A CÉLULA
A UNIDADE DE VIDA
ESTRUTURA DAS CÉLULAS
 As células son as unidades anatómicas,
funcionais e de orixe de tódolos seres vivos.
 Trátase da unidade máis pequena que realiza as
tres funcións vitais.
 As características de cada célula dependen da
función na que se especializan.
ESTRUTURA DAS CÉLULAS
 Todas as células presentan:
Membrana plasmática: capa delgada que envolve á
célula. Regula o intercambio de substancias.
Citoplasma: solución acuosa que contén os
orgánulos.
Material xenético: é o ADN, contén a información
para o funcionamento das células.
lípidos
proteínas
TIPOS DE CÉLULAS
CÉLULA
PROCARIOTA
(sen núcleo)
CÉLULA
EUCARIOTA
(con núcleo)
Vexetal
Animal
CÉLULA PROCARIOTA
Parede celular
(da forma)
Material
xenético
( nucleoide)
Fimbrias
(fixan ao substrato)
Ribosomas
(síntese proteínas)
Flaxelos
(desprazamento)
Membrana plasmática
(intercambio substancias)
Mesosoma
(respiración e
reaccións metabólicas)
Plásmido
(fragmento ADN)
Citoplasma
CÉLULA EUCARIOTA
Membrana plasmática
(illa e regula o intercambio de
substancias)
Núcleo
(contén o ADN)
Citoplasma
(medio acuoso que
contén os orgánulos)
Retículo
endoplasmático
(síntetiza proteínas ou
lípidos)
Centrosoma
(controla o movemento e a
división celular)
Aparello de Golgi
(secreción de
substancias)
Ribosomas
(sintetizan proteínas)
Mitocondrias
(respiración celular)
Lisosoma
(dixestión celular)
Vacúolos
(almacena
substancias)
O NÚCLEO
 O núcleo, en interfase
ou repouso, é unha
estrutura esférica que
consta de:
 Membrana nuclear.
 Nucleoplasma.
 Cromatina: formada
por ADN e proteínas.
Controla as funcións
celulares.
 Nucléolo: formada por
ARN e proteínas.
Forma ribosomas.
CONDENSACIÓN DO ADN
 Cando a célula entra en división a cromatina
condénsase.
cromosoma
cromatina
proteínas
ADN
CROMOSOMAS
 Visibles durante a
división nuclear.
 O seu número non
varia dentro de cada
especie.
 Reparten a
información xenética
da célula nai ás
células fillas.
Cromátides irmás
Centrómero
Brazos
MITOCONDRIAS
 Realizan a respiración celular pola que obtemos
enerxía dos nutrientes.
RIBOSOMAS
 Son os orgánulos máis pequenos da célula.
 Sintetizan proteínas.
Subunidade
pequena
Subunidade
grande
RETÍCULO ENDOPLASMÁTICO
 Conxunto de sacos e canles comunicados entre si.
 Rugoso: Almacena e transporta as proteínas
sintetizadas nos ribosomas.
 Liso: Sintetiza, almacena e transporta lípidos.
APARATO DE GOLGI
 Serie de sacos membranosos aplanados e amoreados, dos
que parten vesículas.
 Acumula substancias procedentes do retículo e
transpórtaas a distintas partes da célula ou ao exterior.
VACÚOLOS
 Vesículas membranosas recheas dun líquido
formado por auga, sales, azucres e proteínas.
 Almacenan auga. Da rixidez á célula.
LISOSOMAS
 Vesículas procedentes do aparato de Golgi, cheas de
substancias dixestivas.
 Realizan a dixestión celular, descompoñen substancias e
obteñen substancias útiles para a nutrición da célula.
CENTROSOMA
 Intervén na división
celular.
 Tamén na formación
de cilios e flaxelos.
Flaxelos
Cilios
CILIOS E FLAXELOS
 Apéndices curtos e
moi numerosos
denomínanse cilios.
 Cando son longos,
poucos, denomínanse
flaxelos.
 Serven para que a
célula se mova ou
para que desprace
líquidos e partículas
ao longo da súa
superficie.
Cilio ou
flaxelo
Membrana
plasmática
Microtúbulos
dobres
Basal do
corpo
CLOROPLASTOS
 No seu interior hai
uns sacos aplanados
chamados tilacoides e
conteñen un
pigmento, a clorofila,
que lles dá a cor
verde.
 Neles prodúcese a
fotosíntese.
PAREDE CELULAR
 Envoltura externa á membrana plasmática.
 Protexe e proporciónalle rixidez á célula.
FUNCIÓN DE NUTRICIÓN
 A nutrición
comprende todos os
procesos que lle
proporcionan á célula
materia e enerxía
para crecer, repoñer
as súas estruturas,
dividirse e
relacionarse.
A ENTRADA E A EXCRECIÓN DE
SUBSTANCIAS
 As substancias de pequeno tamaño atravesan
a membrana libremente por un proceso
denominado difusión, ten lugar a favor do
gradiente de concentración.
A ENTRADA E A EXCRECIÓN DE
SUBSTANCIAS
 O paso de substancias de tamaño medio ou con
cargas (ións) pasan a través da membrana axudadas
por proteínas.
A ENTRADA E A EXCRECIÓN DE
SUBSTANCIAS
 Nas substancias de gran tamaño a membrana engloba a
partícula nunha vesícula que se incorpora ao citoplasma
celular, endocitose. 1
 Fusiónanse cos lisosomas, cuxas substancias dixestivas
dixiren o contido da vesícula formando outras de tamaño
máis pequeno. 2
 Os restos da dixestión expúlsanse por un proceso
denominado exocitose. 3
METABOLISMO
 Catabolismo: Conxunto de reaccións químicas mediante
as cales as moléculas que entraron na célula rompen e se
transforman noutras máis sinxelas. A rotura destas
moléculas libera enerxía.
 Anabolismo: Conxunto de reaccións químicas polas que, a
partir de moléculas sinxelas, se fabrican moléculas máis
complexas que a célula utiliza para formar os seus
compoñentes. Necesita a achega de enerxía.
NUTRICIÓN HETERÓTROFA
 Aquelas células que incorporan
materia orgánica xa elaborada
por outros organismos.
 Na respiración celular as
moléculas de glicosa, en presenza
de osíxeno, se transforman en
CO2 e en auga. Neste proceso
libérase gran cantidade de
enerxía.
 Parte desta enerxía emprégase
para realizar funcións
celulares; outra parte pérdese
en forma de calor; e, finalmente,
outra é utilizada en reaccións
anabólicas.
Glicosa O2
Auga
CO2
NUTRICIÓN AUTÓTROFA
 As células elaboran materia orgánica a partir de materia
inorgánica, empregando unha fonte de enerxía externa.
 Toman do medio H2O e CO2 que entran nos cloroplastos.
Estas substancias transfórmanse glicosa utilizando a
enerxía luminosa, que é captada pola clorofila. Neste
proceso, a fotosíntese, despréndese osíxeno.
 Unha parte das moléculas de glicosa emprégase para obter
enerxía a través de procesos catabólicos.
Chegan CO2 e
auga
Xérase O2
como
refugallo
Cáptase
enerxía
Fabrícanse
hidratos de
carbono
A FUNCIÓN DE RELACIÓN
 É a capacidade da célula de captar os cambios e
de responder ante eles de forma adecuada.
 Chámaselle estímulo aos cambios que
desencadean unha resposta celular.
 A resposta celular é a reacción da célula ante
os estímulos. Pode ser de dous tipos:
 A resposta estática: a célula responde segregando
unha substancia.
 A resposta dinámica: a célula responde movéndose.
MOVEMENTO CELULAR
MOVEMENTO CELULAR
A REPRODUCIÓN CELULAR
 A reprodución celular é o proceso mediante o cal
unha célula nai se divide formando novas células,
chamadas células fillas.
 Nos organismos unicelulares, as novas células
supoñen a aparición de novos individuos iguais
aos proxenitores.
 Nos organismos pluricelulares, as novas células
serven para medrar e repoñer células mortas.
A célula nai dividese en dúas células fillas iguais.
A célula nai produce células fillas máis pequenas ou
xemas.
O núcleo divídese moitas veces formando unha célula
polinucleada, que orixina moitas células fillas
BIPARTICIÓN
XEMACIÓN
ESPORULACIÓN
O DESCUBRIMENTO DA CÉLULA
A TEORÍA CELULAR
 A célula é a unidade estrutural dos seres vivos.
 A célula é a unidade funcional dos seres vivos.
 Toda célula provén de outra xa existente.

Tema 1 a célula

  • 1.
  • 2.
    ESTRUTURA DAS CÉLULAS As células son as unidades anatómicas, funcionais e de orixe de tódolos seres vivos.  Trátase da unidade máis pequena que realiza as tres funcións vitais.  As características de cada célula dependen da función na que se especializan.
  • 3.
    ESTRUTURA DAS CÉLULAS Todas as células presentan: Membrana plasmática: capa delgada que envolve á célula. Regula o intercambio de substancias. Citoplasma: solución acuosa que contén os orgánulos. Material xenético: é o ADN, contén a información para o funcionamento das células. lípidos proteínas
  • 4.
    TIPOS DE CÉLULAS CÉLULA PROCARIOTA (sennúcleo) CÉLULA EUCARIOTA (con núcleo) Vexetal Animal
  • 5.
    CÉLULA PROCARIOTA Parede celular (daforma) Material xenético ( nucleoide) Fimbrias (fixan ao substrato) Ribosomas (síntese proteínas) Flaxelos (desprazamento) Membrana plasmática (intercambio substancias) Mesosoma (respiración e reaccións metabólicas) Plásmido (fragmento ADN) Citoplasma
  • 6.
    CÉLULA EUCARIOTA Membrana plasmática (illae regula o intercambio de substancias) Núcleo (contén o ADN) Citoplasma (medio acuoso que contén os orgánulos) Retículo endoplasmático (síntetiza proteínas ou lípidos) Centrosoma (controla o movemento e a división celular) Aparello de Golgi (secreción de substancias) Ribosomas (sintetizan proteínas) Mitocondrias (respiración celular) Lisosoma (dixestión celular) Vacúolos (almacena substancias)
  • 8.
    O NÚCLEO  Onúcleo, en interfase ou repouso, é unha estrutura esférica que consta de:  Membrana nuclear.  Nucleoplasma.  Cromatina: formada por ADN e proteínas. Controla as funcións celulares.  Nucléolo: formada por ARN e proteínas. Forma ribosomas.
  • 9.
    CONDENSACIÓN DO ADN Cando a célula entra en división a cromatina condénsase. cromosoma cromatina proteínas ADN
  • 10.
    CROMOSOMAS  Visibles durantea división nuclear.  O seu número non varia dentro de cada especie.  Reparten a información xenética da célula nai ás células fillas. Cromátides irmás Centrómero Brazos
  • 11.
    MITOCONDRIAS  Realizan arespiración celular pola que obtemos enerxía dos nutrientes.
  • 12.
    RIBOSOMAS  Son osorgánulos máis pequenos da célula.  Sintetizan proteínas. Subunidade pequena Subunidade grande
  • 13.
    RETÍCULO ENDOPLASMÁTICO  Conxuntode sacos e canles comunicados entre si.  Rugoso: Almacena e transporta as proteínas sintetizadas nos ribosomas.  Liso: Sintetiza, almacena e transporta lípidos.
  • 14.
    APARATO DE GOLGI Serie de sacos membranosos aplanados e amoreados, dos que parten vesículas.  Acumula substancias procedentes do retículo e transpórtaas a distintas partes da célula ou ao exterior.
  • 15.
    VACÚOLOS  Vesículas membranosasrecheas dun líquido formado por auga, sales, azucres e proteínas.  Almacenan auga. Da rixidez á célula.
  • 16.
    LISOSOMAS  Vesículas procedentesdo aparato de Golgi, cheas de substancias dixestivas.  Realizan a dixestión celular, descompoñen substancias e obteñen substancias útiles para a nutrición da célula.
  • 17.
    CENTROSOMA  Intervén nadivisión celular.  Tamén na formación de cilios e flaxelos. Flaxelos Cilios
  • 18.
    CILIOS E FLAXELOS Apéndices curtos e moi numerosos denomínanse cilios.  Cando son longos, poucos, denomínanse flaxelos.  Serven para que a célula se mova ou para que desprace líquidos e partículas ao longo da súa superficie. Cilio ou flaxelo Membrana plasmática Microtúbulos dobres Basal do corpo
  • 19.
    CLOROPLASTOS  No seuinterior hai uns sacos aplanados chamados tilacoides e conteñen un pigmento, a clorofila, que lles dá a cor verde.  Neles prodúcese a fotosíntese.
  • 20.
    PAREDE CELULAR  Envolturaexterna á membrana plasmática.  Protexe e proporciónalle rixidez á célula.
  • 21.
    FUNCIÓN DE NUTRICIÓN A nutrición comprende todos os procesos que lle proporcionan á célula materia e enerxía para crecer, repoñer as súas estruturas, dividirse e relacionarse.
  • 22.
    A ENTRADA EA EXCRECIÓN DE SUBSTANCIAS  As substancias de pequeno tamaño atravesan a membrana libremente por un proceso denominado difusión, ten lugar a favor do gradiente de concentración.
  • 23.
    A ENTRADA EA EXCRECIÓN DE SUBSTANCIAS  O paso de substancias de tamaño medio ou con cargas (ións) pasan a través da membrana axudadas por proteínas.
  • 24.
    A ENTRADA EA EXCRECIÓN DE SUBSTANCIAS  Nas substancias de gran tamaño a membrana engloba a partícula nunha vesícula que se incorpora ao citoplasma celular, endocitose. 1  Fusiónanse cos lisosomas, cuxas substancias dixestivas dixiren o contido da vesícula formando outras de tamaño máis pequeno. 2  Os restos da dixestión expúlsanse por un proceso denominado exocitose. 3
  • 25.
    METABOLISMO  Catabolismo: Conxuntode reaccións químicas mediante as cales as moléculas que entraron na célula rompen e se transforman noutras máis sinxelas. A rotura destas moléculas libera enerxía.  Anabolismo: Conxunto de reaccións químicas polas que, a partir de moléculas sinxelas, se fabrican moléculas máis complexas que a célula utiliza para formar os seus compoñentes. Necesita a achega de enerxía.
  • 26.
    NUTRICIÓN HETERÓTROFA  Aquelascélulas que incorporan materia orgánica xa elaborada por outros organismos.  Na respiración celular as moléculas de glicosa, en presenza de osíxeno, se transforman en CO2 e en auga. Neste proceso libérase gran cantidade de enerxía.  Parte desta enerxía emprégase para realizar funcións celulares; outra parte pérdese en forma de calor; e, finalmente, outra é utilizada en reaccións anabólicas. Glicosa O2 Auga CO2
  • 27.
    NUTRICIÓN AUTÓTROFA  Ascélulas elaboran materia orgánica a partir de materia inorgánica, empregando unha fonte de enerxía externa.  Toman do medio H2O e CO2 que entran nos cloroplastos. Estas substancias transfórmanse glicosa utilizando a enerxía luminosa, que é captada pola clorofila. Neste proceso, a fotosíntese, despréndese osíxeno.  Unha parte das moléculas de glicosa emprégase para obter enerxía a través de procesos catabólicos. Chegan CO2 e auga Xérase O2 como refugallo Cáptase enerxía Fabrícanse hidratos de carbono
  • 28.
    A FUNCIÓN DERELACIÓN  É a capacidade da célula de captar os cambios e de responder ante eles de forma adecuada.  Chámaselle estímulo aos cambios que desencadean unha resposta celular.  A resposta celular é a reacción da célula ante os estímulos. Pode ser de dous tipos:  A resposta estática: a célula responde segregando unha substancia.  A resposta dinámica: a célula responde movéndose.
  • 29.
  • 30.
  • 31.
    A REPRODUCIÓN CELULAR A reprodución celular é o proceso mediante o cal unha célula nai se divide formando novas células, chamadas células fillas.  Nos organismos unicelulares, as novas células supoñen a aparición de novos individuos iguais aos proxenitores.  Nos organismos pluricelulares, as novas células serven para medrar e repoñer células mortas.
  • 32.
    A célula naidividese en dúas células fillas iguais. A célula nai produce células fillas máis pequenas ou xemas. O núcleo divídese moitas veces formando unha célula polinucleada, que orixina moitas células fillas BIPARTICIÓN XEMACIÓN ESPORULACIÓN
  • 33.
  • 34.
    A TEORÍA CELULAR A célula é a unidade estrutural dos seres vivos.  A célula é a unidade funcional dos seres vivos.  Toda célula provén de outra xa existente.