Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Case Study: Eastern Seaboard Development and its Impacts on Communities in Lamchabang City, Chonburi, Thailand, Somnuck Jongmeewasin

237 views

Published on

This presentation was part of the ProSPER.Net Leadership Programme 2017 'Building Transformational Leadership Towards the SDGs'

Published in: Education
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Case Study: Eastern Seaboard Development and its Impacts on Communities in Lamchabang City, Chonburi, Thailand, Somnuck Jongmeewasin

  1. 1. S Experiences in Working in the Affected Communities, Case Study: Eastern Seaboard Development and its Impacts against Communities in Lamchabang City, Chonburi, East of Thailand By Somnuck Jongmeewasin, Ph.D. Community Researcher, Chonburi 23 November 2015
  2. 2. Where is Chonburi ? Where is Lamchabang City?
  3. 3. Eastern Seaboard Development in Thailand (1961, 1981 – 1994, 1995 - Present)
  4. 4. Refinery Plant/Jetty/Tank Farm 1961 - Present
  5. 5. Deep Seaport / Industrial Estate 1981 - 1994 S  Lamchabang Deep Seaport Phase I (1987 – 1991, 6.4 sq.km) S  Lamchabang Industrial Estate (around 9.6 sq.km) S  Map Tha Phut Deep Seaport S  Map Tha Phut Industrial Estate
  6. 6. Deep Seaport / Industrial Estate 1995 - Present S  Lamchabang Deep Seaport Phase II (1997 – 2001, 6.4 sq.km) S  More Deep Seaports & Industrial Estates in Chonburi (2015: 20 IEs with 4,200 Plants) S  More Deep Seaports & Industrial Estates in Rayong S  New Industrial Estates in Chacheongsao, Prachinburi, Nakon Nayok, Sa Kaeo, Trat, & Chanthaburi
  7. 7. Eastern Seaboard Development and its Impacts against Communities in Lamchabang City – Main Problems Land Grabbing – Impact of Food Source @Government Deep Seaports Using Expropriation Act 10.2 sq.km in 1978 & 50 sq.km in 19996
  8. 8. Land Grabbing – Impact of Food Source @Private Deep Seaports Gradually Buying and Leasing From Low Price to High Price
  9. 9. Food Safety – Particle Matters by Poor Port Operations & Poor Shipping Practices
  10. 10. Food Safety – Particle Matters became Ocean Wastes & Air Pollution
  11. 11. Food Safety – Oil Spill / Water & Soil Pollutions
  12. 12. Food Safety – Siltation (Sediment) along the coast done by break water
  13. 13. PAH in Sediment, surrounding Lamchabang Deep Seaport S  During 1999 – 2000, high PAH was detected from sediment samples surrounding Lamchabang Deep Seaport. S  The PAH test was done by Kasetsart University (Thailand) & University of Strathclyde (Scotland). S  During 1997 – 2001, Lamchabang Deep Seaport Phase 2 was being constructed. S  During the construction period, local communities found sediment leak from the silt curtain screen into Banglamung Bay.
  14. 14. Heavy Metals in Largescale Tongue Sole (Flounder), surrounding Lamchabang ‘s Fishing Area S  During September – November 2003, Lead and Arsenic higher than Public Health Standards were detected from “Largescale Tongue Sole” samples surrounding Lamchabang’s fishing area. S  The both heavy metal tests were done by Kasetsart University (Thailand) & Chulalongkorn University (Thailand).
  15. 15. Big Accidents – Chemical Leak / Chemical Explosion / Fire / etc. EX: S  Thai Oil Refinery Plant – Tank Farm’s Explosion in 1999 S  Lamchabang Deep Seaport – Bromine Leak in 2009 S  Lamchabang Deep Seaport – Fire inside Container in 2011 S  Kerry Siam Seaport – Ship Containing Metal Sheet Sunk in 2012 S  Lamchabang Deep Seaport – Butyl Acetate Leak in 2014 S  Sriracha Harbor Deep Seaport – Coal Fire on Barge (Flat-Bottomed Boat) Sunk in 2014
  16. 16. Material Safety Data Sheet Bromine, p.a. MSDS# 95925 Section 1 - Chemical Product and Company Identification MSDS Name: Bromine, p.a. Catalog Numbers: 19666-0000, 19666-0010, 19666-0250, 19666-2500, 40284-0000, 40284-0010, 40284-1000, 40284-5000, 61174-0500, B/4000/PB05, B/4000/PB08, B/4050/PB05, B/4050/PB07, B/4050/PB08, B/4055/PB05, B/4055/PB07, B/4055/PB08 Synonyms: Dibromine; Diatomic bromine; Bromine molecule. Company Identification: Fisher Scientific UK Bishop Meadow Road, Loughborough Leics. LE11 5RG For information in Europe, call:(01509) 231166 Emergency Number, Europe:01509 231166 Section 2 - Composition, Information on Ingredients ---------------------------------------- CAS#: 7726-95-6 Chemical Name: Bromine %: >99 EINECS#: 231-778-1 ---------------------------------------- Hazard Symbols: T+ C N Risk Phrases: 26 35 50 Section 3 - Hazards Identification EMERGENCY OVERVIEW Very toxic by inhalation. Causes severe burns. Very toxic to aquatic organisms. Potential Health Effects Eye: Causes eye burns. Lachrymator (substance which increases the flow of tears). Vapors may cause eye injury. May cause permanent corneal opacification. Skin: Contact with liquid is corrosive and causes severe burns and ulceration. Ingestion: Causes gastrointestinal tract burns. Inhalation: May be fatal if inhaled. Causes chemical burns to the respiratory tract. Bromine vaporizes rapidly at room temperature. Potential symptoms of overexposure are dizziness, headache, nosebleed, coughing, feeling of oppression, pulmonary edema and pneumonia. Chronic: Prolonged inhalation may cause respiratory tract inflammation and lung damage. Section 4 - First Aid Measures Eyes: In case of contact, immediately flush eyes with plenty of water for at least 15 minutes. Get medical aid immediately. Skin: In case of contact, immediately flush skin with plenty of water for
  17. 17. Safety data sheet BUTYL ACRYLATE Revision date : 2005/10/26 Page: 1/8 Version: 5.0 (30041258/MDS_GEN_US/EN) 1. Substance/preparation and company identification 24 Hour Emergency Response InformationCompany BASF CORPORATION 100 Campus Drive Florham Park, NJ 07932 CHEMTREC: (800) 424-9300 BASF HOTLINE: (800) 832-HELP Molecular formula : C7 H12 O2 Chemical family: organic acids, esters Synonyms: ACRYLIC ACID, BUTYL ESTER 2. Composition/information on ingredients CAS Number Content (W/W) Chemical name 141-32-2 99.5 % n-butyl acrylate 150-76-5 >= 10.0 - <= 120.0 PPM MEHQ 3. Hazard identification Emergency overview DANGER: FLAMMABLE LIQUID. CAUSES EYE BURNS. CAUSES SKIN BURNS. TOXIC IF ABSORBED THROUGH SKIN. CONTAINS MATERIAL THAT MAY CAUSE ADVERSE REPRODUCTIVE EFFECTS IN FEMALES. SENSITIZER. CAN CAUSE LIVER DAMAGE. Use with local exhaust ventilation. Wear a NIOSH-certified (or equivalent) organic vapour/particulate respirator. Wear NIOSH-certified chemical goggles. Wear protective clothing. Eye wash fountains and safety showers must be easily accessible. Wear full face shield if splashing hazard exists. Potential health effects Primary routes of exposure Routes of entry for solids and liquids include eye and skin contact, ingestion and inhalation. Routes of entry for gases include inhalation and eye contact. Skin contact may be a route of entry for liquified gases. Acute toxicity: Harmful by inhalation. Virtually nontoxic after a single ingestion. Virtually nontoxic after a single skin contact. Inhalation-risk test (IRT): Mortality within 8 hours as shown in animal studies. The inhalation of a highly saturated vapor-air mixture may represent a hazard. Irritation: Irritating to eyes, respiratory system and skin.
  18. 18. Relevant Diseases Bromine Leak in 2009 Health Check for Local Communities affected by Bromine Leak in 2009 (25 – 30 November 2009) - 417 persons were examined. - The doctors at Ao Udom Hospital found 39 persons with CHEMICAL IRRITATION, POSIONING TOXIC, EYE IRRITATION, and CHEMICAL CONJUNCTIVITIS.
  19. 19. Respiratory Disease in 2010 Random Check-Up S  Local community at Ao Udom, 148 persons out of 3,000 persons were examined for respiratory disease and its relevant diseases. S  Through several health exam including lung exam (X-RAY), the doctors at Ao Udom Hospital found:- S  Cardiomegaly = 6 persons S  Bronchial Mucosal Thickening = 54 persons S  Pulmonary Fibrosis = 3 persons S  Calcified Pulmonary Modules = 1 person S  Others = 2 persons S  No Issue = 76 persons
  20. 20. Coastal Erosion
  21. 21. J.C. Marine แป้ง น�้ำตาล สินค้าเทกอง เช่น ไม้สับ ต่อเรือ ซ่อมเรือ Siam Commercial สินค้าการเกษตร เช่น กากถั่วเหลือง กะลาปาล์ม ข้าวโพด ยิปซัม สินค้าเบ็ดเตล็ด เช่น เหล็กเส้น Thaioil น�้ำมันดิบ ผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียม Kerry Siam Seaport เหล็กม้วน ไม้ยูคาลิปตัสสับ น�้ำตาลเทกอง (ต้องเอาไปผ่าน กระบวนการท�ำความสะอาดก่อนจึงจะ รับประทานได้) น�้ำตาลทรายขาว แม่พันธุ์กุ้งแชบ๊วย หอยแมลงภู่ ปลากะเบน ปลาโฉมงาม ปลาทู ปลาตะเพียน กุ้งโอคัก หอยแมลงภู่ แม่พันธุ์กุ้งแชบ๊วย 43
  22. 22. Tools & Mechanisms Assisting the Communities to Manage the Problems (1) 1.  Defining Problem Boundary (Study Boundary) 2.  Situation Analysis (Scoping & Assessing) through:- S  4 Knowledges of Sustainable Management S  Knowing Community Identity (Value) S  Knowing Community Heritage (Resource) S  Natural Heritage / Cultural Heritage S  Tangible / Intangible Heritage S  Knowing Community Problem / Impact (Seeing the Same Problem) S  Knowing Community Future (Finding the Same Solution)
  23. 23. Tools & Mechanisms Assisting the Communities to Manage the Problems (2) *** Knowing Community Future *** S  Economic Wealth à Win-Win S  Social Well-Beings S  Environmental Wellness à Rehabilitation/Conservation S  Sustaining Human Wisdom and Culture S  Balance of Globalization (Nationalization) and Localization à Clear / Care / Fair / Share S  Democratization for Decision Making à Socioeconomic Equality
  24. 24. Tools & Mechanisms Assisting the Communities to Manage the Problems (3) 3. Stakeholder Analysis S  All stakeholders in the community is ours S  Modernity of the Community S  Local People .. Fisherman / Blue Collar / White Collar / etc. S  Industrial Sector S  Local Government Sector S  National Government Sector S  FDI (Foreign Direct Investment) S  Foreign Labor S  Elderly S  Students / Childern S  Temple – Monks S  NGO / CSO S  Etc…
  25. 25. Tools & Mechanisms Assisting the Communities to Manage the Problems (4) 4.  Defining Topic-Oriented Environmental & Health Charter (Community Law / MOU / Community Guideline) S  Defining Mutual Benefits S  Local Community/Industrial Sector/Government Sector S  Trade-off Master Plan S  Stopping Threat S  Protecting Food Source S  Jointly Shaping Sustainable Future S  Negotiable Master Plan for All Stakeholders (to get integrated master plan .. plan for sustainability together)
  26. 26. Tools & Mechanisms Assisting the Communities to Manage the Problems (5) *** Integrated Master Plan *** S  Community Heritage Development and Management Plan (Community EIA/EHIA is a must for all new industrial projects, including plant expansion) S  Sustainable Heritage Utilization Plan S  Conservation Plan / Rehabilitation Plan S  Community Problem Solving Plan S  Pollution Management Plan (with Monitoring Plan) S  Civil Political Management Plan (Council / Advisory Committee) S  Community Identity Conservation Plan (All Together .. CSR in Process) S  Continuous Knowledge Management Plan (ex. Learning Center) S  Community Network Management Plan (Expanding more networks)
  27. 27. ผังสมบัติทางทะเล สะพาน ปตท. สะพาน เอสโซ่ สะพาน ปตท. สะพาน ไทยออยล์ สะพาน สั้น สะพาน สยามคอม เมอเชียล สะพาน เคอรี่สยามซีพอร์ต สะพาน ไซโล สะพาน ศรีราชาฮาเบอร์ พบปลากกระเบน จำ�นวนมาก พบปลาทู กุ้งเเชบ๊วย กุ้งโอคัก เเละปลาตะ เพียนจำ�นวนมาก พบ เเม่พันธ์ุ กุ้งเเชบ๊วย จำ�นวนมาก พบโลมาบ่อยที่สุด พบปลาทู กุ้งเเชบ๊วย เเละกุ้งโอคักมาก 12 พบปลาสากและปลา โฉมงามจำ�นวนมาก พบปลาสากจำ�นวนมาก พบปลาสากจำ�นวนมาก พบปลาสากจำ�นวนมาก สะพาน ปลา พบปลากระเบน จำ�นวนมาก แหล่งเลี้ยงหอย แมลงภู่ สะพาน เจซี มารีน
  28. 28. เกาะตามเชือก อาศัยอยู่ตามหน้าดิน ห่าง จากชายฝั่งไม่เกิน 400- 500 เมตร พบบริเวณน้ำ�ตื้นไม่เกิน 100 เมตรจากชายฝั่ง อยู่รวมกันเป็นฝูง ตามชายฝั่ง ใกล้ แหล่งน้ำ�กร่อย หรือน้ำ�จืด อาศัยบริเวณน้ำ�ตื้น ตามพื้นทะเลที่เป็น ทราย หรือ ทรายปน โคลน ที่ความลึก ระหว่าง 10-50 เมตร อาศัยอยู่ตามหน้าดิน บริเวณ น้ำ�ตื้น ลึกประมาณ 16-25 เมตร ฝังตัวอยู่ในดินที่เป็น โคลนปนทราย ไม่เกิน 100 เมตรจาก ชายฝั่ง น้ำ�ตื้นชายฝั่ง สัตว์น้ำ�หน้าอ่าว หอยนางรม ปูม้า กุ้งแชบ๊วย กุ้งโอคัก หอยแมลงภู่ หอยกระปุก ปลากะตัก ปลาแป้น ปลาเห็ดโคลน 32
  29. 29. อาศัยตามหน้าดิน และ ออกหากินตามผิวน้ำ� อาศัยในเขตชายฝั่งตามพื้น ทะเล กองหิน แนวปะการัง และดงหญ้าทะเล ตามพื้นทะเล อาศัยตั้งแต่บริเวณชายฝั่ง ถึงระดับความลึก 200 เมตร พบเฉพาะ บริเวณอุณหภูมืผิวน้ำ�ไม่ต่่ำ�กว่า 17 องศาเซลเซียส ความเค็มของน้ำ�ไม่่เกิน 32.5% แต่ทนความเค็มได้ถึง 20.4% จึงพบได้บริเวณน้ำ�กร่อยเช่นกัน อาศัยอยู่ห่างจากชายฝั่ง ไม่เกิน 500 เมตร อาศัยอยู่ตามพื้น ทะเลที่เป็น ทราย หรือโคลน อาศัยอยู่รวมกันเป็น ฝูง บริเวณน้ำ�ตื้น ชายฝั่งทะเล และ ปากแม่น้ำ� อาศัยอยู่เป็นฝูง ในทะเล แต่อาจ พบได้ในแหล่งน้ำ� กร่อยหรือน้ำ�จืด อาศัยอยู่ตามพื้น ทะเลที่เป็นโคลน หรือ โคลน ปนทราย อาศัยอยู่ห่างจากชายฝั่ง 3 กิโลเมตรในเขตน้ำ�ตื้นบริเวณแนว ประการัง ปลากระบอก ปลาสาก ปลาสลิดทะเล ปลาดาบเงิน ปลากุเลา ปลาทรายแดง ปลาทรายขาว ปลาดอกหมาก ปลาลิ้นหมา หมึกกล้วย หมึกหอม ปลาสำ�ลี ปลาทู ปลาอินทรีย์ 33
  30. 30. ป่าชายเลนที่บ้านแหลมฉบัง
  31. 31. พวงมาลัย : บังคับทิศทางเรือ ท่อไอเสีย ดาดฟ้าท้ายเรือ : ที่เก็บเครื่องมืออเนกประสงค์ ฟ่านอวน : ใช้สาวอวนขึ้นจากน้ำ�ด้วย การหมุน หางเสือ : บังคับทิศทางท้ายเรือ จำ�โพ่ท้ายเรือ : สามารถเปิดเพื่อซ่อมใบพัด และบรรจุเครื่องใช้ต่างๆ ดาดฟ้าเรือ : วางสัตว์น้ำ�ที่จับได้ เสาหัวพันเชือก : พันเชือกยึดกับหลัก ราโท : กันคลื่นทะเล สันกระดูกงู : ยางกันกระแทกใต้ท้องเรือ สังข์เรือ : ตะขอพันเชือก หลักเชือก ท้ายเรือ : พันเชือกเพื่อยึดเรือ หาก ลมมาด้านซ้ายหรือขวา หลักทรัพย์ แพนท้าย : กันคลื่นทะเล (ด้านท้าย) หน้าเรือ : เหล็กกันกระแทก โขนเรือ : บริเวณมีไว้บูชาแม่ย่านาง กระโดงเรือ : ใช้ขึงผ้าใบเมื่อมี แดดร้อน จำ�โพ่ :ฝาปิดท้องเรือที่ภายใน บรรจุของอยู่ สายยาง ล้างอวน ทะเบียนเรือ :หากเรือไม่มีทะเบียนจะถือว่าผิดกฏหมาย เละถ้าออกไปจับสัตว์น้ำ� เเล้ว กรมเจ้าท่าพบจะถูกจับ โดยทะเบียน เรือต้องไปทำ�ที่กรมเจ้าท่า จากนั้นเอา ทะเบียนไปให้กรมประมง เพื่อทำ�อาญา บัตร หากเกิดอะไรขึ้นกับเรือสามารถไป ร้องเรียนที่กรมประมงได้ เรือประมงพื้นบ้าน ใบพัด ท่อสูบน้ำ� : ท่อสูบน้ำ�ออกจากเรือ เมื่อกลับ มาจากทะเล ปีกกระเบน : ป้องกันไม่ให้เรือคว่ำ� และ โคลงเควง เรือประมงของชาวบ้าน มรดกของชุมชน เป็นเรือประมงพื้นบ้านที่มีขนาด เล็ก และเหมาะสำ�หรับการทำ�ประมงชายฝั่ง เรือประมงในพื้นที่อ่าวอุดมจะเหมือนกับ เรือประมงทั่วไปในจังหวัดชลบุรี ในอดีต ชาวบ้านไม่ได้ทำ�อาชีพประมงแบบออกไปจับ ปลา แต่เป็นการทำ�โป๊ะ ดังนั้น ชาวบ้านจึงไม่เคยทำ�เรือเอง แต่ว่าซื้อจากอู่ต่อเรือใน จังหวัดอีกที โดยอู่ต่อเรือที่ชาวบ้านจะไปสั่งเรือ มีอยู่ 4 ที่ได้แก่ แหลมฉบัง บางละมุง นาเกลือ(พัทยา) และที่บางพระซึ่งซื้อไม้ที่ใช้ในการต่อเรือนั้นนิยมใช้ไม้กระบาก และไม้ ตะเคียน แต่ว่าไม้ตะเคียนจะทนและแข็งกว่า จึงแพงกว่า ในอดีตราคาอยู่ที่ 100,000- 200,000 บาท และในปัจจุบันราคาอยู่ที่ 300,000 บาท โดยทั่วไปเรือประมงพื้นบ้าน จะมีความยาว 7เมตร เรือประมง เป็นด้ายใช้อุดช่องระหว่างไม้ โดยมี วิธีการทำ�หมันดังนี้ : 1. บิดหมัน จับหมันมาบิดเป็นเกลียวเพื่ออุดไม้ 2. ตอกหมันเข้าแนวไม้ด้วยค้อนและสิ่ว 3. ทาสีทับด้วยสีบริเวณนั้นๆ โดยการทำ�หมันเรือนั้นชาวบ้านจะ ต้องช่วยกันยกเรือขึ้นบก แล้วให้ช่างจากพัทยา บางละมุง แหลมฉบัง หรือศรีราชา มาทำ�โดยการทำ�เก็บแนวเล็กน้อยจะคิดราคา ครึ่งลำ� 1,500 บาท ทั้งลำ�ราคา 3,000 บาท โดยจะเปลี่ยนหมันอย่างน้อยทุกๆ 2 ปี หมัน ชื่อของเรือ : ชื่อของเรือเเต่ละลำ�เปรียบเสมือน ยี่ห้อของรถยนต์ เพราะเรือไม่มียี่ห้อ ซึ่งเเต่ละลำ�จะมีชื่อไม่เหมือนกัน 24
  32. 32. ความรู้คู่ประมง ตาราง ทิศทางลม สมัยก่อน...อาศัยดูการขึ้นลงของพระอาทิตย์และพระจันทร์ พระจันทร์ขึ้นน้ำ�ลง พระจันทร์ตกน้ำ�ขึ้น พระอาทิตย์ขึ้นน้ำ�ลง พระอาทิตย์ตกน้ำ�ขึ้น หากวันไหนไม่มีพระจันทร์ ก็คือข้างแรม วันนั้นน้ำ�จะตาย ปัจจุบัน... ชาวบ้านจะใช้สิ่งที่เรียกว่ามาตราน้ำ� ซึ่งเรียกง่ายๆ ก็คือตารางน้ำ�ขึ้นน้ำ�ลงประจำ�วัน ที่ทางกรม อุทกศาสตร์จัดทำ�ขึ้น เป็นหลายๆ ปี และชาวบ้านก็ต้องไปหามาดูกัน ว่าน้ำ�จะขึ้นลงเวลาไหนเพื่อใช้ประกอบ การทำ�ประมง น้ำ� ลม ลมตะเภา (หน้าร้อน) ลมตะเภาเป็นลมที่จะพัดจากทิศใต้ไปทิศเหนือ ช่วงกลางฤดูร้อนโดยเฉพาะในเดือนเมษายน แต่หลายคนจะเข้าใจผิดว่าเป็นลมว่าวเพราะเป็นช่วงที่มีคนเล่นว่าวกัน ลมตะเภาเป็นลมที่พัดพาเรือสำ�เภาบรรทุกสินค้าจากเมืองจีน เข้ามาสู่ อ่าวไทยในระยะเวลานั้นด้วย เรือจากประเทศจีนที่บรรทุกสินค้าเข้ามาค้าขายในประเทศไทยนี้ ชาวบ้านเรียกว่า เรือสำ�เภา เรือตะเภา หรือเรือสะเภา ฉะนั้นจึงเรียกชื่อลมตามชื่อเรือว่า “ลมสำ�เภา” หรือ “ลมตะเภา” ในทางอุตุนิยมวิทยา ลมตะเภาก็ คือลมใต้และลมตะวันออกเฉียงใต้ จะมาในช่วงเดือนมีนาคม จนถึง เดือนเมษายน สำ�หรับชาวบ้าน ช่วงที่มีลมตะเภา หรือสังเกตจากลมที่พัดออกจากฝั่ง ก็จะถือว่าเป็นช่วงที่มีปูมากที่สุดของปี ลมตะโก้ (หน้าฝน) ลมตะโก้ เป็นชื่อลมทะเลพัดจากทิศตะวันตกเฉียงเหนือสู่ทิศตะวันออกเฉียงใต้ มักเกิดขึ้นในปลายฤดูฝน เป็นลมที่จะนำ�สินค้าของพวกแขกมาเพราะนักเดินเรือชาวตะวันออกกลาง และอินเดียจะอาศัยลมตะโก้ช่วยเดินเรือจากตะวันตก ไปสู่ตะวันออก ราวเดือนสิงหาคม ถึงเดือน ตุลาคม ชาวบ้านจะสังเกตได้จากการที่ลมพัดมาจากทางเกาะสีชัง โดยในช่วงนี้ชาวบ้านจะไม่ออกเรือเพราะทะเลจะมีลมแรงและอันตราย ลมมรสุมตะวันตกเฉียงใต้ (หน้าฝน) หน้าฝน จะมีลมมรสุมตะวันตกเฉียงใต้พัดเข้ามาสู่ประเทศไทย ระยะเวลาประมาณ 5 เดือน อากาศโดยทั่วไปจะชุ่มชื้น และมีฝนตกชุกกระจายทั่วประเทศ โดยฝนจะตกชุกในเดือนสิงหาคม จนถึง เดือนกันยายน เป็นช่วงฤดูที่กุ้งวางไข่ ที่อำ�เภอบางปะกง จังหวัดฉะเชิงเทรา และเมื่อมีฝนตกลงมา น้ำ�ก็จะพัดพาเอา กุ้งโตเต็มวัยที่วางไข่เสร็จแล้วออกมาสู่อ่าวไทย และที่อ่าวอุดมด้วย ชาวบ้านจะสามารถจับกุ้งได้ปริมาณมาก แต่สามารถจับได้ตั้งแต่เดือนมิถุนายน ไปจนถึงเดือน กันยายน ลมว่าว (หน้าหนาว) ลมว่าวคือ ลมที่จะพัดมาในช่วงฤดูหนาว เป็นลมที่จะพัดจากทางทิศเหนือไปสู่ทิศใต้ในช่วงฤดูหนาว ประมาณเดือน พฤศจิกายน จนถึงเดือน กุมภาพันธ์ เป็นช่วงฤดูวางไข่สำ�หรับปลาทู ซึ่งถือได้ว่าเป็นช่วงปิดอ่าวของปลาทู (ช่วงปิดอ่าว ปลาทู) สำ�หรับประมงพาณิชย์นั้นถูกห้ามเข้ามาจับโดยเด็ดขาด แต่ชาวบ้านที่เป็นประมงพื้นบ้านสามารถจับได้ ดูจากช่วงเดือนและทิศทางการมาของลม โดยมีลมชนิดต่างๆ ดังนี้ ลมตะเภา ลมว่าว มรสุมตะวันตกเฉียงใต้ ลมตะโก้ เหนือ-ใต้ ตะวันตกเฉียงเหนือสู่ตะวัน ออกเฉียงใต้ พัดเข้ามาจาก เกาะสีชัง ตะวันตก-ตะวันออก ใต้-เหนือ 22
  33. 33. มาตราน้ำ� วิถีประมง ตามฤดูกาล มกราคม กุมภาพันธ์ มีนาคมเมษายน พฤษภาคม มิถุนายน กรกฎาคม สิงหาคมกันยายน ตุลาคม พฤศจิกายน ธันวาคม ฤดูหนาว ฤดูฝน ฤดูร้อน ปูม้า หอยแมลงภู่ หอยกระปุก หอยนางรม กุ้งแชบ๊วย ปลากะตัก ปลากระบอก หมึกกล้วย หมึกหอม มาตราน้ำ�ชาวบ้านจะดูเป็นรายวัน โดยเฉพาะในการจับกุ้ง เพราะ กุ้งเป็นสัตว์หน้าดินที่จะต้องอาศัยกระแสน้ำ�พัดเอาอวนไปกวาดกุ้ง ดังนั้น ช่วงเวลาที่จับกุ้งได้ดีคือช่วงที่กระแสน้ำ�แรง และช่วงที่กระแสน้ำ�แรงคือช่วงที่ มีความต่างของระดับน้ำ�ขึ้นและลงมากที่สุด โดยชาวบ้านจะดูจากมาตราน้ำ�ที่ แสดงระดับน้ำ�ตรงหน้าเกาะสีชัง ซึ่งค่อนข้างแม่นยำ� เวลาที่ใช้มาตราน้ำ�ก็ต้อง ดูว่าช่วงชั่วโมงใดที่มีระดับน้ำ�ต่างกันมาก กุ้งโอคัก ปลาทู 23
  34. 34. ตารางอวนปลา อวนปู อวนกุ้ง จำ�นวนชั้นของอวน 1 ชั้น 3 ชั้น (ตาใหญ่-ตาเล็ก-ตาใหญ่) 1 ชั้น ขนาดตา 1.7 นิ้ว ตาใหญ่ : 3 - 4 นิ้ว ตาเล็ก : 1.5 นิ้ว 3.5 - 4 นิ้ว ความลึก (นับตามจำ�นวน ตาอวน) 50 ตา 50 ตา 15 ตา ความยาว 100 เมตร 40 เมตร 100 เมตร จำ�นวนผืน ต่ออวน 1 กอง 4 ผืน 13 ผืน 5 ผืน จำ�นวนกอง ต่อเรือ 1 ลำ� 4 กอง 4 กอง 4 กอง อวนกุ้งโอคักใช้เอ็น อวนกุ้งแชบ๊วยใช้ด้าย ด้าย เนื้ออวน เอ็น อวนกุ้ง อวนปู ชนิดอวน อวนปลา 26 อวนกุ้ง อวนปลา
  35. 35. อาหารพื้นบ้าน เพราะความหลากหลายของทรัพยากรในพื้นที่ จึงทำ�ให้อ่าวอุดมแห่งนี้เปรียบเสมือนครัวที่มีอาหาร หลากหลายเมนูอันเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัวเเละปรุงรสโดยฝีมือระดับเชฟกระทะเหล็กประจำ�ท้องถิ่น เมนูอาหารพื้นบ้านของครัวอุดมแห่งนี้ มีด้วยกันหลากหลายชนิด โดยที่วัตถุดิบของอาหารทุกจาน ล้วนส่งตรงจาก ทะเลไม่ว่าจะเป็น ปลา กุ้ง หอย ปู หมึก สดจากทะเลทุกวัน เช่น หมึกต้มน้ำ�ดำ� เพราะประชากรหมึกที่มีมากมาย และสามารถหาได้ ทั่วไปในอ่าวอุดมแห่งนี้ ทำ�ให้ปลาหมึกเป็นหนึ่งในทรัพยากรหลัก เชฟกระทะเหล็กเลือกสรรมาดัดแปลงเป็นเมนูต่างๆ โดยเฉพาะ เมนูพื้นบ้านอย่าง“หมึกต้มน้ำ�ดำ�”ซึ่งมีกรรมวิธีในการปรุงรส โดย จะนำ�หมึกหอม(สด)มาต้มในน้ำ�ร้อนที่ผ่านการปรุงรสด้วยน้ำ�ปลา และน้ำ�ตาล เมื่อหมึกต้มสุก จึงจะนำ�หมึกขึ้นมารับประทานได้ เอกลักษณ์เฉพาะของเมนูพื้นบ้านชนิดนี้ คือการต้มหมึกทั้งตัว พร้อมถุงน้ำ�หมึก ทำ�ให้น้ำ�ต้มหมึกมีสีดำ�สมชื่อ หมึกต้มน้ำ�ดำ� แกงคั่วสับปะรดหอย ทรัพยากรหอยโดยเฉพาะหอยแมลงภู่ เป็นอีกหนึ่งวัตถุดิบประจำ�ครัว อ่าวอุดม ซึ่งสามารถพบเห็นได้โดยทั่วไป ประกอบกับจำ�นวนประชากรหอยที่ มีมากมาย เชฟพื้นบ้านประจำ�ชุมชนจึงดัดแปลงเป็นเมนูหอยที่อร่อย นั่นก็คือ “แกงคั่วสับปะรดหอย” ซึ่งยังคงสูตรโบราณเอาไว้ โดยจะมีกรรมวิธีในการทำ� คล้ายกับแกงเผ็ด เริ่มจากการนำ�พริกแกง กะทิ และสับปะรดมาแกงรวมกัน หลัง จากนั้นจึงนำ�หอยแมลงภู่มาต้มจนสุกแล้วจึงใส่ลงไปหม้อพร้อมกับปรุงรสจึง เป็นอันเสร็จ ชาวบ้านส่วนใหญ่หากกินไม่หมด มักจะนำ�นำ�เครื่องแกงมาคั่วหรือ ตากแห้งเอาไว้ เพราะเรายังสามารถที่จะนำ�เครื่องแกงนี้ไปต้มแกงหม้อต่อไปได้ 34
  36. 36. 35 นานาอาหารเเสนอร่อย
  37. 37. อาชีพต่อเนื่อง แกะหอยนางรมขาย “เมื่อก่อนยายไปเก็บหอยนางรมเองแล้วก็แกะขาย ทำ�อาชีพนี้มาเป็น 10 ปีแล้วแต่หลังๆ มาก็เริ่มแก่ก็เลยเลิกทำ� แต่ยายก็ยังแกะหอยอยู่นะ แค่ยาย ไม่ได้ลงไปจับเอง ยายเลยซื้อจากคนที่ดำ�น้ำ�ไปเก็บหอยจากทะเลแบบมาทั้งฝา พอขึ้นบกก็เอามาขายให้ยาย ยายซื้อมากิโลกรัมละ 10 บาท ยายรับเขามาที 40 - 50 กิโลกรัม ยายก็ซื้อมากเท่าที่ยายทำ�ไหว แต่บางวันยายก็ต้องขายปลาเค็มเพราะเก็บหอยขึ้นมาไม่ได้ แล้วที่เห็นหอยมีเปลือกเยอะๆ แบบนี้ แต่จริงๆ แล้วหอยแบบมีเปลือก 10 กิโลกรัม แกะออกมาเป็นเนื้อหอยได้แค่ 1 กิโลกรัม บางคนเขาก็แกะเอาตัว หอยออกมาตั้งแต่ตอนดำ�น้ำ�ลงไปเก็บเลย แต่ยายมาแกะเองบนบกแบบนี้หอยจะออกมาสวยกว่ามาก ไม่เละ แกะหอยนี่ง่ายนะ ตอนแรกๆ ก็ยาก ทำ�ไปนานๆ ก็ง่ายเอง ทีนี้พอได้เนื้อหอยมายายก็แช่ในน้ำ� น้ำ�ธรรมดาเนี่ยแหละ ให้หอยมันเต่งๆ ดูน่ากิน ยายขายกิโลกรัมละ 200 บาท แต่ว่ายายจะแกะแล้วแบ่งขายเป็นถุงๆ พร้อมกับชะอมอ่อน น้ำ�จิ้ม หอมซอยเจียว ชุดละ 40 บาท ชุดหนึ่งจะมีหอย 2 ขีด บางทีตามร้านก็มาซื้อของยายไป ยายก็ขายราคาเดียวกันนั่นแหละ ส่วนมากยาย จะขายให้กับคนกันเอง ไม่ก็เพื่อนบ้าน ส่วนเครื่องมือที่ยายใช้ก็คือ สัปปะนก ด้านหนึ่งเป็นเหมือนตะขอไว้เจาะหอย อีกด้านหนึ่งเป็นปลายแบนไว้เขี่ยหอยออก ” ยายนิด รักศิลป์ “การทำ�ปูจ๋าสืบเนื่องมาจากการเป็นแค่อาชีพเสริมที่น้าจะทำ�เวลามีคนสั่งของมา และจะมีทำ�เก็บไว้บ้าง วันละประมาณ 30 ชิ้น โดยการนำ�เนื้อปูแหลกมาใช้ โดยจะนำ�มาผสมกับเครื่องปรุง ได้แก่ น้ำ�มันหอย พริกไทย น้ำ�ตาล และเนื้อหมูเป็นสัดส่วนสำ�คัญ ใส่ไข่ให้ส่วนผสมเข้ากันและเหนียวเกาะกันเป็นก้อน ใส่แห้วให้มีเนื้อกรุบๆ หอมใหญ่กับผักชีเพื่อให้มีกลิ่นหอม และเนื้อปู โดยเนื้อปูจะใส่ปริมาณไม่มากนัก เมื่อผสมกันได้หมดแล้ว ก็คลุกเคล้า ให้เข้ากัน จากนั้นก็นำ�ส่วนผสมใส่กลับเข้าไปในกระดองปู นำ�ไปนึ่งให้สุก จากนั้นก็ขายได้เลย ต้นทุนของแต่ละตัว ตกอยู่ที่ 5 – 7 บาทถ้าขายราคาอยู่ที่ตัวละ 7 - 11 บาทขึ้นอยู่กับขนาด แต่ถ้าจะเอาไปให้พวกหนูกินก็ทอดก่อน โดย ร้านปูจ๋าจะขายได้ดีมากในช่วงตรุษจีนซึ่งเป็นเทศกาลที่ต้องใช้อาหารประกอบการไหว้ เนื่องจากปูจ๋าเป็นอาหารที่มี รสชาติดี จึงได้รับความนิยมในการนำ�ไปเซ่นไหว้” ป้าชะเอม ทรงนิสัย อาชีพทำ�ปูจ๋า 36
  38. 38. แม่ค้าคนกลาง ค้าขายปลีกสัตว์ทะเล “ป้าก็รับของมาจาก ชาวประมงที่ไม่ได้ส่งของไปให้ พ่อค้าคนกลาง พอป้ารับอะไร มาได้ก็ขายเท่านั้น ปัจจุบันนี้ เหลือแม่ค้าขายปลีกอยู่ไม่มาก บางเจ้าก็ออกทะเลเองขายเอง ก็มี โดยสัตว์ที่ขายจะมีหลาก หลายกันไป เช่น ปลาสาก ปลา ทรายขาว ปูม้า ราคาที่ป้าขาย ไม่แพงหรอก เพราะขายให้คน กันเองในชุมชน จะถูกกว่าขาย ตามตลาดข้างนอกมาก” คุณ ป้า แม่ค้าขายสัตว์ทะเล ใน อ่าวอุดม ซึ่งไม่ประสงค์เอ่ย นาม “ทางร้านรับของมาจากคนในพื้นที่ จากประมงพื้นบ้านเท่านั้น ของที่รับมาก็เป็นพวกของ ทะเล เช่น กุ้ง ปู ปลา หอยแมลงภู่ โดยของที่น้ารับเป็นหลักคือปลาทู เวลาจะรับสัตว์มาก็จะต้อง ใส่ น้ำ�แข็งเพื่อให้มันยังสดอยู่ ยกเว้นปูที่คนนิยมกินสดคือจะกินค่อยฆ่า ถ้าขายไปแบบตายแล้ว จะได้ ราคาน้อยมากขาดทุนได้เลย ดังนั้น ในการส่งปูจะต้องส่งไปในถังที่เปิดที่ออกซิเจนเลี้ยงเอาไว้จนถึง เวลาขายก็ส่งให้แม่ค้าตามตลาดต่างๆ เช่นตลาดแหลมฉบัง ตลาดนาเกลือ ตลาดศรีราชา และขาย เองในชุมชน โดยเวลาที่เอาปลาไปส่ง ก็ต้องดูว่าตลาดแต่ละที่ติดกี่โมงบ้าง แล้วก็ตกลงเวลากับเรือ ว่าจะให้เขาเอาสัตว์ขึ้นกี่โมง ทำ�ให้ต้นทุนการทำ�งานสูง ต้องมีค่าของปลาที่ซื้อจากชาวบ้าน ค่าน้ำ� แข็ง ค่าถังออกซิเจน ค่าลูกน้อง แต่ก็ยึดอาชีพนี้มา 12 ปีแล้ว เพราะเดิมทีเคยเป็นลูกจ้างแต่ว่าได้ เงินไม่ดี ทำ�งานไม่สะดวก เลยหันมาทำ�อาชีพพ่อค้าคนกลาง ที่จริงเมื่อสมัยวัยรุ่นเคยทำ�ประมงพื้น บ้านมาก่อน ทำ�กับพ่อ กับแม่ที่บ้าน แต่พอทรัพยากรมันลดน้อยลงมา จากการที่คนไม่มีจิตสำ�นึก ในการอนุรักษ์ เพราะไม่ใช่คนในพื้นที่ ไม่มีสำ�นึกของความเป็นเจ้าของบ้าน ก็เลิก” ลุงยุทธนา คมขำ� “ทางบ้านน้ารับปูมาจากเรือประมงอีกที เป็นปูของชาวบ้านบ้าง แต่ส่วนมากเป็นเชิงพาณิชย์ โดย รับปูสดมาแล้วก็นำ�มาต้ม แกะแบ่งออกเป็นส่วนๆ โดยเริ่มจากการแกะกระดองแล้วนำ�ไปล้างเก็บไว้สำ�หรับ ทำ�ปูจ๋า ส่วนอื่นๆ อย่างกรรเชียง ทางร้านนำ�ไปแกะขาย เป็นเนื้อส่วนที่แพงที่สุด ขาย 650 บาทต่อกิโลกรัม ได้วันละประมาณ 3 ถุง เนื้อก้ามขายกิโลกรัมละ 450 บาท ได้วันละประมาณ 1 – 2 ถุง และสุดท้าย เนื้อ แหลก ซึ่งเนื้อแหลกเป็นส่วนที่นิยมนำ�ไปทำ�เป็นข้าวผัด หรือใส่ในอาหารที่ไม่เห็นเนื้อปูชัด 400 บาทต่อ กิโลกรัม ได้ประมาณ 1 – 2 ถุง ในกรณีนี้ บ้านที่เก็บกระดองปูไว้ทำ�ปูจ๋าเนี่ยก็เพราะบ้านเขาทำ�ปูจ๋าด้วย โดยขนาดปูที่นิยมเอามาใช้คือ ขนาด 6 - 7 ตัวต่อกิโลกรัม เป็นขนาดกลาง โดยที่ร้านรับปูมาวันละ 100 – 200 ตัว” ป้าชะเอม ทรงนิสัย อาชีพแกะปู 37
  39. 39. รายได้ชุมชน รายได้ของชุมชนทั้งปี 4,838,750บาท หอยนางรมพวกนี้ไม่มีต้นทุนหรอก มีอยู่ตามโขดหินในธรรมชาติ พอเก็บกันเองก็ไม่มีค่าแรงงาน ไม่มีต้นทุนอะไร แค่อาศัยความอดทน ให้อดทนมาก็ได้มาก พวกนี้เขามาเก็บเป็นเนื้อไปขาย ส่วนแบบที่เอา ไปส่งให้ยายแกะขาย ก็เป็นพวกที่ไปดำ�เก็บมา พวกนั้นก็เป็นคนที่ต้องดำ�น้ำ�ทำ�ความสะอาดเรืออยู่แล้ว แล้ว ก็เก็บมาเป็นผลพลอยได้ ส่วนชาวประมงในพื้นที่ก็จะไปดำ�เก็บตามเสา สะพานของท่าเรือใหญ่ๆ ไม่มีต้นทุน มีแต่กำ�ไร พวกที่แกะเองก็ขายเนื้อหอยเลย กิโลกรัมละ 200 แต่ส่วนมากจะไปแบ่งขายกับเครื่องเคียง ส่วน พวกเก็บมาเป็นตัวๆ แบบมีเปลือกจะขายกิโลกรัมละ 10 บาท ส่วนมากเก็บได้วันละ 5 - 7 กิโลกรัม ทำ�ไดหมึกจะต้องมีเรือได โดยเรือไดจะมี ส่วนประกอบหลักเป็นไม้คันยอ ที่จะมีไฟติดไว้เพื่อล่อ หมึก ทำ�ให้มีค่าใช้จ่ายของค่าไฟ และน้ำ�มันสูง โดย เรือไดจะออกไปที 3 - 4 คน มีค่าลูกจ้างคนละ 300 กลับเข้าฝั่งมาอีกทีตอนเช้า ก็เอาของมาขาย หมึกจะ ขายได้ราคาเฉลี่ยกิโลกรัมละ 100 - 250 บาท แต่ว่า ไดหมึกจะออกได้ในช่วงที่เป็นคืนเดือนมืด หรือวันที่ พระจันทร์ไม่สว่างมาก จึงจับได้ราว 23 วันในหนึ่ง เดือน เปรม ซื่อสัตย์ อมรศักดิ์ ปัญญาเจริญศรี ชงโค นิยมไวทยะ สนั่น ช เวลาจะออกเรือประมงจะออกไปหลายๆ จุดแต่ละจุดก็จะได้ปลามาไม่เหมือนกัน มีทั้งปลาทูที่ ขายเป็นหลักและปลาจับฉ่าย เวลาออกเรือทีจะได้ปลา มาราวๆ 50 - 60 กิโลกรัม กิโลกรัมละ 80 บาท ออกเรือ หนึ่งครั้งก็มีค่าน้ำ�มันประมาณ 100 - 200 บาท และใน แต่ละปีก็ต้องคอยซ่อมอวนที่ขาดและเสียหาย 3,000 บาท สำ�หรับอวนปลาทู 4 กอง เวลาออกไปจับปู จะออกไปวางทิ้ง ไว้แล้วก็กลับมา ค่าน้ำ�มันประมาณ 100 - 200บาท แต่เนื้ออวนปูน้อย เวลาซ่อม ตกครั้งละ 1,000 บาท โดย 1 ปี จะเปลี่ยน อวน 1 ครั้ง พอจับปูขึ้นมาแล้ว ก็จะต้องนำ�ไป ส่งร้านทันที เพราะคนไม่นิยมกินปูตาย ลุงเปิดร้านมานานแล้ว วัตถุดิบก็ ซื้อจากของเรือประมงชาวบ้าน ต้นทุนต่อวัน ประมาณเกือบหมื่นบาทเพราะมีค่าใช้จ่ายของ วัตถุดิบสูง ได้กำ�ไรแค่วันละ 2,000 กว่าบาท เก็บหอยนางรม **หมายเหตุ ต้นทุนต่อวัน=ค่าน้ำ�มันเฉลี่ยต่อวัน 100-200 บาท รายรับต่อวัน=จำ�นวนกิโลกรัมของสัตว์น้ำ� หากต้องการคำ�นวนเป็นกำ�ไรรายปี ต้องหักต้นทุนรายปีที่เป็นค่าซ่อมอวนด้วย ปูมีต้นทุนค่าซ่อมอวนปีละ 1,000 บาท ปลาหมึกมีค่าซ่อมอวนปีละ 16,700 บาท กุ้งมีค่าซ่อ 38
  40. 40. เวลาลุงจะลงทุน ทำ�แพหอยต้องซื้อหอยที่ เกาะอยู่ตามเชือกมา เมตร ละ 10 บาท ปีที่ผ่านมาลุง ลงทุนไป 70,000 ลุงเป็นคน ทำ�เองกับหลานๆ ถ้าน้ำ�ดี ก็ได้กำ�ไร แต่ถ้าน้ำ�เน่าลุงก็ ขาดทุนหมด ลุงไม่ได้ลงหอย มา 2 ปีแล้ว ปีที่แล้วเพิ่งจะ ลงใหม่ ฝัย ธัญญกิจ นิด รักศิลป์ ยุทธนา คมขำ� ชะเอม การทำ�ประมงกุ้ง จะได้กุ้งมา 2 พันธุ์ ก็คือกุ้งโอคัก และกุ้งแชบ๊วย โดยเวลา จับจะได้กุ้งโอคักมามากกว่า จะจับกุ้งโอคัก ได้ 10 - 15 กิโลกรัม ได้เงินครั้งละประมาณ 700 - 1,050 บาท ส่วนกุ้งแชบ๊วยจะได้มา ครั้งละ 5 - 6 กิโลกรัม ได้เงินครั้งละ 900 - 1,080 บาท และจะต้องซ่อมอวนทุกปี ปีละ 16,500 บาท เพราะอวนกุ้งมีสามชั้น ค่าซ่อมจึงแพง ลุงรับของมาจากคนในพื้นที่ แต่เพราะในแต่ละวัน ของที่เข้ามา ก็ไม่เท่ากัน แต่ละวันของก็ไม่เท่ากัน รายได้เลยไม่แน่นอน บางวันได้มาก็ดี ไป บางวันได้น้อยจนเท่าทุน บางวันก็ไม่ได้เลย โดยลุงมีต้นทุนค่า ซื้อของ ทุนก็ผันไปตามจำ�นวนของที่เข้ามา กับค่าน้ำ�แข็ง แล้วก็ค่า ออกซิเจนสำ�หรับปู เฉลี่ยเป็นเดือนไม่ได้ว่าได้เท่าไหร่บ้าง ช่วงปีหลังๆ มานี้ ของน้อยมาก ทุกวันนี้ได้กำ�ไร แค่นิดเดียว ตกปีละแสนกว่าบาท ยายแกะหอยนางรมได้วันละประมาณ 40 - 50 กิโลกรัม ยายซื้อหอยแบบมีเปลือกมา กิโลกรัมละ 10 บาท แต่จะได้เป็นเนื้อหอยประมาณ 4 - 5 กิโลกรัม ยายขายโลละ 200 บาท ถ้าแบ่งขายก็ขาย ถุงละ 40 บาท ถุงละ 2 ขีด ก็ได้วันละ 1,000 บาท ยาย ขายหมดเกือบทุกวัน แต่บางวันก็ไม่มีของ ยายก็เอา ปลาตากแห้งมาขายแทน ชะเอม ทรงนิสัย ปูจ๋าเป็นงานเสริม ที่ไม่ใช่อาชีพหลัก แต่ จะทำ�ตามที่สั่งมา รายวันก็มีขายบ้างเฉลี่ยวันละ 30-50 ตัว กับช่วงเทศกาลที่จะทำ�เตรียมเอาไว้ ประมาณวันละ 1000 ตัว ปูจ๋าหนึ่งตัวราคาประมาณ 7 - 11 บาท โดยกำ�ไรของปูจ๋าตกอยู่ที่ตัวละ 1 บาท เท่านั้น การแกะปูเป็นอาชีพหลักโดยจะซื้อปูสด มาประมาณ 60 กิโลกรัม มาแกะเป็นเนื้อปูกรรเชียง ได้ 12 กิโลกรัม เป็นเนื้อก้อนได้ 2 กิโลกรัม เป็นเนื้อ ก้าม เนื้อนิ้ว(เนื้อตรงขาปู) และเนื้อขาว 6 กิโลกรัม และยังมีค่าแกะอีกโลละ 50 บาท โดยปูในแต่ละวัน จะมามากน้อยต่างกันไป บางวันก็ได้มาก บางวันก็ได้ น้อย ตามขนาดปูด้วย ประจวบ ปัญญาดิลก �ที่ได้ x ราคาต่อกิโลกรัม กำ�ไรต่อวััน=รายรับต่อวัน - ต้นทุนต่อวัน อมอวนปีละ 16,500 บาท ปลามีค่าซ่อมอวนปีละ 12,000 บาท 39
  41. 41.    
  42. 42.        
  43. 43.        
  44. 44.        
  45. 45.        
  46. 46.        
  47. 47.        
  48. 48. Ao Udom Community Illness/Dead relating to environmental issues, Mar 2014 – Oct 2015 (20 Months) 1,000 out of 3,000 are members of the “Community Health Fund” program
  49. 49. 1    Extension  of  HSD  Distribu1on  Pipeline   Eastern  Maintenance  Division  &  Sriracha  Oil  Terminal  
  50. 50. Drawings  overview Pipe  Layout  :  Overall PTT  SEABERTH ESSO  SHORE 1300  meter  Apprx. SEA ExisCng  pipe  line   (24”,18”,8”) New  pipe  line   24”,  10  m.  offset
  51. 51. Pipeline  &  CoaCng  SpecificaCon Concrete  Weight  CoaCng -­‐  Portland  Cement  Marine  Type   -­‐  Reinforcing  steel  mesh  shall  be  galvanized  steel  poultry  neZng   having  a  1-­‐  1/  2  inch  (38.0  mm)   -­‐  Reinforcing  shall  be  spirally  applied   -­‐  minimum  compressive  strength  of  not  less  than  3,000  pounds   per  square  inch  (210  ksc) Aluminums   bracelet Concrete   coaCng  5  cm3LPE  coaCng 24”  Pipe 235  mm 300  mm 12  m
  52. 52. บทน้ำ ยูเออี รายงานการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ 1-2 การศึกษาผลกระทบสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ ฉบับชุมชน ของโครงการวางท่อพาราไซลีน บริษัท ปตท. จากัด (มหาชน) รูปที่ 1-1 แนวท่อพำรำไซลีนที่จะติดตั้งเพิ่มเติม
  53. 53. ผลการศึกษา ยูเออี รายงานการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ 2-7 การศึกษาผลกระทบสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ ฉบับชุมชน ของโครงการวางท่อพาราไซลีน บริษัท ปตท. จากัด (มหาชน) รูปที่ 2-5 แขนรับจ่ายผลิตภัณฑ์ (Marine Loading Arm) วาล์วหยุดฉุกเฉิน (Emergency Shut-Down; ESD Valve) วาล์วหยุดฉุกเฉิน เป็นวาล์วที่ติดตังที่ MLA ซึ่งจะมีคุณสมบัติพิเศษคือการปิดตัวที่รวดเร็วภายใน ระยะเวลา 15 วินาที ซึ่ง ESD Valve นันจะทางานในกรณีที่ระบบควบคุมอัตโนมัติตรวจจับเจอความ ผิดปกติในระบบ เช่น ERC ทางาน หรือ จากการกดปุ่มของพนักงานที่ท่าเรือหมายเลข 5 หรือที่ Control Room ที่คลังนามันศรีราชา รูปตัวอย่างของ ESD Valve แสดงตามด้านล่าง รูปที่ 2-6 ESD Valve และ Fibre Optic ระบบสายสัญญาณใยแก้วนาแสง (Fiber Optic) โครงการ SRC Synergy Project จะดาเนินการเดินสายสัญญาณสื่อสารแบบ Fiber Optic เพื่อ เชื่อมโยงระบบควบคุมอัตโนมัติ และระบบด้านความปลอดภัยระหว่างท่าเรือหมายเลข 5 และ ที่ ห้องควบคุมของคลังนามันศรีราชา ทังนีเพื่อให้ระบบการควบคุมกระบวนการจ่ายและการส่งคาสั่งใน การปิดวาล์วต่างๆ รวมถึงตรวจติดตามการปฏิบัติการที่ท่าเรือสามารถทางานได้อย่างรวดเร็ว และ ตอบสนองทันต่อเหตุการณ์ต่างๆ ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
  54. 54. ผลการศึกษา ยูเออี รายงานการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ 2-12 การศึกษาผลกระทบสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ ฉบับชุมชน ของโครงการวางท่อพาราไซลีน บริษัท ปตท. จากัด (มหาชน) รูปที่ 2-15 ขั้นตอนการขุดฝังกลบตลอดแนว มาตรการป้องกันผลกระทบสิ่งแวดล้อมในช่วงก่อสร้าง การติดตั้งม่านกันตะกอน (Silt Curtain) เนื่องจากโครงการมีงานที่จะต้องเดินท่อใต้ทะเล รวมถึงมีกิจกรรมที่ต้องขุดฝังกลบท่อบนพืนทะเล ซึ่งจากกิจกรรมดังกล่าวอาจส่งผลให้เกิดการฟุ้งกระจายของตะกอนภายในทะเล ดังนันเพื่อควบคุม ให้การฟุ้งของตะกอนอยู่ในพืนที่ที่จากัด ทางโครงการกาหนดให้ใช้ม่านกันตะกอนเป็นอุปกรณ์ที่ช่วย กักบริเวณของตะกอน ทาให้นาขุ่นอยู่ในบริเวณที่จากัด โดยม่านกันตะกอนจะติดตังรอบพืนที่ทางาน อย่างน้อย 3 ทิศทางและมีความสามารถในการกรองตะกอนที่ 50-80% โดยความสูงของม่านกัน ตะกอนจะกันตามความเหมาะสมตามลักษณะการฟุ้งกระจายของตะกอนเป็นหลัก รูปที่ 2-16 ม่านกันตะกอน (Silt Curtain)
  55. 55. ผลการศึกษา ยูเออี รายงานการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ 2-30 การศึกษาผลกระทบสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ ฉบับชุมชน ของโครงการวางท่อพาราไซลีน บริษัท ปตท. จากัด (มหาชน) รูปที่ 2-22 ตาแหน่งปะการังเทียมบริเวณแหลมฉบังและอ่าวอุดม รูปที่ 2-23 ตาแหน่งปะการังเทียมที่อยู่ใกล้กับแนวท่อใต้ทะเลของคลังน้ามันศรีราชา 400 เมตร ปะการังเทียม
  56. 56. การดาเนินงานด้านการมีส่วนร่วม ยูเออี รายงานการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ 3-6 การศึกษาผลกระทบสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ ฉบับชุมชน ของโครงการวางท่อพาราไซลีน บริษัท ปตท. จากัด (มหาชน) รูปที่ 3-3 พื้นที่สาหรับจอดเรือในเขตท่าเรือศรีราชา พื้นที่ จอดเรือ ใน อนาคต พื้นที่ จอดเรือ ใน อนาคต
  57. 57. ผลการศึกษา ยูเออี รายงานการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ 2-46 การศึกษาผลกระทบสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ ฉบับชุมชน ของโครงการวางท่อพาราไซลีน บริษัท ปตท. จากัด (มหาชน) รูปที่ 2-30 ตาแหน่งจุดรวมพลและจุดอพยพของโครงการ 2) จุดอพยพ จากการจัดทาแนวทางการปฏิบัติฯ ร่วมกับชุมชนทาให้กาหนดจุดอพยพไว้ 1 ตาแหน่ง ได้แก่ ศาลา ประชาคมอ่าวอุดม ทังนีภายหลังจากที่รอประเมินสถานการณ์ที่จุดรวมพลแล้ว เหตุการณ์มีความ รุนแรงมากขึนและมีการแจ้งให้อพยพไปยังจุดดังกล่าว (ตาแหน่งจุดอพยพแสดงในรูปที่ 2.2-30) 3) เส้นทางการอพยพ จากตาแหน่งจุดรวมพลและจุดอพยพ ในเบืองต้นได้กาหนดเส้นทางการอพยพไว้ 2 เส้นทางหลัก (รูปที่ 2-31 และรูปที่ 2-32) ดังนี  จากศูนย์สุขภาพและการเรียนรู้เครือไทยออยล์เพื่อชุมชน – ศาลาประชาคมอ่าวอุดม  จากวัดใหม่เนินพยอม – ศาลาประชาคมอ่าวอุดม 4) การจัดเตรียมอุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคล (หน้ากากป้องกันสารเคมี)  หน้ากาก N95 ชนิดเคลือบ จานวน150 ชุด ซึ่งจัดเก็บไว้บริเวณสถานที่ต่าง ๆ ดังนี  จัดเก็บที่ศูนย์สุขภาพและการเรียนรู้เครือไทยออยล์เพื่อชุมชน จานวน 50 ชุด  จัดเก็บที่วัดใหม่เนินพะยอม จานวน 50 ชุด  จัดเก็บที่โรงกลั่นไทยลู้บเบส จานวน 50 ชุด สาหรับรายละเอียดแนวทางการปฏิบัติของชุมชนเมื่อเกิดพาราไซลีนรั่วไหลเบืองต้น แสดงในภาคผนวก 2-1
  58. 58. ผลการศึกษา ยูเออี รายงานการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ 2-47 การศึกษาผลกระทบสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ ฉบับชุมชน ของโครงการวางท่อพาราไซลีน บริษัท ปตท. จากัด (มหาชน) รูปที่ 2-31 เส้นทางการอพยพจากศูนย์สุขภาพและการเรียนรู้ เครือไทยออยล์เพื่อชุมชน – ศาลาประชาคมอ่าวอุดม รูปที่ 2-32 เส้นทางการอพยพจากวัดใหม่เนินพยอม – ศาลาประชาคมอ่าวอุดม
  59. 59. ยูเออี มาตรการด้านสิ่งแวดล้อม รายงานการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ 4-4 การศึกษาผลกระทบสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ ฉบับชุมชน ของโครงการวางท่อพาราไซลีน บริษัท ปตท. จากัด (มหาชน) รูปที่ 4-1 จุดตรวจวัดความขุ่นของน้าระหว่างการขุดร่องเพื่อวางท่อบริเวณพื้นที่ก่อสร้าง ในระยะก่อสร้างของคลังน้ามันศรีราชา PTT Berth #5 ESSO Refinery PTT SRIRACHA OIL TERMINAL Pipe Route in PTT Area (1 km.) Pipe Route In ESSO Area (1 Km.) Subsea Pipeline (1.5 Km.) จุดตรวจวัดความขุ่น N1 N2 N3 W1 S1 N1 S2 N1 S3 N1
  60. 60. ยูเออี มาตรการด้านสิ่งแวดล้อม รายงานการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ 4-5 การศึกษาผลกระทบสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ ฉบับชุมชน ของโครงการวางท่อพาราไซลีน บริษัท ปตท. จากัด (มหาชน) รูปที่ 4-2 จุดตรวจวัดความขุ่นของน้าระหว่างการขุดร่องเพื่อวางท่อบริเวณแนวปะการังเทียม ในระยะก่อสร้างของคลังน้ามันศรีราชา จุดตรวจวัดความขุ่น 400 เมตร ปะการังเทียม
  61. 61. 4! วัตถุดิบ ถังเก็บ กระบวนการ ผลิต ผลิตภัณฑ์ ตรวจสอบ คุณภาพ ส่งมอบ ลูกค้า Tank LPG 3% Mogas 22% Jet Fuel 25% Diesel Fuel 40% Fuel Oil 10% แบ่งตามชนิดของผลิตภัณฑ์ที่มีจำหน่าย 10% 50% 40% ตะวันออกกลาง 85 % ตะวันออกไกล 4 % ในประเทศ (รถไฟ) 11 % โรงกลั่นน้ำมันไทยออยล์ : จากเรือ Crude ถึงเรือ Product
  62. 62. 9!
  63. 63. New TGTU / SRU / SWS / ARU! Boiler! A! B! C! HDS-4! New Flare! E! HCU-3/ RHCU! CDU/ HVU / NHT! HMU-3! D! F New ETP! G HDS -2/3! H Tank!
  64. 64. SBM-1 สามารถรับเรือได้ 30,000-160,000 ตัน! SBM-2 สามารถรับเรือได้ 160,000-320,000 ตัน! CBM สามารถรับเรือได้ 30,000-120,000 ตัน!
  65. 65. Jetty 6 ท่า สามารถรับเรือได้ 700-5,300 ตัน! CBM สามารถรับเรือได้ 30,000-120,000 ตัน!
  66. 66. ประเภท! ปริมาณการใช้ ! แหล่งที่มาและการขนส่ง!ก่อนมีโครง การฯ! หลังมีโครงการฯ ! วัตถุดิบ! น้ำมันดิบ! 15,700 ล้านลิตร! 21,695 ล้านลิตร! -  รับจากกลุ่มประเทศตะวันออกกลาง และตะวันออกไกล ขนส่งมาทางเรือ และขนถ่ายผ่านท่อไปยังถังเก็บกัก! น้ำมันดิบเพชร! 526 ล้านลิตร! 526 ล้านลิตร! -  รับจากแหล่งสิริกิตต์ จังหวัด กำแพงเพชร ขนส่งมาทางรถไฟจาก คลังน้ำมันบางจาก และขนถ่ายผ่าน ทางท่อไปยังถังเก็บกัก! คอนเดนเสท! 1,660 ล้านลิตร! 1,200 ล้านลิตร! -  รับจากอ่าวไทย ขนส่งมาทางเรือ และ สูบถ่ายผ่านท่อเข้าสู่ถังเก็บกัก!
  67. 67. ประเภท! ปริมาณการใช้ ! แหล่งที่มาและการขนส่ง!ก่อนมีโครง การฯ! หลังมีโครง การฯ ! สารเคมี! เฟอร์ริกคลอไรด์! 14 ตัน! 48.72 ตัน! -  รับจากผู้จัดจำหน่ายในประเทศ ขนส่งโดยรถบรรทุก และเก็บกัก ไว้ที่อาคารเก็บสารเคมี หรือพื้นที่ ใช้งาน! Cation Polymer! 0.7 ตัน ! 0.244 ตัน! Anion Polymer! 0.4 ตัน! 0.139 ตัน! ฟอสเฟต! 0.15 ตัน! 0.244 ตัน! Decant Polymer! 0.14 ตัน! 0.487 ตัน! กรดซัลฟูริก 98%! 0.8 ตัน! 2.784 ตัน! โซเดียมไฮดรอกไซด์! 17 ตัน ! 59.160 ตัน! โซเดียมไฮโปรฟอสเฟต! 0.15 ตัน! 0.522 ตัน!
  68. 68. ประเภท! ปริมาณการใช้ ! แหล่งที่มาและการขนส่ง! ก่อนมีโครงการฯ! หลังมีโครงการฯ ! ตัวเร่งปฏิกิริยา! HDT Catalyst ! 25 ตัน ! 32 ตัน! -  รับจากต่างประเทศ ขนส่งมาทางเรือ และเก็บกักไว้ที่อาคารเก็บสารเคมี !HDS Catalyst ! 400 ตันต่อ 10 ปี! 88 ตันต่อ 3 ปี ! CCR Catalyst ! 160 ตัน! 160 ตัน! FCCU Catalyst ! 80 ตัน! ยกเลิกการใช้! HCU Catalyst ! 220 ตัน! 1,300 ตัน! RHCU Catalyst ! ไม่มีการใช้! 4,511.4 ตัน! HMU Catalyst ! 120 ตัน! 505 ตัน! SRU/ TGTU Catalyst ! 110 ตัน! 110 ตัน! SRU Catalyst! ไม่มีการใช้! 244 ตัน! TGTU Catalyst ! ไม่มีการใช้! 100 ตัน ! สารดูดซับ! Clay! 322.89 ตัน! 968.67 ตัน! -  รับจากต่างประเทศ ขนส่งมาทางเรือ และเก็บกักไว้ที่อาคารเก็บสารเคมี!
  69. 69. ประเภท! ปริมาณการใช้ ! แหล่งที่มาและการขนส่ง!ก่อนมีโครง การฯ! หลังมีโครง การฯ ! ผลิตภัณฑ์! 1. น้ำมันเบนซิน! มีการขนส่ง 3 แนวทาง คือ! 1.  ขนส่งทางน้ำ ผ่านทางท่าเทียบเรือ ทั้ง 6 ท่า ของโรงกลั่นฯ ! 2.  ขนส่งทางบก โดยรถบรรทุก! 3.  ขนส่งทางท่อ ตามโครงการขนส่ง น้ำมันทางท่อ (Thappline)! ULG 91 (เบนซินไร้สารตะกั่วออกเทน 91)! 4,271,000! 4,271,000! ULG 95 (เบนซินไร้สารตะกั่วออกเทน 95)! 2,446,000! 2,446,000! ก๊าซโซฮอลล์ E20! 767,000! 767,000! ก๊าซโซฮอลล์ Base 95! 7,264,000! 7,264,000! ULG 92 (เบนซินไร้สารตะกั่วออกเทน 92)! 3,030,000! 0 ! (ไม่มีการผลิต)!
  70. 70. ประเภท! ปริมาณการใช้ ! แหล่งที่มาและการขนส่ง!ก่อนมีโครง การฯ! หลังมีโครง การฯ ! ผลิตภัณฑ์! 2. น้ำมันดีเซล! 45,406,000! 60,773,000! มีการขนส่ง 3 แนวทาง คือ! 1.  ขนส่งทางน้ำ ผ่านทางท่าเทียบเรือ ทั้ง 6 ท่า ของโรงกลั่นฯ ! 2.  ขนส่งทางบก โดยรถบรรทุก! 3.  ขนส่งทางท่อ ตามโครงการขนส่ง น้ำมันทางท่อ (Thappline)! 3. ก๊าซ LPG! 6,570,000! 9,490,000! 4. น้ำมันเครื่องบิน (Kerosene)! 14,418,000! 43,034,000! 5. น้ำมันเตา (Fuel Oil)! 9,125,000! 584,000! 6. มิกซ์ไซลีน ( Mixed Xylene)! 3,643,641! 3,643,641! 7. แนพธา (Treated Naphtha)! 0 ! (ไม่มีการผลิต)! 10,403,000! 8. แนพธาเบา (Light Naphtha)! 5,256,000! 9,600,000! 9. กำมะถัน (Sulfur)! 219,000! 803,000!
  71. 71. ประเภท! ปริมาณการใช้ ! แหล่งที่มาและการขนส่ง!ก่อนมีโครง การฯ! หลังมีโครง การฯ ! การใช้เชื้อเพลิง! ก๊าซเชื้อเพลิงจากกระบวนการผลิต, ตันต่อวัน! 746! 2,778! การใช้เชื้อเพลิง! ผลิตเอง, บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน)! การใช้น้ำ! บริษัท จัดการและพัฒนา ทรัพยากรน้ำภาคตะวันออก จำกัด (มหาชน)! น้ำมันเตา, ตันต่อวัน! 945! 300! น้ำมันดีเซล, ตันต่อวัน! 144! 144! Coke, ตันต่อวัน! 70! 0! กากน้ำมัน (Pitch), ตันต่อวัน! 0! 1,090! ก๊าซธรรมชาติ (NG), ตันต่อวัน! 302! 3,415! การใช้น้ำ! น้ำใช้ในระบบหล่อเย็น, ตันต่อชั่วโมง! 140! 1,628! น้ำเพื่อผลิตไอน้ำ, ตันต่อชั่วโมง! 330! 977! น้ำใช้ในกระบวนการผลิต และน้ำใช้ทั่วไป, ตันต่อชั่วโมง! 110! 178! น้ำใช้เพื่อประโยชน์อื่นๆ (เช่น น้ำดับเพลิง), ตันต่อชั่วโมง! 60! 257!
  72. 72. ประเภท! ปริมาณการใช้ ! แหล่งที่มาและการขนส่ง!ก่อนมีโครง การฯ! หลังมีโครง การฯ ! การใช้ไฟฟ้า, เมกกะวัตต์! 88.66! 184.66! ไทยออยล์เพาเวอร์, ! ท็อปเอสพีพี!การใช้ไอน้ำ, ตันต่อชั่วโมง! 556.22! 1,289.94!
  73. 73. ระบบบำบัดน้ำทิ้งของไทยออยล์! STREAM 1 (น้ำเสียจาก กระบวนการผลิต) STREAM 2 (น้ำล้าง, COC) STREAM 3 (น้ำฝน, AOC) ตรวจสอบคุณภาพ ก่อนปล่อยลงทะเล ระบบบำบัดทาง กายภาพPHYSICAL TREATMENT ระบบบำบัดทางเคมี CHEMICAL TREATMENT ระบบบำบัดทางชีวภาพ BIOLOGICAL TREATMENT บ่อรับน้ำฝน HOLDING BASIN ระบบแยก น้ำมัน API ปรับสภาพให้เป็นก ลางNEUTRALIZATION เพิ่มขนาด ตะกอนFLOCCULATION แยกตะกอนแบบลอย DAF ถังบำบัด ชีวภาพBIOTREATER (กำจัด NH3) ไล่ก๊าซ N2 DEGASER ถังตกตะกอน CLARIFIER ตะกอนเวียนกลับ RETURN SLUDGE บ่อรับน้ำ SURGE POND ถังเก็บน้ำเสียเพื่อบำบัดใหม่ OFF SPEC TANK บำบัดตะกอน SLUDGE TREATMENT ถังตกตะกอน สำรอง SPARE CLARIFIER CPI ระบบตกตะกอนด้วยสารเคมี PIPE FLOCCULATION / FLOTATION สร้างแกน ตะกอนCOAGULATION 1 2 ปรับเสถียร EQUALIZATION (กำจัด H2S)
  74. 74. Limitations & Gaps of Information in Assisting the Process (1) S  Technical Knowledge vs Community Knowledge Technical Knowledge (People outside can see) Community Knowledge (People outside cannot see) ICEBERG
  75. 75. Limitations & Gaps of Information in Assisting the Process (2) S  Fallacy of Empty Vessel / Fallacy of Separate Capsule / Fallacy of Single Pyramid / Fallacy of Interchangeable Faces by Some Stakeholders, esp. Industrial Sector & Government Sector S  Seeing the Same Problem à Seeing the Same Solution S  Ambiguity of Critical Information from Industrial Sector / Government Sector S  Delay of Problem Solving from Industrial Sector / Government Sector S  Individualism vs Collectivism of the Stakeholders S  Uncertainty Avoidance of the Stakeholders
  76. 76. Limitations & Gaps of Information in Assisting the Process (3) S  Bargaining Power of the Communities against Other Stakeholders ---- Emergency / Short Run / Long Run S  Continuity of the Commitment between All Stakeholders S  Top-Down Development Policy from Central Government / FDI S  EXPRESS WAY CHONBURI-PATTAYA, MOTOR WAY, DOUBLE RAILWAY TRAIN, HI-SPEED TRAIN, KERRY PHASE 4 DEEP SEAPORT, LAMCHABANG PHASE 3 DEEP SEAPORT, SUPERCLUSTER, ETC.
  77. 77. S THANK YOU

×