Dr Shital Shamarav Patil
M.D.(Ayurved samhita and siddhant)
M.A.(Sanskrit)
Assistant Professor
S.D.S.Annasaheb Dange Ayurvedic Medical College Ashta
स्निग्धोष्णलघुशीतास्नन जीणााजीणे समश्नत:।
द्रव शुष्कदस्नधक्षीरग्राम्यानूपौदकास्नमषै:।
स्नपष्टव्यापन्नमद्यास्नतददवास्वप्नप्रजागरै:।
लंघनाध्यशनायासभयवेगस्नवधारणै:॥
िेहाच्चामं स्नितं कोष्ठे वाताददन्मेदसा सह।
ि. स्नि २७/ ८,९
स्ननदान
निदाि
Intake of following ahar-
1. स्निग्ध, उष्ण,लघु, शीत आहार.
2. अस्नतद्रव, शुष्क आहार,दुग्ध दस्नध सेवन,
3. ग्राम्य आनुप,औद्क मांस सेवन
4. लंघन, अध्यशन.
5. ददवास्वप्न , रास्निजागरण,
6. भय, वेगधारण, अस्नतिेहप्रयोग
स्ननदान सेवन्
संप्रास्नि
आमसंिय in कोष्ठ + मेद कफ स्ंगती
प्रकुपीत वात स्नपत्त स्थानसंश्रय in
उरूप्रदेश
सक्ति अक्थि कफपुर्णिा
उरूस्थम्भ
लक्षर्
1. Stiffness, continuous pain & burning
sensation in the thighs
2. Patient feels as if thigh region is
broken
3. Difficulty in standing and walking
4. Unable to perceive cold touch
चिककत्सा
• िेहन is contraindicated in उरूस्थम्भ
• when applied, causes lassitude,
numbness & difficulty in lifting legs.
सुत्र
तस्य संशमनं स्ननत्य क्षपणं शोषणं तथा।
युस्नि अपेक्षी स्नभषक कुयाात अस्नधकत्वात कफामयो:॥ ि
स्नि.२७/२५
श्लेष्मण: क्षपणं यत्स्याद न ि मारूतमावहेत।
तत सवा सवादा काया उरूस्तम्भस्य भेषज॥
शरीरं बलमग्निं ि कायेषा रक्षता दिया ॥
• ि. स्नि . २७/६१
चिककत्सा
• Measures to subside कफ & आम but
does not increase वाि.
• संशमि
• रुक्षर् चिककत्सा
• हररतकी + स्नपप्पली+ मधु
• कल्क= भल्लातक + स्नपप्पली+स्नपप्पलीमुल+
देवदारू +हररद्रा+ दारूहररद्रा+ विा कटुकी
• तैल= कुष्टादद तैल, सैन्धवादद तैल,स्नपलुपर्णयाादद
तैल
• मुवाादद योग,स्वणास्नक्षयाादद योग, अश्वगंधादद
उत्साधन, वत्सकादद लेप.
Urusthambha chikitsaa.1

Urusthambha chikitsaa.1

  • 1.
    Dr Shital ShamaravPatil M.D.(Ayurved samhita and siddhant) M.A.(Sanskrit) Assistant Professor S.D.S.Annasaheb Dange Ayurvedic Medical College Ashta
  • 2.
    स्निग्धोष्णलघुशीतास्नन जीणााजीणे समश्नत:। द्रवशुष्कदस्नधक्षीरग्राम्यानूपौदकास्नमषै:। स्नपष्टव्यापन्नमद्यास्नतददवास्वप्नप्रजागरै:। लंघनाध्यशनायासभयवेगस्नवधारणै:॥ िेहाच्चामं स्नितं कोष्ठे वाताददन्मेदसा सह। ि. स्नि २७/ ८,९ स्ननदान
  • 3.
    निदाि Intake of followingahar- 1. स्निग्ध, उष्ण,लघु, शीत आहार. 2. अस्नतद्रव, शुष्क आहार,दुग्ध दस्नध सेवन, 3. ग्राम्य आनुप,औद्क मांस सेवन 4. लंघन, अध्यशन. 5. ददवास्वप्न , रास्निजागरण, 6. भय, वेगधारण, अस्नतिेहप्रयोग
  • 4.
    स्ननदान सेवन् संप्रास्नि आमसंिय inकोष्ठ + मेद कफ स्ंगती प्रकुपीत वात स्नपत्त स्थानसंश्रय in उरूप्रदेश सक्ति अक्थि कफपुर्णिा उरूस्थम्भ
  • 5.
    लक्षर् 1. Stiffness, continuouspain & burning sensation in the thighs 2. Patient feels as if thigh region is broken 3. Difficulty in standing and walking 4. Unable to perceive cold touch
  • 7.
    चिककत्सा • िेहन iscontraindicated in उरूस्थम्भ • when applied, causes lassitude, numbness & difficulty in lifting legs.
  • 8.
    सुत्र तस्य संशमनं स्ननत्यक्षपणं शोषणं तथा। युस्नि अपेक्षी स्नभषक कुयाात अस्नधकत्वात कफामयो:॥ ि स्नि.२७/२५ श्लेष्मण: क्षपणं यत्स्याद न ि मारूतमावहेत। तत सवा सवादा काया उरूस्तम्भस्य भेषज॥ शरीरं बलमग्निं ि कायेषा रक्षता दिया ॥ • ि. स्नि . २७/६१
  • 9.
    चिककत्सा • Measures tosubside कफ & आम but does not increase वाि. • संशमि • रुक्षर् चिककत्सा
  • 10.
    • हररतकी +स्नपप्पली+ मधु • कल्क= भल्लातक + स्नपप्पली+स्नपप्पलीमुल+ देवदारू +हररद्रा+ दारूहररद्रा+ विा कटुकी • तैल= कुष्टादद तैल, सैन्धवादद तैल,स्नपलुपर्णयाादद तैल • मुवाादद योग,स्वणास्नक्षयाादद योग, अश्वगंधादद उत्साधन, वत्सकादद लेप.