in de zorg
Innovaties in de zorg
 
3D Printen
3D Printen3D Printen
3D Printen
 
Onderwijs verpleging SEH/CCU/EHH/IC
Onderwijs verpleging SEH/CCU/EHH/ICOnderwijs verpleging SEH/CCU/EHH/IC
Onderwijs verpleging SEH/CCU/EHH/IC
 
Toekomst van de Zorg en de Rol van de Arts
Toekomst van de Zorg en de Rol van de ArtsToekomst van de Zorg en de Rol van de Arts
Toekomst van de Zorg en de Rol van de Arts
 
mHealth op de Spoedeisende Hulp.
mHealth op de Spoedeisende Hulp.mHealth op de Spoedeisende Hulp.
mHealth op de Spoedeisende Hulp.
 
e-Zorg Event HagaZiekenhius Den Haag @ 25-6-2015
e-Zorg Event HagaZiekenhius Den Haag @ 25-6-2015e-Zorg Event HagaZiekenhius Den Haag @ 25-6-2015
e-Zorg Event HagaZiekenhius Den Haag @ 25-6-2015
 
eHealth en Health voor SEH-artsen
eHealth en Health voor SEH-artseneHealth en Health voor SEH-artsen
eHealth en Health voor SEH-artsen
 
Gezondheidszorg en Apps 2014
Gezondheidszorg en Apps 2014Gezondheidszorg en Apps 2014
Gezondheidszorg en Apps 2014
 
Zorg Visie Congres - Digitale ontwikkelingen in de Zorg - 17 juni 2014
Zorg Visie Congres - Digitale ontwikkelingen in de Zorg - 17 juni 2014Zorg Visie Congres - Digitale ontwikkelingen in de Zorg - 17 juni 2014
Zorg Visie Congres - Digitale ontwikkelingen in de Zorg - 17 juni 2014
 
eHealht/mHealth op de KIP-cursus 2014
eHealht/mHealth op de KIP-cursus 2014eHealht/mHealth op de KIP-cursus 2014
eHealht/mHealth op de KIP-cursus 2014
 
apps 4 health: apps in de praktijk
apps 4 health:  apps in de praktijkapps 4 health:  apps in de praktijk
apps 4 health: apps in de praktijk
 

Pijn en Pijnbehandeling op SEH

  • 1. Pijn en pijnbehandeling op de SEH Michiel Tebbes/Jildez Majoor SEH artsen KNMG
  • 2. Inleiding Alleen op de SEH of ook op de HAP danwel in de huisartsenpraktijk?
  • 3. Inhoud presentatie • Wat is pijn? • Soorten pijn en verschil chronisch/acuut • Waarom pijnbestrijding? • Welke vormen van pijnbestrijding zijn er? • Hoe kies je welke pijnstilling te gebruiken? • Pijnprotocol SEH • Vragen/discussie
  • 4.
  • 5. Wat is pijn? • ‘Een onplezierige, sensorische en emotionele ervaring die gepaard gaat met feitelijke of mogelijke weefselbeschadiging of die beschreven wordt in termen van een dergelijke beschadiging’ • Pijn is nuttig: beschermingsmechanisme voor het lichaam (terugtrekken/hulp zoeken) • Pijn is subjectief: – Pijn is dat wat de patiënt die pijn heeft zegt dat het is en treedt op als de patiënt zegt dat het optreedt.
  • 6.
  • 7. Reactie op pijn verschilt: • medische conditie, • lichamelijke en emotionele maturiteit • cognitieve status • houding van familie • culturele factoren • omgevingsfactoren Angst en bezorgdheid versterken de pijn. Het hangt tevens af van het vermogen van de hersenen om pijnsignalen te onderdrukken door middel van activatie van het analgesie-systeem
  • 8. Soorten pijn • Op SEH: meestal ACUTE pijn Acute pijn: ontstaansduur < 2 maanden; er is meestal sprake van duidelijke weefselbeschadiging. Pijnreceptoren hebben nauwelijks adaptie, eerder sprake van verhoogde sensitiviteit bij aanhoudende pijn → hyperanalgesie
  • 9. Soorten pijn • Chronische pijn De pijn heeft dan als alarmsignaal zijn waarde verloren. Duur > 3 maanden: chronische pijn. Deze pijn is in feite misleidend Chronische pijn wordt gezien als een complex probleem (somatische en psychische factoren)
  • 10. Soorten pijn • Nociceptieve pijn/somatisch – Weefselschade (bot/huid/spier/gewricht) • Neuropathische pijn – Bij zenuwbeschadiging • Viscerale pijn/parietaal (bijv appendicitis: van visceraal naar parietaal) • Ischaemische pijn • Oncologische pijn
  • 11. Waarom pijnbestrijding? • Pijn is de meest voorkomende klacht op de SEH. • Meest essentiële missie in de zorg: preventie of behandelen van pijn en lijden • Patiënten beoordelen dokters op hoe hun pijn wordt behandeld. (tevredenheid stijgt) • Dokters veroorzaken pijn • Niet (goed) behandelde pijn is geassocieerd met negatieve uitkomst (toename morbiditeit/verhoogde belasting cardiopulmonaal, ontstaan chronische pijn, stress, vertraagd herstel)
  • 12. Waarop pijnbestrijding? • Gevoel van angst en verlies van controle over het eigen lichaam • Stellen diagnose vergemakkelijken • Complicaties: cardiovasculair, verhoogd zuurstofverbruik, negatief effect op respiratoire functie
  • 13. Wanneer pijnstilling • Thuis • In wachtkamer • Alleen bij doorsturen ziekenhuis • Op SEH ?
  • 14.
  • 15. Pijn meten Afhankelijk van de pijnscore? - VAS (visual analogue scale) - NRS (numerieke rating schaal 0-10) of 4 puntsschaal
  • 16. Pijn meten • Pijnscore 4 puntsschaal: – 0 = geen pijn (VAS 0) – 1 = milde pijn (VAS 1-2-3) – 2 = matige pijn (VAS 4-5-6-7) – 3 = ernstige pijn (VAS 8-9-10)
  • 18. Manieren van pijnstilling • Oorzaak wegnemen • Afhankelijk van letsel: – Koelen bij brandwonden – Koelen bij contusies of distorsies – Elevatie ledemaat – Drukverband – Spalk/mitella – Uitleg/rustige omgeving – Medicamenteus
  • 19. Protocol SEH • Uniform en verantwoord analgesie bij patiënt op SEH met als uitgangspunt kwaliteit van zorg. • Streven: – Comfort patiënt + afname stressrespons – Vroegtijdige pijnbestrijding – Pijnscore 0 – 1 – Verpleegkundigen hebben regie over pijnbehandeling
  • 20. Protocol SEH • Te gebruiken door SEH verpleegkundige en artsen • Bij triage al (check allergieën) • Bij interventie, verifieer resultaat • Pijnscores in rapportage/dossier patiënt, min. 3 x. • Bij alle patiënten in principe • Bij twijfel vpk, overleg verantwoordelijk arts
  • 21. Protocol SEH > 16 jr • Pijnscore 0: geen pijnstilling • Pijnscore 1: 1000mg paracetamol per os/rectaal/i.v. • Pijnscore 2: 1000mg paracetamol + 500 mg naproxen • Pijnscore 3: 1000mg paracetamol + dipidolor 0,2- 0,3mg/kg i.m. of 0,1-0,2 mg iv. (evt herhalen na 10 minuten) • Bij het geven van een opiaat patiënt altijd monitoren: NIBP, HF en SPO2
  • 22. Pijnprotocol SEH >16 jr • Na 30 minuten herevaluatie: pijnscore • Pijnscore 1: naproxen naast PCM • Pijnscore 2: tramadol toevoegen of dipidolor starten • Pijnscore 3: overleg met arts
  • 23.
  • 24.
  • 25. Fabel “Geen pijnstilling gegeven, want dan is patiënt niet meer goed te beoordelen” “Pt zegt wel dat hij een pijnscore van 3 heeft, maar dan klopt natuurlijk niet bij dit letsel”
  • 26.
  • 27. Om mee naar huis te nemen: • Acute pijn kan tot chronische pijn leiden indien niet goed behandeld • Stress (psychisch en lichamelijk) kan leiden tot een vertraagde genezing en toename comorbiditeit. Dus: neem pijn serieus en overweeg om ook op de HAP of in de praktijk hier meer op in te spelen.
  • 28. Nog even iets algemeens: • Insturen patiënten SEH altijd naar de betreffende specialist • Ook na bellen svp een verwijsbrief meegeven of faxen • Bij triage probleem evt. overleg met SEH arts rechtstreeks.