1º ESO. Unidade inicial

1. O método científico
Unidade inicial

2. O método científico
É un conxunto de
pasos ordenados que
se empregan para
adquirir novos
coñecementos.
Consta das etapas
que indica a figura.
2
Non
Sí
Observación dun fenómeno
de interése
Elaboración dunha teoría
Formulación de hipóteses
Experimentación
Hipótese
comprobada?

3. Observación
Consiste en examinar atentamente os feitos e
fenómenos que teñen lugar na natureza e que
poden ser percibidos polos sentidos.
3

4. Formulación de hipóteses
Despois das observacións, o científico pregúntase
o como e o porque do que ocorreu e formula unha
hipótese.
Formular unha hipótese consiste en elaborar unha
explicación provisional dos feitos observados e das
súas posibles causas.
4

5. Experimentación
Unha vez formulada a hipótese, o científico debe
comprobar se é certa. Para iso realizará múltiples
experimentos modificando as variables que interveñen
no proceso e comprobará se se cumpre a súa hipótese.
Experimentar consiste en reproducir e observar varias
veces o feito ou fenómeno que se quere estudar,
modificando as circunstancias que se consideren
convenientes.
5

6. Conclusións
A análise dos datos experimentais permite ao científico
comprobar se a súa hipótese era correcta e dar unha
explicación científica ao feito ou fenómeno observado.
Ás veces repítense certas pautas en todos os feitos e
fenómenos observados. Neste caso pode enunciarse
unha lei. Polo xeral, exprésase matematicamente.
As leis científicas intégranse en teorías. Unha teoría
científica é unha explicación global dunha serie de
observacións e leis interrelacionadas.
6

7. Comunicación
O resultado de calquera traballo debe ser
comunicado á comunidade científica para o seu
coñecemento, avaliación e crítica.
7

8. Traballo científico no campo
Os experimentos desenvólvense no medio natural.
Débese empregar un caderno de campo.
Empréganse materias de observación específicos.
8

9. Equipo
9

10. Equipo
10

11. Caderno de
campo
O caderno de campo é o diario onde
recolleremos toda a información da
nosa investigación no ámbito natural.
Deben ser cómodos de transportar e
manexables. Deberemos levar un lapis
para realizar as anotacións.
É importante facer anotacións curtas
con algúns detalles que nos permitan
recordar o que se viu cando fagamos
o informe.
11

12. Datos de campo
• Datos cualitativos. Inclúen observacións directas como a observación do ceo, da
paisaxe, etc. A toma deste tipo de datos realízase mediante debuxos, fotografías
ou vídeos.
• Datos cuantitativos. Son datos de tipo numérico, por exemplo, contar o número
de individuos dunha determinada especie que habita nunha zona, etc.
• Datos mixtos. As saídas de campo poden ser tamén provedoras de material
natural; por exemplo, a recollida de seres vivos ou restos deles. Sempre que se
poida é importante recoller só as partes abandonadas por eles.
12

13. Normas de
seguridade no
campo
13

14. Investigación no
laboratorio
Os experimentos desenvólvense en condicións controladas.
Debemos seguir unhas normas de seguridade.
Presenta materiais específicos.
14

15. Instrumentos de laboratorio
15

16. Instrumentos de laboratorio
16

17. Instrumentos de laboratorio
17

18. Normas de seguridade
• Ler o guión antes de comezar calquera experimentoeasegurarse de que entendemos todo o que se vai facer.
• Informarse de onde están a caixa de primeiros auxilios e o extintor por sehoubese que utilizalos ante un accidente.
• Usar sempre a bata,as luvas de látex e as lentes de protección.
• Se se ten o pelo longo, débeserecoller na parte posterior da cabeza.Ademais, hai que evitar osaneis,os pendentes
longos ou os colares no laboratorio;pódense enganchare provocar accidentes.
• Manter a mesa de traballoordenada e limpa.Sobre a mesa débese deixar só o guión da experiencia e o caderno para
anotacións.
• Non facer experimentos que non estean planificados nin tocar materiais,instrumentos ou aparatos sen autorización.
• Non correr polo laboratorioe evitar os desprazamentos innecesarios mentres se realiza a experiencia.
• Non comer nin beber no laboratorio.
• Ao finalizaro experimento, recoller o lugarde traballo,limparo instrumental e a mesa.
18

19. A busca de información
19

20. Fontes primarias
As fontes de información primarias informan por primeira vez dun determinado
tema científico.
• Artigos científicos: son documentos que expoñen, de maneira rigorosa,
estruturada e comparada, unha idea ou conxunto de ideas baseadas en
resultados de investigación. A estrutura de calquera artigo científico consta dos
seguintes apartados: introdución, materiais e métodos, resultados,
discusión e bibliografía.
• Patentes: é un documento que mostra unha novidade tecnolóxica ou invención
ao tempo que protexe legalmente ao inventor ou á inventora para que obteña
beneficio económico da devandita invención.
20

21. Fontes secundarias
As fontes de información secundarias, como as bases de datos, median o
acceso á información ás fontes primarias.
• As bases de datos son bancos que reúnen toda a produción bibliográfica
sobre unha temática concretaou de varias disciplinas científicas.
21

22. Fontes terciarias
As fontes de informaciónterciarias recollen a información esencial de diferentes temas,
relacionándoos entre si.
• Guías: son libros con imaxes e descricións de seres vivos, minerais, fósiles, rastros ou de
rochas que poden encontrarse regularmente nunha rexión determinada. O seu
obxectivo é axudar na identificación apropiada dunha especie ou dun tipo de rocha.
• Libros científicos:Estes documentos adoitan utilizar unha linguaxe moi técnica, similar á
de artigos, e diríxense a persoas que traballan dentro da disciplina, sexan profesionais
ou estudantes.
• Enciclopedia: é un traballo de investigacióncientífica ou técnica deseñado e redactado
por un numeroso grupo de destacados especialistas. Abrangue diferentes disciplinas
científicas.
22

23. Como facer
a busca de
información
23