XX. mendeko euskal literatura

1. EUSKAL LITERATURA XX. MENDEAN XX.a, mende berria: literatura berria?

2. Testuinguru sozio-kulturala Mende hasierako kultur eragileak : Azkue Urkijo Mujika Euskaltzaindia Narratiba: Euskal Eleberriaren Hastapenak: T. Agirre Lirika: E. Arrese Kazetaritza: Aldizkarien ugaritasuna Dramatika: T. Alzaga Barriola Euskal Iztundea

3. Testuinguru sozio-kulturala (1900-1923) EKONOMIA ETA GIZARTEA Industrializazio prozesu izugarria (Altos Hornos de Vizcaya, Banco de Bilbao) Hirien hedapena, garraiabideen garapena Langileen klase-kontzientzia (sindikatuak, partiduak…) EH eskualde oparoa (Gipuzkoa eta Bizkaia) Langile etorkinak (hirietako biztanle nagusiak)

4. Testuinguru sozio-kulturala (1900-1923) Politika Lehen Mundu-Gerra (1914-1918) Sabino Arana Abertzaletasuna ren eta euskal kontzientziaren sortzailea (aurreko mendearen foruen galerak eraginda) EAJen sortzailea (1895) Euzkadi aldizkaria, 1913-37 (ideologia abertzalea)

5. Testuinguru sozio-kulturala Kultura Abertzaleen beldurra: etorkinek hemengo kultura eta hizkuntza kolokan jarri? Euskaldunek langile-mugimenduekiko mesfidantza (inmigranteak) XX. mende hasieran: egoera honetan, euskal kulturaren jarraitzaile sutsuak

6. Mende hasierako kultur eragileak Resurrección María Azkue (1864-1951) Dialektologoa eta Euskaltzaindiako lehen lehendakaria Julio Urkijo (1871-1950) RIEV aldizkariaren sortzailea (Revista Internacional de Estudios Vascos) 1907 Zehaztasun zientifikoa bultzatzeko aldizkaria Gregorio Mujika (1882-1931) Euskalerriaren Alde aldizkaria (euskal kulturaren zabalkundea eta euskal literato gazteen sustapena) Euskaltzaindia (1918)

7. Narratiba Euskal eleberriaren hastapenak: Txomin Agirre (1864-1920) eta ohitura-eleberria Auñamendiko Lorea (1898) Bizkaieraz idatzia Kresala (1906), bizkaieraz itsasbazterreko herrien bizimodua eta herritarren pentsamendu eta ohiturak ezagutzeko eta ulertzeko aukera ematen digu. Garoa (1912), gipuzkeraz nekazal inguruko bizimodu Moralismoa: autorearen baloreak Hiria/Herria: Hirien garapenen eragin kaltegarria Manikeismoa: On-onak edo zeharo gaiztoak

8. Lirika XIX. mende bukaeran: Gehien landutako generoa (Lore-jokoetan…) XX. mendean: Tradizioarekin jarraitu: tonua, gaiak (herri-kultura eta bertsolaritzakoak) Irudi bukolikoak: Itsas eta baserri-giroa goraipamena (euskal izatearen funtsa) Subjektibotasuna, begiratu idiliko eta malenkoniatsua (Aranaren kutsu ideologikoa)

9. Lirika Emeterio Arrese (1869-1954) Erromantizismoarekiko hurbiltasuna Irudien subjektibotasuna Igarotako aldiei buruzko aipamenak Sentimenduak azaleratzeko joera Nere bidean (1913) Txindor (1928)

10. Kazetaritza. Aldizkarien ugaritasuna. Euskal kultura zabaltzea helburu: Autore klasikoak zein garaikoak ezagutarazi Ikerketa filologikoak, diskurtso ideologikoak Euskal kazetaritzaren oinarriak (kronista, artikulugile…) Eskualduna, Euskalzale, Euskal-Erria, Euskal-Esnalea, Euzkadi, Euskera (Euskaltzaindia), RIEV … Ebaristo Bustinza “ Kirikiño ” (1866-1929)

11. Dramatika Toribio Alzaga (1861-1941) Soroa eta Donostiako Eskolaren estiloa jarraituz Hainbat lan: San Tomas’eko feriya (1894), Asentxi eta Kontxexi (1914) Garrantzitsuena Ramuntxo (1920) Pierre Loti frantziarrak idatzitako antzezlanaren itzulpena Komediak (euskal identitatea eta tradizioen zainketa) Jostirudi : trufa eta burla artean, estilo jostagarria EUSKAL IZTUNDEA (1915) Donostian sortutako antzerki-eskola Ordura arte testua garrantzitsuena. Dramatizazioarekiko kezka sartu (keinuak, adierazpena, dekorazioa, makillajea…)

12. Galderak: Erantzun Txomin Agirreren Garoa ren pasarte bati buruzko galdeketa .

13. Egilea: Maite Goñi Eizmendi Euskaljakintza Jakintza Ikastola (Ordizia) Euskara, DBHO 2